İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/176 E. 2025/172 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2023/176 Esas KARAR NO:2025/172 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:12/04/2023 KARAR TARİHİ:25/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkil sigortalısı ... ... A.Ş. yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası rizikolara karşı, Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile müvekkil tarafından teminat altına alındığını, motor emtiasının yüklü olduğu ...numaralı swap body konteyner Hollanda'dan Türkiye'ye taşınmak üzere "..." gemisine yüklenirken emtiaların hasarlandığını, söz konusu emtia, İtalya'nın ... Limanı'nda ... adli gemiye yüklenirken ...numaralı swap body konteynerin mafi ile yüklenmesi sırasında konteyner içerisindeki yükün kayarak gemi ambarı rampasına düşmesi sonucu konteyner muhteviyatı emtialarda hasar meydana geldiğini, hasarın gerçekleşmesi akabinde ekspertiz incelemesi gerçekleştirilmiş olup, emtiaların belirli kısımlarında ezilme, sürtünme ve kırılmalar nedeniyle ağır derecede hasar meydana geldiğinin görüldüğünü, ekspertiz incelemesinin ardından hasarın taşıyan davalının sorumluluğunda gerçekleştiği kanaatine varıldığını, müvekkili hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve kanuni halef sıfatını kazandığını, ayrıca ibraname de düzenlenmiş olup müvekkilinin kanuni halef sıfatının yanında TBK'nun 183. maddesi kapsamında akdi halef sıfatına da haiz olduğunu, belirtilen tüm bu nedenlerle borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe Davalılar/Borçlular tarafından yapılmış olan itirazlar haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak müvekkilin alacağı sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... ... A.Ş.'nin, dava konusu taşımayı üstlenen asıl taşıyan firma olduğunu, dava konusu emtianın hasarlandığı gerekçesiyle asıl taşıyan ... ... A.Ş.'nin de zarara uğradığı şeklindeki bir beyanın davacının dava ehliyetinin ispatı bakımından yeterli bir kanıt olmadığını, davacının aktif dava ehliyetini haiz olabilmesi için öncelikle emtiada gerçek bir hasarın olması, dava dışı ... ... A.Ş.'nin bu hasardan sorumlu olduğunun hukuken tespit edilmesi ve de dava dışı ... ... A.Ş.'nin FCA (Free Carrier) teslim şekline göre hasara katlanması gereken yük ilgilisinin zararını, taşıyanın yasal sorumluluk kurallarına uygun olarak tazmin etmesi gerekeceğini ancak dava dışı sigortalısı asıl taşıyan ... ... A.Ş.'nin zararına ilişkin hiçbir beyan ve belge sunmadığını, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetini haiz olabilmesi için sigorta poliçesinin teminatı kapsamında olan bir hasara ilişkin tazminat ödemiş olması gerektiğini davanın hak düşürücü süre içinde yargı yoluna başvurulmadığı için esasa girilmeksizin davanın usulden reddi gerektiğini, dava dışı ... ... A.Ş.'ye ait ...plakalı dorse içindeki emtianın yüklenmesi, istiflenmesi, bağlanması işlemleri, müvekkilinin sorumluluk alanı dışında olup dorse içindeki yükün kayması nedeniyle dorsenin kapağının kırılarak emtianın hasarlanmasında müvekkilinin bir sorumluluğu olmadığını, dava konusu motor emtiasının dava dışı ... ... A.Ş.'ye ait ...plakalı dorseye yüklenmesi işlemleri müvekkilinin sorumluluk alanı dışında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; ... Oto. San. A.Ş. Ye ait yükün ... Limanında gemiye yüklenmesi sırasında konteyner içindeki yükün kayarak hasarlanması sonucu hasar bedelini taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında dava dışı ... Loj.'e ödeyen davacının, ödenen bu bedeli fiili taşıyandan tahsili isteği ile başlattığı icra takibine itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi raporunda özetle;Hasarın ... Limanı elleçleme işini yapan mafi sürücüsünün kusurlu hareketi sonucu meydana geldiği, hasar hesabındaki birim fiyatlar kadri marufunda olduğu, tarafların davada aktif ve pasif dava ehliyeti bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtında ödemede bulunulduğu, hasarın davalı taşıyanın hakimiyeti alanında gerçekleştiği, taşımada "Free in -Free out klozu" kayıt edilmiş olduğu, bu durumda, eşyanın yüklenmesinde kullanılan kişiler "mafi sürücüsünün " yükle ilgililerin yetkili kıldığı, "Davalı taşıyanın değil" yükle ilgililerinin (olayımızda ... ...'in) yardımcı şahısları olduuğu dolayısıyla Davalı Şirket'in TTK madde ... meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı, bununla birlikte Y.11. HD nin emsal kararları uyarınca, Mahkeme aksi kanaatte ise, nezaret görevi göz önünde bulundurularak %10 Davalıya müterafik kusur verilebileceği, itirazın iptali davasının hak düşürücü süresinde de ikame edildiği belirtilmiştir. Dava; ... Oto. San. A.Ş. Ye ait yükün ... Limanında gemiye yüklenmesi sırasında konteyner içindeki yükün kayarak hasarlanması sonucu hasar bedelini taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında dava dışı ... Loj.'e ödeyen davacının, ödenen bu bedeli fiili taşıyandan tahsili isteği ile başlattığı icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava dışı ... Otomotiv A.Ş., İngiltere'deki ... şirketinden 96 adet, transit araçlarda kullanılan dizel motor satın aldığı, Motorların, Hollanda'dan yüklenerek Türkiye'ye getirilmek üzere, ... Otomotiv' in , ... ... firması ile 2.525 Euro bedel üzerinden anlaştığı, Dava dışı sigortalı ... ... tarafından ... A.Ş.'ne 2.525,00 Euro bedelle "navlun ücreti" konusuyla düzenlendiği, 28/10/2021 Tarihli ... Nolu CMR Senedine Göndereni... Ltd., alıcısı ... ...A.Ş. Olduğu, motor emtiasının ... plaka nolu araçla Vlissingen'den teslim alınarak ...'te teslim edileceği, 29/10/2021 Tarihli ... sayılı Göndereni ... ... Ltd. Şti., alıcısının ... ... Ltd. Şti. olan konşimento ile motor emtiasının ... limanından, Yalova limanına Gallipoli Seaways isimli gemi ile taşındığı, buna göre ... ... taşıyan konumunda olduğu, deniz taşımasının davalı ... şirketine yaptırıldığı, davalının fiili taşıyan olarak davada pasif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmektedir., Davacı vekili tarafından İtalya' nın ... Limanı' nda, ... adlı gemiye ...nolu swap body konteynırın mafi ile geri geri yüklenmesi sırasında, mafi sürücüsünün ani fren yapmasıyla birlikte konteynır içerisindeki yükün kayarak gemi ambarı rampasına düşmesi sonucu hasar meydana geldiği ileri sürülmektedir. Dava dışı alıcının emtia nakliyat sigortacısı ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen, ... nolu nakliyat sigorta poliçesi tahtında alıcının zararı tazmin edildiği, rucen dava dışı sigortalı ... ...'e başvurulması üzerine ödeme yapan ... ... in ... numaralı Sorumluluk Sigorta Poliçesi tahtında kendi Sorumluluk Sigortacısı Davacı Şirkete başvurduğu, davacı şirketin hasar tazminatını ödeyerek, hasar bedelini davalı taşıyandan talep ettiği görülmektedir. TTK 1188. maddesinde "Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer, Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar, sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamından yükün 18/09/2021 tarihinde hasarlandığı, icra takibinin 18/10/2022 tarihinde başlatıldığı ve takip tarihi itibariyle bir yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu talep sorumlu tutulan kişinin rücu isteğine ilişkin olduğundan TTK 1188/3 maddesi hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Davacı tarafın hasar tazminatını 12/10/2022 tarihinde ödemiş olduğu, buna göre ödemeden itibaren 90 günlük hak düşürücü süre içinde icra takibinin başlatıldığı davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan belgeler, hasar tutanağı ile tüm dosya kapsamından, Yüklemenin Hollanda'dan yapıldığı ve Türkiye'ye kadar olan kombine nakliyesinin ... Limanı-İtalyaTrieste- ... olmak üzere denizyolu (ro-ro) ve karayolu ile nakliyeci ... ... A.Ş. sorumluluğunda ...plakalı swap-body dorse içerisinde gerçekleştirildiği, ...plakalı swap-body dorsenin 18.09.2021 tarihinde ... Limanında... gemisine mafi tipi istifleme aracı ile yapılan dip ambara yükleme çalışmaları sırasında, üst kattan alt kata inen rampadan indirilmekte iken, ...plakalı swap-body dorsenin içerisindeki yüklerin kayarak dorse arka kapağının kırıldığı ve emtianın tamamının ambar rampasına düşerek hasarlandığı ve konu hasara ilişkin hasar tutanağının düzenlendiği anlaşılmaktadır. ... A.Ş. Yetkililerince düzenlenen hasar tutanağı; " 18/09/2021 tarihli ... Limanı yükleme operasyonu sırasında dip ambara geri geri şekilde hareket etmekte olan ... firmasına ait ...plakalı dorse içerisinde bulunan yük kayarak arka kapağı kırmış ve tüm yük dip ambar rampasının üzerine düşmüştür. Yüklerin büyük bir kısmı hasarlanmış olup, gemide herhangi bir hasar mevcut değildir. Bu hasarla ilgili gemi ve personelinin herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır." şeklindedir. Ekspertiz raporları ve bilirkişi raporunda, kamera görüntülerinde swap body konteynırın rampanın bir tarafına çok yanaşık şekilde rampadan aşağıda doğru indirildiği, bu sırada mafi sürüsünün muhtemelen konteynırın rampa yan duvarına sürtmesi sonucu ani fren yaptığı, hasarın swap body konteynırın mafi ile geri geri yüklenmesi sırasında, mafi sürücüsünün ani fren yapmasıyla birlikte konteynır içerisindeki yükün kayması neticesinde emtiada meydana gelmiş olduğu belirtilmiş olup dosya kapsamı itibariyle hasarın bu şekilde meydana geldiği konusunda uyuşmazlık da bulunmamaktadır. Uyuşmazlık mafi sürücüsünün hatası nedeniyle meydana gelen hasardan davalı fiili taşıyanın sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Hasardan taşıyanın hasardan sorumlu tutulabilmesi için hasarın taşıyanın hakimiyeti altındayken meydana gelmiş olması gereklidir. Hasar ... Limanında yükleme sırasında meydana gelmiştir. Bu durumda yüklemenin kim tarafından yapıldığı, mafi sürücüsünün taşıyanın ifa yardımcısı olup olmadığı, taşıyanın nezaret yükümlüğünün bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosyaya sunulan ekspertiz raporlarında ...sayılı dorsenin ... ... şirketine ait olduğu, yüklüme ve istiflemenin gönderici tarafından yapıldığı belirtilmiştir. Yükün ... ... sayılı dorseden ... plakalı araca aktarılarak taşındığı anlaşılmaktadır. 29/10/2021 tarihli aktarma operasyonları açıklamalı faturanın ... ... firmasına kesildiği görülmektedir.Yine dosyada mevcut Freight manifest başlıklı belgede Free ın / Free out kaydı bulunmaktadır. Buna göre davalı fiili yükleme ve boşaltmanın navluna dahil olmadığı, davalının bu hizmetleri üstlenmediği, dolayısıyla mafi sürücüsünün taşıyanın adamı olmadığı ve davalının hasardan sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Somut olayda taşıyanın nezaret yükümlülüğünün bulunduğunu kabul edilebilirse de hasarın mafi sürücüsünün bir anlık hatası sonucunda meydana gelmesi ve olayın oluş şekline göre gemi tarafınının bu yükümlülüğe aykırı bir davranışının bulunmadığı kabul edilmiştir. Kaldı ki ekspertiz raporlarında mafi sürücüsünün beyanının temin edilemediği belirtilmiş, buna ilişkin başkaca bir beyan ve delil sunulmamıştır. Açıklanan nedenlerle hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delillerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 4.710,53 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 4.095,13 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 62.404,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/03/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır