İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/8 E. 2025/451 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/8 KARAR NO : 2025/451

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/01/2024 KARAR TARİHİ : 01/07/2025

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 25. İcra Dairesinin ... E. sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi; 28.06.2012 tanzim ve 26.12.2014 vade tarihli, 2.224,69-EUR bedelli, 28.06.2012 tanzim ve 28.01.2015 vade tarihli, 2.224,69-EUR bedelli ve 28.06.2012 tanzim ve 27.02.2015 vade tarihli, 2.224,69-EUR bedelli toplam 3 adet bonoya dayalı olarak başlatıldığını, ... 25. İcra Dairesinin ...E. sayılı icra takibinde, takibe dayanak gösterilen üç adet bonoda keşideci olarak dava dışı... A.Ş. görünmekte olduğunu, işbu bonoların ön yüzünde keşideci dışında müvekkilinin imzası bulunmakta olduğunu, Yargıtayın yerleşik içtihadı göz önünde bulundurularak değerlendirme yapıldığında, takibe konu senetlerin üzerinde keşideci dışında imzası bulunan müvekkili Şıh Mehmet Kaplan aval veren sıfatıyla sorumlu olduğunu, takibe dayanak senetler zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğrayan bononun kambiyo vasfı sona ereceğini, davanın kabulüne, müvekkili ...'ın ... 25. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyası ve takibe dayanak senetler bakımından davalılara borçlu olmadığının tespitine, ... 25. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyasının müvekkili yönünden iptaline, dava masrafları ve nispi avukatlık ücretinin davalı taraflar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. S A V U N M A / Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacak üzerindeki tasarruf yetkisi, takibe başlandıktan sonra dosya alacağını temlik alan diğer davalıya geçmiş olduğundan, temlik eden müvekkilinin alacak üzerinde artık tasarruf hak ve yetkisi bulunmamakla birlikte hakkında dava açılması da hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirket hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, eldeki dava, menfi tespit davası olup temelinde taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinden kaynaklı ihtilaf olması nedeniyle TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğunu, davacı taraf, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmadığını ve dava dilekçesi ekinde buna ilişkin arabuluculuk son tutanağını da sunmadığını, esasen sunması da mümkün olmadığını, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddiaları usul ve yasa hükümlerine aykırı olup reddi gerekmekte olduğunu, takip borçluları tarafından haciz sonrası müvekkili şirketi alacağını sürüncemede bırakmaya yönelik olarak takip dosyasının zaman aşımına uğradığı iddiası ile dava açıldığını, ... 37. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. ...K. 29/03/2023 tarihli kararı ile " Zamanaşımı şikayetinin... yönünden reddine " kesin olarak karar verildiğini, söz konusu karar davacı tarafından dosyaya ibraz edildiğini, davacı söz konusu Mahkeme ilamına dayanarak aval veren sıfatında olduğunu ve takibe konu bonoların zamanaşımına uğradığını ve kambiyo vasfını yitirdiğini belirtmiş olsa da .... 37. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E.... E. 29/03/2023 tarihli kararında açıkca davacı yönünden zaman aşımının söz konusu olmadığını belirtildiğini, kaldı ki aynı hükümle birlikte söz konusu takibe konu bonoların zaman aşımına uğramadığı da açıkca tespit edildiğini, davacı tarafından iddiası tamamen hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, davacının sorumluluğunun devam ettiği Kesinlemiş Mahkeme ilamı ile ispatlandığını, kesin hükme rağmen huzurdaki dava ikame edilmiş olup haksız davanın reddi gerekmekte olduğunu, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Taraf delilleri toplanmış, dava ve takip konusu bono suretleri, ... 25. İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı takip dosyası ve ... 37. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası uyap kayıtları celp edilmiştir. Dava konusu ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı ...A.Ş tarafından davacı borçlu ... ve ve dava dışı borçlu ...A.Ş'ye karşı 28.06.2012 tanzim ve 26.12.2014 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli, 28.06.2012 tanzim ve 28.01.2015 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli ve 28.06.2012 tanzim ve 27.02.2015 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli toplam 3 adet bonoya dayalı olarak 16.296,77 TL asıl alacak, 77,40 TL ihtiyati haciz masrafı, 300,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 16.674,17 TL toplam alacak üzerinden 16/03/2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin ilk esasının ... olduğu, sonrasında dosyanın 08.01.2018 tarihinde yenilenerek 2018/326 Esasını aldığı, dosya alacağının 25.12.2028 tarihli temlik sözleşmesi ile alacaklı ... A.Ş tarafından ...A.Ş'ye temlik edildiği, ...A.Ş'nin alacaklı olarak icra dosyasına eklendiği, ancak icra dosyasında ... A.Ş'nin alacaklı kaydının kaldırılmadığı ve alacaklı olarak kalmaya devam ettiği, daha sonra dosyanın 19.07.2019 tarihinde yenilendiği ve ... Esasını aldığı, bu yenileme emrinde hem alacağı temlik alan ...A.Ş'nin hemde alacağı temlik eden ... A.Ş'nin alacaklı olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Dava ve takip konusu 28.06.2012 tanzim ve 26.12.2014 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli, 28.06.2012 tanzim ve 28.01.2015 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli ve 28.06.2012 tanzim ve 27.02.2015 vade tarihli 2.224,69-EUR bedelli bonoların incelenmesinde; Alacaklının-lehtarının ...A.Ş, keşidecinin ... A.Ş, müşterek borçlu ve müteselsil kefil'in Şıh Mehmet Kaplan olduğu anlaşılmıştır. ... 37. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacıların, dosyamız davacısı ... ile ... A.Ş, davalıların ...A.Ş ile ...A.Ş olduğu, davanın Zamanaşımı Nedeniyle İcra Takibinin Geri Bırakılması davası olduğu, dava sonunda 29.03.2023 tarihinde, ...'ın zamanaşımı şikayetinin reddine, ... A.Ş'nin zamanaşımı şikayetinin kabulü ile, ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında davacı şirkete karşı yürütülen icra takibinin geri bırakılmasına karar verildiği, kararın kesin olarak verildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça, Mahkememizce verilen kesin sürede bilirkişi delil avansı yatırılmamıştır. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller bir bütün olarak incelenmiştir. Buna göre; Dava, davacının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı bonolar nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekilince, dava dilekçesi ve müteakip beyanları ile, davacı ...'ın dava ve takip konusu bonolarda aval veren konumunda olduğu, İcra Hukuk Mahkemesince dava konusu takibin zamanaşımına uğradığının kesin kararla tespit edildiği, dava ve takip konusu bonoların ve icra takibinin zamanaşımına uğradığı, bu kapsamda aval veren olarak sorumluluğunun kalmadığı ileri sürülerek, davacının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı bonolar nedeniyle davalı taraflara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı ... A.Ş vekili tarafından cevap dilekçesi ve müteakip beyanları ile, alacağın temlik edildiği, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceği, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği savunularak davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir. Davalı ...A.Ş vekili tarafından cevap dilekçesi ve müteakip beyanları ile, davanın haksız olduğu, davacının zamanaşımı iddialarının yerinde olmadığı, İcra Hukuk Mahkemesince verilen karar ile de bu durumun kesin olarak tespit edildiğini savunarak davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir. Dava, davalının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı bonolar nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Öncelikli olarak dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır; Davalı ...A.Ş vekili tarafından, davacı tarafça davadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığı savunulmuş ise de, davacı tarafça davadan önce arabuluculuğa başvurulduğu anlaşılmakla, davalı tarafın arabuluculuk itirazına itibar edilmemiştir. Davalı ... A.Ş vekili tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de, davalı ... A.Ş'nin dava ve takip konusu bonoların alacaklısı-lehtarı olduğu, dava konusu icra takibinin bu şirket tarafından başlatıldığı, icra dosya alacağının 25.12.2028 tarihli temlik sözleşmesi ile alacaklı ...A.Ş tarafından ...A.Ş'ye temlik edildiği, ... A.Ş'nin alacaklı olarak icra dosyasına eklendiği, ancak icra dosyasında ... A.Ş'nin alacaklı kaydının kaldırılmadığı ve alacaklı olarak kalmaya devam ettiği, daha sonra dosyanın 19.07.2019 tarihinde yenilendiği ve ... Esasını aldığı, bu yenileme emrinde hem alacağı temlik alan ...A.Ş'nin hemde alacağı temlik eden ...A.Ş'nin alacaklı olarak gösterildiği bu kapsamda, davacı tarafça iş bu davalıya husumet yöneltilebileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, buy davalının husumet itirazına da itibar edilmemiştir. Dava şartlarının tam olduğu, ilk itirazlar ve süreler yönünden incelenecek başkaca incelenecek bir husus bulunmadığından davanın esasına geçilmiştir. Uyuşmazlığın çözümü açısından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ise de davacı tarafça verilen kesin sürede bilirkişi delil avansı yatırılmamıştır. Bu nedenle dosya kapsamında toplanan delilere göre değerlendirme yapılması gerekmiştir. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (HMK 191). Dava, menfi tespit davası olup, menfi tespit davalarının özelliği gereği, ispat külfeti öncelikli olarak davalı alacaklı tarafta olup, alacağın varlığı ve miktarı ile bu alacak miktarından davacı tarafın sorumlu olduğunun ispatlanması gerekmektedir. Davalı tarafça bu hususlarda ispat yerine getirildiğinde ispat külfeti davacı borçlu tarafa geçecek ve davacı borçlu tarafça, dava ve takip konusu borcun ödendiği veya istenebilir olmadığının ispatlanması gerekecektir. Davacı tarafça, verilen kesin sürede bilirkişi delil avansı yatırılmamış olduğundan dosya kapsamında toplanan delillere göre değerlendirme yapılmıştır. Dava ve takip konusu bonolar, kayıtsız şartsız borç ikrarına havi kıymetli evrak niteliğinde belgelerdir. Davacı ...'ın dava ve takip konusu bonoları müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış olup, imzalarına bir itirazı bulunmamaktadır. Davacının bonoların ön yüzüne atılı bu imzaları aval hükmündedir. TTK'nın 749. Maddesine göre, poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bonolarda da bu hüküm uygulanır. Dolayısıyla bonolarda zamanaşımı süresi 3 yıldır. Davacı tarafça, dava konusu bonoların ve icra takibinin zaman aşımına uğradığı ve bu kapsamda avalist olarak sorumluluğunun kalmadığı, borçtan sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, dava ve takip konusu bonoların, vade tarihleri, icra takip tarihi, icra takibinin iki kere yenilenmesi, icra takip dosyasında davacı borçluya karşı yapılan haciz vb. işlemler ve tarihleri dikkate alındığında, bu işlemler ile zamanaşımının kesildiği ve yeniden işlemeye başladığı, dolayısı ile bonoların davacı yönünden zamanaşımına uğramadığı değerlendirilmiştir. Bu husus İcra Hukuk Mahkemesince verilen kesin nitelikli karar ile de sabittir. Bu nedenler ile davacı tarafın bu iddialarına itibar edilmemiştir. Dava ve takip konusu bonoların kayıtsız şartsız borç ikrarına havi olması nedeniyle davalı taraflarca üzerine düşen ispatın yerine getirildiği, alacağın varlığı ve miktarının ispatlandığı değerlendirilmiştir. Davalı alacaklı taraflarca alacağın varlığı ve miktarı ispat edildiğinden ve bu kapsamda ispat külfeti davacı borçlu tarafa geçtiğinden ve davacı borçlu tarafça, dava ve takip konusu borcun ödendiği veya istenebilir olmadığının ispatlanması gerekecektir. Ancak bu kapsamda dosya kapsamında bir delil bulunmamaktadır. Mahkememizce, davalı ...A.Ş'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de, verilen kesin sürede davacı tarafça bilirkişi delil avansı yatırılmadığından bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır. Bu kapsamda dosya kapsamında toplanan delillere göre, davacı tarafça üzerine düşen ispat külfeti yerine getirilmemiş olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenler ile davacı tarafın ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı bonolar nedeniyle menfi tespit istemi bakımından davanın reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenler ile, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı tarafça davalılara karşı açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40-TL harcın davacı tarafından peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 3.757,86-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.142,46-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 35.207,55-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, davalı vekillerinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2025

Katip  e-imzalıdır

Hakim  e-imzalıdır