İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/173 E. 2024/514 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2023/173 Esas KARAR NO :2024/514 DAVA :Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :16/06/2022 KARAR TARİHİ :17/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 01.10.2021 tarihinde Yunanistan Neapoli'den Bodrum'a seyir yapmaya başladıktan sonra rüzgarın yön değiştirmesi ile kendisini fırtınanın içinde bulduğunu, teknenin kontrolsüz hale gelerek dümen dinlemediğini, dümen yekesi ve seyire imkan sağlayan yardımcı ekipmanlarının koptuğunu ve teknenin hakimiyetinin tamamen kaptandan çıktığını, mal ve can emniyetinin yitirildiğini, buna bağlı olarak mayday çekilerek acil yardım talebinde bulunduğunu, müvekkilinin tamamen iyi niyet çerçevesinde 2 milyon Euro Sigorta bedelli tekneyi kurtarmak için elinden geleni yaptığını, poliçede çekme ve kurtarma için belirtilen limitin, açıkta yakıt bitmesi, arıza, anahtar kaybı benzeri durumlar için geçerli bir teminat olduğunu, bu tarz bir durum (fırtına, can ve mal güvenliğinin tamamen yitirilmesi) için olmadığını, Poliçenin tabi olduğu ... çerçevesinde müvekkilinin üzerine düşenleri iyi niyet çerçevesinde hareket ederek ifa ettiğini ve sigortalı değeri kurtardığını, bu kurtarma karşılığında 75.000 Euro ödediğini, bunun 10.000 Euro'sunun Sigorta şirketi tarafından karşılandığını, müvekkilinin 65.000 Euro zarar ettiğini, müvekkilinin, klozdaki 14. Kurtarma Masrafları ve 15. Sigortalının Görevi yükümlülüklerini yerine getirdiğini, Yargıtay kararları uyarınca müvekkilinin tüketici olması ve sözleşme hükümleri gereğince tazminat talep etmesi nedeniyle 6502 sayılı yasa kapsamında uyuşmazlığın tüketici mahkemelerinin görevi kapsamında kaldığını düşündüklerini, belirterek, fazlaya dair hakları saklı tutularak davanın belirsiz alacak davası olduğunun ve şimdilik 100 TL'nin davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev itirazı yönünden, işbu davaya bakmaya görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas mahkemesi sıfatı ile görev yapan 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı ... ... ...'un davaya konu sigorta sözleşmesinde Sigorta ettiren konumunda bulunduğunu, Sigortalının ise ... ... ... Lımıted ünvanlı yabancı şirket olduğunu, TTK md. 1454 hükmüne göre, sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait bulunduğunu, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan sigortalının isteyebileceğini, davacının kendi adına dava açma ehliyeti bulunmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının olmadığını, dava konusu ihtilafta arabuluculuk kanun yoluna başvurmanın bir dava şartı olduğunu, davacının arabuluculuk son tutanağını ibraz etmediğini belirterek, davanın usulden ve husumetten reddine ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan 13.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda; “... ” teknesinin 2.000.000,00 EURO sigorta bedeli ile davalı ... SİGORTA AŞ tarafından ... numaralı Tekne Sigorta Poliçesi ile 29.01.2021-2022 vadeli olarak sigortalandığı, 01.10.2021 tarihli fırtına/şiddetli rüzgar rizikosunun poliçe teminat süresi içinde gerçekleştiği, Dosyaya konu edilen alacağın, sigortalı ... isimli yatın fırtınaya yakalandığı bölgeden Yunanistan'ın ... Limanı'na ... isimli Römorkör ile çekilmesi için ödediği 75.000,00 Euro Kurtarma/Çeki Hizmeti Bedelinin sadece 10.000 Euro kısmının ödenmesi nedeniyle bakiye 65.000 EURO'nun ödenmesi gerektiği iddiasına dayalı olduğu, olay sebebiyle sigorta şirketinin, 55.046.22 EUR hasar tazminatı ödediği, düzenlenen poliçede davacı ... ... ... “sigorta ettiren” olarak yeralmakta olup, sigortalının ... ... ... Limited olduğu, Sigortalı ... ... ... Limited tarafından sigorta şirketine verilen ve tazminatın sigorta ettirene ödenmesi hususunda muvafakat belgesi bulunması halinde davacının dava açmakta aktif husumetinin bulunduğundan bahsedilebileceği, aksi durumda temsil belgesi veya vekaleten işlem yapıldığına ilişkin vekaletname sunulması halinde davanın asil olarak sigorta ettiren tarafından açılmış olması nedeniyle davacı aktif dava husumetinin bulunduğundan bahsedilemeyeceği, sigorta şirketinin savunma dayanağı olarak gösterdiği poliçede yer alan çekme ve kurtarma klozu gereği 10.000 EURO limit bulunduğu yönündeki kaydın, poliçe teminatında yeralan bir riziko oluşmadan sigortalı teknenin herhangi bir sebeple çekme/kurtarılma haline özgü olarak verildiği, riziko gerçekleştikten sonra gerekli olan çekme ve kurtarma faaliyeti için yapılacak kurtarma giderlerinin tehlikenin zararı olarak kabul edileceği, bu hususun Enstitü Yat klozları 14. Md. gereği olduğu, sigorta şirketinin yapmış olduğu 55.046.22 EUR hasar tazminatı ödemesinin içinde teknenin Yunanistan'ın ... Limanı'ndan ... Tersanesi'ne Çekilmesi Bedeli olan 21.000,00 EUR ve ... isimli teknenin Türk karasularına yakın bir noktada Kıyı Emniyeti Römorkörüne Teslimi ve Römorkör Tarafından ... Tersanesi'ne Çekilmesi Bedeli 12.798,24 TL (EUR karşılığı 1.196,34 EUR) olmak üzere 22.196,34 EUR çekilme masraflarının olduğu, poliçede yer alan 10.000 Euro çekme kurtarma limitine uyulmadığı, bu hususun da poliçede yer alan 10.000 Euro limitin riziko oluşması halindeki doğacak çekme-kurtarma faaliyetini kapsamadığını ortaya koyacağı, gerçekleşen riziko sonrası 2.000.000 Euro bedelli teknenin batma tehlikesinin olması dikkate alındığında, sigortalının TTK 1448. Md. ve Tekne Poliçesi genel şartları B.1 md. de düzenlenen rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olma yükümlülüğüne uygun olarak davrandığı, 75.000 Euro çekilme suretiyle kurtarılma hizmeti almasının makul gider olarak kabul edilebileceği, davacı aktif husumetinin bulunması kaydı ile, 75.000 Euro çekme suretiyle kurtarılma bedelinin, 09.12.2021 tarihli ibraname ile ödenen 10.000 Euro'nun mahsubu ile bakiye 65.000 Euro'nun sigorta şirketinden talep edilebileceği, ödemenin ispatı konusu ispat hukukunu ilgilendirmekle Mahkemenin takdirinde olacağı, davanın 100 TL belirsiz alacak olarak açıldığı, belirsiz alacak olarak davanın açılamayacağına ilişkin sigorta şirketi itirazının hukuki nitelikte olması nedeniyle Mahkemenin takdirinde olacağı belirtilmiştir. Dava,Tekne sigorta poliçesi kapsamında teknenin seyri sırasında meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı sigorta şirketine ... numaralı Yat Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... isimli yatın fırtınaya yakalandığı bölgeden Yunanistan’ın Limanı’na ... isimli Römorkör ile çekilmesi için ödenen 75.000,00 Euro Kurtarma/Çeki Hizmeti Bedelinin tamamının ödenmesi gerektiği halde 10.000,00 Euro kısmının ödenmesi nedeniyle eksik ödendiği belirtilen 65.000 EURO’nun police kapsamından ödenmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Davalı vekili ise, davacı ... ... ...'un davaya konu sigorta sözleşmesinde Sigorta ettiren konumunda bulunduğunu, Sigortalının ise ... ... ... Lımıted ünvanlı yabancı şirket olduğunu, TTK md. 1454 hükmüne göre, sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait bulunduğunu, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan sigortalının isteyebileceğini, davacının kendi adına dava açma ehliyeti bulunmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Dava konusu ... numaralı ... Paket Poliçesi Davalı ... Sigorta AŞ tarafından 29.01.2021-2022 vadeli olarak düzenlendiği, poliçede davacı ... ... ... sigorta ettiren olarak , ... ... ... Limited sigortalı olarak kayıtlanmıştır. 6102 sayılı TTK’nın “Başkası Lehine Sigorta” başlıklı 1454/1 maddesi, "Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir.” hükmünü haizdir. Buna göre aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini isteme hakkı sigortalıya aittir. Sigortalının talep hakkı için başkaca bir koşul bulunmamakta olup, aksine sözleşme hükmü bulunmaması yeterlidir. Sigorta ettirenin talep ve dava hakkı konusunda TTK'da bir açıklık bulunmamakta ise de, dosyaya sunulu “ibraname /temlikname sigorta şirketi tarafından 55.046,22 EUR sigorta tazminatı ödemesini teminen verilen 09.12.2021 tarihli ibranamenin sigortalı ... ... ... Limited adına davacı tarafından düzenlendiği, banka ödeme bilgisinin de davacıya ait olduğu görülmektedir. Dosyaya sunulan sicil belgesinden dava konusu yatın ... ... Limited adına kayıtlı olduğu, sigortalı şirket sicil belgesinde davacının şirketin tek ortak ve yetkilisi olduğu görülmektedir. Poliçeye dayalı hasar bedeli dava öncesinde davalı tarafından sigorta ettiren davacı hesabına ihtirazi kayıtsız olarak ödendiği, davacının şirketin tek ortak ve yetkilisi olduğu, yatı kendi adına kullandığının dosya kapsamı ile belirli olduğu anlaşıldığından davacı sigorta ettirenin sigorta tazminatı talep ve dava hakkı, dolayısıyla aktif husumet ehliyetini haiz olduğu değerlendirilmiştir. Dosyaya sunulan kaptan raporunun “01.10.2021 tarihinde ... isimli, ... çağrı işaretli, ... MMSI numaralı, Malta Bayraklı yat ile Yunanistan Neapoli’den Bodrum yönüne doğru sabah 05.30 sularında seyir yapmaya başladıktan 2 saat sonra, rüzgar aniden yön değiştirdi ve şiddetini yükseltti, biz de bir anda fırtınanın içinde kendimizi bulduk. Bu esnada kara parçasından çok uzaklaşmadığımız için geri dönmeye karar verdik. Bir müddet seyir yaptıktan sonra teknenin dümen yelpazesinin bulunduğu yerden büyük bir gürültü geldi ve tekne kontrolsüz hale gelerek dümen dinlemedi. Acilen gerekli kontrollerimizi yaptığımızda, dümen hidrolik sisteminin çalıştığını gördük, fakat tekne dümen dinlemiyordu. Gelen dalga büyüklüğüne bağlı olarak ve dalgadan sonraki gelen sesten ötürü dümen yelpazesinin kırılmış olabileceğini düşündük. Bu esnada teknenin hakimiyeti tamamen bizden çıkmış, mal ve can emniyetimiz kalmamıştı. Buna bağlı olarak aynı anda ... çekerek acil yardım talebinde bulunduk. Bu çağrımıza ... cevap vererek, her yere haber verildiğini ve en yakın yardım ekiplerinin gelerek bize yardımcı olacaklarını söylediler. Akabinde teknemizin ve mürettebatı ile yolcularının güvenli bir şekilde limana getirilmesi için Yunan Radyosu tarafından tarafımıza ... Yunanistan şirketine bağlı bir römorkör gelerek Gövde ve Makine (Hul and Machinery) hasarımıza bağlı olarak bizi emniyet ile saat 15.15 sularında Neapoli limanına 8 mil uzaklıktan getirdi. Teknemizin Yunan sularında yapılan işlemi bir kurtarma değil, teknenin seyrine imkan bırakmayacak şekilde meydana gelen ve can ve mal güvenliğinin sağlanması amacı ile gövde ve mekanik hasarının giderilmesinin ilk adımıdır. Takdir edersiniz ki tekne bulunduğu yerde tamir edilemeyecek bir hasar almıştır. Batma riski yoğun mücadelemiz ve bu müdahale ile ortadan kaldırılmıştır." şeklinde olduğu görülmektedir. Ekspertiz raporunda ... Firmasının 07.10.2021 tarihli yazısına ve ödeme dekontuna istinaden, teknenin ... açıklarından Yunanistan’ın ... Limanına ... isimli Römorkör ile çekilmesi Kurtarma/Çeki Hizmeti Bedeli, Poliçe Limiti olan 10.000,00 EUR olmak üzere hasar tutarı Toplam 75.046,22 EUR olarak belirlenmiştir. Bu bedelden, Poliçe gereği Muafiyet Tenzili sonrasında, hasar tazminatı 55.046,22 EUR olarak tespit edilmiş ve sigorta tazminatı, 09.12.2021 tarihli ibraname ve temlikname belgesine göre ödenmiştir. Davacı yan ise 75.000,00 Euro Kurtarma/Çeki Hizmeti Bedelinin tamamının ödenmesi gerektiği ileri sürmektedir. Taraflar arasında düzenlenen ... Yat Paket Poliçesinde “çekme ve kurtarma masrafları” için 10.000 EUR limit kararlaştırılmıştır. Poliçenin 6.sayfasında da “ÇEKME VE KURTARMA MASRAFLARI” klozu açıklaması ile “İşbu teminat ile sigorta kapsamına dahil edilen yatın faturalandırılmış çekilme ve kurtarılma masrafları işbu sigorta sözleşmesi üzerinde belirtilen limit ile kapsama dahil edilmiştir.” Açıklamasına yer verilmiştir. Sigorta şirketi tarafından da kloz düzenlemesi dayanak gösterilerek 10.000 EUR bedel ödenmiştir. Davacı taraf poliçede limitli olarak belirtilen kurtarma ile kasdedilenin yakıt bitmesi, anahtar kaybı veya arıza hallerine ilişkin olduğunu, fırtına ve can güvenliği durumunu kapsamayacağını, yat klozunda sigortalıya atfedilen yükümlük çerçevesinde yapılan 75.000 EUR ödemenin 2.000.000 EURO değerindeki tekneyi kurtarmak için yapılan iyiniyetli ödeme olduğunu belirtmiştir. Poliçenin 6.sayfasında yer alan ve sigorta şirketinin savunmasının temel gerekçelerinden olan “ÇEKME VE KURTARMA MASRAFLARI” klozunda “İşbu teminat ile sigorta kapsamına dahil edilen yatın faturalandırılmış çekilme ve kurtarılma masrafları işbu sigorta sözleşmesi üzerinde belirtilen limit ile kapsama dahil edilmiştir.” Şeklindeki tanımda oluşan bir rizikoya işaret edilmemiştir. Sigortalı ve sigorta ettirenin riziko gerçekleştikten sonra zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler alması konusundaki yükümlülüğü bulunmaktadır. Dava konusu edilen hasar, fırtına rizikosunun gerçekleşmesinden kaynaklanmıştır. Bilirkişi raporunda olumsuz hava koşulları, şiddetli rüzgar/fırtına denizde olan tekne için su ve deniz tehlikelerinden olup, teknenin batması ile sonuçlanmasına sebep olacak bir riziko olduğu, olayda da şiddetli rüzgar/fırtına ve büyük dalgalar sonucu teknenin dümen yelpazesinin kırılması nedeniyle kontrolsüz kalması sözkonusu olup, kurtarılma konusunda yardım istenmesi, rizikonun ve hasarın artmasına engel olunmasının sonucu, olduğu, teknenin başıboş bırakılması halinde batık hale gelip zarar miktarının çok daha fazla olması kaçınılmaz olacağı, tekne kaptanının ... çekerek acil yardım istemesi kendisinden beklenecek bir davranış olup, teknenin batık hale gelmesine izin verilmediği, aksi bir davranışta doğacak zarardan sigortalı yükümlülüğünün yerine getirilmemesi kaynaklı olarak TTK 1448/son, Tekne Poliçesi genel şartları B.1 md. Gereğince hasardan indirim sebebi oluşacağı, yükümlülüğe aykırı davranıştan bahsedileceği açıklanmıştır. Bu açıklamalara göre sigorta şirketinin savunma dayanağı olarak gösterdiği poliçede yer alan çekme ve kurtarma klozu gereği 10.000 EURO limit bulunduğu yönündeki kaydın, police teminatında yeralan bir riziko oluşmadan sigortalı teknenin herhangi bir sebeple çekme/kurtarılma haline özgü olarak verildiği, riziko gerçekleştikten sonra gerekli olan çekme ve kurtarma faaliyeti için yapılacak kurtarma giderlerinin tehlikenin zararı olarak kabul edileceği, gerçekleşen riziko sonrası teknenin batma tehlikesinin olması dikkate alındığında, sigortalının TTK 1448. Md. ve Tekne Poliçesi genel şartlarında düzenlenen rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olma yükümlülüğüne uygun olarak davrandığı, çekilme suretiyle kurtarılma hizmet bedelini talep edebileceği kabul edilmiştir. Davalı vekili çekilme hizmeti için ödeme yapıldığı yönünde belge sunulmadığını ileri sürmüş ise de dosyaya sunulan ... firmasının 07/01/2021 tarihli yazısı ve ödeme dekontunun hasar dosyasının eki niteliğinde olduğu, ekspertiz raporunda çeki süreçleri başlığı altında teknenin yedeklenerek ... Limanına götürüldüğü, römorkör firma tarafından 100.000,00 Euro talep edildiği ancak sigortalı yetkilileri ile yapılan pazarlıklar sonrası 75.000,00 Euro kurtarma ücretinde mutabık kalındığı ve sigortalı tarafından bu ücretin nakit olarak ödendiğinin belirtildiği, poliçe şartlarına göre bu bedelin 10.000,00 Euro ile sınırlı olarak hasar hesabına dahil edildiği, buna göre taraflar arasında çeki hizmeti alındığı ve davacı tarafça ödeme yapıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmadığının kabulü gerektiği, dosyaya sunulan belgelerle de ispatlanmış olduğu, davacı tarafça 75.000 EURO çekme suretiyle kurtarılma bedelinin, 09.12.2021 tarihli ibraname ile ödenen 10.000 EURO’nun mahsubu ile bakiye 65.000 EURO nun ödenmediği ileri sürülerek davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, dava değerinin bildirilmesi için davacı yana süre verilmesi üzerine, davacı vekilinin 13/03/2023 tarihli beyan dilekçesi ile dava değerinin kısmi dava olarak şimdilik 60.000,00 TL olarak bildirildiği anlaşıldığından davanın 60.000,00 TL yönünden kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Gerekçesi açıklanacağı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile 60.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Karar harcı olan 4.098,60 TL'den peşin alınan, 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.017,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (172,90 TL ilk harç, 154,25 TL posta ücreti ve 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 8.327,15 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır