İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/512 E. 2023/437 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2022/512 Esas KARAR NO : 2023/437 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 07/12/2022 KARAR TARİHİ : 31/10/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... ... ... ... firmasına ait emtiaların sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığını, Bulgaristan da mukim ... ... firmasının dava dışı ... A.Ş.'ye sattığı düz cam cinsi emtiaların taşıma işinin ... firması ile anlaşıldığını, emtiaların ... a ait limanda ... sorumluluğunda tahliyesi sırasında bir kısım emtianın hasarlandığını, davalı ... ın da taşıyıcı olarak meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, davalı ... nın huzurdaki davada nezaret yükümlülüğü uyarınca sorumlu olduğunu, davalı ... nın taşımanın yapıldığı ... gemisinin maliki olduğunu, oluşan hasar nedeni ile müvekkilinin sigortalısının 12.465,38.EURO zararının tazmin ettiğin, davalıların işbu zarardan sorumlu olduğunu beyanla, 12.465,38EURO maddi tazminatın ödeme tarihi olan 07/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmşitir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, Müvekkili şirketin dava dışı sigortalı ... ... ile ... kaydıyla çalıştığını, bu usulde bilindiği üzere gemiye yükleme, gemide istif ve boşaltma masraflarının Taşıyana ait olmaması anlamına geldiğini, Dava dışı sigortalı ... ... ile müvekkili şirket arasında akdedilmiş olan 13.09.2021 tarihli Taşıma Sözleşmesinde de Taşıyanın yükün yüklenmesi ve tahliyesi ile ilgili bir sorumluluğunun olmadığı, bu sorumluluğun Taşıtana ait olduğunun yer aldığını, müvekkili şirketin Taşıyan sıfatı ile bu görevini son derece özenle yerine getirdiğini, işbu davaya konu hasarda da emtianın gemiden boşaltılması sırasında tahliye işlemlerini gerçekleştiren davalı ... ve çalışanlarının kusurlu davranışları olduğundan müvekkili taşıyanın kusursuzluğu olduğunu, dava dışı sigortalının usulüne uygun ve süresinde bir tespit yaptırmadığı ve hasar ihbarından bulunmadığından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davanın ... A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ve ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin Bursa Mahkemeleri olduğunu, dava konusu taşımada müvekkilinin davacıya karşı Taşıyan ve Fiili Taşıyan sıfatları bulunmadığını, iddia olunan hasarın deniz yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin belli olmadığını, hasarın emtianın gemiden tahliyesi sırasında gerçekleştiğine ilişkin hiçbir yasal belge sunulmadığını, Davayı kabul etmemekle birlikte davacının dosyaya sunmuş olduğu ... yetkilileri tarafından imzalı bulunan hasar tutanağı ile davada talep edilen hasar bedelinin aynı olmadığını, ... tutanaklarda yazılı bulunan 9 kasa cam muhteviyatının hasarlı olduğunu tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... S.A. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşımayı yapan geminin mali olmadığını, işleteni olduğunu, bu nedenle müvekkilinin söz konusu hasarlardan hiçbir şekilde sözleşmesel sorumluluk kapsamında ya da haksız fiil hükümleri nezdinde sorumlu tutulamayacağını, pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, emtiaların ... gemisi tarafından hasarsız bir şekilde taşınarak varış limanına teslim edildiğini, tahliye aşamasında meydana gelen hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, dvaa dışı sigortalının hasara ilişkin olarak müvekkiline veya gemi malikine süresinde ve usulüne uygun bir bildirimde bulunulmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava ; Davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı ... vekilinin yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davalı ... ve ... vekillerinin mahkememizin 2022/ 376 esas sayılı dosya ile birleştirme taleplerinin yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 07/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesi tahtından tazminat ödemesi yapıldığı, Emtia hasarının gemiye hasarsız olarak yüklenmiş ve tahliye sırasında bir kısım camın hasarlı olduğu tespit edilerek tutanak altına alınmış olduğundan ve hasar ...'un sorumluluk alanına geçmeden önceki ve fiili taşıyanın hakimiyeti alanında bulunduğu safhada meydana geldiği sabit olduğundan TTK mad. 1061 ve TTK mad. 1191/1 uyarınca Davalı akdi taşıyan ... ile Davalı fiili taşıyan ... meydana gelen hasardan müteselsilen sorumlu olduğu, Davalılar'dan ...'un ise meydana gelen hasardan sorumluluğun bulunmadığı, Toplam 12.465,38 EUR tutarındaki hasar miktarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir. Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi , cevap dilekçeleri, hasar dosyası , ödeme dekontları , ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ; Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı konusunda incelendiğinde davaya konu olayda, 16.11.2021 tarihinde emtiaların hasarlı olarak gemiden tahliye edildiği, 07.01.2022 tarihinde davacı tarafından sigortalıya ödeme yapıldığı, davalılara karşı arabuluculuk sürecinin 08.09.2022 de başladığı, 21.10.2022 tarihinde arabuluculuk sürecinin olumsuzlukla sonuçlandığı, 44 gün arabuluculuk süresi boyunca dava açma süresinin durduğu, davanın ise 07.12.2022 tarihinde açıldığı görülmekle TTK 1188 gereğince davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... vekilince İstanbul Anadolu Adliyesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkiye yönelik itirazda bulunduğu anlaşılmış ise de mahkememizin İstanbul Mülki Hudutları dahilinde münhasıran Deniz Taşımacılığı ve Sigortalarına bakmakla yetkili ve görevli kılınan mahkeme olduğundan yetki itirazının reddine, davalı ... vekilinin yetki itirazının ise HMK 7 gereğince reddine karar verilmiştir. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda her iki dosyada ... arasındaki taşınmasının ... numaralı düzenlenen Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile koruma altına alındığı, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olduğu, rizikonun koruma süresi içerisinde meydana geldiği, mal faturası ve gümrük beyannamesinden emtianın satış şeklinin CİF ödeme şeklinin ise mal mukabili olarak gösterildiği, CIF satış şekline göre , mal bedelinin yanı sıra taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şekli olup, CIF teslim şartı ile yapılan satışta, satıcı malın alıcıya ulaştırılması için gerekli navlunu ödeyip, nakliye sırasındaki rizikolara karşı yükün sigorta himayesini temin etmekle yükümlüdür. Emtia alıcı adına sigorta ettirilip, gemiye yüklendiği andan itibaren hasar ve yarar alıcıya geçmektedir. Bununla birlikte "mal mukabili" ödeme şeklinin kabul edilmesi halinde satılan malın teslim yerine ulaşması ve alıcısına teslim edilmesinden sonra satım bedelinin ödeneceği kabul edilmiş olmaktadır. Dolayısıyla söz konusu kayıt ile mal alıcıya teslim edilene kadar satıcının eşya üzerindeki menfaati devam ettiğinden eşyayı kendi adına sigorta ettirmekte hukuki menfaati bulunduğu, davacının hasar bedelini sigortalıya ödediğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Taşıma konusu emtiaların deniz yoluyla ... taşındığı, taşıma için sigortalı ile ... arasında taşıma sözleşmesi kurulduğu ve bu doğrultuda ... tarafından sigortalı adına navlun faturası düzenlendiğinden davalı ...ın akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, ...ın alt navlun sözleşmesi yaparak taşımayı davalı donatan/Taşıyana ait ... gemisi kaptanı ile anlaştığı, donatan/taşıyan ... nın konişmentolar düzenlediğinden ... nın fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, akdi ve fiili taşıyanın TTK 1191/1 uyarınca zarardan müteselsilen sorumlu oldukları, davalılardan ... ise limandaki tahliye sırasında liman işçilerinin dikkatsiz ve özensiz elleçlemeleri sırasında gerçekleştirdiği fiilerden TBK 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu bulunduğundan bu davalının da pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. ... A.Ş.nin Bulgaristanda mukim ... ... ... ... firmasından 5030 plaka 931.892 kg düz cam cinsi emtiasının CIF -Gemlik teslim şekli uyarınca satın aldığı, cam yükünün Varna limanından Gemlik limanına toplam 4 ring sefer yapılmak suretiyle taşındığı, dava konusu yükün 09.11.2021 tarihinde Bulgaristan'ın Varna Limanında ... IMO no.lu " ... " adlı gemiye yüklenerek Gemlik limanına kadar deniz yoluyla sevk edildiği, davaya konu taşımanın 4. Taşıma olduğu, geminin 10.11.2021 tarihinde Gemlik limanına geldiği, 16.11.2021 tarihinde ... limanında tutulan tutanak ile taşınan ..., numaralı cam emtialarının ... isimli gemiden tahliyesi sırasında hasarlandığı, tespitinde bulunulduğu, davacı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen ... Ltd. tarafından hazırlanan 09.09.2021 Tarihli Ekspertiz Raporunun sonuç kısmında da; "Söz konusu hasar ... adlı gemiyle Bulgaristan'dan Bursa'ya yapılan deniz taşıması esnasında bir kısım plakanın kırılması sonucu oluşmuştur." tespitte bulunulduğu, mahkememizce de, dosyaya mübrez hasar tespit tutanağı, dava konusu taşımaya ilişkin 09.11.2021 tarihli konişmento üzerinde yer alan ... kaydı, yani cam emtiasının gemiye tam ve hasarsız yüklendiği hususu, bilirkişi raporu, ekspertiz raporu ve ... limanında tutulan tutanak esas alınarak ... numaralı cam emtialarının nolu cam emtialarının ... isimli deniz taşıması sırasında hasarlandığı ve hasarın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süreçte meydana gelmiş olduğu kabul edilmiş, emtia hasarının, deniz taşıması sırasında meydana geldiğinden ...' liman işçilerinin hizmetin ifası sırasında kusurunda bahsedilemeyeceğinden ... yönünden davanın reddine karar verilmiş, TTK'nun 1178. Maddesi uyarınca, taşıyanın mallarınyükletilmesi, istifi, taşınması, elden geçirilmesi, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yüküm olduğu, taşıyanın, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimindegecikmenin, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olduğu, emtianın deniz taşıması sırasında hasarlanması nedeniyle TTK mad. 1061 ve TTK mad. 1191/1 uyarınca davalı akdi taşıyan ... ile davalı fiili taşıyan ... Sa meydana gelen hasardan müteselsilen sorumlu olduğu, TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4). Hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda ... isimli geminin 10.11.2021 tarihinde Gemlik, ... limanına vardığı ve 15.11.2021 tarihinde gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 8 nolu rıhtıma yanaştığı, 16.11.2021 tarihinde emtianın gemiden tahliyesi sırasında bir kısım camın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine Liman Vardiya Amiri ve alıcı ... sorumlusu tarafından bir tutanak düzenlenerek imzalandığı, bu tutanağın, taşıyanın temsilcisi de dahil olacak şekilde düzenlenmemiş olduğundan TTK m.1185 hükmü kapsamında usulüne uygun ihbarın yapılmadığı kabul edilmiş, fakat yukarıda detaylıca izah edildiği üzere hasar taşıyanın sorumlu olduğu safhada meydana gelmiş olduğundan TTK madde 1185/4 doğan karinelerin aksinin ispatlandığı sonucuna varılarak 1 ve 3 nolu davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın 1 nolu davalı ... ve Tic. Ltd. Şti. ve 3 nolu davalı ... yönünden kabulü ile 12.465,38 Euro hasar tazminatının ödeme tarihi olan 07.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, -2 nolu davalı ... ve ... A.Ş.'ne karşı açılan davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 16.691,21.TL'den peşin alınan 212,88.TL'nin mahsubu ile bakiye 16.478,33.TL harcın davalılar ... ve Tic. Ltd. Şti. ve ... S.A.'dan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 305,08.TL ilk harç 181,00.TL posta ücreti ve 6.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 6.486,08.TL'nin davalılar ... ve Tic. Ltd. Şti. ve ... S.A.'dan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı vekili için takdir edilen 38.651,77.TL vekalet ücretinin davalılar ... ve Tic. Ltd. Şti. ve ... S.A.'dan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı ... ve ... A.Ş. vekili için takdir edilen 38.651,77.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya VERİLMESİNE, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalılar ... ve Tic. Ltd. Şti. ve ... S.A.'dan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2023 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır