İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/151 E. 2022/528 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2022/151 KARAR NO:2022/528 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:08/10/2021 KARAR TARİHİ:20/09/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... .. Şirketi'ne ait brezilya soya fasulyesi emtiasının müvekkili şirketin nezdinde 21.04.2020 tarihinde düzenlenen .../0 numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile nakliyat muhataralarına karşı sigortalı olduğunu, sigortalı şirketinin ... firmasından 14.05.2020 tarih ve ... numaralı fatura ile teslim şartı ile 5.034.960 kg. brezilya soya fasulyesi cinsi emtiayı satın aldığını, davaya konu fasulye emtiasının, Brezilya'da bulunan üretim sahasından .../... denizyolu ile nakliyesi için üst taşıyıcı davalı ... A.Ş. ve fili taşıyıcısı diğer davalı ... Acenteliğine bağlı M/V "..." gemisine yüklendiğini, tahliye sırasında ... Hizmetleri Ltd. Şti. firmasınca gözetim yapıldığını, tahliye bitiminde .../... liman/gümrük kantarı ölçüm sonuçlarına göre gemiden toplam 4.990.020 Kg. dökme Brezilya fasulyesi emtiası tahliye edilerek sağlam ve hasarsız olarak alıcı emrine teslim edildiğini, tahliye bitiminde ise 44.940 Kg. eksiklik vuku bulunduğunu, bu hususun eksper raporu ile sabit olduğunu, meydana gelen zararın tazmini için sigortalı tarafından müvekkili şirkete yapılan müracaata istinaden müvekkili şirket tarafından ... sayılı hasar dosyası açıldığını ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, davaya konu tam ve sağlam olarak teslim alınan emtianın bir yere veya cisme çarpması sonucu uğranılan maddi zarardan davalının taşıyıcı olarak nakliye işini üstlenmiş olduğu iş görülürken sürücünün kusuru ile meydana geldiğini, davalıların sorumluluğunun olduğunu, yaptırılan eksper incelemesi neticesinde meydana gelen 21.905,47-TL tutarındaki hasar tazminatının müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini, hasar tazminatının ödenmesi neticesinde müvekkili şirketin sigortalısının halefi durumuna geçerek davalıya kusuru oranında rücu talebinde bulunulduğunu, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 21.905,47-TL asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işlemiş 1.261,82-TL yasal faizi ile toplam 23.167,29-TL için ilamsız icra takibinde bulunulduğunu, davalı tarafından itiraz edilmek suretiyle takibin durdurulduğunu beyanla; davalı yana ait bulunan ... plakalı motorlu araç ve mahkemece tespit edilecek davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların 3. kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kaydına teminatsız veya mahkemece uygun görülecek teminatın yatırılması halinde ihtiyati tedbir konulmasını, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamını, kötüniyetli itiraz nedeni ile, müvekkili şirket lehine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı M/V ... gemisi donatanına/işletenine izafeten ... ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusunu oluşturan taşıma ilişkisinden doğan zararların tazminine ilişkin takibin davacı tarafından hak düşürücü süre sona erdikten sonra başlatıldığını, dava konusu tazminat alacağının rücu edilmesi talebinin hak düşürücü süre geçtiği için talep edilemez hale geldiğini, davacı ... Sigorta'nın aktif husumet ehliyetine sahip olmadığını, dava dışı sigortalı ... Gıda San. Tic. ve A.Ş.'nin alacak hakkına haiz olmadığını, Davacı sigortacının sigortalıya 21.905,47 TL ödediğini ve bu nedenle de sigortalının rücu hakkına halef olduğunu iddia ettiğini, ancak mevzuat ve HMK ilgili hükümleri gereğince, dava hakkının kural olarak o hakkın sahibine ait olduğunu, o halde davacının aktif husumet ehliyetinin olması için başta sigortalının davalılara karşı bir alacak hakkına haiz olması gerektiğini, hukuken kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşıma sırasında emtianın zayi olduğu iddia edildiğine göre; bu hasardan alıcı olduğu iddia edilen sigortalının zarar görmesi için hasara o firmanın katlanması gerektiğini, dosya kapsamından hasara dava dışı sigortalı ... GIDA'nın mı yoksa konşimentoda yer alan ... firmasının mı katlandığı hususunun şüpheye mahal olmayacak şekilde aydınlatılması gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin dosyaya ibraz dahi edilmediğini, davacı sigortacının aktif husumet ehliyetine haiz olmadığından bahisle huzurdaki davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, ekspertiz raporunda; hasarın garanti kapsamında olduğu yolunda herhangi bir tespit yapılmamış olmasına rağmen davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmış olması durumunun yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu ispatlar nitelikte olduğunu, bu nedenle işbu ödemenin taraflarınca rücu edilemeyeceğini, tüm bu sebeplerden dolayı, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin hukuken halef sıfatı vermeyeceğinin ortada olup yapılan ödemenin de lütuf ödemesi niteliğinde olması neticesinde müvekkili şirkete karşı ikame edilen işbu davanın aktif husumet ehliyeti eksikliğinden de reddi gerektiğini, huzurdaki dava konusu taşıma işinin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, işbu durum dosyaya ibraz edilen konşimentoda müvekkili şirket unvanının hiçbir şekilde yer almaması ile de sabit olduğunu, dosyaya müvekkili şirketin taşıma işini yaptığını gösteren hiçbir delil, yazışma, e-mail ve belge sunulmadığını, davacı sigorta şirketinin, sigortalısı ile davalı müvekkili arasında herhangi bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, müvekkilinin dava dışı sigortalıya karşı bir taşıma taahhüdü de olmadığını, müvekkilinin dava konusu taşımada hukuken taşıyan sıfatının bulunmadığını, bu nedenle davacının, taşıma sözleşmesine dayanarak, müvekkili şirkete husumet yöneltmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirkete karşı açılan işbu davanın, davalının pasif husumeti bulunmadığından reddi gerektiğini, müvekkilinin anılan geminin ve donatanının/işleteninin yasal temsile yetkili acentesi olmadığını, taraflar arasında imzalanan yazılı bir acentelik sözleşmesi bulunmadığını, dava konusu icra takibinin M/V ... gemisi veya donatanı/işleteni aleyhine başlatılmadığını, borçlu olarak direkt ... A.Ş olarak gösterildiğini, davacının hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispatla mükellef olduğunu, hukuken kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu taşıma işi esnasında taşınan emtianın hasarlandığının tespiti için yapılan ekspertiz muayenesinin müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, muayene sırasında müvekkili şirketten hiçbir temsilcinin hazır bulunmadığını beyanla; davanın usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/03/2022 tarih, ... görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyasının 20/09/2022 tarihli duruşmasında; davalılardan ... A.Ş. bakımından davanın tefrikine karar verilmiş ve yeni ... Esas numarasını almıştır. Dava; davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığından bahisle sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın, davalı hakkında usule uygun bir icra takibi ile ödeme emri tebliğinin bulunup bulunmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, hasarın davalı sorumluluğunda meydana gelip gelmediği, hasar bakımında davalının kusurununu bulunup bulunmadığı ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından, hakkında dava tefrik olunan ... AŞ ile ...AŞ aleyhinde 18/01/2021 tarihinde ilamsız icra takibine başlandığı anlaşılmıştır. Eldeki davanın ise M/V ... gemisi donatanına/işletenine izafeten ... ve Tic. A.Ş. Aleyhine açıldığı anlaşılmakla, M/V ... gemisinin tek başına tüzel kişilik vasfı bulunmadığından davacı vekiline 12/05/2022 tarihli celse ara karır ile HMK 119/1-b maddesi gereği davalının açık unvan ve adresinin bildirilmesi için süre verilmiştir. Davacı vekili 28/06/2022 tarihli dilekçesi ile davalısının M/V ... gemisi donatanı olduğunu kabul etmekle birlikte açık unvan ve adres bilgilerine ulaşamadıklarını açıklamıştır. Buna göre, dosyaya uyap sistemi üzerinden celp edilen (dosyanın fiziken tutulmadığına ilişkin icra müdürlüğü cevabı gereği fiziken dosya celp edilememiştir) icra dosyasının incelenmesinde davalı M/V ... gemisi donatanına/işletenine izafeten ... ve Tic. A.Ş. Aleyhinde icra takibinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı vekilince 20/05/2022 tarihli dilekçe ekinde sunulan takip talebi örneğinde M/V ... gemisi donatanına/işletenine izafeten ... ve Tic. A.Ş aleyhinde icra takibi başlatıldığı görülmüşse de, bu belgenin icra dosyası içerisinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan izafeten davalı olarak gösterilen ... ve Tic. A.Ş vekilince dosyaya ibraz edilen ve M/V ... gemisi kaptanı tarafından düzenlendiği anlaşılan hususi vekaletnamede ... ve Tic. A.Ş nin davaya konu taşıma bakımından TTK 105 maddesi gereği dava ve takiplerde temsile yetkili kılınabileceği bir acentelik vasfının bulunmadığı anlaşılmaktadır. TTK 105.maddesine göre acentenin aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebileceği anlaşılmakla davalı ... ve Tic. A.Ş nin davalının acentesi olmadığı dosya kapsamı ile belirlidir. Bu kapsamda davalı M/V ... gemisi donatanına/işleteni hakkında İİK hükümleri gereğince usule uygun olarak başlatılmış bir icra takibinin bulunmaması nedeni ile; bir an için davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen takip talebi esas alınsa dahi davalı M/V ... gemisi donatanına/işleteni bakımından usule uygun bir ödeme emri tebliği ve davalı tarafından asaleten ya da yetkili acentesi aracılığıyla yapılmış bir borca itirazın bulunmaması nedeni ile davanın HMK 114 ve 115 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davalı... gemisi donatanına/işletenine izafeten ... A.Ş. Hakkındaki davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 280,31 TL den karar harcı olan 80,70.TL nin mahsubu ile fazla alınan 199,61.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Arabuluculuk ücretinin tefrik edilen dosyanın kabul-red durumu gözetilerek karara bağlanmasına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2022 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır