İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/403 E. 2025/263 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/403 Esas KARAR NO :2025/263 DAVA:Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ:07/07/2023 KARAR TARİHİ:30/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili hakkında açılan icra takibinde hiçbir yasal dayanak belirtilmeden açılmış olduğunu, takip talebinde borcun sebebi olarak 22.06.2022 tarihli fatura gösterildiğini, bu faturanın, davalı tarafından gerçeği yansıtmayacak şekilde tek taraflı olarak düzenlendiğini, müvekkili şirketin davalı ile fatura kesilmesini gerektirecek bir ticari anlaşması olmadığını, haksız kazanç elde etmeye çalışılarak ilamsız takip açıldığını ve ya tutarsa mantığıyla hareket edilerek ilamsız icra takibi yapıldığını, müvekkilinin, ticaret yapmış olduğu dava dışı yabancı firma ... Firmasına, gönderilecek ticari mallar için davalı ile anlaşma yaptığını, ilgili malların taşınması için, davalı ile mail üzerinden anlaşarak nakliye ücreti, yükleme tarihi, gönderi adresi detayları ve talimatları davalı ile paylaşıldığını, anlaşmaya istinaden ticari malların, fabrikadan alınarak Moritanya Ülkesinde bulunan ... firmasına gönderileceğini, ilgili firmaya ticari mallara ilişkin fatura kesildiğini, davalının yüklendiği işin, bu ticari malların taşınması işi olduğunu, buna karşılık müvekkilinin navlun bedeli olarak davalıya ödeme yaptığını, davalının talebiyle davalıya gönderilen talimatta, ticari malların Gemlik limanından, Nouakchott (Moritanya) limanına gönderileceği yazıldığını, alıcı firmanın adresi ... olarak belirtildiğini, ancak davalının, anlaşmaya konu ticari malları, talimatta belirtilenin aksine Mauritius ülkesinde bulunan ... limanına gönderilmek üzere gemiye yüklediğini, gemi yoldayken yapılan incelemede talimatta belirtilenden farklı bir limana malın indirileceği farkedildiğini, bu hususun davalıya bildirildiğini, davalının söz konusu ticari malları, doğru limana gecikmeli olarak naklettiğini, bu gecikme dolayısıyla müvekkilinin, anlaşma yapmış olduğu şirkete karşı ticari itibar kaybı yaşadığını, davalı tarafın, kendi kusurundan kaynaklanan bu hatayı gecikmeli olarak gidermiş olsa da, yeni bir navlun bedeline ilişkin tam bedelli bir fatura kestiğini, iptali istenen icra takibinin, bu faturaya dayanılarak açıldığını, davalının kendi kusurunu müvekkiline fatura ederek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle ve ivedilikle teminatsız yahut teminat mukabili olarak tedbiren .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında vezneye giren paranın alacaklıya ödenmemesine ve icra takibinin durdurulmasına, haklı davanın kabulüne ve .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinin iptaline, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığına ilişkin müzekkere cevabı, Mevlana Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait gelir vergisi beyannamesi, mevcut şirket ortaklıkları ve yöneticilikleri ile sicil kaydını içerir müzekkere cevabı, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nden gelen dava konusu taşınan malların rota bilgisi ve malların nereden nereye teslim edildiğine ilişkin müzekkere cevabı, tanık beyanı, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacının .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı tarafa borçlu olup olmadığından ibaret Menfi Tespit davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı yabancı firma ... Firmasına gönderilecek ticari malların taşınması için mail üzerinden anlaşma yapıldığını, mail yoluyla gönderi bilgilerinin paylaşıldığını, malların Moritanya limanına gönderileceği yazılmasına rağmen önce yanlış liman olan Port Louis limanına gönderildiğini daha sonra düzeltilerek malların doğru limana gönderildiğini ancak yapılan fazladan masrafların faturalandırılarak fatura bedelinin talep edildiğini, davalının kendi haksız eylemi nedeniyle düzenlenen fatura bedelinden dolayı sorumlu olmadıklarını tüm bu sebeplerle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 29/05/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ... beyanında; "Davacı şirket yetkilisi ... Bey benim arkadaşım olur, ben davacı şirkette çalışmıyorum ancak arkadaşım o dönem firmasını yeni açtığı için yardımcı oluyordum, ben hali hazırda dış ticaret alanında çalışıyorum, o dönemde de alanımda uzman olduğum için arkadaşıma yardımcı oldum, ihracatta 2 tane süreç bulunmaktadır, ilk olarak mal alınır ve yurt dışına çıkmak üzere konteynere yüklenir, daha sonra operasyonel süreç başlamaktadır, burada benim görevim konşimento talimatı hazırlayarak fatura düzenlemektedir, konteynerin alındığı firmaya talimat hazırlıyoruz ayrıca konşimentoyu konteynerin aldığı firma düzenlemektedir ve bu konşimento yükü alan armatör firma için önemlidir, biz konşimentoya esas olacak bilgileri içerir talimatı düzenliyoruz, bu talimat da ihracatçı firmanın bilgileri yer ve adresi, gönderileceği yurt dışı firma bilgileri yer ve adresi ve konteyner numarası ve mal tanımı bilgileri yer almaktadır, talimatı ben hazırladım, talimatta malın gönderileceği yer ... adresi olarak belirtilmiştir, ayrıca gümrükçüye de ihracat faturasını gönderme işini de ben yaptım, gümrükçüye ihracat faturasını gönderirken yine adres belirtilmiştir, fatura mail adresinden gönderilmiş olup, mail üzerinden de adres bilgileri yer almaktadır, ancak davalı firma söz konusu malı ... adresi yerine ismini bilmediğimiz ...isimli yere göndermiştir, işlemler tarafımca usulüne uygun olarak yapılmıştır, mail başlığı yanlış atılmış olsa da hiçbir bağlayıcılığı yoktur, bağlayıcı olan talimat evrakıdır, dolayısıyla davalı tarafın lojistik şirketi olarak durumu bilmesi gerekir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davalı tarafından düzenlenen 22.06.2022 tarihli ... numaralı 13.786,00 USD (238.729,40 TL) bedelli fatura yönünden davacı şirketin .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2022 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebetini 329. Diğer Ticari Borçlar hesap kodunda takip ettiği, davalı yan tarafından davacı adına düzenlenen takibe konu 22.06.2022 tarihli ... numaralı 13.786,00 USD (238.729,40 TL) bedelli faturanın davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafça takibe konu faturaya karşın 29.09.2022 tarihli ... numaralı aynı tutarda iade faturası düzenlendiği, takibe konu faturadan kaynaklı davacı yanın takip tarihi (09.12.2022) itibariyle davalı ile borç/alacağının bulunmadığı, Davalı yan 11.12.2023 günü saat 14:30'da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış, ticari defter ve belge ibraz etmediği, Davalı ... tarafından davacı adına tanzim edilen takibe konu faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın davacı yanın ticari defterlerinde kayıt altına alındığı ancak faturaya karşın 29.09.2022 tarihli ... numaralı aynı tutarda iade faturası düzenlendiği, takibe konu faturanın taraflar arasında ticari ilişki kapsamında davalı tarafından ilk düzenlenen ve bedeli davacı tarafça ödenen 28.01.2022 tarihli ... numaralı 11.500,00 USD tutarlı fatura içeriği taşıma işi yapılırken -davacı iddiasına göre- davalı tarafın taşıma konusu emtiayı yanlış limana göndermesinden dolayı ürün tesliminde gecikme yaşandığı, davalı da bu duruma istinaden liman değişikliği nedeniyle başka bir navlun bedeli olarak takibe konu faturayı düzenlediği, davacı tarafından takibe konu faturaya karşın düzenlenen iade faturası yaklaşık 3 ay sonra düzenlendiği (Ticori e-Foturalar, faturanın alıcıya gönderilmesinden itibaren 8 gün içinde alıcının reddetmesi durumunda iptal edilebilir ve bu durumda iade faturası düzenlenmesine gerek yoktur. Eğer alıcı 8 gün içinde faturayı reddetmezse ve iade etmek isterse, iade faturası düzenlenmesi gerekmektedir.) anlaşılmakla uyuşmazlığın hukuki değerlendirmesi ve davacı tarafından düzenlenen 29.09.2022 tarihli ... numaralı iade faturasının kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili son karar ve Takdirin Mahkemenize ait olacağı kanaati hasıl olduğu, Neticeten; Dosya içeriğinde yer alan ... A.Ş. tarafından gönderilen 28.11.2023 tarihli cevabi yazıda görüleceği üzere davalı tarafından ticari malların doğru limana gecikmeli olarak naklediği anlaşıldığı, davacı yanın incelenen ticari defterleri nezdinde, davalı tarafından davacı adına tanzim edilen ve davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan takibe konu 22.06.2022 tarihli ... numaralı 13.786,00 USD (238.729,40 TL) tutarlı faturaya karşın davacı tarafça 29.09.2022 tarihli ... numaralı aynı tutarda iade faturası düzenlendiği, Mahkemece iade faturasının kabul edilmesi halinde/olasılığında, davalı tarafından davacı yana karşı başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının iptali gerekeceği, Mahkemece aksi yönde hüküm verilmesi halinde ise takibin aynı koşullarla devam etmesi gerekeceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından Mali Müşavir bilirkişi ...tarafından hazırlanan 14/10/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Davalının 2022 yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin ve yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yasal süreler içerisinde yapıldığı, Davalı yan takibe konu olan 22.06.2022 tarihli 238.729,40 TL (13.786 USD) bedelli faturayı defterlerine kaydettiği, Davacı tarafından düzenlenen 29.09.2022 tarihli 238.729,40 TL (13.786 USD) bedelli iade faturasının davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davalı defter kayıtlarında takibe konu fatura nedeniyle 238.729,40 TL davacıdan alacaklı olarak göründüğü, ... A.Ş. tarafından sayın mahkemenize sunulan cevap yazısında, davalı tarafından ticari malların gecikmeli olarak nakledildiğini belirttiği, davacı tarafından, takibe konu faturaya karşılık düzenlenen iade faturasının sayın mahkemeniz tarafından kabulü halinde davalı tarafından davacı şirket aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına karşı borçlu olmayacağı, iade faturasının kabul edilmemesi halinde ise takibin aynı şekilde devam etmesi gerekeceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Mali Müşavir bilirkişi ... ve taşımacılık konusunda uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 24/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; " Taraflar arasındaki ihtilafın özünün; davacı şirketin iki konteynır içinde yüklü olarak Moritanya’ya sevk ettiği emtiaya ilişkin konişmentoda, varış limanının ... Limanı olarak gösterilmesi gerekirken Port Louis olarak gösterilmesi ve bu nedenle gemiye yüklendikten sonra operasyon değişikliği yapılmasının maliyetlerine hangi tarafın katlanması gerektiği hususu olduğunun anlaşıldığı, TTK m.1229 hükmüne göre konişmentoda boşaltma limanı, davacı/yükleten tarafından verilen bilgilere göre ve/veya navlun sözleşmesinde kararlaştırıldığı gibi yer alması gerektiği; taraflar arasındaki mail yazışmalarına göre ise davalının ... limanının boşaltma limanı olarak göründüğü rezervasyon bilgilerini davacı şirket ile paylaşarak onay aldığı, ayrıca bilgilerde bir yanlışlık olması halinde yükleme tarihine kadar düzeltilmesi yönünde uyarıda bulunduğu; buna karşılık davacı şirket tarafından yükleme öncesi boşaltma limanının ... Limanı olması gerektiğine dair bir bildirim yapıldığına ilişkin dava dosyasında bir veri olmadığı; buna göre somut olaydaki hatanın olumsuz sonuçlarına (238.729,40 TL (13.786,00 USD) navlun ücreti) davacı şirketin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği, Davalının davacı şirket üzerine keşide ettiği 22.06.2022 tarihli ve 13.786,00 USD bedelli faturaya süresinde itiraz edilmediğinden faturanın düzenleyeni/davalı lehine delil değeri kazandığı/kesinleştiği; buna karşılık davacı tarafından keşide edilen 29.09.2022 tarihli iade faturasının iade usulüne uygun olmadığı (kesinleşmiş bir fatura bedelinin iadesi yönünden) ve davalı tarafından süresinde noter ihtarnamesiyle itiraza uğrasından dolayı düzenleyen lehine delil değeri bulunmadığı, davalı tarafın faturasının hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldırmadığının değerlendirildiği, somut olayda davacı şirketin davalı yanca düzenlenen 22.06.2022 tarihli faturaya konu 238.729,40 TL (13.786,00 USD) navlun ücreti borcunun bulunduğu kanaatinin hasıl olduğu, iade faturası tanzim etmesinin yerinde olmadığının değerlendirildiği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip konusu alacağın davalı alacaklı tarafından davacı borçluya ilişkin yapılan ticari taşıma sebebiyle oluşan ek masraflar nedeniyle düzenlenen faturadan kaynaklı alacak olduğu, faturanın düzenlenmesinin sebebinin taşıma konusu ticari malların Moritanya'da bulunan limana teslimi gerekirken, malların önce Mauritis ülkesindeki ... limanına gönderilmesi, daha sonra malların Moritanya'da bulunan limanda alıcıya teslim edilmesi nedeniyle teslim edilecek limanın sonradan değişmesi gerekçesiyle düzenlendiği, taraflar arasında taşıma sözleşmesine ilişkin yazılı bir sözleşme olmadığı, tarafların dosyaya sunduğu mail yazışmaları ve dosya kapsamında alınan 24.12.2024 tarihli heyet bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere TTK m.1229 hükmüne göre konişmentoda boşaltma limanı, davacı/yükleten tarafından verilen bilgilere göre ve/veya navlun sözleşmesinde kararlaştırıldığı gibi yer alması gerektiği; taraflar arasındaki mail yazışmalarına göre ise davalının ... limanının boşaltma limanı olarak göründüğü rezervasyon bilgilerini davacı şirket ile paylaşarak onay aldığı, ayrıca bilgilerde bir yanlışlık olması halinde yükleme tarihine kadar düzeltilmesi yönünde uyarıda bulunduğu, buna karşılık davacı şirket tarafından yükleme öncesi boşaltma limanının ... Limanı olması gerektiğine dair bir bildirim yapıldığına ilişkin davacı tarafından sunulan herhangi bir delil olmadığı, dosyaya sunulan taraflar arasındaki mail yazışmalarında da davacı tarafın ticari malların teslim edileceği limana taşıma işlemine ilişkin konişmento düzenlenip taşıma işlemi başladıktan sonra davacı tarafından malların teslim edilmesi gereken limanın farklı bir liman olduğuna ilişkin yazışma olduğu, davalı tarafın ise bu işlemin ek masraflar gerektirdiğini davacıya bildirdiği ve davacı tarafın bu hususta liman değişikliği nedeniyle oluşacak ek masrafları kabul ettiğinin mail yazışmalarında sabit olduğu, davalı tarafından takibe konu faturanın usulüne uygun düzenlendiği ve faturanın her iki tarafın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı taraf her ne kadar takibe konu faturaya ilişkin iade fatura düzenlemişse de iade faturanın, faturanın kendisine gönderilmesinden itibaren 8 günlük yasal süre içerisinde düzenlemediği ve 3 ay sonra düzenlendiği, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinde malların teslim edilmesi gereken limanın taşıma işlemi başladıktan sonra değişmesi nedeniyle oluşan ek masraflardan taraflar arasındaki mail yazışmaları ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu gereğince davacı tarafın sorumlu olduğu, davacı tarafın bu hususun aksini ispata elverişli herhangi bir delil sunamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.502,02-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran tarafa iadesine, 3-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 41.703,29-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-)Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak bir dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/04/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır