İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/796 E. 2024/765 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/796 Esas KARAR NO : 2024/765 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/12/2023 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili ile davalı taraf arasında kurulacak ticari ilişkiye istinaden davalı tarafından 05.04.2023 tarihli proforma fatura aynı tarihli mail ile müvekkili firma ilgilisine gönderildiğini, bu proforma fatura ile yapılan teklifin aynı tarihte, mail cevaplanmak suretiyle davacı müvekkili tarafından onaylandığını, taraflar arasında ekte sunulu proforma faturaya istinaden KDV dahil 5.015,00 USD bedelli ve tanımı “Akülü İstif Makinası 3,2 Metre 1.500 Kg Stan” olan ürün için mutabakat sağlandığını, TBK m.99/2'de, “Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.” şeklinde olduğunu, proformadan görüleceği üzere mal bedelinin USD üzerinden kararlaştırıldığını, gerek TBK ilgili maddesi gerek Vergi Usul Kanununa istinaden ürüne ilişkin ödemenin, 07.04.2023 tarihinde ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanarak 5.015,00 USD karşılığı 96.469,04 TL olarak davalı tarafa gönderildiğini ve bu bedel üzerinden faturalandırıldığını, ödeme sonrası teslimi takiben ürünün çalışmaması üzerine ürünün iade edildiğini ve iade bedelinin davalıdan talep edildiğini, ancak bedel iadesinin müvekkilinin ısrarlı taleplerine rağmen geç olarak 67 gün sonra ve 13.06.2023 tarihinde 96.469,04 TL olarak yapıldığını, müvekkili tarafından anlaşma gereği bedel iadesinin de ödeme günündeki kur üzerinden yapılması gerektiğinden bahisle iade edilen 96.469,04 TL'nin kısmi ödeme olarak değerlendirildiğini ve kur farkına istinaden 15.06.2023 tarihli 21.943,93 TL bedelli faturanın düzenlendiğini, devamla davalı taraf ile bu hususa ilişkin mail üzerinden birçok talepte bulunulmuşsa da davalı tarafın kur farkına ilişkin faturayı iade ettiğini ve ödemekten imtina ettiğini, kur farkına ilişkin davalı tarafa .. 40.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmişse de davalının ödemeden imtina ettiğini, böylelikle davalının müvekkili aleyhine zenginleşmiş olduğu sabit olmakla birlikte müvekkile iade edilen bedel ile ödeme yaptığı tarihteki dövizi yerine koymayacağının ortada olduğunu, ortaya çıkan bu zarar ve keşide edilen ihtarname masrafına ilişkin ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davalıların kötüniyetli olduğu dikkate alınarak müvekkilinin taraflarına ödemek zorunda kalacağı avukatlık ücreti nedeniyle HMK m.329 gereğince ayrıca müvekkiline dava değerinin %25'inden az olmamak üzere lehine vekalet ücreti takdirine, yargılama giderleri, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; 07.04.2023 tarihinde 96.469,04 TL karşılığında satın alınan aracın davacı tarafından performansı beğenilmeyerek 09.05.2023 tarihinde iade edilmek istendiğini, herhangi bir çalışma sorun arızası olmayan aracın tamamen kendi özellikleri beğenilmeyerek iade edilmek istendiğini eski Müşteri olunduğu için hiçbir sorunu olmayan aracın 14 günlük cayma süresinde dahi olmamasına rağmen tamamen iyiniyet gösterilerek iade sürecine alındığını, 07.04.2023 tarihindeki faturada görüldüğü üzere TL üzerinden anlaşılmış olup davacı taraftan herhangi bir dolar ödemesi alınmadığını veya davacı tarafla bedelin dolar kuru üzerinden anlaşıldığına dair bir sözleşmenin de bulunmadığını, davacının proforma fatura olarak sunduğu belgenin malların ithalatçı firma olarak taraflarına yansıyan bedelleri olup herhangi bir anlaşma veya imzanın söz konusu olmadığını, İthalatçı firma olarak ürün bedellerinin ithalat ihracat sırasında dolar kuru üzerinden anlaşılıp getirildiğini ancak serbest pisayada Türkiye'de hiçbir şekilde dolar kuru üzerinden alım satım yapılmadığını, böyle bir uygulamalarının bulunmadığını, davacı tarafın da TL olarak kesilen faturaya 8 gün içerisinde itiraz etmediğini ve kabul ettiğini, davacının 15.06.2023 tarihinde kur farkı sebepli 21.943,43 TL fatura kestiğini, 16.06.2023 tarihinde bu faturanın kabul edilmeyerek itiraz edildiğini, internet sitelerine bakıldığı takdirde tüm ürünlerin TL olarak satışa sunulduğunu, USD kurunda hiçbir ürün satışlarının bulunmadığını, proforma fatura olarak sunulan belgelerde herhangi bir imza veya sözleşme ibaresi bulunmamakta olup ithal edilen ürünler hakkında davacı tarafa bilgilendirme yapıldığını, ithalatçı firmaların kesilen faturalar üzerinden değil de USD üzerinden iade yapması durumunda enflasyona karşı hiçbir firmanın ayakta duramayacağının açık olduğunu, eski müşteri olunduğu için tamamen iyiniyet gösterilerek iade alınan TL ile belirlenen bedelde kur farkı istemenin hem hukukun kötüye kullanılması hem de iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, bu durumda davacı taraftan forkliftin kira bedelini talep ettiklerini, davacı tarafın hiçbir bedel ödemeden hatta tanıtım yapılan kur farkını isteyerek ücretsiz bir şekilde forklifti kullanmış olduğunu, herhangi bir bedel ödemediğini, hiçbir ücret ödenmeden 1 aydan fazla süre kullanılan aracın kira bedelini de mahkemenin kur farkını haklı bulması durumunda USD olarak istediklerini, hiçbir şekilde kabul etmemekle beraber usd olarak anlaşıldığı kabul edilse dahi: döviz olarak alınan/satılan malların daha sonra iade edilmesine yönelik düzeltme işlemlerinin vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği ilk teslim tarihinde geçerli olan döviz alış kuru esas alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, kur farkı ve masraf alacağından kaynaklı olarak davacının ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır. Davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş ise de eldeki davanın para alacağından kaynaklı takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olması nedeniyle davalının icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek yargılamaya devam olunmuştur. Davaya konu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının UYAP kayıtların dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 922,39-TL ihtarname masrafı alacağı ile 927,66 Usd fiili ödeme tarihi asıl alacak, 2,36 Usd fiili ödeme tarihi takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere 930,02 USD toplam alacak üzerinden ilamsız takipte bulunduğu,ödeme emrinin borçluya 22/07/2023 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili itiraz dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür. Mahkememizin 05/03/2024 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 28/08/2024 tarihli raporda özetle; "A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Raporumuzun 4.a.2 bölümünde açıklandığı üzere davalı şirket defterleri incelenemediği ve hesap incelemesi yapılamadığı, B- Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere; * Sayın Mahkemece taraflar arasındaki ticari ilişkinin TL olarak değerlendirilmesi halinde davacının talep edebileceği alacağın bulunmadığı, * Sayın Mahkemece taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD olarak değerlendirilmesi halinde ise davacı şirket tarafından yapılan 96.469,04 TL'lik ödemenin, 07.04.2023 ödeme tarihindeki karşılığının 5.015,00 USD olduğu, davalı şirket tarafından iade gönderilen 96.469,04 TL'lik ödemenin, 13.06.2023 iade ödeme tarihindeki karşılığının 4.085,65 USD olması nedeniyle, davacı şirketin talep edebileceği tutarın 929,35 USD olduğu, ancak davacının talebinin 927,66 USD olduğundan taleple bağlılık gereği, davacı şirketin 927,66 USD talebinin yerinde olduğu, * Davacı şirket vekilinin, dava dilekçesinde talep etmiş olduğu 922,39 TL tutarlı ihtarname masrafını talep edip edemeyeceğine ilişkin hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu, C- FAİZ: Raporumuzun 5-Faiz bölümünde açıklandığı üzere, davacının alacağını talep edebileceğine karar verilmesi halinde, takip öncesinde 2,34 USD faiz hesaplandığı, Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip tarihinden sonrasında yabancı para (USD) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “...Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.(3095 sayılı Kanun m. 4/0)...” faizi isteyebileceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır. Somut olayda, davalı şirket tarafından, davacı şirkete teslim edilen ürüne karşılık davacı şirket tarafından 07.04.2023 ihinde yapılan 5.015,00 USD karşılığı 96.469,04 TL tutarlı ödemenin, malın ayıplı olduğu iddiası ile davacı şirket tarafından davalıya iadesi sonrasında, davalı şirketin 5.015,00 USD ödemesi gerekirken 96.469,04 TL ödemeyi iade etmesi nedeniyle, bakiye 927,66 USD'lik bedelin tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalininin talep ve dava edildiği, davalı vekilince ise taraflar arasında ödemenin USD olarak yapılacağına ilişkin sözleşmenin bulunmadığını, anlaşmanın davacı şirket adına düzenlenen 07.04.2023 tarihli faturanın TL olarak düzenlendiğini, bu sebeple davacı tarafından yapılan ödemenin aynen iade edildiğini belirterek davanın reddinin savunulduğu görülmüştür. Davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, 13.07.2023 icra takip tarihi itibariyle, davacı şirketin kendi defterlerinde 929,35 USD alacaklı gözüktüğü, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı görülmüştür. Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan proforma faturanın incelenmesinde, davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen “Akülü İstif Makinası 3,2 metre, 1500 kg stan. (...) (...) (Platformlu)” açıklamalı makinaya ilişkin düzenlenen 05.04.2023 tarih, ... no.lu, 4.250 USD +%18 18 KDV Bedeli 765,00 USD olmak üzere toplam 5.015,00 USD tutarlı olduğu, faturanın e-posta üzerinden davacı şirkete gönderildiği, davacı şirket tarafından faturanın onaylandığı, Proforma faturanın davacı şirket tarafından onaylanması üzerine, davalı şirket tarafından, 07.04.2023 tarih, ... no.lu “Elektrikli 3,2 mt. Üç kad. 1500 kg platform lityum” açıklamalı 96.469,04 TL tutarlı faturanın düzenlendiği, fatura bedelinin davacı şirket tarafından 07.04.2023 tarihinde, “... İstinaden Ödeme” açıklaması ile davalı şirkete gönderilen 96.469,04 TL'lik dekont ile yapıldığı, ödemenin yapıldığı tarih itibariyle USD döviz karşılığının 5.015,00 USD olduğu, davacı şirket tarafından, dava konusu makinenin davalı şirkete iadesine ilişkin 09.05.2023 tarih, ... no.lu “İstifleme Makinası (... no.lu faturaya istinaden düzenlenmiştir.)” açıklamalı 96.469,04 TL tutarlı iade faturası düzenlendiği, davacı şirketin makineyi 09.05.2023 tarihli fatura ile iade etmesine karşılık, davacı şirket tarafından yapılan ödemeyi 13.06.2023 tarihinde, davalı şirkete gönderilen 96.469,04 TL'lik dekont ile yaptığı, ödemenin yapıldığı tarih itibariyle USD döviz karşılığının 4.085,65 USD olduğu görülmüştür. Yapılan tespitler doğrultusunda alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mali raporda yapılan tespitlere göre, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını haiz olduğu, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı görülmüş, takip konusu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafça defterleri sunulmayarak ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulünün gerektiği (Ankara BAM 27. HD'nin ...Esas ve... Karar sayılı ilamı), davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan proforma faturanın incelenmesinde, davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen “Akülü İstif Makinası 3,2 metre, 1500 kg stan. (...) (...) (Platformlu)” açıklamalı makinaya ilişkin düzenlenen 05.04.2023 tarih, ...no.lu, 4.250 USD +%18 KDV Bedeli 765,00 USD olmak üzere toplam 5.015,00 USD tutarlı olduğu, fatura bedelinin davacı şirket tarafından 07.04.2023 tarihinde, “... İstinaden Ödeme” açıklaması ile davalı şirkete gönderilen 96.469,04 TL'lik dekont ile yapıldığı, ödemenin yapıldığı tarih itibariyle USD döviz karşılığının 5.015,00 USD olduğu, davacı şirket tarafından, dava konusu makinenin davalı şirkete iadesine ilişkin 09.05.2023 tarih, ... no.lu “İstifleme Makinası (... no.lu faturaya istinaden düzenlenmiştir.)” açıklamalı 96.469,04 TL tutarlı iade faturası düzenlendiği, davacı şirketin makineyi 09.05.2023 tarihli fatura ile iade etmesine karşılık, davacı şirket tarafından yapılan ödemeyi 13.06.2023 tarihinde, davalı şirkete gönderilen 96.469,04 TL'lik dekont ile yaptığı, ödemenin yapıldığı tarih itibariyle USD döviz karşılığının 4.085,65 USD olduğu, HMK'nın 222.maddesi de nazara alındığında davacının kur farkına dayalı taleplerinin yerinde olduğu kanaatiyle davanın ve icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre; 1-Davanın kabulü ile, davalının ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına, 2-Asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihine göre alınması gereken 1.901,99 TL harçtan peşin alınan 349,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.552,92 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 27.843,58 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 349,07 peşin harç, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 50,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 4.207,32 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 17/12/2024 Katip Hakim ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır