İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2023/1818 E. 2025/935 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2023/1818 Esas

KARAR NO:2025/935

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:31/10/2023

NUMARASI:2023/355 Esas, 2023/740 Karar

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:24/05/2023

KARAR TARİHİ:02/07/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça dava dışı borçlu ... Ltd. Şti. hakkında başlatılan ... sayılı dosyasına istinaden talimat dosyası ile müvekkili ...'a ait müvekkil ... Ltd. Şti.'nin adresinde bulunan menkul malların haksız olarak haczedilmesi sırasında icra tehdidi altında 09/01/2023 tarihli protokol ile işbu protokolle her biri 43.000,00 TL bedelli 4 adet senet düzenlendiğini, haciz işlemi sırasında haczedilen mahcuzlara ilişkin istihkak iddiası ileri sürülerek faturalarının da sunulduğunu, protokolün haciz tehditi altında imzalandığını ileri sürerek, protokolde bahsi geçen ... sayılı dosyasına konu borçtan kaynaklı davalıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, davalı aleyhine takip borcunun %20′sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bonoların, ... sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin takip alacaklısı olmadığını, müvekkilinin, dava konusu bonolarda da cirosunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin işbu dava özelinde pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, bonolardan ötürü bir menfi tespit davası açılacak ise, bu davanın, bonolarda yetkili hamil olan davadışı ...'a karşı açılması gerektiğini, bununla ilgili davanın İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/374 E sayılı dosyasıyla görüldüğünü ve davanın halen derdest olduğunu, davacıların ... sayılı dosyasında borçlu sıfatının bulunmadığını, bu nedenle davacıların işbu dava özelinde aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, haciz ve muhafaza işleminin kanundan doğan bir yetki olduğunu, oysa davacıların icra dosya borcunu üstlenmesiyle müvekkilinin aşırı bir menfaat elde etmediğini savunarak, davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davacı tarafça protokolün ve bonoların haciz tehdidi altında okumadan imzaladığını iddia edilmişse de, protokolde bono miktarınca borcun kabul edildiği belirtildiği, davacı tarafça imza inkarında bulunulmadığı, protokolün davacı tarafı bağlayacağı, 10/01/2023 tarihli protokol ile 4 adet bono alındığı ve bonoların ödenmesi halinde dosya borcunun kalmayacağı, ödenmediği taktirde tahsilde tekerrür olmamak koşulu ile muaccel olacağı, protokolün borcun ödenmesinin şarta bağlı kılmadığı, protokolde davacı borçlular tarafından ihtirazi kayıt konulmadığı, aşırı yararlanma bulunmadığı, herhangi bir tedbir kararı verilmediğinden davalının tazminat talebinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine, davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davada hiçbir delilleri toplanmadan ve esasa ilişkin yargılama yapılmadan karar verildiğini, gerekçeli kararda uyuşmazlık konusunun yanlış ve eksik tespit edildiğini, gerekçeli kararda uyuşmazlık konusu icra dosyasından kaynaklı borçlu olunmadığı yönünden eksik tespit edildiğini, davada en önemli taleplerinin, müvekkillerinin borçlu olmadıkları bir icra dosyasından şirket adreslerine fiili haciz işlemi uygulanması sırasında (protokol ve bonolardan kaynaklı) borçlandırılma işlemleri nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti olduğunu, dosya kapsamında hem icra dosyası, hem protokol hem de bonolar kapsamında borçlu olmadıklarının tespitinin talep edildiğini, ancak mahkemece icra dosyası, protokol ve bonolar birlikte değerlendirilmediğini,huzurdaki davada öncelikle kambiyo taahhüdünün doğumu ve özellikle irade sakatlığı noktalarının ele alınması gerektiğini, müvekkilinin hem aldatma hem de korkutma içerir ifadelerle borçlandırıcı işlemleri yapmaya zorlandığını, mahkemece bu hususta tanıklarının dinlenmemiş olmasının kararın kaldırılmasını gerektirdiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin dava dilekçesinin sonuç ve talep kısmında, davacıların her bir 43.000-TL bedelli 4 adet bonodan, protokolde bahsi geçen ... sayılı dosyasına konu borçtan kaynaklı davalıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davaya konu 4 adet bono, 10/01/2023 tarihli protokol ile ... sayılı dosyasına konu borca ilişkin verilmişse de, davacılar bu icra dosyasının tahsiline yönelik alacaklı vekiline bono vermişlerse de, icra dosyasında borçlu sıfatları bulunmamaktadır. Bu nedenle davacıların borçlu olarak yer almadıkları...sayılı dosyasına ilişkin olarak davalıya husumet yöneltmesi mümkün değildir.Davaya konu herbiri 43.000-TL bedelli 4 adet bono, bonoların lehdarı olan dava dışı ... tarafından ....sayılı icra dosyası ile takibe konulmuş olup, davalının bonolarda taraf olmadığı görülmektedir.Davacıların davaya konu bonolardan dolayı borçlu olmadıklarına ilişkin olarak ancak, bonoların lehdarı olan ve dava dışı takip alacaklısına husumet yöneltebileceğinden, davacıların bonolarda yer almayan davalıya husumet yöneltmesi mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle davalının sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilden davanın esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenlerle Dairemizce davacılar vekilinin istinaf başvurusunun re'sen sebeplerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davalının sıfat yokluğu (pasif husumet) nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2023 gün ve 2023/355 Esas, 2023/740 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davalının sıfat yokluğu (pasif husumet) nedeniyle davanın usulden reddine,4-İlk derece yargılaması yönünden; a)Alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin alınan 2.937,33 TL harçtan mahsubu ile artan 2.321,93 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, b)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,c)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,d)Davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2.maddesine göre belirlenen 27.500-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-İstinaf yargılaması yönünden;a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davacılara iadesine, b)İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 132,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 870,50 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.02/07/2025