İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/700 E. 2024/531 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/700 Esas KARAR NO : 2024/531 DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 24/10/2023 KARAR TARİHİ : 17/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava konusu çekleri Müvekkil şirketin lehtar olarak hamili olduğu ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek müvekkil şirket tarafından ... isimli firmaya kargolandığını ve ilgili çekin kargoda çalın mezkur çek ve diğer çekler için, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas no.lu dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğunu, kargonun takip numarasına göre, çeki teslim alanın ... isimli bir firma yahut şahıs olduğunu, müvekkil böyle bir firmayı tanımadığını, vakıa kargoyu da bu firmaya göndermediğini, kargoya verilen çeklerden biri olan ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri nolu çek ... tarafında ele geçirilmiş ve nihayetinde ...Şti.'ye ciro edildiğini, taraflarınca bu çeki kimin ele geç inmemekte iken ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas no.lu dosyası kapsamında işbu davanın açılması için tarafımıza süre verilmesiyle vakıf olduklarını, ilgili çek üzerinde su bulunan firmalarla hiçbir ilişkileri olmadığı, ciro yapan firmaları tanımadıklarını, ... kaybolan; ... Bankası ... Şubesi, 31/05/2023 tarihli, 34.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, ...bank ... Şubesi, 30/06/2023 tarihli, 35.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi, 30/05/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, ...bank ... Şubesi, 30/06/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi, 30/06/2023 tarihli, 60.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, çeklerin bulunduğunu, müvekkilin yetkili hamili olduğu çekler organize eylemler bütünüyle ele geçirildiğini, ... firmasının yer aldığı çeklerde ... Sistemlerinin cirosu bulunmadığını, zira bu iki firmanın sahibi aynı şahıs olduğunu, Dava konusu çekler, müvekkilin elinden rızası dışında çıkmış olup davalı haksız şekilde elinde bulundurduğunu, bu çekin davalıya verilmesini gerektirecek hiçbir sözleşme, ticari ilişki, mal alım satımı ve hukuki gerekçenin olmadığını, ayrıca dayanak çeke bakıldığı zaman ilk ciranta olarak ... isimli bir şahıs göründüğünü, müvekkil şirketin bu kişi ile de hiçbir ticari veya başka türlü bir ilişkisi/bağlantısı bulunmadığını belirterek, ...bank ... şubesi, 30/07/2023 tarihli, 30.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin son yetkili hamilinin müvekkil şirket olduğunun tespiti ile çek müvekkil şirkete ait olduğundan müvekkil şirkete iadesine, açıkça haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine asıl alacak miktarının %20'den az olmamak üzere müvekkil lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çeki kendisinden önceki ciranta ...Şti' den teslim alındığını, müvekkil şirket ile ...Tic. Ltd.Şti arasında mal alım-satımı yapıldığını, müvekkil şirket bu ticari ilişkiye istinaden ...' e toplam 154.303,12 TL bedelli "..." malı satışını yapmış ve teslim ettiğini, 154.303,12 TL alacağına mahsuben ödeme karşılığında davaya konu çekin de olduğu toplam 150.285 TL bedelli 5 adet çeki teslim aldıklarını çek teslim bodrolarının dosya ekinde sunulduğunu, çeklerin ödeme günlerinde bankaya ibraz ettiğinde; çeklerin çalıntı olduğunu ve çekler hakkında ödememe kararlarının bulunduğunu öğrenmiş ve bankalarca bu husus şerh düşülmesi üzerine öğrenmiş ve ilgili dosyalara müdahil olduklarını, davacı iddialarını ispatla mükellef olduğunu, ancak davacının ne çekin kargoda kaybolduğu iddialarını ne de müvekkil şirketin kötü niyetli olduğu iddialarını ispata yönelik tek bir delili bulunmadığını, belirtmiş, Müvekkil davaya konu edilen çekin iyi davacının çeki bedelini ödememek amacıyla tamamen haksız ve mesnetsiz ve çek bedelinin (tüm yasal ferileri ile birlikte) ödenmesine, müvekkilin alacağını tahsiline engel olunduğundan ve sürüncemede bırakıldığından alacak miktarının %20 sinden az olmamak kaydıyla müvekkil şirket lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davanın, davaya konu çekin istirdatı ile davacıya verilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizce ... Cumhuriyet Savcılığının ... Soruşturma Numaralı dosyası ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş dosya arasına alınmıştır. Mahkememizin 06/02/2024 tarihli celse ara kararı gereği, ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine, dosyanın uyap ortamından bir sureti ekli talimat yazılarak, davacı ...A.Ş. 'nin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle, davacı ile davaya konu çekteki cirantalar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davaya konu ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin davacı tarafından sonraki cirantaya teslim edildiğine dair kayıtların yer alıp almadığı, davacı ile cirantalar arasında ticari ilişki olup olmadığı hususlarında rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Bilirkişi mali müşavir ...'ın sunmuş olduğu 28/03/2024 tarihli raporunda, Davacı ...Şti.nin 2022 yılı boyunca 2 adet 30.000,00.TL tutarlı Çeki Davacı ...Şti.ye 13.11.2022 tarihinde verildiği kayıt altına atındığı doğruluğu tespit edilmiştir. Öte yandan 26.11.2022 tarihinde yine 2 adet çek aynı tutarlı tekrar Davacıya çıkışı yapılmıştır. Bu ilişkinin dışında 25.02.2022 tarihinde, 09.04.2022 tarihinde, 12.11.2022 tarihinde mal satışı 01.12.2022 tarihinde cari hesap ödemesi tespit edilmiştir. Çeklerin giriş kayıtlarında ve çıkış kayıtlarında seri numaraları kayıtlı olmadığından aynı çekin mi verildiği, yoksa başka çeklerin mi ciro edildiği belli değildir. Herhangi bir nazım kayıt bulunmamaktadır. Tlcari ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Çekin Cirantalarının tümü (davalı dahil işletmelerin ...Ltd.Şti ile hiçbir ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Davacı ...Şti nin .. İle Ticari ilişkisinin bulunduğu 2 adet çekin keşidecisi olduğu, ...Şti nin anılan çekin cirantaları ile hiçbir ilişkisinini bulunmadığının tespit edildiği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür. Yine aynı tarihli mahkememizin 06/02/2024 tarihli celse ara kararı gereği, davalı ve dava dışı ... Ltd.Şti'nin şirket defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek; davaya konu edilen ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, Keşidecisi ... olan, ... seri nolu çekin teslimine ilişkin taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olup olmadığı, çekin tarafların ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olup olmadığı, gerçek bir mal tesliminin mevcut olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Bilirkişi Mali Müşavir ...'nun sunmuş olduğu 12/05/2024 tarihli raporunda, Davalı ... Şirketi (VN ...) ticari defterlerini tarafıma sunmuş olup, 2023 Yılı Ticari Envanter Defterlerinin açılış tasdiki zamanında yapılmış. e- defterleri zamanında sisteme yüklenmiştir. Davalının ticari defterleri Yasada belirtilen ticari defter niteliğine haizdir. (TTK md. 64/IV). HMK md. 222 ve 228 şartlarının takdiri sayın mahkemenindir. Dava dışı ...Ltd. Şti ticari defterlerini tarafıma sunmamıştır. Dava konusu çek; davalının düzenlemiş olduğu 21/07/2023 tarih ve ... numaralı KDV dahil 51.750,00 TL faturanın karşılığı aldığı iki adet çekin içerisinde yer aldığı, teslim alınan çekler için 21/07/2023 tarihinde ... numara Çek Teslim bordrosu düzenlediği, Düzenlenen 51.750,00 TL fatura ve ... Numaralı Çek Borusunun davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Gerçek bir mal tesliminin mevcut olup olmadığı konusunda dava dışı ... Ltd. Şti ticari defterleri incelenemediği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür. TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. TTK'nın 792. Maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. TTK'nın 788/1. maddesinde, açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çekin, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceği, TTK'nın 790. maddesinde ise, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı düzenlenmiştir. Ayrıca çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. TTK'nın 792 maddesi uyarınca açılan istirdat davalarında ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Davacı taraf, davaya konu çekin kargoda kargolandığı ve birden fazla şirket tarafından cirolanarak davalıya geçtiği, çekin davalıya verilmesini gerektirecek hiçbir sözleşme, ticari ilişki, mal alım satımı ve hukuki gerekçenin olmadığını ileri sürerek istirdatını talep etmiştir. Dava konusu çeke ilişkin sunulan belgelerden, düzgün ciro silsilesi ile davalı tarafça iktisap edildiği, davalı tarafın ticari defter kayıtları ve belgelerinden, davaya konu edilen çekin, davalının düzenlemiş olduğu 21/07/2023 tarih ve ... numaralı KDV dahil 51.750,00 TL faturanın karşılığı aldığı iki adet çekin içerisinde yer aldığı, teslim alınan çekler için 21/07/2023 tarihinde ... numara Çek Teslim bordrosu düzenlediği, düzenlenen 51.750,00 TL fatura ve ... Numaralı Çek Bordrosunun davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafça, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğine yönelik delil sunmadığı, davalının da çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti de bulunmadığı kanaatine varılarak ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın reddine, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬84,73-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.17/09/2024 Katip e-imzalı Hakim e-imzalı "Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."