İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/464 E. 2023/410 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO : 2022/464 Esas KARAR NO : 2023/410 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/06/2022 KARAR TARİHİ : 11/05/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dilekçesinde özetle: "... plakalı araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olup araç davalı sigorta şirketine ... no.lu ZMSS trafik sigortası ile sigortalıdır. Davalı sigorta şirketine yapılan ihbar neticesinde... no.lu hasar dosyası açılmıştır. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, görevlendirilen sigorta eksperi raporunda, 2.846,42.-TL hasar gören parça ve 4.950,00- TL işçilik olmak üzere, genel toplam 7.796,42.-TL hasar bedeli tespit edilmiştir. Rapor incelendiğinde Yedek parçaların Yal olarak tedarik edilmediği ve iskonto uygulandığı görülmektedir. (Ek.3-eksper rapor örneği) Müvekkil aracı,... Oto Buca Esnaf San. Sit. G ... Buca/İZMİR adresinde onarılmıştır. Hasar onarım bedeli olarak müvekkil adına KDV dahil 13.900,21.-TL, 04.03.2022 tarihli, ... no.lu fatura düzenlenmiştir. (Ek-hasar onarım fatura örneği Davalı sigorta şirketi tarafından 17.03.2022 tarihinde 7.196,42.-TL hasar tazminatına ilişkin ödeme yapılmış olup iş bu ödeme müvekkil zararını karşılamamakla birlikte yetersizdir. Sigorta şirketi motorlu aracın neden olduğu riziko nedeniyle meydana gelen gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğu; 01.05.2006 tarih ve ... sayılı kararında; davacının gerçek zararının belirlenmesi için aracın tamirinde orjinal parçalarının kullanılması ve orjinal parç: değerlerinin esas alınmasının gerektiği, sigorta eksperinin tamirde kullanılmış çıkma parça kullanılması nedenine dayalı olarak zarar belirlemesinin isabetli olmadığı içtihat edinilmiş; yine aynı Daire'nin 26.03.2013 tarih ve ... sayılı kararında ise; davacı ile davalı sigorta arasında aksi yönde yapılmış bir anlaşma bulunmadığı sürece sigortacının, sigortacı aracın tamiri için orijinal parça bedellerine göre zararı tazmin etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. Kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası olup davalı sigorta şirketi meydana gelen zarardan sorumludur. DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN; Meydana gelen kaza sebebiyle zarar gören müvekkil aracı değer kaybına uğramıştır. Yargıtay kararları uyarınca kaza nedeniyle zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarara kapsamında değerlendirilmektedir. Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, değer kaybı tespite konu aracın onarımı sonrası satılmak istendiğinde; kaza öncesine göre 2. El piyasa rayiç bedelinde ortaya çıkan fark, piyasa rayiçlerine göre reel değer kaybı olarak belirlenmesi yönündedir. Tarafımızca eksik ödenen hasar ve değer kaybı tazminatının ödenmesi için davalı sigorta şirketinin resmi kep.tr adresine yazılı talepte bulunulmuştur. Talebimiz üzerine davalı sigorta şirketi 10.05.2022 tarihinde 2.065,00.-TL ek ödeme yapmış olup iş bu ödeme müvekkil zararını karşılamamaktadır. (Ek.-Sigorta şirketinin kep adresine iletilen talep ve teslim belge örneği, ödemeye ilişkin dekont örneği) Değer kaybı tazminatının belirlenmesi uzmanlığı gerektirdiğinden bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00.-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ettiğini, Hasar tazminatının ödenmesi için davalı sigorta şirketinin resmi kep adresine yazılı talepte bulunulduğunu, taraflarına olumlu yada olumsuz bir dönüşün olmadığını, Yukarıda açıklanan nedenlerle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; 6100 Sayılı HMK 107. Maddesine uygun olarak kusurunun bulunmadığını müvekkile ait ... plakalı aracın zarara uğraması sebebiyle; Hasar tazminatının şimdilik 100,00.-TL'nin Yargıtay kararları uyarınca iskontosuz gerçek zarar fiyatları ve rakama KDV dahil hesabı ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile Değer kaybı tazminatı olarak şimdilik 100,00.-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal iyle birlikte davalıdan tahsiline, Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması sebebiyle karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi 16/2-c gereğince maktu vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile mahkeme vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde Davalı Kurum vekilinin cevap dilekçesinde özetle: "....Somut olayda ise, Davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirliolduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaatinin bulunmadığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, davacının davasını 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açtığını halbuki aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen ...Raporuna göre davacının maluliyet tazminatının 150.298.61 TL olarak hesaplandığı ve bu doğrultuda sigorta şirketi tarafından davacıya 106.338,00 TL ödeme yapıldığını ve yapılan ödeme sonucunda davacı vekili ile ... Sigorta A.Ş arasında 17/03/2008 tarihli Sulh Protokolü imzalandığını, davacının iddia ettiği maddi zararın miktarının belirli olduğunu, açıklanan sebeple mahkemece, davaya konu edilen zararın gerçekte belirli bir alacak olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği anlaşılmakla, hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerekirken yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerektiğini davacı yana 10.05.2022 tarihinde 2.065,00-TL değer kaybı tazminatının ödendiğini, hesaplamanın, tamamen doğru verilere göre yapıldığını, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu durumda, davanın doğrudan reddi ile alınacak normlara dayanılarak uyuşmazlığın çözülmesi gerektiğini, izah edilen ve re'sen takdir edilecek nedenlerle; Zamanaşımına uğramış davanın reddi ile zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin cevap dilekçelerinde belirttikleri ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine ,aleyhe tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir . UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE : 1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır. 2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir. Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır. 3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 28/03/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür. 4) Davaya konu trafik kazasının 12.02.2022 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği, ...'un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araç ile seyir halindeki... plaka sayılı araca çarpışması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır. 5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde dava dışı... adına tescilli olduğu; Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir. 6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 04.02.2022 - 04.02.2023 tarihlerini kapsar şekilde ... AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır. 7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir. 8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; 91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur"; 85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir. Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. 9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 04.02.2022 - 04.02.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 12.02.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur. Anc...cının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir. 10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. 11) 25/02/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda; - Kusur Dağılımı Yönünden; "Davalının Sigortalısı... Plakalı Kamyonet sürücüsü ...'un kaza esnasındaki davranışının, > 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. Maddesinde düzenlenen: "Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak" şeklindeki kuralın ihlali niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. > 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesinde düzenlenen: "a)Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar." şeklindeki kuralın ihlali niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. > 2918 Savılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesinde düzenlenen: “Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; 2. Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca geçiş hakkını vermek zorundadırlar şeklindeki kuralın ihlali niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davacıya ait... Plakalı Kamyonet Sürücüsü...'un kaza esnasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışı olmadığı kanaatine varılmıştır. - Hasar Tespiti Yönünden ise;... plaka sayılı 2005 model... VAN 1.3 ELAC tip, Kamyonet panel van cinsi araçta oluşan hasar, dava konusu kazanın oluş şekli ile kaza tutanağı ve kaza fotoğrafları ile uyumlu olduğu, Hasar miktarının kaza tarihi itibari ile işçilik ve yedek parça ve %18 KDV dahil toplam 11.910,45-TL olduğu, Onarımın ekonomik olduğu, Bakiye hasar miktarının kaza tarihi itibari ile 11.910,45-TL - 7.796,42-TL = 4.114,03-TL olduğu,Reel değer kaybının 2.065,00-TL olduğu, Davalı tarafından 2.065,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı değerlendirildiğinde bakiye değer kaybının bulunmadığı" görüş ve kanaatini bildirmiştir. 12) Mahkememizce, kazada... plaka sayılı aracın ilk geçiş hakkın sahip olan taraf olduğu, kazayı önlemesinin mümkün olmadığına yönelik bilirkişi saptamaları da nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. 13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır. 14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır. 15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun hangi tarihte davalı sigorta şirketine tebliğ olunduğu anlaşılamamaktadır. E-tebligat yolu ile 10.11.2021 tarihinde gönderildiği anlaşılan başvuru dilekçesinin yasa gereği 5 gün sonra tebliğ olunmuş sayılacağı kabul edileceğinden, kabul olunan tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir. 16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan 25.11.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. 17) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir. 18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-. Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 4.114,03-TL Bakiye Hasar Bedelinin davalı Sigorta Şirketinden bakiye poliçe limiti ile olan 37.203,58 TL ile sınırlı olmak üzere Temerrüt Tarihi olan 21/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, 2- Bakiye Değer Kaybı alacağı bulunmadığının tespiti ile buna ilişkin talebin REDDİNE, 3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 281,02-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve 69,00 TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 131,32-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.114,03-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 6- Davacı tarafından yapılan 2.600,00-TL Bilirkişi ücreti, 106,75-TL posta ve tebligat ücreti ile 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin Harç ve 11,50-TL Vekalet Harcı olmak üzere toplam 3.079,97-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 11/05/2023 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza