İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/974 E. 2025/151 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2015/974 Esas KARAR NO: 2025/151 DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 30/09/2015 KARAR TARİHİ: 19/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Davacı ----------Ş. vekili tarafından dosyaya sunulan 30.09.2015 havale tarihli dava dilekçesinde: Davacı -----------Ş. ile davalı ----------Ş. arasında akdedilen 01.01.2013 tarih ve ---------- Sözleşmesi” Başlıklı sözleşmeye istinaden, mal ve hizmet satın alınması hususunda sözleşme imzalandığını, sözleşmenin üresinin 01.01.2013-31.12.2014 tarihleri arasını kapsadığını, sözleşme gereği davalının davacıdan mal ve hizmet satın almayı; davacının da davalıya mal ve hizmet satmayı taahhüt ettiğini, Sözleşmeye istinaden teminat olarak, davalı tarafa ----------Ş. ---------- Şubesi'ne ait ---------- numaralı 100.000,00 TL. tutarlı teminat mektubu ile ---------- Bankası ----------- Şubesi'ne ait 18.09.2013 tarih ve ---------- numaralı 100.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun verildiğini, Davacı ----------Ş. ünvanlı şirketin sözleşme gereği olan tüm sorumluluklarını, sözleşme süresi boyunca eksiksiz yerine getirdi; Sözleşmenin imzalanması sırasında ve sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından davacı şirketten teminat adı altında alınan gerek nakdi, gerekse mali ( gayrimenkul) teminatlar sözleşmenin süre yönünden sona ermesine bağlı olarak davacı yana iade edilmesi gerekirken iade edilmediğini, tüm ihtarlara rağmen teminatların davacı tarafa iade edilmedi; Teminatların el konulması hususunda davalı şirket ile yapılan görüşmelerde, sigortalı işçiler tarafından açılan davalara istinaden el konulduğunu öğrendiklerini, iş davalarından dolayı doğmuş ve doğacak hak ve alacakların TL. olarak ne kadar olduğu, davacı şirket bünyesinde çalışma dönemlerine göre sorumluluk miktarının hesaplanmak suretiyle, bu miktarların teminatlardan düşülerek bakiye miktarın ivedi olarak iadesini istediklerini, Davalı şirket tarafından davalı şirket aleyhine çekilen ihtarnameye karşılık olarak, davalı şirket tarafından davacı yana çekilen --------- Noterliği'nin 04.11.2014 tarih ve ---------- yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede, ----------- Noterliği'nin 05.03.2014 tarih ve ----------- yevmiye numaralı taahhütnamesine istinaden ---------Ş. aleyhine olarak, işçiler tarafından açılan veya açılacak olan davalar neticesi oluşacak olan zararların hesaplanmasının bu aşamada tespit ve hesaplanmasının mümkün olmadığı, davaların neticelenip zararların kesin olarak tespitinden sonra bakiye alacak çıkması durumunda ödeme yapılacağının bil aden davanın teminatları ile hak edişlerine davalı şirket tarafından iddia edilen olası riskler gerekçe gösterilerek el konulup, ödemesi belirsiz süreyle durdurulduğunu, ----------Ş. ----------- Şubesi'ne ait ------------ numaralı 100.000,00 TL. Tutarlı teminat mektubu ile --------- Bankası ---------- Şubesi'ne ait 18.09.2013 tarih ve ----------- numaralı 100.000,00 TL tutarlı teminat mektuplarının dava sonuçlanıncaya kadar nakde çevrilmesinin durdurulması için tedbir kararı verilmesi: Davalı tarafından haksız olarak el konulan davacıya ait nakdi ve mali (gayrimenkul) teminatlar ile verilmeyen son hak edişlerin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak, haksız olarak kesildiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 28/09/2016 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ----------Şti. ile davacı müvekkilinin arasında; 15.02.2009-31.12.2009 tarihlerini kapsayan ---------- Hazır Beton Tesisi taşıma işleri alt işveren sözleşmesi, araç kiralama protokolü ve talimatı; 22.01.2009-31.12.2009 tarihlerini kapsayan ---------- Hazır Beton Tesisi Taşımı Alt İşvenen Sözeşmesi, Araç Kiralama Protokolü ve Talimatı; 22.01.2009-31.12.2009 tarihlerini kapsayan -----------Hazır Beton Tesisi Taşımı Alt İşvenen Sözeşmesi, Araç Kiralama Protokolü ve Talimatı; 22.01.2009-31.12.2009 tarihlerini kapsayan ---------- Hazır Beton Tesisi Taşımı Alt İşvenen Sözeşmesi, Araç Kiralama Protokolü ve Talimatı;01.10.2010-30.09.2012 tarihlerini kapsayan --------- ---------- Fabrikası ----------, Kamyon, Case Kiralama Sözleşmesi ve idari şartnamesi; 01.01.2013-31.12.2014 tarihlerini kapsayan --------- ---------- Fabrikası ----------, Kamyon, Case Kiramala Sözleşmesi ile teknik ve idari şartnamesi imzalandığını, ancak işbu sözleşmelerin feshedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmelerin "Alt İşverenin İşçi Çalıştırmaktan Doğan Yükümlülüğü" başlıklı maddesinin ilgili fıkralarında; "Alt işverenin (Firmanın) çalıştırdığı işçilerin ücretlerini ve yasal haklarını kanunlara uygun şekilde, eksiksiz ve tam olarak ve zamanında ödeyecektir. Alt işverenin çalıştırdığı işçilerin ücret ve sair hakları, sosyal sigorta primleri, ücretli hafta tatilleri, tazminatları, vergileri, özetle bu konularla ilgili parasal yükümlülüklerini aksatmasından doğacak gecikme faizi, gider, ceza veya bir başka ad altında herhangi bir mercii ve makam tarafından tarh ve tahsil olunacak her türlü ödentinin mali yükümlülüğü ve sorumluluğu tamamıyla alt işverene (firmaya) aitttir." maddesinin mevcut olduğunu, yine aynı maddenin bir başka fıkrasında da; "Alt işveren (Firma) işçileri ile ilgili olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tüm önlemleri almakla yükümlü olup, işçilerin iş kazasına uğraması ve meslek hastalığına yakalanması sonucunda doğacak sorumluluğun tamamı kendisine ait olacaktır." maddesi de yine sözleşme taraflarınca imzalanarak hüküm altına alındığını ve maddeler karşılıklı kabul edildiğini, taraflarca imzalanmış sözleşmelerde yer alan ve yukarıda belirtilen maddeler gereği kesinleşen mahkeme kararları gereğince müvekkilin ödemek zorunda kaldığı tüm kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti, yargılama giderleri, yargılama harçları, mahkeme ve icra vekalet ücretlerinin ve de yargılama esnasında kesinleşerek icra baskısı altına ödenmek zorunda kalınacak tüm dosyalardaki ödenen tutarların da şimdilik ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve ıslah edilmek kaydıyla 10.000,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacı müvekkile ödenmesini, davalı şirketin gerek yasal olarak gerekse de sözleşmesel olarak yükümlendiği hiçbir edimi yerine getirmeden, işçilerin hak ettikleri, maaş, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücretleri, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, genel tatil alacağı gibi yasal haklarını ödemediği gibi, işçiler tarafından üst işveren sıfatıyla müvekkil şirket aleyhine açılan davalar yasal ikametgahına ihbar edildiği halde davalara müdahil de olmadığından müvekkil şirketin kesinleşen mahkeme kararları nedeniyle davalı şirket işçilerine ödemek zorunda kaldığı bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek tutarlara ıslah etmek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin ve her bir icra dosyasına yapılan ödeme tarihinden geçerli olmak üzere işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkil şirkete ödenmesini, davalı şirketin sürekli unvan değiştirmesi, dava sonunda sadece bir tabela şirketi olarak tahsil imkanının kalmayacak olması nedenleriyle müvekkil şirket nezdinde bu risklere mukabil tutulan -----------Ş ---------- Şubesine ait -----------nolu 100.00,00 TL meblağlı ve ----------- Bankası ---------- Şubesine ait 18.09.2013 tarihli ---------- nolu 100.000,00.-TL meblağlı iki adet teminat mektubunun bankadaki karşılıklarına dava sonuçlanıncaya kadar teminatlı veya teminatsız olarak tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ----------Ş. Vekilinin 27.09.2016 tarihli dava dilekçesinde, davacı ---------Ş. ile davalı -----------Ş. arasında: 15.02.2009- 31.12.2009 Tarihleri arasını kapsayan ---------- Hazır Beton Tesisi taşıma işleri alt sözleşmesi, araç kiralama protokolü ve talimatı, 22.01.2009-31.12.2009 Tarihleri arasını kapsayan ---------- Hazır Beton Tesisi taşıma işleri alt işveren sözleşmesi, araç kiralama protokolü ve talimatı, 22.01.2009-31.12.2009 Tarihleri arasını kapsayan ----------- Hazır Beton Tes işveren sözleşmesi, araç kiralama protokolü ve talimatı, 22.01.2009-31.12.2009 Tarihleri arasını kapsayan ------------- Hazır Beton Tesisi taşıma işleri alt işveren sözleşmesi, araç kiralama protokolü ve talimatı, 01.10.2010- 30.09.2012 Tarihleri arasını kapsayan ----------- Sözleşmesi ve idari 01.01.2013- 31.12.2014 Tarihleri arasını kapsayan ----------Fabrikası ---------- Sözleşmesi ve Teknik ve İdari Şartnamesi, Alt İşverenin İşçi Çalıştırmaktan Doğan Yükümlülükleri başlıklı maddede, alt işverenin çalıştırdığı işçilerin ücretlerini ve yasal haklarını kanunlara uygun şekilde eksiksiz ve tam olarak ve zamanında ödeyecektir. Alt işverenin çalıştırdığı işçilerin ücret ve sair hakları, sosyal sigorta primleri, ücretli hafta tatil tazminatları, vergileri, özetle bu konular ile ilgili parasal yükümlülüklerini aksatmasından doğacak gecikme faizi, gider, ceza veya başka ad altında herhangi bir mercii ve makam tarafından tarh ve tahsil olunacak her türlü ödemenin mali yükümlülüğü ve sorumluluğu tamamıyla alt işverene aittir. Alt işveren işçileri ile ilgili olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tüm önlemleri almakla yükümlü olup, işçilerin iş kazasına uğraması ve meslek hastalığına yakalanması sonucu doğacak sorumluluğun tamamı kendisine ait olacaktır.” Şeklinde düzenlendiğini, davalı ---------ş.'nin çalıştırdığı işçiler tarafından 34 ayrı işçi tarafından çeşitli mahkemelerde dava açıldığını, bunların 16 adedinin kesinleştiğini, icra dosyalarına davacı ----------Ş. tarafından ödeme yapılmak suretiyle icra dosyalarının infaz edildiğini, yukarıda belirtilen dosyalar dışında başka dava ve risklerin bulunduğunu, Davacı -----------Ş. tarafından ödenmek zorunda kalındığı veya kalacağı tüm dosyalara ilişkin ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini, ----------Ş. ---------- Şubesi'ne ait ----------- numaralı 100.000,00 TL. Tutarlı teminat mektubu ile --------- Bankası ------------ Şubesi'ne ait 18.09.2013 tarih ve ------------ numaralı 100.000,00 TL tutarlı iki adet teminat mektubunun bankadaki karşılıklarına dava sonuçlanıncaya kadar tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir. Davacı-Birleşen Dosya Davalı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde özetle: Davalının müvekkil şirkete çekmiş olduğunu söylediği ve cevap dilekçesinde de yer vermiş olduğu ihtar içeriği dahi incelendiğinde iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının zaruri ve kaçınılmaz olduğunu, diğer yandan davalı şirket bila tarihli cevap dilekçesinde müvekkil şirketin basiretli bir tacir olarak davalı şirkete ne kadar borçlu olduğunu bilmesinden dem vurduğunu, davadan önce davalı şirkete çekmiş olduğumuz ihtarname ile alacaklarının ne kadar olduğunun hesaplanarak söz konusu miktarın tarafca verilen teminatlardan düşümünün yapılarak haksız olarak tutulan fazla miktarın ise tarafa ivedi olarak iadesinin sağlanması ve yapılan hesaplamalarla ilgili tarafımızın yazılı olarak bilgilendirilmesi istendiğini, davalı şirket ise ---------- Noterliğinin 04.11.2014 tarih ve ----------Yevmiye numarası ile tarafımıza göndermiş oldukları cevabi ihtarname de özetle teminat ve hak edişlere el koyma gerekçesi olarak 01.01.2013 tarihli sözleşmeye istinaden müvekkil şirket aleyhine ve ---------Noterliğinin 05.03.2014 tarih ve---------- yevmiye numaralı taahhütnamesine istinaden ise ---------- şti. aleyhine işçiler tarafından açılmış ve açılması tahmin edilen davalar neticesinde oluşacak zararların bu aşamada tespiti ve hesaplanmasının mümkün olmadığını, açılmış ve açılması tahmin edilen davaların neticelenip zararların kesin tespiti yapıldıktan ve bu ödemeler teminat ve hak edişlerden tamamen kesildikten sonra bakiye alacağın iade edileceği” söylendiğini, davalı şirketin cevap dilekçesinde göstermiş olduğu davalardan doğan veya doğacak olan işçi alacaklarının tamamından müvekkil şirketin sorumlu tutulması haksız ve hukuka aykırı olduğunu zira bu davaların birçoğunun müvekkil şirketle hiçbir ilgisi bulunmadığını, bu davaların bir kısmından ise sadece ihale süresiyle sınırlı bir sorumluluğundan bahsedileceğini, dolayısıyla gösterilen bu davalar arasında 10 yıl çalışmış olan bir işçinin işçilik alacaklarından müvekkil şirketin varsa bu davalardaki işçilerin hangi tarihlerde, hangi firmalarla çalıştıklarının gerek dava dosyalarının ve gerekse bu kişilerin ---------- kayıtlarının celbiyle bu bilgi ve belgeler üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespiti mümkün olacağını, davalı şirket bir kısım işlerini belirli aralıklarla ihaleyle başka şirketlere yaptırıldığını, ihaleyi kazanan firmalar davalı şirket nezdindeki işçilerle ihale konusu edimlerini sözleşme süresince yerine getirdiklerini, davalı şirket nezdinde ihale kapsamında çeşitli firmalarla bu şekilde yıllarca çalışan işçilerin işçilik alacaklarının tamamının sadece müvekkil şirkete mal edilmesi ve müvekkil şirketten talep edilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davalı şirketin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu iş davalarındaki işçilerin, işçilik hak davalı şirketin cevap dilekçesinde göstermiş olduğu iş davalarına müdahele etme şanslarının dahi olmadığını, müvekkil şirketin alacağı davalı tarafın kehanetine bağlı olarak alıkonulduğunu talep ve beyan etmiştir. Davalı-Birleşen Dosya Davacı vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirket ile de yine 01.01.2013-31.12.2014 tarihlerini kapsayan --------- Çimento Fabrikası --------- Kiralama Sözleşmesi ile Teknik ve İdari Şartnamesi imzalandığını, bütün bu sözleşmelere ve maddelere rağmen hala davacının, kendi işçileri tarafından müvekkil şirkete ve hatta bazı dosyalarda davacı şirket de davalı gösterilerek açılmış davalarda davacı şirketin bir sorumluluğunun olmadığını iddia etmesi kabul edilemeyeceğini, davacı şirket de --------- Noterliği’nin 05.03.2013 tarihli ------------ yevmiye numaralı Taahhütname’si Uyarınca ---------- Şti. Unvanlı Şirketin Sigortalı Olarak Çalışmış İşçileri Tarafından ---------.ş. Unvanlı Şirket Aleyhine Açılmış Veya Açılacak Tüm Davalar Neticesinde Hükmedilecek Her Türlü Tazminat, Maaş, Her Türlü Hak Ve Alacaklar ---------- Primleri, Vergi Daireleri Alacakları Mahkeme Masrafları Ve Sair Masrafların Tümünün Miktarları Her Neye Baliğ Olursa Olsun Hiçbir Takibe Gerek Kalmaksızın Şirketiniz Tarafından İlgili Şahıs Ve Resmi Dairelere Nakden Ve Defaten Ödeneceğini Beyan Kabul Ve Taahhüt ettiğini, davaların davacı şirkette çalışan işçiler tarafından açılmış olduğunu, davacı şirket hepsinden haberi olduğunu ve ayrıca davalarda ya davalı ya da ihbar olunan sıfatıyla yer aldığını, davaların davacı ile bir ilgisinin olmadığı yönündeki iddialar tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, daha önce davacının kendi işçileri tarafından müvekkil şirkete ve hatta bazı dosyalarda davacı şirket de davalı gösterilerek açılmış olan davaları tek tek belirtmiş olunmasına rağmen davacı şirketin teminatlarının bir 'kehanete' bağlı olarak alıkonulduğu iddiası ise tamamen gerçek dışı olduğunu, ---------- ödeme yapmak zorunda kaldığı miktarlar ile mahkeme ve icra masrafları, vekalet ücretleri ve faizleri ile birlikte ayrıca bildirimde bulunmaksızın firmanın hak edişinden ve teminatlarından tahsil edilir, maddelerinin taraflarca kabul edilmiş olması da göz önüne alınarak, gerek çalıştırmış olduğu işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücreti vs. hakları nedeniyle müvekkil şirketin üst işveren sıfatıyla ödeme yapmak zorunda kalması nedeniyle, gerek iş kazasına uğrayan işçi veya yakınlarının açmış olduğu davalarda ödenmek zorunda kalınan tazminatların, gerek halihazırda derdest olan işçilik alacakları davalarından sonra oluşabilecek benzer risklerin ve --------- tarafından iş kazasına istinaden açılması beklenilen rücuan alacak davasının olası riskleri nedenleriyle müvekkil şirket nezdindeki teminat ve hak edişlerin sayılan riskleri ancak karşılayabilecek olması ve hatta derdest davalarda dava miktarlarının ıslah edilmesi ile yükselecek risklerin şimdiden hesaplanabilmesinin imkansızlığı nedeniyle teminat açığının belirebilecek olması nedenleriyle teminatların ve hak edişlerin basiretli bir tacir olarak gereken özeni göstermek zorunda olan müvekkil şirket nezdinde bloke edildiği, tüm davaların bitmesi ve risklerin belirlenebilir olduktan sonra müvekkil şirket tarafından muhatap şirket nedeniyle ödenmek zorunda kalınan tutarların mahsubundan sonra kalan bir bakiye olur ise, iade edilmesi gereken tutarın ancak bu sürecin sonunda muhataba iade edileceği ihtaren bildirildiğini beyan etmiştir. Davacı-Birleşen Dosya Davalı vekilinin 12/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinde özetle: Ek bilirkişi raporunda ki tespitler daha önceki raporlarla ve 23.09.2024 tarihli raporda ki tesbitleri ile çelişkili olup hüküm vermeye yeterli olmadığını, hesaplama da alacak miktarını kabul etmemekle beraber tarafımızca hesaplamaya dahil edilmesi talep edilen 77.400 TL ---------- teminat bedeli dahil edilerek hesaplama yapıldığını, müvekkil şirket tarafından söz konusu bu 77.400 TL davalıya teminat olarak verildiğinden hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporunun aleyhe olan yönlerine itiraz ettiklerini, itirazları doğrultusunda maddi gerçeğe uygun, hüküm kurmaya elverişli bir rapor tanzimi amacına matuf dosyanın alanında uzman daha önce alınan iki rapordaki çelişkileri de giderecek biçimde önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifeti ile rapor tazmini için dosyanın yeni bilirkişi kuruluna tevdiine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte olursa müvekkilin söz konusu ödemelerden sorumlu olmadığı ancak sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde Bilirkişi raporundaki Kısmi Sorumluluk esasına göre yapılan hesaplamanın dikkate alınmasını, Ek bilirkişi raporunda 77.400 TL -------- teminat bedelinin hesaplamaya dahil edildiği ve önceki raporlarda belirtilen davalının 200.000 TL teminatı uhdesinde tuttuğu, tespiti göz önüne alınarak, 23.09.2024 tarihli raporun sonuç bölümünün ilk bendinde yer alan 200.000 TL teminat bedelinin dahil edildiği hesaplamanın dikkate alınmasını ve davamızın kabulüne karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davalı-Birleşen Dosya Davacı vekilinin 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket defter ve belgelerinde 77.400.00 TL tutarındaki -------- teminat bedeli bulunmadığını, davacı yanın müphem iddialarının kabulü mümkün olmayıp ispat edilmeyen bu hususla birlikte davacı yanın tüm iddialarının reddini talep ettiklerini, teminat mektupları hukuki geçerliliğini kaybettiği gibi davacı şirket açısından mali olarak bir risk taşımadığını, kaldı ki bu tutarların nakit tutarlar değil gayri nakdi tutarlar olduğunu, dolayısıyla 200.000,00 TL'nin davacıya ödenmesi söz konusu olmadığını, bir mektuptan dolayı davacı şirket vekilinin halen borçlu olunduğu savının geçersiz olduğunu, ek bilirkişi raporunda 77.400.00 TL --------- teminat bedelinin dahil edilmediği ve yine 200.000.00 TL tutarındaki teminat mektuplarının vadesinde nakde çevrilmemesi sebebiyle hukuki geçerliliklerini yitirdikleri ve dahası işbu teminat mektuplarının nakde çevrilerek müvekkil şirkete ödendiğine ilişkin davacı yan tarafından bilgi ve belge sunulmadığı ve hesaba dahil edilmediği durumuna göre yapılan hesaplamanın dikkate alınmasını beyan ve talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Asıl davanın hizmet sözleşmeden kaynaklanan alacak davası ve davalı birleşen davacıya verilen dava konusu teminat mektuplarının iadesi istemli olduğu Birleşen dava asıl işveren ve alt işveren ilişkisinden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Asıl davada taraf şirketler arasında konusu davalı şirketin yetkililerinin vereceği iş programı kapsamında kamyondan boşaltılan malzemelerin stok alanında figüre edilmesi .... ---------- kırıcı tabancası ile fabrika içi saha betonu ve haç tesisi fırın tuğlalarının ---------- ile kırılması işi şeklinde teknik şartnamenin 1. Maddesinde yazılı olduğu şekilde mal ve hizmetin davalıya verilmesi konulu sözleşme bulunduğu taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2009 yılından beri süregeldiği, en son 01/01/2013 tarihli sözleşme yapıldığı, sözleşme uyarınca davalıya davacı tarafından dava konusu teminat senetlerinin verildiği sabit olmakla; davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalıya ödemesi gereken bir hakediş borcu bulunup bulunmadığı, davacının davalıya sözleşme kapsamında verdiği teminat senetlerinin iadesinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır. Birleşen davada ise ----------- Esas birleşen dosyada : Üst işveren davacı --------Ş. tarafından, alt işveren şirket nezdinde çalışan sigortalı işçiler için ödenen miktarın, alt işverenin sorumluluğuna isabet eden tutar ve rücuan alacak miktarı noktasında toplanmaktadır.4857 Sayılı İş Yasasının 2.maddesinde “...Bir üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdi işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur...” demektedir. Halen yürürlükte olan 1475 Sayılı İş Yasasının 14.maddesinde “... İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik iş yerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır. İşverenlerin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. Bu Kanunun neşrinden itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları alıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesi ile sınırlıdır...” demektedir.4857 Sayılı İş Yasasının 6.maddesinde “... İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür. Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren denmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu'nun 146.) maddesinde, müteselsil sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişki düzenlenmiş olup, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki bu hükümde, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği belirtilmiştir.Dava dosyasında delillere göre, birleşen davacı ---------Ş.'ın, sigortalı işçiler için yapmış olduğu ödemeler sebebiyle davalı şirketten rücuan talep edebileceği alacak miktarı 543.371,85 TL olduğu tespit edilmiştir. Bankalara yazılan yazı cevaplarında dava konusu teminat mektupların hükümsüz olduğu anlaşılmakla hesaplamada dikkate alınmamıştır. ---------- şirketinin alacağının 701.332,96 TL olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. -------- Noterliği’nin 05.03.2013 tarihli --------- yevmiye numaralı taahhütnamesi uyarınca birleşen davalının sigortalı işçileri tarafından davalı-birleşen davacı aleyhine açılan davalar sebebiyle ödeyeceği tutarları davacı-birleşen davalı ödeyeceğini kabul ve beyan etmiş olup ayrıca davacı- birleşen davalı ile birleşen dosya davalı arasında organik bağ olduğu anlaşılmaktadır. Takas mahsup talebi de dikkate alındığında ayrıca asıl davacının 157.961,11 TL alacağının 31.12.2014 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı-birleşen davalıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Birleşen davada davalı-birleşen davacının 543.371,85 TL alacağı asıl davadaki alacaktan takas mahsup sebebiyle bu alacak hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. ----------Ş. -------- Şubesi'ne ait ---------- numaralı 100.000,00 TL. tutarlı teminat mektubu ile ------- Bankası -------- / ---------- Şubesi'ne ait 18.09.2013 tarih ve ------------ numaralı 100.000,00 TL. tutarlı teminat mektupları davalı birleşen davacı uhdesinde olduğu beyan edilmekle ve teminat mektuplarının hükümsüz kalması sebebiyle davacı-birleşen davalıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinin yaptığı hesaplama hükümde dikkate alınmış, mahkememizce rapor olaya uygun ve kanaat verici bulunmuş, tüm bu açıklamalar ışığında ve sunulan hükme elverişli rapor doğrultusunda karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bilirkişi raporuna taraflarca itiraz edilmiş ise de itiraz dilekçesi içeriği, tüm dosya kapsamı dikkate alınarak mahkememizce yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek görülmediği gibi, yeni bir ek rapor alınmasınada yer ve gerek görülmemekle tarafların itirazının reddi ile ek rapor alınmasına ve yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. --------- teminat bedeli davalı-birleşen davacıya ödendiğine dair asıl dosya davacı tarafından delil sunulamadığından ve gelen yazı cevaplarından tespit edilemediğinden davacı-birleşen davalının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan sebeplerle; 1A- Davacının talebinin KISMEN KABULÜ İLE; a-157.961,11 TL 'nin 31.12.2014 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı-birleşen davalıya verilmesine b- --------Ş. ---------- Şubesi'ne ait --------- numaralı 100.000,00 TL. tutarlı teminat mektubu ile --------- Bankası ------- / ---------- Şubesi'ne ait 18.09.2013 tarih ve -------- numaralı 100.000,00 TL. tutarlı teminat mektuplarının davacı-birleşen davalıya verilmesine 2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 24.452,32 TL karar ve ilam harcının başlangıçta alınan 27,70 TL peşin harç, 19.609,70 TL tamamlama harcı, 4.020,00 TL ıslah harcı olmak üzere bakiye toplam 23.657,40 TL'nin mahsubu ile kalan 794,92 TL'nin davalı ---------- alınarak hazineye irat kaydına, 3-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu 23.657,40 TL toplam harç, 27,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 23.685,10 TL'nin davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı ---------verilmesine, 4-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu 30.450,00 TL bilirkişi masrafı, 7.997,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere bakiye toplam 38.447,50 TL'nin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 31.612,18 TL'sinin davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı ---------- verilmesine, 5-Yargılama sırasında davalı-birleşen davacı vekilinin yapmış olduğu 30.000,00 TL bilirkişi ücreti, 231,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere bakiye toplam 30.231,00 TL'nin davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 5.374,58 TL'sinin davacıdan alınarak davalı- birleşen davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 57.273,78 TL vekalet ücretinin davalı birleşen davacıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Yargılama sırasında davalı-birleşen davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ---------- alınarak davalı-birleşen davacıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 1B- DAVALI-BİRLEŞEN DOSYA DAVACISININ birleşen davada talebi HAKKINDA ASIL ALACAĞIN MAHSUP TAKASIYLA BİRLİKTE ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 615,40 TL'nin başlangıçta alınan 170,78 TL peşin harç, 9.109,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.279,78‬ 'den mahsubu ile bakiye kalan 8.664,38 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı- birleşen davacıya verilmesine 3-Yargılama sırasında davalı-birleşen davacı tarafın yapmış olduğu 615,40 TL karar harcı 29,20 Başvuru harcı olmak üzere toplam 644,60 TL'nin davalı --------- alınarak davalı- birleşen davacıya verilmesine, 4-Yargılama sırasında davalı ----------- tarafın yapmış olduğu masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Yargılama sırasında davalı-birleşen davacı ---------- kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 85.505,78 TL vekalet ücretinin davalı ----------- alınarak davalı-birleşen davacıya verilmesine, 6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 19/02/2025