İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/173 E. 2024/38 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/173 Esas KARAR NO : 2024/38 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 20/03/2023 KARAR TARİHİ : 16/01/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile aralarında kamu ihale kanunu kapsamında sözleşme yapıldığını, yapılan sözleşmeler kapsamında davalı şirkette hizmet akdiyle bağlı olarak çalışan ve yine iş akdi son çalıştığı müteahhit şirket tarafından feshedilen dava dışı ... ... tarafından ödenmeyen bir kısım işçilik alacağının tahsiline karar verilmesi talebiyle müvekkili idare aleyhine karşı dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde .... İş Mahkemesi 2017/... Esas 2019/... sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, ayrıca yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin ödenmesine karar verildiğini, işbu karar ile dava dışı işçi ... ... tarafından, ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili idare aleyhine ilamlı takibe başvurulduğunu, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi için 63.284,33TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin sorumlu olduğu 15.369,87-TL’den teminat mektubundan karşılanan 2.647,38-TL’nin düşülmesi sonucunda kalan 12.722,49-TL tutarın davalıdan tahsilini talep ettiklerini, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin idarenin değil yüklenicilerin işçisi olduğunu, İş Kanunundan ve ilgili mevzuattan doğan tüm özlük haklarından yüklenicinin sorumlu olduğunu belirterek; toplam 12.722,49-TL bedelin davalı şirketten tahsili müvekkiline ödenmesine, tespit edilecek bedele ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanarak davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER: .... İş Mahkemesi 2017/... Esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, dava dışı işçi ... ...'ın SGK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlık, .... İş Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dosyasında dava dışı işçi lehine karar verilen tazminatın davacı tarafça ödenmesi üzerine ödenen bedelin 12.722,49 TL'sinin davalıdan rücuen tahsili istemine yönelik alacak davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen Kamu İhale Kanununa tabi sözleşmeler kapsamında davalı şirkette çalışan dava dışı işçinin işçilik alacaklarının ödenmesi amacıyla .... İş Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dosyası ile davacı taraf aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, dava dışı işçi tarafından davacı taraf aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı icra dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığını, dava dışı işçinin davalı tarafta çalıştığı dönem dikkate alınarak davalının sorumlu olduğu 12.722,49 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafa usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davalılar davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 15/03/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İş Mahkemesinin 2017/... E. 2019/... K. Sayılı dosyasının incelemesinde; dava dışı işçi ... ... tarafından ... Genel Müdürlüğüne iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı tazminat davası açıldığı, davanın ... Ltd Şti'ne ihbar edildiği, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek, 6.749,07 TL kıdem tazminatı alacağının 24/11/2014 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla mesai ücreti alacağının 15.168,80 TL'den %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 10.618,16 TL'nin 1.800,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bayram ve genel tatil ücret alacağının 1.519,69 TL'nin %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 1.063,78 TL'nin 200,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hafta tatili ücret alacağının 4.143,98 TL'nin %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 2.900,78 TL'nin 500,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yıllık ücretli izin alacağının 2.097,10 TL'nin 500,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asgari geçim indirimi alacağının 1.803,30 TL'nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın davacı ve davalı tarafça istinaf edildiği ve istinaf incelemesi sonucunda ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2019/... E. 2021/ ... K. Sayılı ilamı ile davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile 6.749,07 TL kıdem tazminatı alacağının 24/11/2014 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla mesai ücreti alacağının 18.699,76 TL'den %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 13.089,83 TL'nin 1.800,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bayram ve genel tatil ücret alacağının 1.519,69 TL'nin %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 1.063,78 TL'nin 200,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hafta tatili ücret alacağının 4.143,98 TL'nin %30 hakkaniyet indirimi uygulanarak 2.900,78 TL'nin 500,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yıllık ücretli izin alacağının 2.097,10 TL'nin 500,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asgari geçim indirimi alacağının 1.803,30 TL'nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren geriye kalan kısım talep arttırım tarihi olan 23/01/2019 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; dava dışı ... ... tarafından davacı taraf aleyhine 52.606,60 TL'nin ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, icra emrinin davacıya 19/03/2021 tarihinde tebliğ olduğu, davacı tarafından icra dosyasına 23/04/2021 tarihinde 13.370,82 TL, 05/05/2021 tarihinde 47.914,46 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... tarafından 22/08/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; " Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalılık tescil ve hizmet kaydına göre ... ...’ın toplam hizmet süresi 3 Yıl 2 Ay 29 Gün olup ... ... davalı ... işyerinde 26.08.2011-20.07.2012 tarihleri arasında çalıştığı, davalı işyerinde toplam hizmet süresi toplam 10Ay 24 Gün olduğu, ... ...’ın ücreti ... İş Mahkemesinin açılan davada ve T.C. ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 23.02.2021 tarih ve 2019/ v E, 2021/ ... K sayılı ilamında dikkate alınan ücretler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, davalının ödeme miktarı sorumluluğu ... ...’ı bünyesinde çalıştırdığı süre dikkate alınarak kıdem tazminatı yönünden sorumluluğunun 4.331,28 TL, yıllık izin alacağından son işveren sorumlu olduğundan bu alacak kalemine ilişkin davalının sorumluluğunun bulunmadığı, davalının sorumlu olduğu toplam AGİ alacağının 543,67 + 147,57 = 691,24TL olduğu, davalının fazla mesai, hafta tatili, bayram ve genel tatil alacağı yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, davalının sorumlu olduğu ilam vekalet ücreti ve faizi alacağının 1.157,44 TL, yargılama gideri alacağının 293,55 TL, icra dosyası için ödenen masrafların 2.696,99TL olduğu, davalının sorumlu olduğu toplam alacak miktarının 4.331,28TL + 691,24TL + 1.157,44TL + 293,55TL + 2.696,99TL = 9.170,50TL olduğu, teminat mektubundan karşılanan miktar düşüldüğünde davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacağın 9.170,50 - 2.647,38 = 6.523,12TL olduğu " şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekilinin rapora karşı beyan ve itirazlarının ayrıntılı olarak irdelenip değerlendirilmesi bakımından ek rapor tanziminin istenilmesine karar verildiği, iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... tarafından 26/10/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; Fazla Çalışma, Ücret, AGİ, Hafta Tatili ve Genel Tatil gibi çalışma ücretleri doğdukları anda muaccel olduklarından bu tarihten itibaren zamanaşımının İşlemeye başlayacağı, bu alacak kalemlerinin 5 Yıllık Zamanaşımı süresine tabi olduğu belirtilerek ilk derece mahkemesi ve BAM tarafından davacının bu alacak kalemleri için 24.07.2012 tarihi sonrası için alacak hesaplaması yapıldığı, ... ...’ın 24.07.2012 tarihi öncesi için davalı tarafından ALt ...’a Fazla Çalışma, Ücret, AGİ, Hafta Tatili ve Genel Tatil ödemesi yapılmadığı, bu alacak kalemleri için sorumlu olan taraf ... ...’ın 25.07.2012-24.11.2014 tarihleri arasında çalıştığı ... LİMİTED ŞİRKETİ olup bu alacak kalemleri için hesaplama yapılmadığı, AGİ alacağı için kök raporda sehven hesaplama yapıldığından davacının toplam alacağının 4.331,28TL+ 1.157,44TL + 293,55TL+2.696,99TL =8.479,26 TL olduğu, teminat mektubundan karşılanan miktar düşüldüğünde davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacağın 8,479,26 - 2.647,38 = 5.831,88 TL olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanun'unun 2/6 maddesinde, “bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen teknik ve genel şartnamelerin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle davacının rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafından dava dışı ... ...'ın işçilik alacaklarına ilişkin .... İş Mahkemesinin 2017/... E. 2019/... K. Sayılı ilamı ve ... Hukuk Dairesinin 2019/... E. 2021/... K. Sayılı ilamına dayalı olarak dava dışı ... ... tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin teminat mektubundan karşılanan miktardan düşülmek suretiyle dava dışı ... ...'ın davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği, davacı ve davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği iç ilişkide dava dışı ... ...'ın davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla; dava dışı ... ...'ın davalı ... Merkezi Hollanda Türkiye İst. işyerinde 26.08.2011-20.07.2012 tarihleri arasında çalıştığı, davalı işyerinde toplam hizmet süresi toplam 10Ay 24 Gün olduğu, bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere Fazla Çalışma, Ücret, AGİ, Hafta Tatili ve Genel Tatil gibi çalışma ücretleri doğdukları anda muaccel olduklarından bu tarihten itibaren zamanaşımının işlemeye başlayacağı, bu alacak kalemlerinin 5 Yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu belirtilerek ilk derece mahkemesi ve BAM tarafından davacının bu alacak kalemleri için 24.07.2012 tarihi sonrası için alacak hesaplaması yapıldığı, dava dışı ... ...'ın 24/07/2012 tarihinden sonrası için davalı şirkette çalışması bulunmadığından belirtilen alacak kalemleri yönünden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, bilirkişi ek raporunda dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle davalı şirketin sorumlu olduğu tutarın 8.479,26 TL olduğu, teminat mektubundan karşılanan miktar düşüldüğünde davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacağın 8,479,26 - 2.647,38 = 5.831,88 TL olduğu tespit edilmiş olmakla; düzenlenen bilirkişi ek raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup; davacının 5.831,88 TL rücuen tazminat alacağının; 23/04/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesi 11.fıkrasında yer alan "taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez." düzenlemesi gereğince dosyada bulunan 15/03/2023 tarihli arabuluculuk son tutanağın incelemesinde davalı tarafın mazeret göstermeksizin arabuluculuk görüşmesine katılmadığı anlaşıldığından yargılama giderlerinin tamamının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-)Davacının 5.831,88 TL rücuen tazminat alacağının; 23/04/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 427,60-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 217,27-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 210,33-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.831,88-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 4-)Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL başvuru harcı ve 217,27-TL peşin harç olmak üzere toplam 397,17-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-)Davacı tarafından yatırılan 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 399,25-TL posta giderinden ibaret toplam 2.399,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 7-)Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzene karşı davalının yokluğunda dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024 Katip ... e-imzalı* Hakim ... e-imzalı*