İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/452 E. 2024/585 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2020/452
Karar No
2024/585
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2020/452 Esas KARAR NO:2024/585 DAVA : Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli) DAVA TARİHİ:28/08/2020 KARAR TARİHİ:16/07/2024 Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı idare arasındaki 05/12/2007 tarihinde akdedilen ... ihale kayıt nolu tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı sözleşmesi ve 15/05/2006 tarihli 230 günlük tekel dışı gönderilerinin dağıtımı işi sözleşmesinin süresinin sonra ermesine ve müvekkili şirket tarafından sözleşme gereklerinin ve tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesine rağmen müvekkili şirket tarafından davalı idareye teminat olarak verilen 04/12/2007 tarihli ... nolu 375.287,00 TL bedelli teminat mektubu ile 05/02/2007 tarihli 262,9462,72 sayılı 3.052,84 TL bedelli, 04/09/2006 tarihli 262.8563,72 sayılı 10.996,80 TL bedelli teminat mektupları ihale sözleşmesinin sona ermesine ve sona ermesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olmasına rağmen müvekkili şirkete iade edilmediğini, müvekkili şirketin zarara uğradığını ve halende iade edilmeyen teminat mektupları nedeniyle ilgili bankalara komisyon ve vergi ödemeye devem ettiğini belirterek davanın kabulü ile, müvekkili şirketin 05/12/2007 tarihli tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı sözleşmelerinden kaynaklı olarak davalı idareye vermiş olduğu 04/12/2007 tarihli ... nolu 375.287,00 TL bedelli, teminat mektubu ile 15/05/2006 tarihli 230 günlük tekel dışı posta gönderilerinin dağıtımı işi sözleşmesinden kaynaklı davalı idareye vermiş olduğu 05/02/2007 tarihli ... sayılı 3.052,84 TL bedelli ve 04/09/2006 tarihli 262.8563,72 sayılı 10.996,80 TL bedelli teminat mektuplarının müvekkili şirkete iade edilerek muarazanın men'i ve işbu teminat mektubunun bozulması tehlikesi nedeniyle hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek paraya çevrilmesinin önlenmesini, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline, vekalet ücretinin vekil olarak adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. S A V U N M A / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin işçilerin işçilik haklarına ilişkin sözleşme ve eki şartnamelerle üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediğini ve buradan hareketle taahhüdünü, sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği açık olduğunu, bu durumda da taminatın iadesinin koşullarının oluşmadığı hatta teminat mektubunun nakde çevrilmesi için gerekli koşulların oluştuğu kendiğilinden ortaya çıkmakta olduğunu, teminat mketubunun iadesine ilişkin düzenleme son derece açık ve net olduğunu, davacının iddia etmiş olduğu gibi tek şart Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak ilişiksiz belgesi olmadığını, iş davaları sonucu Kurumumuz tarafından icra dosyalarına teminat yatırılması veya ödeme yapılması zorunluluğu doğmakta olduğunu, sözleşme maddelerinde açıkça işçilik alacakları sebebi ile ödenen tutarların rücu edileceği kayıt altına alındığını, dava konusu teminat mektupları ile ilgili çok sayıda iş davası ve davacı tarafa karşı açtıkları rücu davaları olduğunu, anılan iş dosyaları kesinleşmeden ve Kurumumuz zararı ve borcu davacı tarafça ödenmeden teminat mektubunun iadesinin talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın usule ve esasa ilişkin itirazları doğrultusunda reddi ile yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Dava, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında verilen teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkindir. Taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşmelere istinaden çalıştırılan işçiler tarafından açılan işçilik alacak dava dosyaları, davalı tarafça davacıya karşı açılan rücu alacak davaları ve celp edilmesi gereken dosyalar, SGK kayıtları, davacı şirketin ihyasına yönelik olarak açılan .... ATM'nin ... sayılı dosyası celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi heyetinden alınan 03/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 05.12.2007 tarihli Tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı ve 15.05.2006 tarihli 230 günlük Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Dağıtımı İşi İhale sözleşmeleri idari ve teknik ve tip sözleşmelerinin olduğu görüldüğünü, 04.12.2007 tarihli ... nolıı 375.287,00-TL bedelli, teminat mektubu ve 05.02.2007 tarihli 262.9642,72 sayılı 3.052,84-TL bedelli ve 04.09.2006 tarihli ve ... sayılı 10.996,80-TL bedelli teminat mektubunun iade talebine konu edilmiş olduğu tespit edildiğini; ... A.Ş. ye 24.04.2019 da tebliğ edilen teminat mektubunun iadesi konulu yazı ve davalı idarenin cevabi yazısı yazısının eklerinde 5. Maddesinde derdest davarının rücüya konu edilmiş olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafça sunulan emsal .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasının ve derdest dava dosyalarının incelendiğini; Huzurdaki davanın, davacının 05.12.2007 tarihli Tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı sözleşmelerinden kaynaklı olarak davalı idareye vermiş olduğu 04.12.2007 tarihli 249 tm KE 1882 nolu 375.287,00-TL bedelli teminat mektubu ile 15.05.2006 tarihli 230 günlük Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Dağıtımı îşi Sözleşmesinden kaynaklı davalı idareye verdiği 05.02.2007 tarihli 262.42.72 sayılı 3.052,84-TL bedelli ve 04.09.2006 tarihli ... sayılı 10.996,80- TL bedelli teminat mektuplarının davacı şirkete iade talepli açıldığını ve davacı ... Giiv. Sis. End. Tem, .... Kurye Dağ. Taş. tuş. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin davalıya ihtarında Müvekkili şirketin Tekel dışı posta gönderilerinin aynı sözleşmelerinden kaynaklı idarenize verdiği 04.12.2007 tarihli ... ... nolu 375.287.0-TL bedelli, 21.01.2009 tarihli 249 îm ke ... nolu 32.700,Ü0-TL bedelli teminat mektupları ile 15.05.2006 tarihli 230 günlük Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Dağıtımı İşi Sözleşmesinden kaynaklı idareye verilen 12.05.2006 tarihli 262.7731.72 sayılı 61.992.0-TL bedelli, 05.02.2007 tarihli ... sayılı 3.052,84-TL bedelli ve 04.09.2006 tarihli ... sayılı 61.996,80-TL bedelli teminat mektuplarının müvekkili şirkete 7 gün içinde iade edilmesi, teminat mektuplarının süresinde iade edilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin ödemiş olduğu banka komisyonuna ve uğramış olduğu maddi zararlarına karşılık 70.000.00-TL nin ödeme tarihine kadar işleyecek ticari faizi ile müvekkilinin ... A.Ş.... iban numaralı müvekkili şirket hesabına 3 gün içinde ödenmesini talep ettiğini, davalı ....AŞ.'nin karşı ihtarını yasal süresi olan 28.12.2018 tarihinde çekerek, ... Dağ. Taş. İnş. San ve Tic. A.Ş ile şirketleri arasında akdedilen 05.12.2017 tarihli tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı sözleşmesinden kaynaklı şirkete verilen; 04.12.2007 tarihli ... nolu 375.287,00-TL bedelli ve 21.01.2009 tarihli ... ihale nolu 32.700,00-TL bedelli teminat mektuplarının sözleşmeye dayalı tüm yükümlülüklerin yerine getirilmiş olmasına rağmen iade edilmediği belirtilerek, 7 gün içinde iadesi ile uğranıldığı iddia edilen maddi zararlara karşılık 70.000,00-TL ödenmesinin talep edildiği anlaşıldığını, anılan iş kapsamında çalışan işçiler tarafından bir kısım işçilik haklarının ödenmesi talebiyle şirketi aleyhine açılan davalar bulunduğu bunun yanı sıra bu tür davalar neticesinde şirketince ödenmek zorunda kalman bedellerin rücuen tahsilini teminen müvekkili şirketi aleyhine açılan ve halen devam eden davalar olduğunu, ayrıca emeklilik, yaşlılık, malullük aylığı almaya hak kazanmış olduğu halde ayrım ve dağıtım işlerinde çalışan işçilerin iş akitlerinin feshi nedeniyle, arabuluculuk müracaatı neticesinde yapılan ödemelerden anılan iş kapsamında şirketteki çalışma sürelerine isabet eden 13.192,17-TL şirket alacağının bulunduğu ve bu meblağın da yapılan bildirime rağmen bugüne dek ödenmediği anlaşıldığını, bu durumda müvekkili şirketle akdedilen sözleşmenin teminatların iadesini düzenleyen 12.4.1 naddesi kapsamında, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun yerine getirildiğinden söz edilemeyeceği ve idaremize olan borçlarınız sebebiyle teminatın iadesi koşullarının sağlanmadığı anlaşıldığından talebinizin kabulü mümkün değildir denilmiş olduğunun tespit edildiğini; Uyuşmazlığın çözümünde taraflar arasında akdedilen sözleme hükümleri ve İhale sözleşmelerinin" Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi" başlıklı 15.1 maddesi ve 4735 Sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanununun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13.Maddeleri gereği de sgk ilişiksiz belgesi getirildiği saptandıktan sonra teminatın iade edileceği belirtilmiş olduğunu ve 4735 Sayılı Kanun' un 13. Maddesinde; MADDE 13.- Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olmak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu İşten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların ; A) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutananının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumlundan ilişiksiz belgesi geıirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı, B) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alman mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, Yükleniciye iade edilir.” Yine 4735 Sayılı Kanun’un 14. Maddesinde; MADDE 14.- 13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde: yapım islerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından. diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veva varsa garanti suresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edileceğini, teminat mektubu dışındaki teminatlar surenin bitiminde Hâzineye gelir kaydedileceğinin denilmekle en geç iki yıl içinde iade edilemeyen teminat mektuplarının hükümsüz kalacağını ve bankaya iade edileceğinin düzenlenmiş olduğunun tespit edildiğini, teminat mektuplarının iadesine ilişkin olarak sözleşmenin yüklenicinin sorumlulukları başlıklı sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.11 maddesinde, "Bu şartnamede öngörülen yükümlülükleri ihlal ederek idareye veya-üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumludur." denilmiş olduğunun tespit edildiğini, 9.23 maddesinde " İhale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını öder ve bun farın ödendiğine ve hiçbir alacakları kalmadığına dair işçiler tarafından imzalanan vs usulüne uygun düzenlenmiş (mutlak suretle üzerinde yazı ve rakamla miktar belirtilmiş) ibranameyi imzalayarak işçi /işçilerin ayrılış tarihlerinden itibaren beş (5) iş günü İçerisinde idareye teslim eder" denildiğinin tespit edildiğini, 9.27 maddesinde " Hizmet sözleşmesi, 506 saydı SSK Kanunu, 4857 sayalı İş Kanunu ve diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülükler yükleniciye aittir" denildiğini, 9.28 maddesinde " Kurumun, 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren sıfatı ile yüklenicinin çalıştırdığı işçiler île sözleşme konusu işle ilgili ödemek zorunda kalacağı her türlü ödemeler hakkındaki rücu hakkını kabul eder" denilmiş olduğunun tespit edildiğini; Davacının alt işveren olduğu ve davalının asıl işveren olduğu kabulü ile davalının savunmasında birtakım dava dışı işçilerin davalı aleyhine işçilik alacak davası açmış olduğu ve açılan davaların kesinleştiğini ve icra ödemesine konu edilmiş olduğunu ve davalının bu davalar nedeni ile tüm işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğu dönemlerin bulunduğunu ve sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.23 maddesinde "İhale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını öder ve bunların ödendiğine ve hiçbir alacakları kalmadığına dair işçiler tayfından imzalanan vs usulüne uygun düzenlendiğini (mutlak suretle üzerinde yazı ve rakamla miktar belirtilmiş) ibranameyi imzalayarak işçi /işçilerin ayrılış tarihlerinden itibaren beş (5) iş günü İçerisinde idareye teslim eder" denildiğini ve bu güne kadar ödenmeyen alacaklar konusunda ticaret mahkemesinde ikame edilen derdest rücu davalarının olduğu, davacının iş mahkemelerine ihbarının olacağı nedenleri ile zaman aşımı süresinin kesilmiş olacağı değerledirildiğini ve yine dava dosyasında müvrez emsal nitelikte olan davalı .... AŞ vekilinin dilekçe ekinde sunmuş olduğu delillerden banka teminat mektubunun iadesi istemli davada; Yargıtay Bozma İlamı, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Sayılı Red Kararı dosyaya ibraz edildiğinin tespiti ile Anılan dosyada benzer şekilde düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve bu kapsamda verilen teminat mektupları söz konusu olup, sözleşme kapsamında 1 icra dosyasının bulunmasına rağmen Yerel Mahkeme tarafından verilen davanın kabulü kararı Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2016/3970E. 2018/5898K. Sayılı kararı ile bozulmuş olduğu ve Bozma kararı üzerine teminat mektubu kapsamındaki zararın (1.648,33 TL) davacı tarafça ödenmediğini ve bedel ödenmeksizin teminat mektubunun iadesinin mümkün olmadığı değerlendirmesi ile davanın reddine karar verilmiş olduğunu ve davanın özetinde ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Sayılı dosyasında özetle, Mahkememizce verilen 2015/... Esas 2016/... Karar sayılı 08/02/2016 tarihli kararının davalı vekilinin temyiz yoluna başvurması neticesinde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/3970 Esas 2018/5898 Karar sayılı 17/12/2018 tarihli ilamı ile "Taraflar arasında imzalanan 06.09.2007 tarihli hizmet alım sözleşmesinin teminatı olarak verilen 30.09.2011 tarihli 140.000,00 TL bedelli mektubun iadesi talep edilmiş olup mahkemece iadesine karar verilmişse de davacı şirket işçisi tarafından davalının da hasım gösterildiği işçilik alacaklarının bulunduğu davanın, dava tarihi itibari ile kesinleşmediği sabit olduğunu, teminat mektupları sözleşmenin devam ettiği süre içerisinde davalının uğrayacağı zararların teminatı olarak verildiği için açılan iş davalarının davalı aleyhine sonuçlanması durumunda ödenecek bedellerin teminatını teşkil edeceğini, dosya kapsamından davacı şirket işçisi tarafından vekalet ücretinin tahsili amacı ile başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu borcun mahkemece kabul edildiği gibi davacı tarafça ödenmediği, 1.648,33 TL’nin davalı tarafça ödendiği anlaşıldığını, bu durumda anılan bedel ödenmeksizin teminat mektubunun iadesi mümkün olmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulü doğru olmamıştır. " gerekçesiyle bozulduğunu, somut uyuşmazlıkta Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/3970 Esas 2018/5898 Karar sayılı 17/12/2018 tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilmekle toplanan bütün deliller ve Yargıtayın bozma sebepleri birlikte değerlendirilerek davacının dayandığı teminat mektubunun kapsamındaki zararın davacı tarafından ödenmediğini, davalı tarafından ödenmiş olduğu ortada teminat mektubundan kaynaklı bir alacak olmadığı ve davacı şirket işçisi tarafından vekalet ücretinin tahsili amacı ile başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu borcun mahkemece kabul edilerek davacı tarafça ödenmediğini, 1.648,33 TL’nin davalı tarafça ödendiğini ve bedel ödenmeksizin teminat mektubunun iadesi mümkün olmadığından davanın reddine davanın reddine karar vermiş olduğu birlikte değerlendirildiğinde davacının teminat mektuplarının iade talebinin yerinde olmadığının değerlendirildiğini, davacın davalı yana halen derdest olan ve inceleme tespitler kısmında bir kısım davaların halen derdest olduğunu ve iş bu davaların dava dışı işçilerin kıdem tazminatı ,ihbar tazminatı yıllık izin ücretleri vs. İşçilik alacaklarına ilişkin olduğu ve taraflar arasında ikame edilen sözleşmede açık hüküm olduğu üzere sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.11 maddesine göre, davacının, bu şartnamede öngörülen yükümlülükleri ihlal ederek idareye veya-üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumlu olduğu ve yine 9.23 maddesinde, ihale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçiferin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını öder denilmiş olduğunu ve bu madde gereğince içilik alacaklarından davalının hiç bir sorumluluğuna gidilemez olduğunu ve yine 9.27 maddesine göre, Hizmet sözleşmesi, 506 saydı SSK Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğunu ve 9.28 maddesine göre, davacının, Kurumun 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren sıtalı ile yüklenicinin çalıştırdığı işçiler ile sözleşme konusu işle ilgili ödemek zorunda kalacağı her türlü ödemeler hakkırıdaki rücu hakkını kabul ettiğini, dava dosyasındaki derdest davaların rücüen tazminatına ilişkin olduğunu ve davacının anılan borçlarını ödememiş olduğunu ve dava dışı işçilerin iş mahkemesine ikame ettikleri davaların zaman aşımları gözetilerek davacının sorumlu olduğu konusunda hüküm kurularak davacının borcunun olduğu mahkeme ilamları ile kesinleşmiş olduğu nazara alınarak, yine sözleşmenin Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi başlıklı maddesinde açıkça belirtilmiş olduğu üzere, Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra , Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edileceğini, Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumu’na olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceğini, varsa kalanın yükleniciye geri verileceğini, Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalacağını ve bankasına iade edileceğini, Teminat mektubu dışındaki teminatların sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceğini, davalının talebi üzerine yerinde yapılan 18.08.2021 tarihli inceleme sonucunda derdest davaların ödemelerinin davacı yanca yapılmadığının tespiti ile dava konusu teminat mektuplarını iadesininin isteyemeyeceği görüş ve kanaatinde olduklarını, Sonuç : Raporun hukuki değerlendirmesi ve takdiri mahkemeye ait olmak üzere ; Tüm dosya kasamı deliler, derdest dava dosyalarındaki davalının açmış olduğu rücu davaları, sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.28 maddesindeki " Kurumun 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren sıtalı ile yüklenicinin çalıştırdığı işçiler île sözleşme konusu işle ilgili ödemek zorunda kalacağı her türlü ödemeler hakkırıdaki rücu hakkını kabul eder" denildiği tespiti ve davalının dava dışı işçilere ödemiş olduğu icra ödemlerinde davacının iş mahkemelerine ihbarının olduğunu ve zaman aşımı süresinin kesilmiş olduğu, sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.11 maddesine göre, davalının, bu şartnamede öngörülen yükümlülükleri ihlal ederek idareye veya-üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumlu olduğu ve yine 9.23 maddesinde, davacının, ihale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını ödeyeceğinin düzenlenmiş olduğu ve emsal birebir aynı olan karar olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Sayılı dosyasında davanın reddine karar vermiş olduğu birlikte değerlendirildiğinde, davacının, davalı ile arasında akdedilen sözleşmelerden kaynaklı verdiği dava konusu teminat mektuplarının iadesinin, davacı tarafça sözleşmeye dayalı tüm yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olduğu anlaşıldığından yerinde olmadığına ilişikin görüş ve kanaati bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; Davacı vekilince, dava dilekçesi ile, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine, sözleşmelerin sona ermesine ve sona ermesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olmasına rağmen sözleşmelere istinaden davalı tarafa verilen teminat mektuplarının müvekkili şirkete iade edilmediği, müvekkili şirketin zarara uğradığı ve halende iade edilmeyen teminat mektupları nedeniyle ilgili bankalara komisyon ve vergi ödemeye devam ettiği belirtilerek davanın kabulü ile, müvekkili şirketin 05/12/2007 tarihli tekel dışı posta gönderilerinin ayrımı sözleşmelerinden kaynaklı olarak davalı idareye vermiş olduğu 04/12/2007 tarihli ... nolu 375.287,00 TL bedelli, teminat mektubu ile 15/05/2006 tarihli 230 günlük tekel dışı posta gönderilerinin dağıtımı işi sözleşmesinden kaynaklı davalı idareye vermiş olduğu 05/02/2007 tarihli ... sayılı 3.052,84 TL bedelli ve 04/09/2006 tarihli ... sayılı 10.996,80 TL bedelli teminat mektuplarının müvekkili şirkete iade edilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Davalı vekilince cevap dilekçesi ile, davacı şirketin işçilerin işçilik haklarına ilişkin sözleşme ve eki şartnamelerle üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği, bu durumda da taminatın iadesinin koşullarının oluşmadığı, teminat mektubunun iadesine ilişkin düzenlemenin son derece açık ve net olduğu, davacının iddia etmiş olduğu gibi tek şart Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak ilişiksiz belgesi olmadığı, iş davaları sonucu Kurumları tarafından icra dosyalarına teminat yatırılması veya ödeme yapılması zorunluluğu doğmakta olduğu, sözleşme maddelerinde açıkça işçilik alacakları sebebi ile ödenen tutarların rücu edileceğinin kayıt altına alındığı, dava konusu teminat mektupları ile ilgili çok sayıda iş davası ve davacı tarafa karşı açtıkları rücu davaları olduğu, anılan dosyalar kesinleşmeden ve Kurumlarının zararı ve borcu davacı tarafça ödenmeden teminat mektubunun iadesinin talep edilemeyeceği savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Davada, dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiştir. Dava devam ederken davacı şirketin ticaret sicilden terkin edilmiş olduğu tespit edilmiş, bu kapsamda davacı vekiline davacı şirketin ihyasını sağlaması için dava açması bakımından süre ve imkan sağlanmış, .... ATM'nin ... sayılı dosyasında görülen dava sonunda davacı şirketin ihyasına karar verilmiş, karar kesinleşmiştir. Mahkememizce dosya kapsamında toplanan tüm deliller incelenmiş ve ayrıca uyuşmazlık teknik çözüm gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin, taraflar arasındaki borç alacak durumunun, dosya kapsamı toplanan tüm deliller ile birlikte kapsamlı olarak incelendiği, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere bilirkişi raporunun dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir. Dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; Taraflar arasında 05.12.2007 tarihli Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Ayrımı ve 15.05.2006 tarihli 230 günlük Tekel Dışı Posta Gönderilerinin Dağıtımı İşi İhale sözleşmeleri ve ekleri idari ve teknik şartnamelerin düzenlendiği, 05.12.2007 tarihli sözleşme kapsamında 04.12.2007 tarihli ... nolu 375.287,00-TL bedelli teminat mektubu ve 15.05.2006 tarihli sözleşme kapsamında 05.02.2007 tarihli ... sayılı 3.052,84-TL bedelli teminat mektubu ile 04.09.2006 tarihli ve ... sayılı 10.996,80-TL bedelli teminat mektubunun davacı tarafından davalı tarafa verildiği, sözleşmeler kapsamında davalının işveren (asıl işveren), davalının yüklenici (alt işveren) olduğu; Davacı tarafça, bu sözleşmeler kapsamında davalıya verilen 04.12.2007 tarihli ... nolu 375.287,00-TL bedelli, 05.02.2007 tarihli ... sayılı 3.052,84-TL bedelli, 04.09.2006 tarihli ve ... sayılı 10.996,80-TL bedelli üç adet teminat mektubunun iadesinin talep edildiği; Uyuşmazlığın çözümünde göz önünde bulundurulması gereken taraflar arasındaki akdedilen sözleşme hükümler ve yasal düzenlemeler irdelendiğinde; 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Kesin Teminat Ve Ek Kesin Teminatların Geri Verilmesi” başlıklı 13. Maddesinde; "Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olmak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu İşten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların ; A) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutananının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumlundan ilişiksiz belgesi geıirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı, B) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alman mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, Yükleniciye iade edilir.” Yine 4735 Sayılı Kanun’un 14. Maddesinde; " 13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde: yapım islerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti suresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar surenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir." şeklinde düzenlemeler bulunduğu; Yüklenicinin sorumluluklarını düzenleyen sözleşmenin eki teknik şartnamenin ilgili maddeleri olan, 9.11 maddesinde, "Bu şartnamede öngörülen yükümlülükleri ihlal ederek idareye veya-üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumludur.", 9.23 maddesinde " İhale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını öder ve bun farın ödendiğine ve hiçbir alacakları kalmadığına dair işçiler tarafından imzalanan vs usulüne uygun düzenlenmiş (mutlak suretle üzerinde yazı ve rakamla miktar belirtilmiş) ibranameyi imzalayarak işçi /işçilerin ayrılış tarihlerinden itibaren beş (5) iş günü İçerisinde idareye teslim eder", 9.27 maddesinde " Hizmet sözleşmesi, 506 saydı SSK Kanunu, 4857 sayalı İş Kanunu ve diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülükler yükleniciye aittir", 9.28 maddesinde " Kurumun, 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren sıfatı ile yüklenicinin çalıştırdığı işçiler ile sözleşme konusu işle ilgili ödemek zorunda kalacağı her türlü ödemeler hakkındaki rücu hakkını kabul eder" şeklinde düzenlemeler bulunduğu, yine sözleşmenin "Kesin Teminatın Ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi" başlıklı 15. maddesinde açıkça belirtilmiş olduğu üzere, Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra , Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edileceğinin düzenlendiği ; Yukarıda anılan iş kapsamında çalışan işçiler tarafından bir kısım işçilik haklarının ödenmesi talebiyle davalı aleyhine açılan davalar bulunduğu, bunun yanı sıra bu tür davalar neticesinde davalı tarafça ödenmek zorunda kalman bedellerin rücuen tahsilini teminen davalı tarafından davacı şirket aleyhine açılan ve halen devam eden davalar olduğu, iş mahkemelerine açılan bir kısım davaların davacı şirkete ihbar edildiği, tüm bu davalar ile zaman aşımı süresinin kesileceği, bu kapsamda zaman aşımına ilişkin davacı iddialarının yerinde olmadığı; Taraflar arasında ikame edilen sözleşmenin eki teknik şartnamenin 9.11 maddesine göre, davacının, bu şartnamede öngörülen yükümlülükleri ihlal ederek idareye veya-üçüncü kişilere verdiği zarardan bizzat sorumlu olduğu ve yine 9.23 maddesine göre, ihale konusu işte bitiminde veya her hangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarını, hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını ödeyeceği ve bu madde gereğince işçilik alacaklarından davalının hiç bir sorumluluğuna gidilemeyeceği ve yine 9.27 maddesine göre, Hizmet sözleşmesi, 506 saydı SSK Kanunu, 4857 sayalı İş Kanunu ve diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülüklerin davacıya ait olduğu ve 9.28 maddesine göre, davacının, davalı Kurumun 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarınca asıl işveren sıfatı ile davacı yüklenicinin çalıştırdığı işçiler ile sözleşme konusu işle ilgili ödemek zorunda kalacağı her türlü ödemeler hakkındaki rücu hakkını kabul ettiği, yine sözleşmenin Kesin Teminatın Ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi Başlıklı 15. maddesinde açıkça belirtilmiş olduğu üzere, Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edileceği, ancak alınan ve karar vermeye uygun bulunan bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında devam eden derdest rücu alacak davaların ödemelerinin davacı yanca davalıya henüz yapılmadığının tespit edildiği, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğu ve davalının davacıya rücu hakkının bulunduğu, davacı tarafça sözleşmeye dayalı tüm yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Davacının, davalı ile arasında akdedilen sözleşmelerden kaynaklı verdiği dava konusu teminat mektuplarının iadesi talebinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 427,60-TL harcının, davacı tarafından peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 6.648,9‬0-TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.221,3‬0-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 60.400,50-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2024 Katip ...  e-imzalıdır Hakim ...  e-imzalıdır

Atıf: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/452, K. 2024/585, T. 16.07.2024, www.arakarar.com/karar/istanbul-8-asliye-ticaret-mahkemesi-2020-452-e-2024-585-k-32c74e072dab