İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/259 E. 2023/708 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO : 2021/259 Esas KARAR NO : 2023/708 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/04/2021 KARAR TARİHİ : 15/09/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Davalı şirketçe, davacı müvekkil şirket hakkında 30.12.2015 tarih-... seri numaralı, 28.745,00-TL bedelli işbu davaya konu çek dayanak gösterilerek, İzmir... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası üzerinden 10 örnek icra takibine girişilmiştir. İcra dosyası ile, icra takibine konu çek incelendiğinde görüleceği üzere; takibe konu edilen çek üzerinde iptal şerhi bulunmakta olup; somut durumda çek bedeli ödenmiş ve çek iptal edilmiştir. Bu itibarla, tespit istemimize konu davalı yana teslim ve keşide edilen çekin bedelsiz kaldığının ve dava konusu çekten dolayı müvekkil şirketin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep etme lüzumu hâsıl olmuştur. Davamızın kabulüne; tespit istemimize konu edilen 30.12.2015 tarihli,... seri numaralı, 28.745,00-TL bedelli çekin bedelsiz kaldığının ve dava konusu çekten dolayı müvekkil şirketin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti ile çekin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA : Davalı vekilinin cevap dilekçesinde; Müvekkil şirket ile davacı ... Elek. Müh. Mak. İnş. Malz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. 2015 yılından itibaren ticari ilişki içindedir. Davacı şirketin müvekkil ... Şirketine olan mevcut borçlarına ilişkin müvekkil şirkete 30/12/2015 keşide tarih, ... çek numaralı...Urla Şubesi'ne ait 28.745,00-TL tutarlı ileri tarihli çeki keşide edilmiş, çek gününde ibraz edildiğinde karşılıksız çıkmıştır. Karşılıksız kalan çek konusu için İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi yapılmıştır. Borçlunun takibe ve borca herhangi bir itirazı olmadığı gibi takipten sonra borçlu şirket yetkilisi... hakkında ticareti usulüne aykırı biçimde terk nedeniyle İzmir... İcra Ceza Mahkemesi ... K. Sayılı dosyasında dava da açılmış sanık ...mahkum edilmiştir. Davacı borçlu şirketin bu aşamada da ödemesi olmadığı gibi varlığından haberdar olduğu borç ile ilgili ödeme gibi bir beyan ve savunması da olmamıştır. Davacının öncelikle bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından davasının dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir. Davacı yanın dava dilekçesindeki iddiasının aksine, çek alacaklı müvekkil şirketin elinde ve takibe konu edildiği için müvekkil şirketin alacaklılığı ile ilgili yasal bir karine vardır. Bu karinenin aksine ödeme iddiasında bulunan taraf olan davacı, bu ödeme iddiasını yazılı delil ile ispat etmek zorundadır. (TMK m.6) Davacı taraf bu iddiasını ispat için bir delil de ibraz edemediğinden işbu menfi tespit davası bakımından hiçbir şekilde çekin bedelinin ödendiği sonucu çıkarılamaz. Nitekim kıymetli evrakın müvekkil şirketin elinde ve takibe konulmuş bulunması alacağın varlığına yasal karine oluşturmaktadır. Borcun ödendiği hususu doğru olsa idi; çek müvekkilin elinde değil, borçlu davalı şirketin elinde ve uhdesinde olması gerekirdi. Davacı yanın çekin, ödemenin yapılması nedeniyle iptal edildiği iddiası davacı tarafça ispat gerektirmekte olup tamamen gerçek dışı bir beyan ve iddiadır. Ayrıca hukuken böyle bir durum gerçekten söz konusu olsaydı borçlu şirket bugüne kadar bunun belgesini gerek takibe itiraz sürecinde ve gerekse İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi... E. Sayılı tasarrufun iptali dosyası dava sürecinde gerekse davacı şirketin yetkilisi hakkında ticaret-i terk nedeniyle ceza davası açıldığında hayatın olağan akışı gereği menfaatine olan ödeme itirazını bugüne dek ileri sürmüş olması gerekirdi. İşbu menfi tespit davası ilgili İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi... E. Sayılı tasarrufun iptali davasının karara bağlanmasından sonra hükmün tebliği aşamasında kötü niyetle ve tasarrufun iptali davasından kaynaklı haklarımızı elde etmemizi geciktirmek amacıyla ikame edilmiştir. Ortada iddia olunduğu gibi ödeme nedeni ile bir borç olmadığının ispatı ödeme iddiasını ileri süren ...Elek. Müh. Mak. İnş. Malz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne düşmektedir. (Yargıtay HGK 17/12/2013, 781/768 ve Yargıtay HGK 12/10/2011, 473/607) Belirtilen Yargıtay Genel Kurul Kararları gereğince ödeme iddiasıyla işbu menfi tespit davasını açan davacının evvel emirde ödeme iddiasını ispatlaması şarttır. Davacı şirket; davalı müvekkil alacaklıya iş ve mal teslimi karşılığı ileri tarihli çek verip çekin ileri tarihli olmasından istifade ederek şirket demirbaşını, ticari emtiasını devretmek suretiyle alacaklısı müvekkil şirketten mal kaçırmıştır ve bu husus tarafımızca tespit edildiği için tasarrufun iptali davası açılmıştır. Çekin dayanağı iş nedeniyle 12/09/2015 tarihli ... sıra numaralı 33.630-TL bedelli fatura kesilmiş olup bakiye alacak tutarı 28.745-TL fatura üzerinde dahi yazılmış olup davacı şirket tarafından bu bedelde ileri tarihli çek verilmiştir. Müvekkil şirket davacıdan aldığı ve emrine keşide olunan çekin lehtarıdır. İcra işlemleri sırasında, davalı-borçlunun çok sayıda tasarruf işlemini aynı gün ve aynı kişilere devrettiği tespit edildiğinden tarafımızca İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi... E. Sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası ikame edilmiştir. ... Elek. Müh. Mak. İnş. Malz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve yetkilisi... bu tasarrufun iptali davasını takip etmemiş, cevap dahi sunmamış ve delil ibraz etmemiştir. İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesince tüm dosya kapsamı değerlendirilerek 08/12/2020 tarihinde... K. Sayılı gerekçeli kararı ile lehimize tasarrufun iptali kararı tesis edilmiştir. Yargılama süresince tasarrufun iptali davasına cevap vermeyip davanın takibini yapmamış olan şirket tarafından işbu menfi tespit davasında iddia olunan ödeme iddiasının tasarrufun iptali kararından sonra ileri sürülmesi hükmün icrasını engelleme amaçlıdır, davacının iddiaları gerçek olmadığı gibi haksız ve mesnedsizdir. Davacının iddiasının aksine ödeme hususu ve ödeme vasıtaları söz konusu dahi olmadığından ve müvekkil şirkete davacı tarafça yapılan bir ödeme bulunmadığından dava süresince ispatlanamayacaktır. HMK'nın “Senetle İspat Zorunluluğu”nu düzenleyen 200. Maddesi gereğince “Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz." Çekin sözde ödeme nedeniyle bedelsiz kalması gibi bir durum hukuken söz konusu değildir. Davacı bu ödeme iddiasını yazılı delille kanıtlamak zorundadır. Hukuken mesnedsiz ve dayanaksız olarak ikame edilen işbu menfi tespit davasının tümüyle reddini talep ediyoruz. İşbu davanın ikame edilmesinin ve ödeme iddiasının tek nedeni tasarrufun iptali kararı sonrası davanın konusu icra dosyası olan İzmir... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile dosya borçlusu...'ın adına kayıtlı bulunan ve tarafımızca haciz konulan Urla'da bulunan taşınmazın satışını geciktirmeye çalışmaktır. Tasarrufun iptali kararından sonra ileri sürülen bu hukuken mesnedsiz ödeme iddialarını kabul etmiyor ve sayın mahkemeden davanın tümüyle reddini talep ediyoruz. Haksız ve hukuken mesnedsiz davada davacının iddiaları tümüyle yersiz ve hukuken mesnetsiz bulunduğundan haksız ve açıkça hukuka aykırı mahiyetteki menfi tespit davasının tümüyle reddine, Davacının talebi ve yatırılacak teminat tutarı ile usulüne uygun bir tedbir kararı ile alacağımızın tahsili geciktirilir ise İİK m. 72/3 ve m. 72/4 gereğince davanın müvekkil alacaklı şirket lehine neticelenmesi nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı zararların karşılığı olarak yasal alacağın % 40'ı oranında olmak üzere davacı aleyhine alacaklı davalı müvekkil yararına tazminata hükmolunmasına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava ettiği görülmüştür. UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, İzmir... İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyası üzerinden davacı aleyhine başlatılan icra takibine dayanak yapılan çift çizgi arasında iptal şerhi bulunan çek nedeniyle borcunun bulunmadığının tespitine yönelik Menfi Tespit Davasıdır. Davacı taraf, çekin üzerinde “İPTAL” ibaresi yazılı bulunduğunu, çekin ödenmiş olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 803 ve devamı maddelerine bakıldığında; VII - Çizgili çek 1. Şekil ve şartları MADDE 803- (1) Bir çekin düzenleyeni veyahamili onu, 804 üncü maddede gösterilen sonuçları doğurmak üzere çizebilir. (2) Çekin çizilmesi, çekin ön yüzüne birbirine paralel iki çizgi çekilerek yapılır. Çek, genel veya özel olarak çizilebilir. (3) İki çizgi arasına hiçbir ibare konmamış veya “banka” kelimesi veya buna benzer bir ibare konmuş ise çek, genel olarak çizilmiş demektir. (4) İki çizgi arasına belirli bir bankanın ticaret unvanı yazılmış ise çek, özel olarak çizilmiş demektir. (5) Genel çizgi özel çizgiye dönüştürülebilir; özel çizgi genel çizgiye dönüştürülemez. (6) Çizgilerin veya zikredilen bankanın ticaret unvanının silinmesi hükümsüz sayılır. 2. Hükümleri MADDE 804- (1) Genel olarak çizilen bir çek, muhatap tarafından ancak bir bankaya veya muhatabın bir müşterisine ödenebilir. (2) Özel olarak çizilen bir çek, muhatap tarafından ancak ticaret unvanı gösterilen bankaya veya bu banka muhatap ise onun müşterisine ödenebilir. Ticaret unvanı gösterilen banka, bedelin tahsili işini diğer bir bankaya bırakabilir. (3) Bir banka, çizgili çeki, ancak müşterilerinden veya diğer bir bankadan iktisap edebilir. Aynı şekilde onu, sözü geçen kişilerden başkaları hesabına tahsil edemez. (4) Çek, birden fazla özel olarak çizilmiş ise, muhatabın bu çeki ödeyebilmesi için çekin ikiden fazla çizilmemiş olması ve çizgilerden birinin, çekin bir takas odası tarafından tahsil edilebilmesi amacı ile yapılmış olması şarttır. (5) Birinci ilâ dördüncü fıkralara aykırı hareket eden muhatap veya banka, çek bedelini aşmamak üzere, oluşan zarardan sorumludur Davamıza konu ve İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı icra dosyası ile takibe konulan çekin incelenmesi neticesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 803. maddesi uyarınca genel çizgili çek olduğu, çekin önyüzüne çift çizgi çekilerek davacının keşideciye karşı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarının yitirilmesine neden olunduğu, bu çekin ön yüzünde çift çizgi çekilerek arasına iptal yazılı olması çekin ödenip iptal edildiği anlamına geldiği, çekin ön yüzüne atılan çift çizgi arasına yazılan "İPTAL" ibaresinin çek bedelinin ödendiğine karine teşkil ediyor olması, Menfi Tespit Davalarında ispat yükünün davalı tarafta bulunduğu ve işbu karineyi bertaraf edecek davalı tarafça herhangi bir delil sunulamadığı gözetilerek ve Yargıtay ... HD.'nin ... K sayılı kararı da nazara alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-. Davanın KABULÜ ile, Davacının İzmir ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra dosyasında takibe konu olan ... Urla / İzmir Şubesi'ne ait, 30.12.2015 keşide tarihli, ... çek nolu, 28.745,00-TL bedelli, keşidecisi ... Elektrik Mühendislik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Mühendislik Makine İnşaat Malzemeleri Mobilya Dekorasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, keşide yeri İzmir, keşide tarihi 30.12.2015, çek no'su... olan 1 adet çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile Menfi Tespit Talebinin KABULÜNE, 2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.963,57-TL harçtan peşin alınan 583,97-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.379,60-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL Başvurma Harcı, 583,97-TL Peşin Harç, 8,50-TL Vekalet Harcı olmak üzere toplam 651,77-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı tarafından yapılan 51,00-TL tebligat ve posta ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/09/2023 Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza