İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/332 E. 2024/559 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/332 Esas KARAR NO : 2024/559 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 17/05/2023 KARAR TARİHİ : 16/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ...A.Ş arasında nakliyat emtia sigorta poliçesi imzalandığını, Türkiye'de yerleşik sigortalı şirketin 89 adet iç giyim emtiasını ...'de yerleşik ...isimli firmaya sattığını, söz konusu emtianın havayolundan nakliyesinin davalı ... şirketi tarafından gerçekleştirildiğini ve yüklemesinin İstanbul'dan 23.03.2021 ve 16.04.2021 tarihlerinde yapıldığını, ancak varma yerinde alıcının 16.06.2021 tarihinde malları almaya gittiğinde emtianın orada olmadığını fark ettiğini, nakliyeci firma tarafından başlatılan soruşturma sonucunda emtianın taşıma sürecinde kaybolduğunun kesinleştiğini, emtianın nerede kaybolduğunun taşıyıcı firma tarafından tespit edilemediğini, yapılan ekspertiz çalışması sonucunda poliçe hasarının 2.535,72 USD olduğunun tespit edildiğini, 230,52 USD %10 ilave bedelin mahsup edilerek 2.305,20 USD üzerinden ... 29. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafından yapılan haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olması nedeniyle davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, asıl alacak üzerinden faiz işletilmesine, 352 SDR'nin karar tarihindeki USD kuru üzerinden devamına, kötüniyetli itirazından dolayı davalı şirket aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin bütün dünyada tanınan "... " logosu ile yurt içi ve uluslararası paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, davacı ... şirketinin ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile giriştiği icar takibi ile tanzim ettiği takip talebi nazara alınarak İcra Müdürlüğünce tanzim edilen ( 7 ) örnek nolu ödeme emrini, 10.05.2022 tarihinde müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, ödeme emrinde icra takibinin dayanağı olarak ... - ... - ... taşıma takip numaralı Konşimentolar ile ABD'ye yapılan tayıma esnasında kayıp edildiğini, bu sebeple meydana gelen zararın sigorta şirketi tarafından karşılandığını, sigortalıya halef olarak 2.305,20 USD' nin ferileri ile birlikte tahsili talep edildiğini, 16.05.2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile ... taşıma takip numaralı konşimento ile taşımaya alınan gönderinin gönderinin ...Ticaret A.Ş. olduğunu, gönderi alıcısının ...' deki ... firması olduğunu, anılan gönderinin 2,5 kg olduğunu, Türkiye'den ...'ye taşınması için 20.04.2021 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin anılan gönderiyi ...'ye taşıdığını ve 26.04.2021 tarihinde gönderi alıcısına teslim ettiğini, dolayısı ile ortada kayıp söz konusu olmadığı izah olunduğunu, icra takibine bu sebeple itiraz edildiğini, ... taşıma takip numaralı Konşimento ile taşınan gönderinin göndereninin ve gönderi alıcısının aynı firmalar olduğunu, anılan gönderinin ağırlığının 5 kg olduğunu, Türkiye'den ...' ye taşınması için 26.03.2021 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin anılan gönderiyi ...' ye taşıdığını ve ... gümrüğünden geçirildiğini, 31.03.2021 günü gönderi alıcısının adresine götürüldüğü ve teslim edilmek istenildiğini, gönderi ayıcısının gönderiyi teslim almadığını, bu sebeple ... de bekletildiği, sonrasında da ABD yetkilileri tarafından imha edildiğini, dolayısı ile ortada kayıp söz konusu olmadığıır, gönderi alıcısının gönderiyi teslim almadığının izah olunduğunu, icra takibine bu sebeple itiraz edildiğini, ... taşıma takip numaralı Konşimento ile taşınan gönderinin göndereninin ve gönderi alıcısının aynı firmalar olduğunu, anılan gönderinin ağırlığının 5 kg olduğunu, Türkiye'den ...' ye taşınması için 26.03.2021 tarihinde müvekkil şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin anılan gönderiyi ...'ye taşıdığı ve ...gümrüğünden geçirildiği, 29.03.2021 tarihinde ve 31.03.2021 günü gönderi alıcısının adresine götürüldüğünü ve teslim edilmek istenildiğini, gönderi ayıcısının gönderiyi teslim almadığını, bu sebeple ... de bekletildiği, sonrasında da ... yetkilileri tarafından imha edildiğini, dolayısı ile ortada kayıp söz konusu olmadığını, gönderi alıcısının gönderiyi teslim almadığının izah olunduğunu, icra takibine bu sebeple itiraz edildiğini, bir an için, gönderinin alıcısı tarafından teslim alınmayan iki gönderinin kayıp olduğunun kabulü halinde ise sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tutarı değil, ihtilafın konusu Uluslararası Hava Yolu Taşıması olmakla, ihtilafın hallinde uygulanacak olan Montreal Sözleşmesi hükümleri gereğince kayıp edilen gönderinin her bir kg ı için 22 SDR hesabı ile yapılacak hesaplama neticesinde, 2,5 kg x 22 SDR = 55 SDR ve 5 kg x 22 SDR = 110 SDR' nin karşılığının talep edilebileceği, bu halde de konu, Mahkemenin muhakemesine muhtaç olduğunun arz ve izah olunduğunu ve icra takibine bu sebeple de itiraz edildiğini beyan ederek, uluslararası hava yolu taşımasından bir adeti, gönderi alıcısına teslim edildiğini, iki adetin gönderi alıcısı tarafından teslim alınmadığını, bekleme müddetinin bitimini müteakip ABD gümrüğü tarafından imha edilmiş olmakla, ortada kayıp söz konusu olmadığını, bu itibarla da huzurdaki davanın bu sebeple reddine karar verilmesini üç gönderinin de kayıp olduğunun kabulü halinde ise davacı yanın da kabulünde olduğu üzere kayıp halinde Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü gereğince, taşıyıcının azami sorumluluğunun kg başına 22 SDR karşılığı olduğunu, üç gönderinin toplam ağırlığının 10 kg olmakla, taşıyıcının müvekkili şirketin bu halde dahi azami sorumluluğunun 10 kg x 22 SDR = 220 SDR karşılığı olmakla, davacı yanın bu tutarı aşan talebinin reddine karar verilmesini davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı ... şirketine yükletilmesini arz ve talep etmiştir. DELİLLER : Bilirkişi raporları, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP kayıtları, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ... Sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE: Davacı tarafından açılan dava, rücuen tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının sigortalısının emtialarının davalı firma tarafından havayolu nakliyesi sırasında kaybolması nedeniyle davalının kusuru ve sorumluluğu bulunup bulunmadığı, hasar miktarı hususlarındadır. İlgili ... 29. İcra Müdürlüğü’nün... E Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine, taşıma esnasında kaybolan emtia bedellerinin zararının tazmininden kaynaklanan 2.305,20 Usd alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır. İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu 03/01/2024 tarihli raporunda özetle, "Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların sair dilekçe ve beyanları, eksper raporu; taşıma, sigorta ve satış sürecine ilişkin belgeler Sayın Mahkeme tarafından yapılan görevlendirme, tüm dosya içeriği ile yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme sonucu; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacı ... sigortanın sigortalısı dava dışı ... şirketinin Türkiye'den ...'ye ihraç ettiği ve davalının havayoluyla taşıma ve gümrük süreçlerini üstlendiği kargonun taşıma sürecinde kaybolup olmadığı, olduysa davacının rücu hakkın doğup doğmadığı, davalı şirketin sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise tazminat miktarının ne olduğu hususlarında toplandığı; Davacı ... şirketinin; poliçe ile güvence altına alınan ve nakliye riskinden doğan sigortalısının hasarını, yürürlükte ve geçerli bir poliçe hükümleri kapsamında 2.535,72 USD ödeyerek tazmin ettiği ve TTK m.1472 gereği kanuni halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığı; aynı zamanda sigortalından aldığı ibraname ve temlikname ile TBK m.183 vd. maddelerine göre akdi halef olarak da işbu davayı açmaya hak kazandığı; Davalı ... şirketi, dava konusu taşımayı organize eden, davacı ...'nin sigortalısı ...şirketi ile taşıma sözleşmesi yapan ve taşımayı bu şirkete fatura eden şirket olarak akdi taşıyıcı konumunda (TTK m.850, 921, 926) işbu davanın kendisine karşı Yöneltilebileceği; Eşyanın davalı şirkete tam ve sağlam olarak taşınması amacıyla teslim edildiği çekişmesiz olduğundan dolayı davalı şirket vekilinin üç konişmenta tahtında taşınan eşyalardan bir konişmentoda taşınanın alıcıya teslim edilmek üzere adresinde arz edilmesine alıcının teslimatı kabul etmediği (teslim engeli) ve iki konişmento tahtında taşınan emtianın da yetkili idare/gümrük idaresi tarafından imha edildiği savunmasının teslim engelinden dolaylı gönderenden (dava dışı sigortalıdan) talimat istenmemesi ve/veya eşyanın dava dışı gönderene (sigortalıya) iade taşımasının yapılmaması; varış yeri (...) gümrük işlerinin davalı şirkete ait olmasına göre gümrükten geçmiş ve serbest dolaşıma girmiş eşya bakımından varış yerin gümrük idaresinin imha veya herhangi bir tasarruf yapmasının mümkün görünmemesi sebebiyle davalı şirket vekilinin savunmaları yerinde görülmeyerek eşyanın taşıma süreci içinde kaybolduğunun değerlendirildiği; Davacı ... Sigortanın ödemesi olan 2.305,20 USD gerçek zarar ilkesine uygun olmasına rağmen davalı UPS şirketinin havayolu taşımasından doğan sorumluluğunun 352 SDR (rapor tarihine göre 462,42 USD) ile sınırlı olmasından dolayı davacı ... sigortanın, 2.305,20 USD yerine, ancak 352 SDR'nin mahkeme karar tarihindeki TCMB kurlarına göre belirlenecek (hüküm tarihi ... adresinden SDR/USD kuruna göre) karşılığını rücu tazminatı olarak davalı UPS'den talep edebileceğinin değerlendirildiği; Davacı ...nin lehine kurulacak tazminat miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren işletilmek üzere 3095 sayılı Kanunun 4-a maddesine göre faiz talebinde bulunmaya hakkı bulunduğu" sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. İtiraz üzerine düzenlenen 03/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacı ... Sigortanın ödemesi olan 2.305,20 USD gerçek zarar ilkesine uygun olmasına rağmen davalı ... şirketinin havayolu taşımasından doğan sorumluluğunun 220 SDR ile sınırlı olmasından dolayı davacı ... Sigortanın, 2.305,20 USD yerine, ancak 220 SDR’nin hüküm tarihindeki TCMB kurlarına göre belirlenecek karşılığını rücu tazminatı olarak davalı ...’den talep edebileceğinin değerlendirildiği" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. 22/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda ise özetle; "Sayın mahkeme görevlendirmesi ile hazırlanan 1.EK rapora itirazlar irdelenmiş, dosya içeriği ve sunulan kök ve 1. ek rapor da gözetilerek şu sonuçlara varılmıştır: Davacının ödediği tazminattan 220 SDR karşılığı USD tutarını davalıya yansıtabileceği 1.EK rapor değerlendirme sonuçlarını değiştirecek yeni bir sonuca ulaşılmamıştır. Davalı yanın itirazlarında belirttiği üzere evrakına göre zayi emtia 7 kg değil, 6,5 kg olarak belirlenmiş; ancak davalı yanın aşamalarda kabul beyanları gözetilerek 10 kg üzerinden yani özel menfaat-hesaplama kg bildirimine itibar edilerek davalının kabullerine göre hesaplamanın yerinde olacağı değerlendirilmiştir. Davalı yanın itirazlarında önce 10 kg kabulleri, gelinen aşamada 7 kg kabulleri, evrakında ise 6,5 kg kayıtları gözetildiğinde, sayın mahkemeye sınılan cevap dilekçesinde kabul beyanlarına göre değerlendirmenin dürüstlük kuralları ile de uyumlu olacağı değerlendirilmiştir. Sayın mahkemce hüküm tarihinde www.tcmb.gov tr adresinden 220 SDR karşılığı USD hesabının SDR/USD kuruna göre hesaplanabileceği gibi davacının ödeme tarihi sınırlı sorumluluk hesabına göre bu miktarın 307,97 USD olduğu da hesaplanmış, takdiri yüce mahkemeye aittir. Dava konusu alacak, rücuen tazminat alacağı olup, sorumluluk, kusur, zarar, sınırlı sorumluluk ve tazminat irdelemeleri gerektiği gözetilerek icra takibi ve itirazın iptali davası bakımından sair taleplerin takdir ve değerlendirmesi yüce mahkemeye aittir." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Somut olayda; Mahkememizce aldırılan ek raporda özetle, davalı vekilinin itirazı üzerine üç gönderenin tamamı da kaybolmuş olsa toplam ağırlıklarının 10 kg ve sorumluluk sınırının 220 SDR olmasından dolayı 16 (3, 4, 9) kg karşılığı 352 ... şeklindeki sorumluluk sınırına İtiraz ettiklerini; ... takip numaralı, ... takip numaralı, ... takip numaralı Konişmentolar tahtında taşınan yükler olduğu, bu nedenle davalı şirketin sorumluluk sınırının (3+3+4)= 10 kg üzerinden (22x10)= 220 ... olduğu yönünde kök raporun revize edilmesinin yerinde olacağının belirtildiği, alınan 2. Ek raporda özetle; Davalı yanın itirazlarında belirttiği üzere evrakına göre zayi emtia 7 kg değil, 6,5 kg olarak belirlenmiş; ancak davalı yanın aşamalarda kabul beyanları gözetilerek 10 kg üzerinden yani özel menfaat-hesaplama kg bildirimine itibar edilerek davalının kabullerine göre hesaplamanın yerinde olacağının değerlendirildiği ve Davalı yanın itirazlarında önce 10 kg kabulleri, gelinen aşamada 7 kg kabulleri, evrakında ise 6,5 kg kayıtları gözetildiğinde, sayın mahkemeye sınılan cevap dilekçesinde kabul beyanlarına göre değerlendirmenin dürüstlük kuralları ile de uyumlu olacağı değerlendirilmiştir. Sayın mahkemce hüküm tarihinde ... tr adresinden 220 SDR karşılığı USD hesabının SDR/USD kuruna göre hesaplanabileceği gibi davacının ödeme tarihi sınırlı sorumluluk hesabına göre bu miktarın 307,97 USD olduğu da hesaplanmıştır. Şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizce de aldırılan bilirkişi raporuna göre cevap dilekçesinde de belirtilen 10 kg üzerinden yapılan hesapta 220 SDR üzerinden ve 220 SDR karşılığı 14/10/2024( karar tarihine en yakın tarihi kur üzerinden) (...) 1,33731 USD/SDR olmakla; 220 SDR* 1,33731= 294,20 USD üzerinden hesaplanarak Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davalının ... 29.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 294,20 USD( 220 SDR) üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davalının ... 29.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 294,20 USD( 220 SDR) üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine 2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanununca alınması gerekli 427,60 TL ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 970,42 TL'sinin davalıdan, 589,58 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.807,50 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.528,13 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 224,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 5.224,00 TL yargılama giderlerinin davanın kabulü oranında 3.249,69 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair KESİN olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/10/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır