İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/320 E. 2025/173 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2024/320 Esas KARAR NO :2025/173 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:05/01/2022 KARAR TARİHİ:25/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalı ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, 06.01.2020 sevkiyat tarihli çuvallı buğday unu emtiası müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalSigortalı ... Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin, 06.01.2020 sevkiyat tarihli çuvallı buğday unu emtiası müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, sigortalı şirket tarafından, Birleşik Arap Emirlikleri, Sharjah'ta bulunan ... ... isimli firmaya 3000 çuval buğday unu emtiası satıldığı, 500 çuval un emtiasının nihai alıcısı "..." isimli firmadır ve teslimat adresi ise ...-... limanı olduğu, sigortalı şirket tarafından satışı gerçekleştirilen emtianın nakliyesi için davalı şirketin görevlendirildiği, sigortalı şirketin ihraç ettiği, buğday unu emtiaları ...-... limanına nakliye işi için ... numaralı konteynere, söz konusu konteyner de m/v "..." gemisine yüklendiği, davalı şirketin nakliyesini yapmış olduğu, ... numaralı konşimento ile ... numaralı konteynerde "..." firmasına gönderilen sigortalı şirkete ait çuvallı buğday unu emtiasının m/v "..." gemisinden ...-... limanında 04/03/2020 tarihinde yapılan tahliyesinde işbu konteyner içinden 207 çuval eksik çıktığı, bu durumun sigortalı şirket tarafından 08/04/2020 tarihli ihtarname ile davalı şirkete bildirildiği, eksiklik hasarına uğrayan sigortalı emtia için müvekkili şirkete yapılan müracaat sonucu ... sayılı hasar dosyası açıldığı, sigortalı şirket tarafından davalı şirketin kusuru nedeniyle uğranılan zarar bedeli 3.996,63-USD olarak hesaplandığı ve bu bedelin de davalı şirkete bildirildiği, 3996,63-USD maddi hasar tazminatının müvekkili tarafından 29.04.2020 tarihinde sigortalıya ödendiği ve müvekkili şirketin Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereği sigortalının haklarına halef olduğu, sigortalının bu hasarla ilgili tüm talep ve dava hakları devir ve temlik alındığı, hasarın ödenmesi neticesinde, TTK madde 1472 gereği müvekkili şirketin, sigortalısının halefi durumuna geçerek kusurlu olan davalı şirketten rücu edebileceği tutarın 27.978,81-TL olduğu, müvekkili şirketin bu tutarın tahsili için rücu talebinde bulunduğu ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine, davalıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 27.978,81-TL asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işlemiş 1.378,82-TL yasal faizi ile toplam 29.357,63-TL için ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından haksız şekilde itiraz edilerek takibin durduğu, tüm bu izah olunan nedenlerle mahkemece tespit edilecek davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların 3. kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kaydına teminatsız ve/veya mahkemece uygun görülecek teminatın yatırılması halinde İhtiyat-i tedbir (haciz) konulmasına, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, kötüniyetli itiraz nedeni ile, müvekkili şirket lehine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili sınırları içinde TTK 'nın 5. kitabından kaynakianan deniz ticareti hukuku ve deniz sigortaları hukuku davalarına bakmaya TTK m.5/2 delaleti ile ... tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi münhasıran yetkilendirildiğinden davanın görev yönünden reddini, davacı delilleri arasında yer alan ... Gümrük Müdürtüğü tarafından tasdikli 07.01.2020 tarih ve ... numaralı gümrük ihracat beyannamesi üzerinde alım satım akdine konu ödeme şeklinin 27.500 USD PEŞİN ve 27.550 USD Vesaik Mukabili olacağının ifade edildiği, burada açıkça 27.500 USD mal bedelinin peşin alındığı ve geriye kalan 27.550 USD'nin de vesaik mukabili ödeneceği belirtildiği, bu keyfiyete yine aynı gümrük ihracat beyannamesi üzerinde de yer verildiği, bu durumda sigortalının ihracatını yapmadan önce mal bedelinin 27.500 USD 'sini tahsil ettiği, vesaik mukabili ödeme şeklinde, yüklerin yükleme limanında gemiye yüklenmesini müteakip vesaiklerin yani malı temsil eden belgelerin yani konişmentonun oluşturulmasından sonra, ihracatçının bu konişmentoyu yük alıcısına gönderilmesi ile yükler henüz daha denizyolunda taşıma aşamasında iken mal bedelinin tahsil edildiği, bu durumda sigortalı yan daha ihracat başlamadan önce mal bedelinin 27.500 USD 'sini peşin aldığı, daha sonra yükler yükleme limanında gemiye yüklenip konişmentolar oluşturulduktan sonra konişmentoların sigortalı tarafından yük alıcısına gönderilmesi karşılığında yükler henüz denizyolu taşımasında iken sigortalı ihracatçı geriye kalan mal bedeli olan 27.550 USD 'yi vesaik mukabili olarak dava dışı alıcıdan tahsil ettiği, hal böyle olunca, sigortalının mal bedelini tahsil etmiş olması keyfiyeti karşısında iddia edilen eksiklik sebebiyle sigortalının mameleğinde bir eksilme bulunmadığı, ayrıca sigortalı mal bedelini tahsil ettiğinde göre, böyle bir davada davacı sigorta şirketinin de aktif dava ehliyeti bulunmadığından aktif dava ehliyeti yokluğundan ve her halükarda haksız ve hukuka aykırı davanın esas yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce bilirkişi MM ...'ten aldırılan raporda özetle; incelenen dava dışı sigortalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.'ye ait 2020 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve dışı sigortalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.'nin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan dışı sigortalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.'nin 2020 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş.*nin taşıma esnasmda hasara uğrayan mallar için banka aracılığı ile dava dışı sigortalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.'ye 27.928,85 TL tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı ... Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.'nin faturaya konu 55.050,00 USD tutarındaki mal bedelini dava dışı ...'den tahsil ettiği belirtilmiştir. Mahkememizce bilirkişi Gıda Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ..., Taşıma Uzmanı ...'den aldırılan raporda özetle; Davacının aktif husumet ehliyetine, davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, hasar ihbarının TTK m.1185' te belirtilen süre içerisinde yapılmadığı, ama bu durumun taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, taşıyan lehine karine doğmakla birlikte, bu hususun aksinin ispatlanabileceği, ... ... tarafından düzenlenen resmi gözetim raporunda ifade edildiği üzere, dava konusu ... nolu konteynerin yükleme limanında davalı taşıyan ... tarafından kapıları kapalı ve mühürlü vaziyette teslim alınmış ve aynı şekilde kapıları kapalı ve mühürlü vaziyette tahliye edilmiş olduğu ve dosyadaki bilgi ve belgelerden, mühür uygulanan kapılar üzerinde herhangi bir zorlama, kapıları tutan kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi durumları işaret eden bir anormallik olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, yükte meydana gelen eksikliğin taşıyanın sorumluluk alanında gerçekleşmediği, yüklemenin eksik yapılmasının muhtemel olduğu; bu sebeple davalı taşıyanın sorumlu tutulmasının mümkün gözükmediği, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, hasar miktarının 3.616,78 USD olması gerekeceği belirtilmiştir. Mahkememizin 26/11/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişiden aldırılan raporda özetle; Meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı ... Gıda'nın ticari defterlerinde mahsup kaydının bulunmadığı, indirimli ürün gönderilmesine dair kayıt bulunmadığı, hasar bedeli olarak tahsil edilen 3.996,63 USD bedelin ...'ye ödendiğine ilişkin bir kaydın yer almadığı, sigortalı ... Gıda'nın herhangi bir zararının oluşmadığı, davadışı ... Gıda tarafından, mal bedelinin tamamının tahsil edilmesine rağmen 207 çuval buğday ununun kaybı nedeniyle ... Trading nezdinde oluşan 3.996,63 USD zararın, sonraki satışların birim fiyatlarında indirim yapılarak giderildiği beyanlarının; normal şartlar altında uygulanması gereken indirim tutarının 3.996,63 USD olması gerekirken 12.750 USD indirim yapılmasının izaha muhtaç olduğu, uygulanan yeni fiyatların, zararın giderilmesine yönelik olmadığı, mevsimsel olarak veya dünya piyasalarındaki un fiyatlarında meydana gelen düşüşlerden kaynaklı indirimler olabileceği belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava dışı sigortalı tarafından satışı yapılan buğday unu emtiasının ... sayılı konişmento tahtında İstanbul Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın eksik olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin davalıdan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Mahkememizin ... Karar sayılı kararı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesinin 2023/1147 Esas 2024/908 Karar sayılı ilamı ile sigortalı tarafından dava konusu sevkiyatta alınan bedelin daha sonra mahsup edilip edilmediği, eğer edilmiş ise mal bedeli tahsil edilmemiş ve sigortalının menfaati olduğunun kabulü gerekeceğinden açıklanan hususta ek rapor alınması gerektiği belirtilerek hükmün kaldırıldığı ve Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır. Yeniden yapılan yargılamada dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişiden aldırılan raporda özetle; Meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı ... Gıda'nın ticari defterlerinde mahsup kaydının bulunmadığı, indirimli ürün gönderilmesine dair kayıt bulunmadığı, hasar bedeli olarak tahsil edilen 3.996,63 USD bedelin ...'ye ödendiğine ilişkin bir kaydın yer almadığı, sigortalı ... Gıda'nın herhangi bir zararının oluşmadığı, davadışı ... Gıda tarafından, mal bedelinin tamamının tahsil edilmesine rağmen 207 çuval buğday ununun kaybı nedeniyle ... Trading nezdinde oluşan 3.996,63 USD zararın, sonraki satışların birim fiyatlarında indirim yapılarak giderildiği beyanlarının; normal şartlar altında uygulanması gereken indirim tutarının 3.996,63 USD olması gerekirken 12.750 USD indirim yapılmasının izaha muhtaç olduğu, uygulanan yeni fiyatların, zararın giderilmesine yönelik olmadığı, mevsimsel olarak veya dünya piyasalarındaki un fiyatlarında meydana gelen düşüşlerden kaynaklı indirimler olabileceği yönünde görüş bildirilmiş olup, taşımaya konu emtianın CFR satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu, CFR satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlı olduğu, sigortalının ticari defterlerinin incelenmesinde 2020 yılı ticari defterlerinde davacının 27.928,85 TL tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, sigortalının fatura bedeli 55.050-USD mal bedelini dava dışı alıcıdan tahsil ettiğinin belirlendiği, alınan bedelin daha sonra mahsup edilmediği, sigortalı mal bedelini tahsil ettiğinden sigortalı satıcının sigortalanabilir bir menfaatinin bulunmadığı ve davacı sigortacının alacağın temliki suretiyle dahi taraf sıfatını kazanamayacağı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 354,57 TL'nin mahsubu ile bakiye 260,83 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 29.357,63 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Mahkememizin 07/03/2023 tarih, 2022/292 Esas, 2023/96 Karar sayılı kararında arabuluculuk ücreti tahsil edildiğinden yeniden alınmasına yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/03/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır