İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/34 E. 2023/531 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2022/34
Karar No
2023/531
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2022/34 Esas KARAR NO : 2023/531 DAVA : Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/01/2022 KARAR TARİHİ : 20/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "..." isimli teknenin ...Marinada karaya çekilmesi için 10.11.2020 tarihinde sözleşme yapıldığı,11.11.2020 tarihinde ... Marinada, bakım işleri için 9mx40m boyutlarındaki kapalı alan içersinde çekildiği,10.12.2020 tarihinde, müvekkil ile davalı arasında yatma yerinde vukua gelecek yangın rizikosunu da içerecek şekilde, 10.12.2020 tarihli yat sigorta poliçesinin yapıldığını, daha sonra sigortalı teknede, kaptan nezaretinde, komple çatı hangarı, tekne etrafına iskele yapılarak sargıda bulunan çürüklerin temizlenip yenilendiği, güverte sikalarının değiştiği, küpeştelerin yenilendiği, motor ve jeneratörlerin bakımları yapıldığı,borda boyalarının yenilendiği,direklerin indirilip bakımlarının yapıldığı, kabinlerdeki lake işlerinin yenilendiği ancak boylamanın kesinlikle yapılmadığını, bu işlemler sırasında 27.06.2021 tarihinde teknede yangının çıktığını, yapılan tüm müdahalelere rağmen yangının söndürülemeyip, teknenin yanarak tamamen zayi olduğunu, aynı tarihte de rizikonun davalı sigorta şirketine ihbar olunduğunu, 01.11.2021 tarihli tekne ekspertiz raporunun sonucunda 7.939,130.000 TL zarar meydana geldiğinin tespiti yapıldığını, 08.07.2021 tarihli tutanakta yangının muhtemelen elektrik hattından çıktığı, alınan numunede petrol türevi bir maddeye rastlanmadığının belirtildiği, 11.10.2021 tarihinde davalıdan sigorta tazminatı talep edildiği, ancak davalının, sigorta tazminatını ... isimli teknede yapılan bakımın büyük onarıma girdiğini, bakım öncesinde ek prim talebine imkan verecek şekilde davalıdan izin alınmadığını bahane ederek sigorta tazminatının ödenmesini red ettiğini, İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 2.1.22 md klozu gerekçesi ile talebin reddedildiğini, kloz düzenlemesinin somut olayda uygulanırlığının olmadığı, sigortalı aleyhine hüküm doğuran İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 2.1.2 md klozu düzenlemesinin uygulanamayacağını, somut olayda teknenin eskimiş ahşap aksamının değiştirilmesi rizikoyu arttıran değil, tersine hafifleten etken olduğunu, ahşap miktarının fazla olmasının sebebinin, ustaların ahşabın fire verebileceğini bildirmesi, toplu alımlarda cazip fiyat alınması ve ileride kullanım amacı olduğunu, 7,5 ay bakımın sürme sebebinin ise, davacının ekonomik gücündeki dönemsel zayıflama ve Covit dönemi olması ile açıklanacağı, ekspertiz raporunda belirtilen teknenin boyunun uzatımı iddiasının yerinde olmadığı, davacının beyan mükellefiyetinde bulunmadığı konusunda kasdi veya kusurlu hareketi olmadığı, teknede bakımı gerçekleştirilen işlerin ahşap bir teknede belirli aralıklarla yapılacak normal onarım işleri olduğu, onarımın sözde büyüklüğünün bilebilecek durumda olduğunun kabulü halinde ise kusurlu hareket ile riziko arasında illiyet bulunması gerektiği, yangının hangi sebeple olduğunun belirlenemediği, bu nedenle davacının beyan külfetini ihlal ettiği esnada herhangi bir ihmal atfedilebilmesi ve bu ihmal ile yangın rizikosu arasında illiyet bağı kurulabilmesi mümkün olmadığından emredici hükme aykırı olarak kloz düzenlemesine dayanarak hasarın teminat dışı bırakılamayacağını, tekne tam zayi olması ve 60.870 TL sovtaj indirimi ile ekspertiz raporunda 7.939.130,00 TL olarak hasar belirlendiğini, 80.000 TL tenzili muafiyet kararlaştırıldığından ödenecek tazminatın 7.859.130,00 TL olacağını, TTK 1427/2, Md. gereğince temerrüt tarihinin 11.08.2021 olacağını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere 7.859,130,00 TL sigorta tazminatının 11.08.2021 tarihinden itibaren avans faizi ile sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... isimli teknenin... numaralı ...Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, iddia konusu hasarın sigorta teminatının geçersîz olduğu dönemde meydanı geldiğini, İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 2.1.2 md klozu düzenlemesi gereğince; “2.1.2. Aşağıda 4.Klozdaki gibi yola hazır olmayıp yatarken kaldırma, taşıma ve denize indirme dahil, tersane veya marinadaki normal veya genel bakım, sökme ve takma sırasında taşınırken yahut ekspertiz sırasında sigortalı olduğu, ancak sigortacılara haber verilmedikçe ve istenilen ek prim kabul edilmedikçe gemi ev olarak kullanıldığı veya büyük onarım yahut değişiklik yapıldığı süre boyunca sigortalı değildir.” atıf yapılan kloz uyarınca tekne sahibinin sigorta şirketine haber vermeden “büyük onarım” yapıldığı süre boyunca poliçe teminatının geçerli olmadığı, klozda bahsedilen büyük onarımdan kastedilenin rutin bakımlar haricinde teknede yapılan olağandışı ve geniş kapsamlı onarımlar olduğu, davacıya ait teknenin çekek yerinde yapılan onarımlarına ilişkin faturaların incelenmesi ile Teknede yapılan onarımların “büyük onarım” olup olmadığını tespiti için hazırlanan uzman raporunda, sigortalı tarafından yapılan işlemlere ait faturalar incelerek, satın alınan ağaç malzemelerin toplamı 92,4 m3 olduğu, yenileme çalışmalarının, dış gövde ve güverte kaplamasının... ini kapsadığının anlaşıldığı, zira böyle bir tekneye gerekecek toplam ağaç miktarının 110-120 m3 olduğu, sonuç olarak da; teknenin marinada bulunma nedeninin, normal veya genel bakım amaçlı olamayacağı, yapımı ve yapımı devam eden işlerinin mahiyeti itibari ile tekneye büyük onarım tanımına giren yenileme ve tadilat işlerinin yapılmakta olduğu tespit edildiği, teknenin büyük onarıma girdiğini, ek prim ödememek amacıyla kasten gizlendiği, poliçe kapsamı dışında kalmasına kendi davranışları ile sebebiyet verdiği, talebin reddedilmesinin tek sebebinin, ek primle teminat kapsamına alınabilecek bir riziko nedeniyle sigortalının bildirim ve ek prim ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması sebebiyle hasarın poliçe teminat kapsamında olmadığı süreçte meydana gelmesi olduğu, onarımın mahiyeti nedeniyle poliçe teminatı kapsamında bir zarar olup olmadığının belirlenmesinin gerekeceği, teknede yapılan onarımların büyük onarım olduğunun eksper raporu ve uzman raporu ile ortaya konulduğunu, rutin işlerin 3 hafta sürmesine rağmen 7,5 ay süren onarımın hayatın olağan akışına aykırı olduğu, teknenin boyunun uzatılması gibi malzeme işçilik ve ekstra ücret gereken büyük onarıma giren bir işin ustaların kendi insiyatifleri ile yapamayacakları, dolayısıyla davacının bu hususu kasten gizlemiş olduğunu ek prim ödemekten kaçınma amaçlı davrandığını bu nedenle beyan mükellefiyetine uymadığı gerekçesi ile hasarın teminat dışı kalacağı, yangın esnasında, sigortalı teknede elektrik olmadığının bilindiğini, bakım ve onarım esnasında elektrik, ...tarafından tedarik edildiği, yangının tedarik edilen elektrikle ortaya çıktığının sabit olduğu, bu itibarla teknede büyük onarım gerçekleştirilmesi ile yangın hadisesi arasında nedensellik bağının bulunduğu, belirtilerek talebin poliçe teminatının bulunmadığı süreçte meydana gelmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; Teknenin 27.06.2021 tarihinde, davadışı ...İnş. İth. San.Tic.Ltd.Şti tarafından işletilen Çekek yerinde bakım, onarım ve kışlama sebebiyle bulunduğu sırada meydana gelen yangın sonucu tam ziya olduğu, Poliçede İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri CL 328 nolu, "Kloz Yatma Yeri İstisna Klozu" düzenlemesi ile yatma süreci için de sigorta teminatı verildiği,4 no’lu kloz düzenlemesi ile sigorta şirketi tarafından Klozun 2.1.2. md. belirtilen şartlarla teknenin rutin bakım ve onarımının yapılması, kışlaması haline ilişkin sigorta teminatı verildiği, aynı kloz düzenlemesinin devamında istisna durumun açıklanarak, teknenin 13 büyük onarım ve tadilat yapılması ile ev olarak kullanılması haline ilişkin teminatın olmadığı ancak sigortalının bu sürece ilişkin prim ödeyerek teminat tesis ettireceğinin belirtildiği, bu hususta sigortalı tarafından bildirim yapılmadığı, zeyil düzenletilmediği, Klozun 2.1.2. md. belirtilen düzenlemenin beyan mükellefiyetine aykırılık kapsamında değerlendirilemeyeceği, kloz düzenlemesinde teknenin büyük onarım ve tadilat yapılması ile ev olarak kullanılması halindeki süreçte poliçe teminatının bulunmadığı, bu süreçte teminatın durmasının sözkonusu olduğu, dolayısıyla sigortalının prim ödeyerek bu süreç için teminat alması gerektiği, Çekek yerinde yapılan bakım ve onarımın, davalı sigorta şirketinin iddia ettiği üzere büyük onarım olarak değerlendirilmeyeceği, alınan ağaç malzeme tutarının kapasitesinin ve teknenin çekek yerinde kalma süresinin büyük onarım sayılması için bir ölçü kabul edilmeyeceği, teknenin boy uzatma işlemeni tabi tutulduğuna ilişkin uzman raporundaki tahmine dayalı kanaat dışında bir delile rastlanmadığı, büyük onarımların “Gemi Ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği” kapsamında Liman Başkanlığından izinler alarak, gerekli prosedürlerin yerine gelmesinden sonra mümkün olduğu, adı geçen tekne ile ilgili alınmış izne dosya kapsamında rastlanmadığı, teknedeki onarım ve bakımın rutin bakım onarım olarak kabul edileceği, aksi durumun ispat mükellefiyetinin sigorta şirketine ait olduğu, Teknedeki onarım ve bakımın rutin bakım onarım olarak kabul edileceği yönündeki teknik bilirkişi tespiti dikkate alındığında, meydana gelen hasarın İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 4. Md. ve 2.1.2. md 1. cümlesi gereğince poliçe teminatında kalacağı, teknenin yangın dolayısıyla tam ziya olarak değerlendirilmesi sonucu eksik sigorta uygulaması yapılmaksızın sigorta bedeli olan 8.000.000,00 TL’den zarar görmeyen teknenin kıçtan takma motor ve şişme bot bedeli olan 87.500 TL sovtaj olarak mahsubu sonucu talep edilebilecek zarar miktarının 7.912.500,00 TL olarak tespit edildiği, Poliçede yer alan %1,00 muafiyetin tam ziya hasarlarında uygulanmayacağının poliçede yer aldığı, ancak davacı tarafından muafiyet uygulanmak suretiyle 7.859.130,00 TL olarak talepte bulunulduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporun düzenlenmesinden sonra dosyaya giren belgeler incelenmek suretiyle, verilen görev çerçevesinde kalınarak yapılan inceleme sonucunda; Dosyaya sunulan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Marmaris Bölge Liman Başkanlığının 02.10.2023 tarihli yazısına göre davacıya ait ... isimli teknede yapılan işlemlerle ilgili olarak 2021 yılında Gemi Ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat Ve Bakım-Onarım Yönetmeliği kapsamında Bölge Liman Başkanlığı tarafından Gemi Tadilat İzin Belgesi düzenlenmediği, sigorta poliçesinde “büyük onarım ve değişiklik"tanımı yapılmadığı, bu nedenle yapılan işlemlerin değerlendirilmesinde “Gemi Ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği” ile Gemilerin Genel Denetimi Ve Belgelenmesi Hakkında Yönetmelik’te yer alan tanımlardan faydalanıldığı, buna göre, dosya muhtevasında yazılan ve yapılan işlerin büyük onarım ve Tadilat olmadığı, dosyaya tadilat ve onarımın rutin bakım ve onarım dışında büyük onarım ve değişiklik olduğuna ilişkin somut delil görülmediği, ... Asliye Ticaret Mah.sine sunulan ... E. Sayılı dosyasına ve Marmaris ... hukuk mahkemesinin... D.İş sunulan bilirkişi raporlarının , davanın konusu itibarıyla yangında sirayet suretiyle zarar gören ... isimli yat hasarının tespiti, yangın sebebi ile meydana gelen zarardan sorumluların tespitine yönelik incelemelere dayalı düzenlendiği, raporlarda yer alan “büyük kapsamlı tamir-bakım” tanımı ile “büyük onarım " tanımının aynı nitelikte değerlendirilemeyeceği yönünde kanaat bildirilmiştir. Dava;Tekne sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacıya ait “...” isimli teknenin “Yat Sigorta Poliçesi” ile 10.12.2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ... Sigorta AŞ tarafından sigorta teminatı altına alındığı, sigorta bedelinin 8.000.000,00 TL olarak belirlendiği, poliçenin ... Sigorta Poliçesi Genel şartları, Enstitute Yacht Clauses Cl 328 hükümleri ile teminat kapsamını ilgilendiren diğer kloz düzenlemelerine atfen düzenlendiği, sigortalı teknenin 27.06.2021 tarihinde, davadışı ...İnş. İth. San.Tic.Ltd.Şti tarafından işletilen Çekek yerinde bakım, onarım ve kışlama sebebiyle bulunduğu sırada meydana gelen yangın sonucu tam ziya olduğu dosya kapsamına göre sabit olup taraflar arasında çözümlenmesi gereken hukuki uyuşmazlık söz konusu rizikonun sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı vekili, teknenin bakım işleri için ...Marinada 9mx40m boyutlarındaki kapalı alan içerisine çekildiğini, daha sonra çıkan yangında tamamen zayi olduğunu, ekspertiz raporunda 7.939,130.000 TL zarar tespitinin yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketinin büyük onarım mahiyetindeki bakım öncesinde, ek prim talebine imkan verecek şekilde sigorta şirketinden izin alınmadığı gerekçesiyle İnstitute Yacht Clauses 1/11/1985 hükümleri 2.1.22 md klozuna göre tazminat taleplerini reddettiğini, yat sigorta poliçesinin ... isimli teknenin onarım ve bakım maksatlı olarak yatma yerine çekilmesinden sonra düzenlenmesi nedeniyle TTK 1435. Maddenin uygulanacağını, TTK 1435 ve 439. md düzenlemeleri TTK 1452.md. gereğince emredici olarak düzenlendiğini, sigortalı aleyhine hüküm doğuran İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 2.1.2 md klozu düzenlemesinin uygulanamayacağını, ayrıca teknede yapılan bakım onarımın “büyük onarım” niteliğinde olmadığından, yangın olayının sigorta teminatı kapsamında kaldığını ileri sürmektedir. Buna karşın davalı taraf ise, iddia konusu hasarın sigorta teminatının geçersiz olduğu dönemde meydanı geldiğini, İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 hükümleri 2.1.2 md klozu düzenlemesi gereğince sigorta şirketine haber verilmeden onarım yapıldığı sürede poliçe teminatının geçerli olmadığını, teknede yapılan onarımların "büyük onarım" olduğunun eksper raporu ve uzman raporu ile ortaya konulduğunu, bu nedenlerle rizikonun poliçe teminatı kapsamında olmadığından bahisle davanın reddi gerektiğini savunmaktadır. ... Gemisi ile ilgili Sigorta Poliçenin özel şartlarında, “Yatma Yeri İstisna Klozu” 10 başlığı altında “teminat altına alınan sigortalı teknenin kışlama amacı ile kayıtlı bulunacağı marina/çekek yeri/liman/kayıkhane ve benzeri tesislerin yangın ve hırsızlık rizikolarına karşı yeterli güvenlik önlemi almaları şartı ile yangın ve hırsızlık rizikosu için teminat verilmiştir. Bu kloz ile yangına karşı poliçede teminat verilmiştir. Poliçenin İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 CL 328 nolu kloz atfı ile düzenlenmiş olduğu, özel şartların genel şartlara üstünlükle uygulanması gerektiği poliçeye dercedilmiş olmakla, ihtilaf yönünden dayanak gösterilen özel şartların 2.1.2. Maddesi dikkate alınmalıdır. Madde metninde yer alan; "teknenin yola hazır olmayıp, yatma halinde bulunduğu sırada kaldırma, taşıma ve denize indirme dahil, tersane veya marinadaki normal veya genel bakım, sökme ve takma sırasında taşınırken yahut ekspertiz sırasında sigortalıdır" şeklindeki açıklama ile sigorta teminatının devam ettiği süreç belirtilmektedir. Aynı zamanda da “Ancak sigortacılara haber verilmedikçe ve istenilen ek prim kabul edilmedikçe gemi ev olarak kullanıldığı veya büyük onarım yahut değişiklik yapıldığı süre boyunca sigortalı değildir.” şeklindeki düzenleme ile istisna duruma işaret edilmektedir. Madde lafzı ile ortaya konulan husus, teknenin yatma halinde bulunduğu sırada İnstitute Yacht Clauses 1/11/85 CL 328' de belirtilen rizikolara karşı, yangın dahil sigorta teminatı verildiği, ancak yatma halinde iken teknenin ev olarak kullanılması ve büyük onarım yahut değişiklik yapılması halinin devam ettiği süreçte sigorta teminatının durduğu, bu dönemde teknenin teminat dışı kaldığı yönündedir. Bu süreçte teknenin sigortasının korumasının devam ettirilmesi için sigortalının ek bir prim karşılığında (sigorta şirketinin kabul etmesi kaydıyla) bu sürece ilişkin teminat alması gerekmektedir. O halde somut uyuşmazlık bakımından davaya konu teknenin yangın rizikosu gerçekleştiği süreçte, büyük onarım ve değişiklik halinde olup olmadığının tespiti ihtilafın çözümü açısından belirleyici olacaktır. Uyuşmazlık konuzu yangın olayı gerçekleşmeden önce sigortalı teknenin diğer tüm ticari faaliyette bulunan gemiler gibi, gerekli bakımlar/ onarımlar için sezon sonu itibari ile ...isimli marinada karaya çekilmiştir. Bu şekilde, teknenin gerek su altında kalan karinasında, gerekse güvertesinde, kamaralarda, makina ve elektrikli cihazlar ile teçhizatlarındaki bakım/onarım işlemleri yapılabilmektedir. ... teknesi üzerinde çalışanlar kişiler ifadelerinde, teknede komple çatı hangarı yapıldığı, (9m x 40m), tekne etrafına iskele yapıldığı, sargıda bulunan çürüklerin temizlenip yenilendiği, güverte sikalarının değiştiği, küpeştelerin yenilendiği, motor ve jeneratörlerin bakımlarının yapıldığı, borda boyalarının yenilendiği, direkler indirilip bakımlarının yapıldığı, kabinlerdeki lake işleri yenilendiği, klima bakımları yapıldığı, ancak kesinlikle boylama (teknenin boyunun uzatılması) yapılmadığını beyan etmişlerdir. Davalı sigorta vekilinin dosyaya sunduğu Ekspertiz raporunda, görgü tanıkları ile çekek yeri ve tekne bakımında/tamiratında görev alan kişilerin ifadelerine yer verildikten sonra, raporda sonuç olarak; "mesleki bilgi ve tecrübelerimiz, gerekse yanan teknenin yanında bulunan ve yangın sırasında muhtelif marangozluk makine ve ekipmanları ile yine teknenin etrafında bulunan kısmen yanmış durumdaki ahşaplarda dikkate alındığında, yanan ... isimli tekneye periyodik sezonluk bakım değil, çok kapsamlı bir büyük onarım yapıldığı kanaatine varıldığı, yapılan işlerin teknenin karaya alınma tarihinden itibaren 7,5 ay gibi bir sürede devam etmesinin de teknede çok büyük bir tadilat/onarım yapıldığının en açık delilidir” şeklinde kanaat bildirilmiş olduğu görülmektedir. ... C.Başsavcılığının...nolu dosya kapsamında verilen “Kovuşturmaya Yer Olmadığına" dair kararda; “27.06.2021 tarihinde ...isimli iş yerinde bilinmeyen nedenle çıkan yangın sonucu olay yeri güvenlik kamerası kayıtlarının kolluk görevlileri tarafından izlenmesi ile yapılan tespitlere, criminal inceleme rapor, olay yeri inceleme raporu, tanık beyanları birlikte değerlendirilerek işletmede meydana gelen yangının oluşumuna sebebiyet verecek kundaklama veya sabotaj ihtimali gibi kasıt içeren herhangi bir eylem veya durumun bulunmadığı, yangının başlangıç yerinin branda ile kapalı kısmın üzerinde bulunan havalandırma bölümünün alt tarafından çıkması, patlamaların meydana gelmesi dikkate alınarak elektrik hattından yangının çıktığı veya mevsim itibarıyla doğal nedenlerden çıkmış olabileceği” açıklaması yapılmıştır. Davalı tarafça sunulan 13.09.2021 tarihli uzman görüşünde özetle; teknenin bakım ve onarım işlerini yapan Hikmet Koyunbaba'nın teknenin kapsamlı bir bakıma girdiğini söyleyerek yapılan bakım/onarım işlerini ifade ettiğini, ancak kesinlikle tekneye “boy verilme” işleminin yapılmadığı yönündeki ifadesinin bulunduğu, teknenin ifade edilen bakım/onarım işlerinin yapıldığı konusunda tespitlerinin olduğu, ancak tekneye satin alınmış olan malzemelerin faturaları incelendiğinde, ağırlıklı olarak ağaç malzeme ve bunların işlenmesine yönelik malzemeler olduğunun görüldüğü, bu malzemelerin varlığı, ifadelerdeki bakım/onarımlarının yapıldığını doğruladığı, ancak alınan malzemelerin toplamı 92,4 m3 olduğu, böyle bir tekneye gerekecek toplam ağaç miktarının 110-120 m3 olduğu, yenileme çalışmalarının, dış gövde ve güverte kaplamasının % 80'ini kapsadığı, teknenin uzun süre orada kalması ve alınan malzemelerin fazla olması nedenleri ile “Marmaris ...Marina’da bulunduğu sırada 27.06.2021 tarihinde geçirdiği yangın sonrasında hasarlanan ... isimli ahşap teknenin Marina’da bulunma nedeninin, normal veya genel bakım amaçlı olamayacağı, yapılmış ve yapımı devam eden işlerinin mahiyeti itibarıyla tekneye büyük onarım tanımına giren muhtelif yenileme ve tadilat işlerinin yapılmakta olduğunu gösterdiği yönünde kanaat bildirilmiştir. Uzman Raporu’nun sonuç bölümünde;" teknenin marinada bulunma nedeninin, normal veya genel bakım amaçlı olamayacağı, yapımı ve yapımı devam eden işlerinin mahiyeti itibari ile tekneye büyük onarım tanımına giren yenileme ve tadilat işlerinin yapılmakta olduğu” belirtilmiştir. Burada, sigortalı tekne üzerinde yapılan onarımın “büyük onarım” tanımına girdiği ifade edilmekte, gerekçe olarak da alınan malzemelerin miktarları gösterilmektedir. Ayrıca gemide “tadilat işlerinin” de yapıldığı denilmektedir. Davalı sigorta şirketi bu raporlara istinaden olay tarihinde teknede yapılmakta olan işleri “büyük onarım” olarak nitelendirip, bu nedenle rizikonun teminat dışı kaldığını iddia ettiğinden, uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle “büyük onarım”dan ne anlaşılması gerektiği, sigortalı teknede yapılan onarım işlerinin büyük onarım kapsamına girip girmediği tespit edilmelidir. Sigorta poliçesinde “Büyük Onarım ve Değişiklik” tanımı yapılmamıştır. Bu nedenle yapılan işlemlerin değerlendirilmesinde “Gemi Ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği” ile Gemilerin Genel Denetimi Ve Belgelenmesi Hakkında Yönetmelik’te yer alan tanımlardan faydalanılmalıdır. Anılan Yönetmelikte onarım; "Bir gemide veya onun unsurlarından birinde yapılan ve deniz emniyetinin veya deniz ortamında kirlenmeyi önlemenin herhangi bir veçhesi üzerinde önemli etkisi olmayan ve olması beklenmeyen herhangi bir onarımı" olarak tarif edilmektedir. Dönüştürme, tadilat veya büyük onarım ise; “Bir gemide yapılan ve deniz emniyetinin veya deniz ortamında kirlenmeyi önlemenin herhangi bir veçhesi üzerinde önemli etkisi olan veya olması beklenen herhangi bir dönüştürme, tadilat veya başka değişikliği,”olarak tanımlanmaktadır. Gemi ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat Ve Bakım-Onarım Yönetmeliği madde 4 de; Bakım-onarım; “Gemi ve su araçlarının tekne bünyesi ve donatımında gerçekleştirilen boya, sac, elektrik işçiliği ile ana makine ve tüm yardımcı makinelerin bakım-onarımı gibi işlemleri", Tadilat ise; "gemi ve su araçlarının tam boyu, genişliği ya da derinliğinden herhangi birinin değişmesini veya gros tonilatosunun bir yıl içinde yüzde beşten fazla değişmesini veya güverte sayısı ya da direk sayısından en az birinin artmasını veya geminin cinsinin yolcu taşımacılığı ya da tehlikeli madde taşımacılığı yapmak üzere değiştirilmesini” şeklinde tanımlanmaktadır. Buna göre; ... Gemisi üzerinde yapılan işlemler, yönetmelikte tarif edilen “bakım onarım” tanımına girmektedir. Ancak tanımda herhangi bir şekilde büyük/ küçük bakım-onarım ayrımının yapılmadığı görülmektedir. Dosyaya sunulan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Marmaris Bölge Liman Başkanlığının 02.10.2023 tarihli yazısından, davacıya ait ... isimli teknede yapılan işlemlerle ilgili olarak 2021 yılında Gemi Ve Su Araçlarının İnşa,Tadilat Ve Bakım-Onarım Yönetmeliği kapsamında Bölge Liman Başkanlığı tarafından Gemi Tadilat İzin Belgesi düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Davalı taraf iddialarında, teknenin uzun süre orada kalması ve alınan malzemelerin fazla olması nedeni teknenin Marina’da bulunma nedeninin, normal veya genel bakım amaçlı olamayacağı, yapılmış ve yapımı devam eden işlerinin mahiyeti itibarıyla tekneye büyük onarım tanımına giren muhtelif yenileme ve tadilat işlerinin yapılmakta olduğunu gösterdiğini ileri sürmekte ise de; Teknik bilirkişiler tarafından bu konuya ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, teknede yapılan onarımlar için gerekli olan ağaç malzemelerin kütüklerde yaklaşık %60, kerestelerde ise yaklaşık %50 civarında fire verilebilmesinin mümkün olduğu, çalışanların ifadeleri dikkate alındığında çürümüş ve hasarlı olan küpeşteler, dış kaplama (sarımlar), güverte kaplamaları ve bunlara ait posta ve kemereler, kabinlerde yapılan değişikler, teknenin etrafına kurulan iskele ve merdivenlere gidecek net ağaç malzeme miktarı 30-40 m3 civarında olabileceği, ortalama %50 fire dikkate alındığında da gerekli brüt malzeme 60-80 m3 civarında olduğu, bu durumda alınan toplam 92,4 m3 kütük ve kereste miktarının net olarak tekne üzerinde kullanılmasının mümkün gözükmediği, ayrıca bunun ne kadarının tekne üzerinde kullanıldığını tespit edebilmeninde mümkün olmadığı, çekek yerinde yapılan bakım ve onarımın, davalı sigorta şirketinin iddia ettiği üzere büyük onarım olarak değerlendirilmeyeceği, alınan ağaç malzeme tutarının kapasitesinin ve teknenin çekek yerinde kalma süresinin büyük onarım sayılması için bir ölçü kabul edilmeyeceği, teknenin boy uzatma işlemeni tabi tutulduğuna ilişkin uzman raporundaki tahmine dayalı kanaat dışında bir delile rastlanmadığı, büyük onarımların “Gemi Ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği” kapsamında Liman Başkanlığından izinler alarak, gerekli prosedürlerin yerine gelmesinden sonra mümkün olduğu, ...Liman Başkanlığının cevabi yazısında tekne hakkında Tadilat İzin Belgesinin düzenlenmediği bildirilmiş olduğundan, teknedeki onarım ve bakımın rutin bakım onarım olarak kabul edileceği yönünde kanaat bildirilmiştir. Bu durumda teknik bilirkişilerin,"Yangın" rizikosunun gerçekleştiği sırada sigortalı teknede yapılmakta olan bakım/ onarım işlemlerinin teknik bilirkişiler tarafından büyük onarım/değişiklik olmadığı, yapılan işlemin rutin onarım ve bakım olarak değerlendirileceği yönündeki tespitleri dikkate alındığında, meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında kaldığı sonucuna varılmıştır. Davalı vekili tarafından ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda yangın öncesinde teknede büyük onarım çalışması yapıldığının tespit edildiği, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, dosyanın yangının sirayeti ile hasar gördüğü ileri sürülen Felitsata II isimli tekne malikinin olay nedeniyle meydana gelen zararın tahsili için dosyamız davacısı..., ...Sigorta ve ...aleyhine açılan tazminat davası olduğu, dosyanın taraflarının ve konusunun farklı olduğu bu nedenlerle bekleteci mesele yapılmasına gerek bulunmadığı, yine anılan dosyadaki uyuşmazlığın onarımın niteliği konusunda olmadığı, dolayısıyla bu dosyaya sunulan bilirkişi raporunda tekneye kapsamlı bir bakım çalışması yapıldığı yönündeki soyut tespitin uyuşmazlığın çözümünde etkili olmayacağı değerlendirilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; yapılan bakım ve onarımın büyük onarım olarak değerlendirilmeyeceği, alınan ağaç malzeme tutarının kapasitesinin ve teknenin çekek yerinde kalma süresinin büyük onarım sayılması için yeterli kabul edilemeyeceği, büyük onarımların “Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği” kapsamında Liman Başkanlığından izinler alarak, gerekli prosedürlerin yerine gelmesinden sonra mümkün olduğu, Marmaris Liman Başkanlığının, 02.10.2023 tarih ve E-76168141-105.99-1438802 Sayılı yazısı ile dava konusu tekne ile ilgili bu yönde bir izin alınmadığının bildirildiği, teknedeki onarım ve bakımın rutin bakım onarım olarak kabul edileceği, bu durumda sigortalı teknede 27.06.2021 tarihinde meydana gelen "yangın" rizikosunun poliçe teminatı kapsamında olduğu, bilirkişi raporunda TTK m.1461/1 düzenlemesi gereğince 8.000.000,00 TL sigorta bedeli esas alınarak, yangın hadisesinde teknenin kıçtan takma motorunun ve şişme botun zarar görmemesi nedeniyle 87.500 TL sovtaj bedelinin mahsubu ile 7.912.500,00 TL tazminat hesaplandığı, davacının 7.859.130,00 TL tazminat talep etmiş olduğu anlaşıldığından, taleple bağlı kalınarak davanın bu bedel yönünden kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜ ile 7.859.130,00 TL'nin 12.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ÖDENMESİNE, 2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 536.857,17 TL karar harcından 134.214,30 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 402.642,87 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 382.591,30 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 134.306,50 TL ilk harç, 390,00 TL posta gideri ile 21.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam155.696,50 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2023 Başkan. ✍e-imzalıdır. Üye . ✍e-imzalıdır. Üye ✍e-imzalıdır. Katip ✍e-imzalıdır.

Atıf: İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/34, K. 2023/531, T. 20.12.2023, www.arakarar.com/karar/istanbul-17-asliye-ticaret-mahkemesi-2022-34-e-2023-531-k-95d8e8e2ef46