İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/183 E. 2021/375 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2021/183 KARAR NO :2021/375 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:10/05/2021 KARAR TARİHİ:27/09/2021 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşbu dava konusu olayda, müvekkili şirketin Çin menşeli ... firmasında 24.07.2019 tarihli ... şirketinin düzenlediği faturada toplam 167.374,50 USD bedelli, Çin menşeli ... firmasında 22.02.2019 tarihli ... şirketinin düzenlediği faturada toplam 60.316,14 USD bedelli, Çin menşeli ... firmasında 03.07.2019 tarihli ... şirketinin düzenlediği faturada da toplam 120.963,36 USD bedelli birtakım ham maddeler satın aldığını, İthalata konu emtiaların ... numaralı konişmentoda ... Limanından, ... numaralı konişmentoda ... Limanından, ... numaralı konişmentoda ... Limanlarından yüklendiğini ve İstanbul Limanı’na davalı tarafından ... şirketi tarafından deniz yolu ile taşındığını, Konşimento da kayıt düşüldüğü üzere malların ... yani navlun ücreti ödenmiş olarak ve CY/CY (yük konteynerden yük terminali-geçici depolama yerinde boşaltılmış) teslim şekli ile taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleştiğini, taşıyanın yükü konteynerden boşaltıp geçici depolama yerinde bırakana kadar taşıma taahhüdünün devam ettiğini, İthalata konu emtiaların ...Limanı’na ve İzmit Körfezine vardığında davalı firma tarafından müvekkiline varış bildirimi yapıldığını, Varış Bildirimi’nde emtiaların tesliminin “... Geçici Depolama” dan yapılacağının ancak davalı firmadan "FREE OUT" gibi haksız şekilde faturalandırılan ücretlerin emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, Müvekkilinin İHTİRAZİ KAYITLA ödemek zorunda kaldığı fatura kalemlerinin esasen müvekkilinin borcu olmayan ve ödemesi haksız talep edilen bir unsur olduğunu, müvekkilinin ithal ettiği emtia için kendisine veya belirtilen GEÇİCİ DEPOLAMA YERİNE TESLİM edilene kadar olan ödemeyi zaten yükün Çin’li ihracatçılarına tam olarak yaptığını, Müvekkilinden geçici depolama aşamasına kadar artık bir bedel talep edilmemesinin esas olduğunu, kaldı ki, müvekkilinin davalı ile de doğrudan bir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi, müvekkilinin herhangi bir ödeme yükümlülüğünün de olmadığını, bu durumda davalının talep edebileceği bir navlun veya ek ödemenin de söz konusu olamayacağını, dava konusu eşyanın CY esasına göre satılmış olup, navlun sözleşmesinin dava dışı satıcı tarafından kurulmuş olduğu için, müvekkilinin navlun sözleşmesinde gönderilen sıfatına sahip olduğunu, davalı tarafından fatura konusu edilmiş bedelin taşıyanın varma limanında eşyanın ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğunu, gönderilenin navlun ve diğer alacaklardan sorumlu tutulması için bu hususun konşimentoda kararlaştırılmış olması gerektiğini, dava konusu konşimentoda bu yönde bir kayıt yer almadığından gönderilenin bu alacaklardan sorumlu tutulamayacağını, ihtirazi kayıtla ödemek zorunda bırakılan bedellerin iadesi gerektiğini beyanla; davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca itirazının iptaline, davalının %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının işbu davasındaki iddiasının 3 ayrı konşimento tahtında Çin Halk Cumhuriyeti'nden ...Limanına taşıttıkları yükler için ... tarafından kendilerinden talep ve tahsil olunan navlun teferruatı hükmünde olup dayanağını navlun sözleşmesinden ve konşimentodan alan "Free Out" ücretlerinin iadesine yönelik olduğunu, ... taşıması olan konteyner taşımalarında esas tutulması gerekenin navlun sözleşmesi hükümleri olduğunu, davacının iadesini talep ettiği "Free Out" ücretlerinin de navlun sözleşmesinden ve konşimentodan kaynaklanan alacak kalemleri olduğunu, dökme yük taşımacılığından farklı olarak ... taşımalarında taşıyanların tüm taşıma şartlarını konişmentolarının arkalarına derç ettiklerini, ... taşımalarına ilişkin konşimentoların arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının da navlun sözleşmesinin kendisi olduğunu, yani ... taşımalarında navlun sözleşmesinin konşimento arkasında yer alan taşıma şartları olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta davacının konşimentoya göre "Gönderilen" sıfatına haiz olduğunu ve bu sıfat ile taşımaya konu konşimentoya taraf olduğunu, davacının konşimentoya göre "gönderilen" sıfatıyla bu konşimentoya taraf ve hamil olması keyfiyetiyle dava konusu yüklerin davacı tarafından fiilen teslim alındığını, şu halde taşıyan ile konşimento hamili ve gönderilen sıfatlarını haiz davacı arasındaki ilişkilerde konşimento şartlarının esas tutulduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin her üç konşimentonun taşıma şartlarını içeren arka yüzü madde 26 da yetki anlaşması bulunduğunu ,anılan 26. Madde" İşbu konişmento İngiliz Yasalarına tabidir ve buna göre yorumlanacak ve bunun altında meydana gelen bütün ihtilaflar Londra' daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından, herhangi başka bir ülke mahkemelerinin yargı yetkisi hariç olmak suretiyle karara bağlanacaktır." denmek kaydıyla konşimento tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğunu ve yetkili mahkemenin ise Londra' daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edildiğini ve diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını, yabancılık unsuru taşıyan taşımalarda, konşimentolarda yer alan yetki sözleşmelerinin MÖHUK gereğince de taraflar için kesin surette bağlayıcı olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentolardan anlaşılacağı üzere, dava konusu uyuşmazlıkta taşımayı üstlenenin ... olduğunu, ... firmasının merkezinin Danimarka'da bulunan yabancı bir şirket olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta taşımanın yapıldığı geminin yabancı bayraklı olduğunu, yine taşımaya ilişkin konişmento muhteviyatı yüklerin Çin Halk Cumhuriyeti 'nden Türkiye' ye taşındığını, dolayısı ile dava konusu taşımada yabancılık unsurunun mevcut olduğunu, bu nedenle 5718 s. MÖHUK gereğince yabancılık unsuru taşıyan taşımada, konişmento hükümlerinde yer alan yetki anlaşmasının uygulanması gerektiğini, taşımaya ilişkin konşimentoların her üçünün de yurtdışında düzenlenmiş olmakla her üç konşimentonun düzenlenmesine, kaşelenmesine ve imza edilmesini taşıyan ... nin Türkiye deki acentesinin herhangi bir aracılıkta da bulunmadığını, dava konusu bu 3 konşimentoyu ... nam ve hesabına dava dışı bir şirket olan ve Çin Halk Cumhuriyetinden mukim olan ....Ltd firmasının düzenlediğini, bu durum karşısında keyfiyetin TTK md 105 kapsamında Türk Mahkemelerine münhasır yargı yetkisi vermediğini, davacının iadesini talep ettiği alacakların Free Out ücretlerine ilişkin olduğunu, Free Out yani yükün gemiden çıkartılması ücretlerinin hukuken navlun teferruatı hükmünde olduğunu, hali ile Free Out ücretleri için TTK md 1246 düzenlemesinin 1 yıllık zamanaşımını öngördüğünü, davacının ödediği 3 fatura için müvekkili aleyhine 28/10/2020 tarihinde önce ödemelerin yapılıp sonra faturaların düzenlenmesine müteakip aradan 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davacının müvekkili aleyhine icra takibine giriştiği tarih itibariyle davacının tüm taleplerinin TTK M.1246 uyarınca zaman aşımına uğradığını beyanla; taşımalara ilişkin her 3 konşimentoda bulunan Milletlerarası yetki şartı gereği davanın Milletlerarası yetki yönünden, TTK m.1246 uyarınca davanın zamanaşımı yönünden reddine ve haksız ve hukuka aykırı davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; deniz taşıması nedeniyle tahliye limanında, davacı gönderilene " free out" açıklamasıyla fatura edilen ve ihtirazı kayıtla ödenen dava konusu fatura bedellerinin iadesi istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir. Davalı vekili tarafından konişmentolarda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerektiği, dava konusu taşımaların ..., ... numaralı konişmentolar tahtında yapıldığı, uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 26.maddede "işbu konişmento İngiliz Yasalarına tabi olarak yorumlanıp, buradan kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin kaza yetkisine tabi olacaktır " şeklinde yetki şartının bulunduğu, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoların davalı taşıyan ... adına yabancı acentesi tarafından imzalandığı, Türk acentenin taşımaya aracılık ettiğine dair delil bulunmadığı, davacının gönderilen, davalının taşıyan sıfatını haiz olduğu, TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, gönderilen konumundaki davacının dosyaya sunulan konişmento örneği üzerinde cirosunun bulunduğu, cirolu konişmentoyu ibraz ederek yükü teslim aldığı anlaşıldığından, konişmentodaki yetki şartının gönderilen açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davalı tarafın Milletlerarası yetki itirazının KABULÜ ile, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 128,80 TL den karar harcı olan 59,30 TL nin mahsubu ile fazla alınan 69,50 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6- Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2021 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır