İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/735 E. 2025/649 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/735 KARAR NO : 2025/649 DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 03/12/2024 KARAR TARİHİ : 16/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinde ... tescil numarası ile ... tarihinde tescil edilen ... sözleşme numaralı ve ... sözleşme tarihli finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı şirkete 1 adet, 2023 model yıllı, ... GTİP numaralı, ... seri numarlaı, ... marka, ... model, ... dik işleme merkezinin teslim edildiğini, davalı şirket sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından, davalı kiracı şirkete ... 3. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi; aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malın tesliminin ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin kiracı şirket yetkisine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı kiracının, işbu ihtarlarnameye rağmen borçlarını ödemediği gibi, kendisine yüklenen edimleri kanuni süresi içinde yerine getirmediğinden sözü edilen finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olduğunu, akabinde taraflarınca ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından... tarihli ve ... karar sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla finansal kiralama sözleşmelerinin müvekkili şirket tarafından haklı feshedildiğinin tespiti ile birlikte finansal kiralama konusu malın müvekkili şirkete aynen iadesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkil şirketin 25.03.2024 tarihinde konkordato talebinde bulunduğunu, talep uyarınca ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasından 25.03.2024 tarihinden itibaren geçici mühlet, 12.06.2024 tarihinden itibaren de kesin mühlet kararı verildiğini, davacı şirketin de davaya müdahil olmuş olduğunu, konkordato talebinden ve verilen kararlardan haberdar olduğunu, müvekkili şirketin 25.03.2024 tarihinden önceki borçlarının konkordato projesi kapsamında olduğunu, bu borçların ödenmesinin yasa gereği mümkün olmadığını, ödenmemesi durumunda da temerrüdün gerçekleşmeyeceğini, davacı şirketin müvekkili şirkete önce ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, söz konusu ihtarname ile iki kira bedelini talep ettiğini, sadece kira bedelinin ödenmemesinin, yasanın 31. maddesindeki hakların kullanılmasına imkan vereceğini, söz konusu 22/03/2024 dönemi kira bedelinin, 25/03/2024 geçici mühlet ve talep tarihinden önce olduğu için konkordato kapsamında kalmakta olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numarlaı ihtarnamesine konu ettiği kira bedelleri veya sözleşme uyarınca iş bu dava tarihine kadar konkordato mühleti içinde ödenmesi gereken bir borcunun bulunmamakta olduğunu, iş bu dava tarihi olan 03.12.2024 tarihi itibari ile temerrüt halinin gerçekleşmemiş olduğunu, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve açılan davanın haksız olduğunu, kiralayan şirketin, hatalı olarak mühletten sonra yapılan ödemeleri, mühlet öncesi borçlara mahsup etmemiş olduğunu, dava konusu makinenin müvekkili şirket için hayati önemde olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememiz dosyası öncelikle 17.077,50-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına tevzi edilmiş, mahkemenin 03/12/2024 tarihli, ... esas ve... karar sayılı kararıyla dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş olup, mahkememize tevzi edilen dosya mahkememizin ... esas sırasına tevzi edilerek mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 13/12/2024 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir exper raporunu ve davalı ile olan cari hesap kayıtlarını sunması bakımından 2 haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından 25/12/2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 2.200.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş, aynı tarihte 20.493,00-TL tamamlama harcını ikmal etmiş ve mahkememizin 26/12/2024 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliğinde ... tescil numarası ile ...tarihinde tescil edilen ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planları, faturalar, teslim-tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ödeme dekontu, .. 1. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin... değişik iş sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 21/04/2025 tarihli rapor ile; davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre 28/09/2024 hesap kat tarihi itibariyle davalı kiracının 22.03.2024 tarihli 1.2.3 aylara ait taksit tutarı olan 513.991,71-TL, 24.06.2024 tarihli 4, 5 ve 6. aylara ait taksit tutarı olan 483.176,99-TL olmak üzere toplam 997.168,70-TL ödenmeyen taksit kira borcunun olduğu ve 28.06.2024 hesap kat tarihi itibariyle ödenmediğinin görülmekte olduğu, ayrıca kira temerrüt borcu olduğu, 60 günlük sürenin dolduğu 02.09.2024 temerrüt tarihinden önce davalı tarafından 513.991,71-TL ödeme yapıldığı, ödenmeyen 9. taksit olan 24.06.2024 tarihli 4, 5 ve 6. aylar borcu olan davalının 02.09.2024 temerrüt tarihi itibariyle toplam 483.176,99-TL ödenmeyen borcu olduğu tespit edilmiştir. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması; ... 3. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/04/2025 tarihli rapor ile de tespit edildiği, borçlu hakkında konkordato mühleti verilmiş olmasının finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının açılmasına, yürütülmesine ve neticede karar verilmesine engel teşkil etmemesi, konkordato dosyası kapsamında İİK 307. Maddesine göre verilen bir tedbir kararı bulunmaması, davalı şirketin iflasına karar verilmiş olması, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyası kapsamında Mahkememize gönderilen 23/06/2025 tarihli müzekkere cevabı ile, davalı şirket merkezinde yapılan incelemede, finansal kiralama konusu malın bulunamadığının bilidirilmesi de göz önünde bulundurularak, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "1 ADET 2023 MODEL YILI, GTİP: ..., SERİ NO: ..., NOLU, ... MARKA ... MODEL ... DİK İŞLEME MERKEZİ" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve... D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 150.282,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 17.077,50-TL peşin harç ve 20.493,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 37.570,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 112.711,50‬‬-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 37.570,50-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 302.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 666,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 8.593,60-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-Davalı tarafından yapılan 255,00-TL'den ibaret yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2025 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır