İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/314 E. 2024/553 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2023/314 Esas KARAR NO : 2024/553 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 09/05/2023 KARAR TARİHİ : 26/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket müvekkilinin yurt içi ve yurt dışı taşımalarda aracılık eden firma olduğunu, müvekkil şirketin ...'den Türkiyeye ithal edeceği ticari malların nakliye ve gümrük işlemlerini organize etmek için görevlendirildiğini, davalıya ait ticari emtiaların 31/08/2022 tarihinde ... limanına 18/10/2022 tarihinde vardığını, davalının malları çekemediğini, malların çekilmemesi ile konteynerın demuraja girdiğini, demuraj bedelinin malların çekildiği 06/12/2022 tarihine dek devam ettiğini, konteynerın 36 gün demuraja girdiğini, dava dışı Armatör ... Gemi Acenteliğin oluşan 2.520,00 USD bedeli müvekkil şirkete fatura ettiğini, bu bedelin müvekkil şirket tarafından ödendiğini, Armatör ...-...'un demuraj tarifesine göre Türkiye limanlarında 14 günlük serbest zaman sonrasında ilk 10 gün demuraj süresinin 30,00 USD, ikinci on günlük sürenin günlük demuraj bedelinin ise 60,00 USD olduğunu, armatör tarafından müvekkile 2.520,00 USD olarak bildirilip bu bedel üzerinden fatura kesilsede bu faturanın hatalı hesaplandığını, olması gereken tutarın 1.800,00 USD olduğunu, kalan 720,00 USD'lik iade faturasının müvekkil şirket tarafından kesildiğini, hatanın fark edilmesinden önce icra takibi açıldığı için ilk kesilen fatura tutarı olan 2.520,00 USD tutarında icra takibi yapıldığını, itirazın bu kısmının iptal edilerek devam etmesini, müvekkil şirketin tüm çabalarına rağmen davalının söz konusu bedelleri ödemediğini, bu yüzden .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı şirketin bu takibe itiraz ederek takibi durduklarını belirterek itirazın kısmen iptali ile icranın 1.800,00 USD üzerinden devamını, davalının davaya konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, tüm mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin dalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Çin'den ithaledilecek çeşitli ürünlerin taşıması ve nakliyesi için davacı ile anlaşıldığını, Ürünlerin Türkiye'ye gelmeden önce süreç ile ilgili olarak şirket çalışanın limanda 14 gün serbest bekleme süresi olduğunu, 14 gün sonrası içinse şirketin uzun yıllardır davacıyla çalıştığı göz önüne alınarak işlemler tamamlayıncaya kadar herhangi bir demuraj masrafı işlemeyeceğini davalıya bildirildiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan konşimento çevirisi incelendiğinde demuraj (ödeneceğine yahut demuraj tarifesine ilişkin hiçbir bilgi yer almadığı görüleceğini, ürünlerin 18.10.2022 tarihinde Ambarlı Limanına vardığını, ürünlerin gümrük tarafından incelemeye alındığında ambalajının ıslandığı, ürünlerin kullanılamaz hale geldiğinin görüldüğünü, gümrük işlemlerinin tamamlanmasının çok uzun süre aldığını, nakliye esnasında su aldığı, konuyla ilgili sorumluluğun ...'a ait olduğunun tespit edildiğini,ürünlerin 06.12.2022 tarihine kadar limanda bekletilmek zorunda kaldığını, gümrük incelemesi tamamlanır tamamlanmaz limanda çekildiğini, süreç başından sonuna kadar davalı ile herhangi bir demuraj tarifesi paylaşılmadığını, davalıya 12.12.2022 tarihinde davalı tarafından düzenlenmiş ... numaralı, 3.240 USD demuraj bedelini içeren fatura gönderildiğini, davalıya herhangi bir demuraj tarifesi paylaşılmadığını, faturanın hatalı olduğunun bildirildiğini, faturanın 16.12.2022 tarihinde reddedildiğini, davacı tarafından 16.12.2022 tarihinde 2.520,00 USD demuraj bedeli faturayı düzenleyip davalıya gönderdiğini, davalının yaptığı incelemelerde ürünlerin hasar gördüğünün tespit edildiği ve bu sebeple kendilerine herhangi bir ödeme yapılamayacağını karşı tarafa bildirildiğini, davacı tarafından önce 3.240,00 demuraj bedeli talep edildiğini, bu faturanın karşılıklı mutabakatla hatali olduğunun kabul edildiğini, faturanın iptal edildiğini, bunun üzerine 2.520,00 USD demuraj bedeli talep edildiğini, davalının ürünlerde davacıdan kaynaklı zarar oluştuğunu, kendisine herhangi bir demuraj tarifesinin bildirilmediğini, faturayı iade ettiğini karşı tarafa bildirdiğini, davacının rakamın hatalı olduğunu bildirerek 1.800,00 USD talep ettiğini, davacıya ödenecek herhangi bir demuraj ücreti olmadığını belirterek, karşı dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile itirazın iptali davasının reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj alacığının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın davacının demuraj talep hakkının bulunup bulunmadığı, davalının demuraj bedeli bakımından sorumlu olup olmadığı ve bunlara göre neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... Anonim Şirketi borçlularının ... ... Ticaret Limited Şirketi olduğu, 06/02/2023 tarihinde 2.520,00 TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 21/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 27/02/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 09/05/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Dosyanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/05/2023 tarih 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine, davacı vekilinin gönderme talebi sonrası mahkememize gelerek eldeki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 08/10/2024 tarihli raporda;Dava dışı şirkete fatura bedellerinin ise, cari hesaba yapılan kısmi(toplu) ödemelerle yapıldığını, fatura bedelinin dava dışı şirkete 05.01.2023 tarihinde yapılan 27.136,30 USD'lik ödeme ile kapatılmış olduğunu, Konteyner varış ihbarının zamanında ve usulünce yapıldığının kabul edildiğini, Konteynerin serbest süre içerisinde taşıyana teslim edilmediğinin tespit edildiğini, Davalı şirket Konşimento kaydına göre gönderilen konumunda olduğundan Konteyner Demurajının sorumlusu olduğunu, Davadışı filli taşıyan şirketin Davacı adına tanzim ettiği demuraj faturasında demuraj tarifesinin ve konteyner geliş ve iade tarihlerinin yer aldığını, Davacı şirketin de Davalı şirkete aynı tutarda fatura tanzim ettiğini, Davadışı fiili taşıyan şirketin Davacıdan talep ettiği demuraj ücretinin 1.800 USD olduğunu, aynı miktarda demuraj ücretinin Davacı tarafından Davalı şirketten talep edildiğini, Heyetlerince yapılan kar hesabına göre yine aynı tutara ulaşıldığını, Davacının (2.520 USD-720 USD) 1.800 USD üzerinden takibin devamını talep ettiği, kanaatlerine ulaşılmıştır. Davalı tarafından Çin'den ithal edilen çeşitli ürünlerin Türkiye'ye taşınması hususunda taraflar arasında taşıma ilişkisinin kurulduğu, bu kapsamda, ürünlerin Çin Shenzen Limanı'ndan Ambarlı Limanı'na taşınmasının ... isimli gemi ile ... ve ... numaralı ara va ana konşimentolar tahtında taşındığı, bu taşımaya ilişkin olarak davacı tarafından davalı adına 19/10/2022 tarihli 6.250 USD bedelli Navlun faturasının düzenlendiği, taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde ilgili navlun faturasının davalı tarafından davacıya 20/10/2022 tarihinde ödendiği anlaşılmış olmakla bu hali ile davacının davalı bakımından taşıyan sıfatını haiz olduğu davalının ise davacı bakımından taşıtan ve gönderilen sıfatını haiz olduğu taşımanın ise fiilen dava dışı şirket tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Yükün 18/10/2022 tarihinde ... Limanı'na geleceğinin davacı tarafından davalıya Yük Teslim Belgesi İhbarnamesi ile bildirildiği, dosyaya celp edilen Gümrük Müdürlüğü kayıtlarına göre ise davalı tarafından teslim ordinosunun sunulduğu, akabinde davaya konu konteynerin 24/10/2022, 04/11/2022, 08/11/2022 ve 09/11/2022 tarihlerinde 4 kez tam tespit hizmeti alındığı, 05/12/2022 tarihinde 7 kap eşyanın kısmi iç boşaltma yapılarak kapalı ambara alındığı, konteyner içerisinde kalan 545 kap eşyanın ise konteyner ile birlikte ... plakalı araca yüklenerek limandan çıkış yaptığı, 7 kap eşya içinse 08/02/2023 tarihinde gümrüğe terk dilekçesi nedeni ile tasfiyelik hale geldiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen, dava dışı ... Gemi Acenteliği firması tarafından adına düzenlenen 07/12/2022 tarihli toplam 2.520,00 USD bedeli demuraj faturası ile davacı tarafından davalı adına düzenlenen 16/12/2022 tarihli aynı bedelli demuraj faturaları; dava dışı ... firması tarafından davacı adına, davacı tarafından da davalı adına düzenlenen 720 USD bedelli Demuraj İade faturaları incelendiğinde, taraflara ait ticari defter kayıtlarına göre davacı tarafından, adına düzenlenen 1.800 USD bedelli demuraj faturasının dava dışı ... firmasına ödendiği, aynı tutarlı faturanın ise davalı adına düzenlenerek bedelin tahsilinin talep edildiği ancak tahsil edilemediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte davacı tarafından davalıya 06/12/2022 tarihli Demuraj İhbarnamesinin gönderildiği, bu tarifeye göre konteyner geliş tarihinin 18/10/2022, boş iade tarihinin ise 06/10/2022 olduğu görülmüş olup, ihbarnamede bulunan demuraj tarifesine göre bilirkişilerce yapılan hesaplama neticesinde 1.800 USD demuraj bedelinin tarife ile uyumlu olduğu tespit olunmuştur. Konteyner geliş ve teslim tarihleri bakımından taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalının adının kayıtlı bulunduğu ... numaralı konşimento incelendiğinde, konşimento üzerinde boşaltma limanındaki yerel masrafların (içerisinde demuraj bedelinin de sayılarak) alıcılar tarafından ödeneceğinin kayıtlı olduğu bu hali ile davalının demuraj işleyeceği hususunda bilgi sahibi olduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar ilgili konşimento kayıtlarında ve davalıya gönderilen varış ihbarnamesinde demuraj tarifesi bulunmasa da, mahkememizin ve yüksek yargının yerleşik uygulamaları gereğince mahkemece, bilirkişi marifeti ile demuraj hesaplamasının yaptırılması gerekmektedir. Bu kapsamda yukarıda açıklandığı hali ile talebe konu 1.800 USD bedelli demuraj miktarı bilirkişilerce de uygun bulunmuştur. Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur. Davalının adına düzenlenen navlun faturasın ödemiş olması ve esasen yükün de nihayetinde davalı tarafından teslim alındığı hususunda bu haliyle de davalının taşıtan ve gönderilen olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Buna göre davalının hem taşıtan hem de yükleri teslim alan gönderilen sıfatı ile TTK 1203 maddesi gereğince davaya konu demuraj bedeli bakımından sorumlu olduğu, davacının ise adına düzenlenen demuraj faturasını ödeyerek aynı tutarı davalıdan rücuen tahsili talep bakımından talep hakkının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davalı vekilince her ne kadar cevap delikçesi ile, davaya konu ürünlerin gümrük tarafından incelemeye alındığı esnada birçoğunun ambalajının ıslandığının, ürünlerin kullanılamaz hale geldiğinin tespiti nedeni ile gümrük işlemlerinin tamamlanmasının uzun sürdüğü, sorumluluğunu davacı ...'e ait olduğu, bu aşamada herhangi bir demuraj bedeli oluşmayacağının davacı tarafından kendisine iletildiğinden bahisle davaya konu demuraj bedeli bakımından sorumluluğu bulunmadığı savunulmuşsa da; hasar ile ilgili olarak hasar tespit tutanağı, ekspertiz incelemesi ya da tarafların ortak katılımı ile düzenlenmiş bir tespit evrakının bulunmaması nedeniyle ve bu haliyle de bu zarara davacının sebebiyet verdiği ve taraflar arasında demuraj bedelinin ödenmemesine ilişkin olarak bir anlaşma bulunduğu hususu davalı tarafından ispat edilememiş olmakla, aksi yöndeki davalı savunmaları mahkemece yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından dava dışı konteyner ilgilisine ödendiği tespit olunan, davalı tarafından teslim alınmakla TTK 1203 maddesi kapsamında davalının sorumlu hale geldiği anlaşılan davaya konu demuraj bedelinin tahsili talebi bakımından davanın kabulüne, ancak ilgili demuraj tarifesinin davalıya varış ihbarnamesi yahut konşimento ile birlikte bildirilmemiş olması nedeni ile İİK 67 maddesi gereğince şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın 1.800,00USD bakımından iptali ile takibin 1.800,00USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi UYGULANMASINA, 2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar harcı olan 2.397,68.TL'den peşin alınan 361,83TL'nin mahsubu ile bakiye 2.035,85.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 567,33.TL ilk harç 293,75TL posta ücreti ve 8.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.861,08TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Davacı vekili için takdir edilen 8.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır