İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/281 E. 2023/265 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2021/281 Esas KARAR NO:2023/265 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:24/06/2021 KARAR TARİHİ:15/06/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden bir şirket olduğunu, dava dışı müvekkili sigortalısı ... İnş. Hırd. Tur. San. Tic. Ltd Şti'ye ait emtianın taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısına ait su pompası emtiasının .../50/... numaralı ve 09.08.2019 tarihli konşimento tahtında Çin'den Türkiye'ye taşınmak üzere ... gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın alıcı firma tarafından teslim alındığını, akabinde konteynerin kapakları açıldığını ve 71 adet emtianın ıslanarak paslanma hasarına uğradığının fark edildiğini, ekspertiz raporunda konteyner tabanının tamamen ıslak olduğu ve nakliyat seyri boyunca tabandan sızan sular nedeniyle su pompası emtiasının ıslanarak paslanma hasarına uğradığının tespit edildiğini, alıcı firma tarafından konu hasara ilişkin taşıyana bildirim yapıldığını, 1 numaralı davalının navlun faturası düzenlemesi sebebiyle TTK madde 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada akdi taşıyan olarak hareket ettiğinden sorumluluğunun olduğunu, 2 numaralı davalınınsa navlun faturasında ve çıkış ihbarı evrakında belirtildiği üzere fiili taşıyan konumunda olduğunu, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davalıların taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 Sayılı TTK 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve kanuni halef sıfatını kazandığını, davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı borçlular tarafından yapılmış olan itiraz haksız olduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına borçlular davalılar tarafından yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, takibin durmasına sebebiyet veren borçlular davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iddia edilen hasar ile ilgili olarak usul ve yasaya uygun süresinde yapılan bir hasar bildirimi bulunmadığını, müvekkili şirketin bu iddiadan ilk kez davacı sigorta şirketi tarafından başlatılan icra takibi ile haberdar olduğunu, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, müvekkili şirketin davaya konu taşıma ediminde taşıyan değil taşıma işleri komisyoncusu sıfatına haiz olduğunu, taşımaya konu emtianın ilgililerine hasarsız ve noksansız olarak teslim edildiğini, yükü ambalajlayanın yükü konteyner içerisine bilfiil yükleyerek istifleyen ve kapatarak mühürlü bir şekilde taşıyıcıya teslim edenin yükleyici yani bizzat davacının sigortalısı olan şirket olduğunu, taraflarca mutabık kalınan konşimentoda vaki ... (...) kaydı çerçevesinde yükün konteynere yüklenmesinden, istifinden, lashing işlemlerinin yapılmasından ve mühürlenmesinden yükleyicinin sorumlu olduğunu, taşıyanın talimatla hareket ettiğini, işbu uyuşmazlık kapsamında müvekkili şirkete atfı kabil bir kusur bulunmadığının kanıtlandığını, konteynerin müvekkili ... tarafından tedarik edilmediğini, yükleme, istifleme ve mühürleme işlemlerinin de müvekkili ... tarafından ifa edilmediğini ve bu edimlerin ifasına hiçbir dahli bulunmadığını, müvekkili ... tarafından üstlenilen edimin yükün taşıma organizasyonun yürütülmesi olduğunu, konteynerlerin yükleten tarafından istifi sırasında taşıyanın istife nezaret borcu olmadığını, TTK. madde 1182/e ve g uyarınca yükletenin veya yükün sahibiyle acentesinin veya mümessilinin hareket veya ihmallerinden ve veya ambalajlamadan ileri gelen zararlardan taşıyanın mesul olmayacağı hükmü çerçevesinde işbu davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydı ile davaya konu edilen hasar iddiası ile ilgili olarak süresinde hasar ihbarı yapılmadığından davanın TTK. madde 1185/4 hükmü çerçevesinde reddine, davaya konu ve iddia edilen alacakla ilgili dava 1 yıl dolduktan sonra açılmış olmakla davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, müvekkili şirketin taşıma işleri komisyoncusu olmasından bahisle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, ambalajlama ve konteyner içi yükleme, istifleme, mühürleme edimlerinin bilfiil yükleyici tarafından yapılmasından ve müvekkilinin hiçbir dahli olmamasından bahisle esastan reddine, yargılama ücretleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmili ile %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... (...) Limited'e ... ... ...'ne usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır. Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür. .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 16/06/2020 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 19/06/2020 tarihinde tebliği üzerine davalı borçluların 24/06/2020 ve 25/06/2020 tarihli borca itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 24/06/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık sürede açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 03/10/2022 havale tarihli raporda özetle; davacının TTK'nun madde 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetine sahip olduğu; 2 numaralı davalı ... şirketinin akdi taşıyan olduğu, 1 numaralı davalı ... Ltd.'in ise fiili taşıyan sıfatını haiz olmakla pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, hasar ihbarının TTK madde1185 uyarınca yasal süresi içerisinde yapıldığı. yükteki hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana gelip gelmediğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalıların sorumlu tutulamayacağı, mahkemenin zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde tazmini gereken zararın 9.316,64 TL olduğu belirtilmiştir. Dava halefiyete istinaden başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali talebine ilişkin olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Bu kapsamda davacı tarafından düzenlendiği anlaşılan ...-4 numaralı nakliyat sigorta poliçesine göre, dava dışı sigortalı ... Turizm San ve Tic Ltd. Şti tarafından Çin den FOB teslim şekli ile ithal edilen su pompası motorları emtiasının ... Çin - ... Türkiye ye ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... Turizm San ve Tic Ltd. Şti firmasının .../50/... numaralı konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, davaya konu edilen su pompası emtiasının ıslanarak paslanmak suretiyle hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan 31/10/2019 işlem tarihli ... Bankası ödeme belgesine göre 9.136,64 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... ... firmasına ödendiği anlaşılmakla; davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile eldeki uyuşmazlık bakımından aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, dava konusu emtiların ... gemisi ile Çin ... Limanı'ndan ... Limanı'na taşımasının davalı ... ... firması tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 17/09/2019 tarihli 10.568,12 TL bedelli Navlun Bedeli açıklamalı faturanın ise davalı ... firması tarafından dava dışı sigortalı ... ... firması adına düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda davalılardan ... firmasının taşıyan ve dolayısıyla eldeki uyuşmazlık bakımından pasif husumet ehliyetini, davalılardan ... firmasının ise navlun faturasını düzenleyerek tahsil etmek sureti ile akdi taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamada dosyaya ibraz edilen e posta yazışmalarına göre, dava konusu ıslaklık hasarının 23/09/2019 tarihinde ... numaralı konteynerin dava dışı sigortalının ... ... da bulunan deposunda yapılan tahliye esnasında ortaya çıktığı, ve bu durumun davalı ... firmasına aynı gün e posta yoluyla bildirildiği anlaşılmıştır. Dosyaya celp edilen Gümrük Müdürlüğü kayıtlarından ise eşyanın 19/09/2019 tarihinde alıcısına teslim edildiği görülmüş olmakla, eşyanın kim tarafından teslim alndığı, davalıların kara taşımasından sorumlu olup olmadıkları hususunda beyanların bildirmek üzere davacı vekiline süre verilmiş akabinde davacı vekilinin talebi doğrultusunda bu konuda dava dışı sigortalı firmaya müzekkere yazılmıştır. Dava dışı sigortalı müzekkere cevabında bu hususlarda beyan bildirmemiş cevap ekinde mal faturası, navlun faturası, konşimento ile mal bedelinin ödendiğine dair swift belgesini dosyaya ibraz etmiştir. Dosyada bulunan navlun faturasında ise açık şekilde Deniz Navlunu ibaresi bulunmakla, kara taşımasının davalılar tarafından gerçekleştirilmediği mahkemece kabul olunmuştur. Bu kapsamda dava konusu emtiaların dava dışı sigortalıya 19/09/2019 tarihinde teslim edildiği ancak hasar ihbarının 23/09/2019 tarihinde yapıldığı bu hali ile hasar ihbarının TTK hükümleri gereği süresinde ve usule uygun yapılmamış olduğu kabul edilmiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalıların sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir. Dosyaya sunulan 21/10/2019 tarihli Ekspertiz raporuna göre ; "09.08.2019 tarihinde Çin’den ithal edilen 385 adet su pompası emtiasının 18.09.2019 tarihinde ... Limanına getirildiği ve gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 23.09.2019 tarihinde sigortalının... de bulunan deposuna çekilen ... konteyner içerisindeki emtianın tahliyesi sırasında yapılan kontrollerinde konteyner tabanının ıslak olduğu, alt sırada bulunan 71 adet su pompasının içinde bulunduğu karton ambalajlarının ıslak olduğunun tespit edildiği ve emtianın sigortalıya hasarlı olarak teslim edildiği ve meydana gelen hasarda nakliyeci firmanın sorumluluğu bulunduğu, konteynerin su almasının, tabandaki bir delik veya kapak izolatölerlerindeki eskimeye bağlı olarak gemi seyri sırasında deniz suyunun konteyner içerisine sirayet etmesi sonucu gerçekleştiği" belirtilmiş olmakla, ... nolu konteynerin taban tahtasındaki ıslaklığın tabandaki bir delik veya kapak izolatölerlerindeki eskimeye bağlı olarak denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemide görevliler tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağı dosyaya sunulmadığı gibi, konteynerin su almasının, tabandaki bir delik veya kapak izolatölerlerindeki eskimeye bağlı olarak gemi seyri sırasında deniz suyunun konteyner içerisine sirayet etmesi sonucu gerçekleştiğine dair saptamanın ise, somut olarak konteynerin eksper tarafından bizzat görülerek ve incelenerek yapılmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, emtiadaki ıslaklığın deniz suyu mu yoksa tatlı su mu olduğunu gösteren gümüş nitrat testinin de eksper tarafından tatbik edilmediği anlaşılmıştır. Buna göre dosyada alınan bilirkişi raporu ile davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ekspertiz raporuna göre hasarın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği net bir şekilde tespit edilememektedir. Dosyada bulunan konşimento kayıtlarına göre davalının taşımaya ilişkin sorumluluğu yükleme limanı ile tahliye limanı arasına ilişkin olup dosyaya sunulan ekspertiz raporundaki tespite göre ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı da belirli değildir. Taşımaya konu konişmentoda bulunan "..." kaydı gereği dava konusu su pompası emtiasının dava dışı yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve mühürlendiği, davalı taşıyanların konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, varma yerinde yapılan kontrollerde konteynerin mühürlerinin sağlam olmadığına dair dosyada iddia ve delil de bulunmadığı dikkate alınarak, emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak neticede davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 179,90 TL'den peşin alınan 112,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 66,77 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/06/2023 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır