İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/184 E. 2025/295 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2023/184
Karar No
2025/295
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/184 KARAR NO : 2025/295 DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 17/03/2023 KARAR TARİHİ : 25/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ..., 28.01.2023 tarihinde vinç çalışma bedeli nedeniyle diğer davacı ... Şti’den ...bank ...Şubesi’nin ...seri numaralı, 16.03.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 170.000,00 TL bedelli çeki aldığını, davacının almış olduğu bu çeke ilişkin ticari defter kayıtlarının bulunduğunu, davacı ... bu çek karşılığında diğer davacı şirkete 01.02.2023 tarih ve ... numaralı faturayı kestiğini, davacı ...'e keşide edilerek verilen çek isteği dışında elinden çıkmış kaybolmuş yada çalınmış olabileceğini, bu düşünce ile davacı ... tarafından ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi görevi ile) Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 13.02.2023 tarihinde kıymetli evrakın iptali davası ikame edildiğini, davanın henüz derdest olup; çek hakkında 15.02.2023 tarihinde ödeme yasağı konulduğunu, davacıların ...bank...Şubesi’nin ... seri numaralı, 16.03.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 170.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı davalılara yönelik borcunun bulunmadığını, davacıların davalı cirantalarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi cirodaki imza da davacı ...'a ait olmadığını, taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, dava konusu çek ibraz tarihi çek suretinden anlaşılamamakla birlikte, ... A.Ş.'ye ibraz edilmiş olup; davacıların ... A.Ş. tarafından haksız bir icra takibine maruz kalacaklarını düşündüklerinden huzurdaki davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, davacıların çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine, takip başlatıldığı ve ödeme yapıldığı takdirde ödenen paranın istirdadına, davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davaya Konu Çek, ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilerek davacılardan ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, davaya Konu Çek bakımından borçlu olmadıklarının tespiti adına davacılar tarafından ikame edildiğini, taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, ... A.Ş ile ...arasında 03.02.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, faktoring Müşterisi, imzalanan Faktoring Sözleşmesi uyarınca yapılan, 09.02.2023 tarihli Faktoring işlemi ve faktoring işlemine dayanak olan fatura, alacak bildirim formu neticesinde, icra takibine dayanak olan, davaya Konu Çek'i davacıya ciro etmek sureti ile devir ettiğini, Faktoring Müşterisi ile yapılan bu faktoring işlemi neticesinde davalı 09.02.2023 tarihinde, Faktoring Müşterisi'ne 165.448,25 TL finansman sağlamış olup bu tutar Faktoring Müşterisi'nin banka hesabına davalı Şirket tarafından ödendiğini, bu sebeple Davaya Konu Çek bakımından davalının iyi niyetli yasal hamil sıfatına haiz olduğunu, davaya Konu çekin yasal süresinde bankaya ibraz edilmesi ertesinde çek karşılığının bulunmaması nedeniyle çek üzerinde karşılıksızdır işlemi yapıldığını, Ertesinde Davaya Konu Çeke ilişkin olarak taraflarınca ... 27. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile Davaya Konu Çekin cirantaları ve keşidecisi olan davacı... Ltd. Şti. aleyhine icra takibi ikame edildiğini, arabuluculuk başvurusu yapılmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ve davacı ... aleyhine başlatılan icra takibi olmaması sebebiyle hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, mahkemece aksi kanaate olunması halinde davanın ve davacı tarafın tüm taleplerinin esastan reddine, davacı tarafın, davaya konu alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere davalı Şirket'e kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER; ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) müzekkere yazılarak ...esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyası, Amasya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belgele asılları, ... Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığına müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları, ... Seçim Kurulu Başkanlığına müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları,... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları, ... Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları, ... Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:....)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları, ... 27. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyası ve takibe konu çek aslı, ...bank Anonim Şirketi ...Şubesine müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait imza asıllarını içeren evraklar, ... Trafik Tescil Ve Denetleme Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait imza asıllarını içeren evraklar, ...Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Amasyasuluova Şubesine müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait imza asıllarını içeren evraklar,...Bankası Anonim Şirketi ...Şubesine müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait imza asıllarını içeren evraklar, ... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...)'e ait karşılaştırma yapılmaya elverişli yazı ve imza örnekleri içerir belge asılları,Trafik Ve İstasyon Yönetimi Dairesi Amirliği ... şubesine müzekkere yazılarak davacı ... (T.C:...) adına düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının aslı celp edilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;İnceleme konusu çekin arka yüzünde ...'e atfen atılmış 1.ciro imza yatay çizgi üzerinde oluşturulmuş ters “...” harfi benzeri bir yapı ve alçak gramaların ardından ikili dikey çizgi ile tamamlanmış, sağa eğimli, yukarı doğrultulu, işlek özellite bir imzadır (Şekil A 3) Karşılaştırma belgelerindeki ...'e ait imzaların bir kısmıalt ucu çaraz ileriye doğru uzatılmış üçgensi bir yapının ardından bir kısmı “...” harfi benzeri bir yapının ardından oluşturulan gramalar ve miniskül”y” harfi benzeri bir yapı ile tamamlanmış, sağa eğimli, yukarı doğrultulu, kendi içinde varyasyonları olan, işlek özellikte imzalar olup bu imzalar ile inceleme konusu çekin arka yüzünde ...'e atfen atılmış 1. Ciro imza arasında tersim tarzı başta olmak üzere, yapıların oluşturulma şekli, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, yapılar arası bağlantılar gibi grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan yüksek derecedeki uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile ...'a ait, keşidecisi... Ltd. Şti., alacaklısı ... olan, 16.03.2023tarihli, 170.000 (Yüz yetmiş bin) TL bedelli, ... nolu çekteki imzanın, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...'in eli ürünü olmadığını belirtmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, ... Şubesine ait ...seri numaralı 16/03/2023 keşide tarihli 170.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacıların borçlu olmadığının tespitidir. Davacı vekili; davacı ...'in, 28/01/2023 tarihinde vinç çalışma bedeli nedeniyle diğer davacı ...Şti’den ...Şubesi’nin ... seri numaralı, 16.03.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 170.000,00 TL bedelli çeki aldığını, davacının almış olduğu bu çeke ilişkin ticari defter kayıtlarının bulunduğunu, davacı ... bu çek karşılığında diğer davacı şirkete 01.02.2023 tarih ve ... numaralı faturayı kestiğini, davacı ...'e keşide edilerek verilen çekin kaybolduğunu, davacı ... tarafından ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi görevi ile) Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından 13.02.2023 tarihinde kıymetli evrakın iptali davası ikame edildiğini, davanın henüz derdest olup; çek hakkında 15.02.2023 tarihinde ödeme yasağı konulduğunu, davacıların ...bank ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 16.03.2023 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 170.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı davalılara yönelik borcunun bulunmadığını, davacıların davalı cirantalarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi cirodaki imzanın da davacı ...'a ait olmadığını, davacıların ... A.Ş. tarafından haksız bir icra takibine maruz kalacaklarını düşündüklerinden huzurdaki davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu, davacıların çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu, ...bank ... Şubesine ait ...seri numaralı 16/03/2023 keşide tarihli 170.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin...Şti., lehtarın ... olduğu lehtardan sonraki cirantaların sırasıyla... Şti., ... ve hamilin ... Anonim Şirketi olduğu anlaşılmıştır. ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibi celp edilmiş, dosyada...Anonim Şirketi'nin alacaklı, ...Şti., ... Tic. Ltd. Şti.'nin borçlu olduğu, takibin dayanağının...bank ...Şubesine ait ... seri numaralı 16/03/2023 keşide tarihli 170.000,00 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... esas, ... karar ve ... esas, ...karar sayılı ilamlarında, "İmzaların istiklali (bağımsızlığı)” ilkesine göre, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Poliçeye imza koyan kişi, diğer imzaların geçersiz veya sahte ya da mevhum kişilere ait olmasının riskini de taşır. Buna göre her imza kendi sahibini, diğer imzalardan bağımsız olarak bağlar. Poliçe üzerinde şekil bakımından tamam ve görünüşe göre sahibini bağlayan bir imzanın bulunması yeterlidir. Kanun yapıcı, TTK.nun 589. maddesinde senedin geçerliliğinin, sorumluluktan tamamen bağımsız şekilde mevcut olabileceğini kabul etmiştir. Senetteki imzalar, bu imzalarda ismi geçen şahıslar yönünden herhangi bir sorumluluk yaratmasa bile, senet yine de geçerli kalır. Senedin geçerli kalmasının sonucu ise, diğer imzaların sahiplerinin sorumluluklarının devam etmesidir. TTK 778 (eTTK’nun 690).maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken aynı Kanunun 686/1 (eTTK 598/1).maddesi uyarınca; “Bir poliçeyi elinde bulunduran kimse, son ciro beyaz ciro olsa dahi kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde selahiyetli hamil sayılır.” Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile değin tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır. Hamilin ciro yoluyla senedi devraldıktan sonra cirantasını takip etme gibi yasal bir zorunluluğu bulunmamaktadır. TTK’da yer alan ve kambiyo hukukuna ilişkin ilkeleri belirleyen kuralların kişiden kişiye değişebilen “hayatın olağan akışı” şeklindeki subjektif bir takım değerlendirmelerle ortadan kaldırılması doğru görülemez. (Yargıtay 19.HD.’nin 17.02.2011 tarih, ... E,... K; 31.03.2011 tarih ... E, ...K; 18.04.2011 tarih... E, ... K; 13.05.2010 tarih ... E, ... K; 14.10.2010 tarih, ... E, ... K; 21.03.2012 tarih... E, ... K. sayılı kararları). Poliçede şahsi defiyi düzenleyen yukarıdaki madde metninde kural olarak, şahsi defilerin, iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği belirtilmiş; bu kuralın tek istisnası ise, hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması yani kötüniyetle senedi iktisap etmesi gösterilmiştir. Madde hükmüyle, kanun koyucu kambiyo senetlerine özgü katı kurallar karşısında, bir kapı aralayarak, kötüniyetin ispatına olanak tanımış ve bu konuda bir sınır da koymamıştır. TTK 790 (eTTK.nun 702.) maddesinde, kendi hakkının varlığı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılan ve cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son cironun beyaz ciro olması halinde dahi, yetkili hamil sayılacağı; TTK 792. (eTTK 704.) maddesi ise, iyiniyetli çek hamilinin korunacağı hükmünü taşımaktadır. Kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, -örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi- senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, TTK.nun 686/2 (eTTK 598/2). maddesindeki “poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa...” ibaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15. baskı, s. 154 vd.). Dava konusu çeke bakıldığında; davacı ... Şti.'nin keşideci, ...'in lehtar olduğu diğer davalıların da ciranta olarak yer aldığı, davacılar arasındaki ticari ilişkiye istinaden keşideci tarafından lehtara verilmek üzere düzenlenen çekte davacı ... tarafından lehtar cirosunda bulunan imzanın sahte olduğu iddiasında bulunulduğu, imza incelemesine ilişkin 24/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; İnceleme konusu çekin arka yüzünde ...'e atfen atılmış 1.ciro imza yatay çizgi üzerinde oluşturulmuş ters “...” harfi benzeri bir yapı ve alçak gramaların ardından ikili dikey çizgi ile tamamlanmış, sağa eğimli, yukarı doğrultulu, işlek özellite bir imzadır (Şekil A 3) Karşılaştırma belgelerindeki ...'e ait imzaların bir kısmıalt ucu çaraz ileriye doğru uzatılmış üçgensi bir yapının ardından bir kısmı “...” harfi benzeri bir yapının ardından oluşturulan gramalar ve miniskül”...” harfi benzeri bir yapı ile tamamlanmış, sağa eğimli, yukarı doğrultulu, kendi içinde varyasyonları olan, işlek özellikte imzalar olup bu imzalar ile inceleme konusu çekin arka yüzünde ...'e atfen atılmış 1. Ciro imza arasında tersim tarzı başta olmak üzere, yapıların oluşturulma şekli, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, yapılar arası bağlantılar gibi grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan yüksek derecedeki uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile ...'a ait, keşidecisi ...Şti., alacaklısı ... olan, 16.03.2023tarihli, 170.000 (Yüz yetmiş bin) TL bedelli,... nolu çekteki imzanın, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...'in eli ürünü olmadığının belirtildiği anlaşıldığından davacı ... yönünden borçlu olmadığının tespiti talebinin kabulüne karar verilmiş, davalıların kötü niyetli olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından kötü niyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir. Davacı ...Şti. yönünden dosyaya konu çekteki keşideci imzası inkar edilmemiş olup, çekte görünüşte ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığı, bu haliyle davacının ancak davalıların kötü niyetli olarak senedi iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği, senedi elinde bulunduran hamilin edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığı, aksi düşüncenin kabulünün senedin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldıracağı dikkate alındığında davalıların bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiğini, bile bile borçlu aleyhine işlem yaptığını ispat külfeti mevcut karinenin aksini iddia eden davacı yanda olup, davalıların kötü niyetli olduğu da ispat edilemediğinden davacı ...Şti. Yönünden menfi tespit talebinin reddine karar verilmiştir. Mahkememizce dosyasında davacıların talebi üzerine İİK 72/3.maddesi tedbir kararı verilmiş olup ve icradan gelen cevabi yazıda takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmakla, yasal şartlar oluştuğundan davalının talebi de dikkate alınarak İİK 72/4 maddesi gereğince tazminata karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davacı ...'in ...bank ...şubesine ait 16/03/2023 keşide tarihli, keşide yeri Konya olan, 170.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine, 2-Davacı ... Ltd. Şti. Yönünden davanın reddine, İİK 72/4 maddesi uyarınca asıl alacağın %20 si olan 34.000,00 TL kötü niyet tazminatının davacı ... Ltd. Şti.'den alınarak davalı ... A. Ş. ye verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 11.612,70 TL nispi karar harcının peşin alınan 2.903,18‬ TL harçtan mahsubu ile geri kalan 8.709,52 TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı ... yönünden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine, 5-Davacı ... Ltd. Şti. reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı ... Ltd. Şti'nden alınarak davalı ... A. Ş. ye verilmesine, 6-Davacı ... tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 2.108,68 TL(179,90 TL BVH, 25,60 TL VSH, 2.903,18‬ TL peşin harç) harcın davalılardan alınarak, davacı ...'e verilmesine, 7-Davacı ... tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 1.580,00 TL tebliğler ve posta, yargılama giderinin davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine, 8-Davacı ... Ltd. Şti. Tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/03/2025 Katip e-imzalıdır. Hakim e-imzalıdır.

Atıf: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/184, K. 2025/295, T. 25.03.2025, www.arakarar.com/karar/istanbul-7-asliye-ticaret-mahkemesi-2023-184-e-2025-295-k-7ab5b23add78