İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/975 E. 2024/1058 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/975 Esas KARAR NO: 2024/1058 DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ: 20/12/2024 KARAR TARİHİ: 24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin ----- adresinde bulunan -----isimli iş yerinin sahibi olup yapılan iş kapsamında ödeme aracı olarak ----- lehine ------- bedelli, çeki keşide ettiğini, söz konusu çekin, müvekkili tarafından yapılan iş kapsamında ------ lehine keşide edilmiş ve şirket yetkililerine teslim edilmek üzere ---- tarihinde --------takip numarası ile teslim edildiğini, taki numarası ayrıca ---------paylaşılmış olup takip numarası ile çek gün aşırı takip edildiğini, müvekkili çeki teslim etmeden önce her ihtimale karşı ve ayrıca çekin kargoya teslim edildiğine dair -------- bilgi vermek amacıyla çekin teslimine dair anları kayıt altına aldığını, söz konusu çek, alıcısı olan ------ teslim edilmesi gereken tarihte teslim edilmemiş olup kargo teslim tarihi geçtiğinden sorumlu kargo firması ile görüşüldüğünde sorumlu kargo firması tarafından müvekkili şirket olan ------ tarihinde çekin kaybolduğu hakkında bilgi verildiğini, çekin kaybolduğuna dair aynı gün içerisinde de ----------bildirim yapıldığını ve söz konusu çek kendilerine ulaşmadığını, kaybolan çekin keşide tarihinden önce bulunması veya her hangi bir şekilde çekin ellerine geçmesi halinde çekin bedeli ödeneceğini, ancak keşide tarihinden sonra kaybolan çekin bulunması ya da bir şekilde ellerine geçmesi durumunda derhal çek yaprağı ------ teslim edileceğini, aksi durumda uygulanacak tüm zararlardan lehtar olan ------ sorumlu olup bu sorumluluğu peşinen kabul ve taahhüt ettiğini belirterek, çekin alıcısına ulaşmaması ve alıcı şirket ile müvekkili şirketin borcu alıcı şirkete yapılan ödeme ile kapanmış olmasından kaynaklı çekin hamili bir nevi halen müvekkili şirket olup çekin bankadan tahsil edilmesini ve müvekkilinin zarar görmesini engellemek için ---------bedelli çeke ilişkin ivedilikle ihtiyati tedbir olarak ödeme yasağı konulmasını ve neticeten çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava :TTK'nun 818/1-s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 vd maddelerinde öngörülen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. 653.maddede, çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 657. Maddesinde nama yazılı senetlerin iptali, 661 vd. Maddelerinde hamiline yazılı senetlerin iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 818/1-S maddesinde çekler için, 778/1-I maddesinde de bonolar için, TTK'nın poliçeye ilişkin 757 vd. maddelerine atıf yapılmıştır.TTK'nın 651/2, 757 ilâ 763 ve 764. maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasını açma yetkisinin yetkili çek hamilinde olup, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur.Davacının söz konusu çekin keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali istemi hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmıştır.-----------Açıklanan nedenlerle; Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci-borçlunun açamayacağı, sadece hamil-alacaklı açabileceği, davacının keşideci olması nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, keşideci sıfatıyla dava açtığının sabit bulunduğu anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE, 2-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 4-Yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.24/12/2024