İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/171 E. 2024/550 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/171 Esas KARAR NO : 2024/550 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 08/03/ 2023 KARAR TARİHİ : 03/07/2024 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamaları sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili 08/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle : "...06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde müvekkil Bankanı ...adresinde mukim ... Şubesinin ağır hasar aldığı, binada ve bina içinde taşıyıcı kolon ve kirişlerde ağır hasarlar bulunduğu, mevcut hali ile yapısal hasarlı olduğu anlaşılmış olup, can güvenliği nedeniyle binaya girilebilmesi mümkün olmadığından bina içerisinde bulunan eşya ve belgelere ulaşılması mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan yan binanın yıkılmış olması nedeniyle binaya giriş mümkün bulunmamaktadır. Netice itibarı ile Şube hizmet binası tamamen kullanılamaz hale gelmiş olup, yasal otoritelerce yıkım/enkaz kaldırma çalışmalarına başlaması beklenmektedir. Ancak dilekçemiz ekinde sunulan fotoğraflar ve diğer belgeler kapsamında Sayın Mahkemenizce takdir ve tespit olunacağı üzere anılan şube hizmet binası kullanılamaz halde olup, hizmet binası içerisinde bulunan belge ve evrakın tamamı da zayi olmuştur. Yaşanan deprem felaketi nedeni ile arama kurtarma çalışmalarına öncelik verildiğinden, artçılar devam ettiğinden, yasal otoritelerin yönlendirmeleri beklenmiş ve bölgenin içinde bulunduğu zorlu koşullar nedeni ile envanter çalışmalarına ancak başlanılabilmiştir. Bu aşamada tespit edilebildiği kadarıyla, Müvekkil Banka’nın saklamakla yükümlü olduğu belgelerden; Zayi belgesi davaları yasa hükmü gereğince hasımsız olarak açılan davalardan olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen davalar TTK.m.4 gereğince ticari dava olarak kabul edildiğinden ve yine aynı Kanun’un 5.maddesi gereğince bu tür davalar için Ticaret Mahkemeleri görevli bulunduğundan, işbu dava için Sayın Mahkemeniz görevli ve yetkili bulunmaktadır. belirttiğimiz sebeplerle, 06 Şubat 2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler neticesinde müvekkil Bankanın Mahallesi ...adresinde mukim ... Şubesine ait hizmet binasının ağır hasarlı, içine girilemeyecek durumda ve yasal otoriteler tarafından yıkılması/enkaz kaldırılması beklenmesi nedeni ile içerisinde zayi olan ve yukarıda niteliğine yer verilen belge ve defterler hakkında Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi düzenlenerek tarafımıza verilmesini..." talep ve dava etmiştir. Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Bilirkişi .. Tarihli raporunda özetle ".. Davacı ...Bankası A.Ş.'nin ... adresinde bulunan... Şubesinin bulunduğu binanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenlenen Hasar tespit Sorgu sonucundan az hasarlı durumunda olduğunun anlaşıldığı, dosyaya sunulan belgelerden, az hasarlı olan binadaki banka şubesine felaketin yaşandığı ilk günlerde girilememiş olmakla birlikte sonrasında hiç girilemediği, banka şubesinin başka bir yere taşındığı, binanın kullanılamaz olduğu, binaya depremden sonra hiç girilemediği ve şubeye ait belgelere ulaşılamadığının, binanın yıkılacak binalar listesinde olduğunun veya yıkılmış olduğunun ispatlanamadığı, bu durumda da zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı Dosyaya sunulan ... 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.03.2023 tarihli ... sayılı kararı incelendiğinde; ... Şubesinin ağır hasar aldığı, şube hizmet binasının tamamen kullanılamaz hale geldiği, yasal otoritelerce yıkım/enkaz kaldırma çalışmalarına başlamasının söz konusu olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yapılan hasar tespit sorgulamaları neticesinde "ağır hasarlı" olduğuna ilişkin sorgu sonucu bulunduğu, binanın yıkılacak binalar listesinde olduğu tespit edildiği iş bu dosyadaki durum ile aynılık göstermediği, Davacı tarafından binanın deprem sonrasında yıkılmış olduğu, yıkılacak binalar listesinde olduğu, girilmesinin mümkün olmadığı ve belgelere ulaşılamadığının ispat edilmesi halinde veya mahkemece bu sonuca ulaşılması halinde belgeler için zayi belgesi verilmesinin uygun olduğu.." yönünde görüş bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı itibariyle; davacı tarafça...adresinde bulunan ... Şubesindeki belgelere ilişkin olarak 06/02/2023 tarihli depremde binanın ağır hasar alması ve binaya girilememesi nedeniyle zayi belgesi verilmesi talep edilmişse de; dosyaya sunulan belge ve fotoğraflardan binanın az hasarlı durumda olduğu, belgelerin bir kısmının klasörler halinde dolaplar içerisinde mevcut oldukları, binaya depremin yaşandığı ilk günlerde girilememişse de, daha sonradan binaya hiç girilemediğinin, binanın yıkıldığının veyahutta şubedeki belgelerin tamamının veyahutta bir kısmının zayi olduğu hususunun davacı tarafça ispat edilemediği, zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davanın REDDİNE 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 427,60 TL harcın başlangıçta alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/07/2024 Katip E-imza Hakim E-imza