İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/108 E. 2022/94 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2019/108 Esas KARAR NO : 2022/94 DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/12/2017 KARAR TARİHİ : 03/03/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinini dava dışı ... San. A.Ş:'nin ABD'den ithal ettiği emtiaların Türkiye'ye taşınmasını davalı şirket tarafından üslenildiğini, davalıya ait gemiye yüklenen emtiaların yüklendiği konteynerlerin mühürlerinin 25/01/2016 tarihinde İstanbul ... Limanın da açıldığını ve hasar tespit edildiğini, bu durumun yetkililer nezdinde kayıt altına alındığını, hasara ilişkin tespit edilen 4.874,43.TL bedelin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, ödenen bedelin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının bulunduğunu yetkili mahkemelerin Deniz İhtisas Mahkemesi olduğunu, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, müvekkili aleyhine davanın 20/12/2017 tarihinde açıldığını ve 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının rücu hakkını ispat edemediğini bu nedenle aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu taşımanın "... " isimli gemi ile yapıldığını oysa bahsi geçen geminin ilgilisinin müvekkili şirket olmadığını bu nedenle pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, olayda CIF satışın mevcut olduğunu, bu nedenle yükleme , istif ve saylı işlerinin satıcı tarafından sorumluluğunda olduğunu müvekkilinin bundan sorumlu tutulamayacağını, olayda yetersiz yükleme ve istiften doğan satıcı hatası olduğunu, taşımayı gerçekleştiren geminin son derece ağır hava koşullarına maruz kaldığını, bu nedenle mücbir sebebe bağlı kaçınılmazlık ve bu minvalde taşıyanın sorumsuzluğunun gözetilmesi gerektiğini, usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu dava, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2018 tarih, 2017/... esas ve 2018/... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır. Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti ile hak düşürücü süre noktasında toplandığı görülmüştür. .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E.sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ... Sigorta. A.Ş. olduğu, borçlunun davalı ... A.Ş. olduğu, 5.182,74TL)'nin tahsili için 20/12/2016 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 22/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 29/12/2016 tarihinde itirazın edildiği, davanın 20/12/2017 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 24/01/2020 tarihli raporda, davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava dışı alıcının eşya üzerinde sigortalanabilir menfaate sahip olduğunun Ekspertiz, Raporumda yer alan fatura bilgilerinden anlaşıldığı, satış sözleşmesine ilişkin faturalar dosyada yer almadığından Ekspertiz Raporu'ndaki bilgilere itibar edilip edilmemesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu; dosyaya sigorta poliçesi sunulmadığından zararın poliçe kapsamında olup olmadığının tespit edilemediği; davacı dava dışı sigortalıya yapmış olduğu ödemeye ilişkin belge sunmadığından TTK m. 1472 gereğince halef sıfatını ortaya koyamadığı; TBK. m 183 vd, hükümlerine göre alacağı devralan sıfatıyla hareket etmekte ise alacağın devrinin de belgelendirilemediği; buna göre davacının aktif hususmet ehliyetini ortaya koyamadığı; dava konusu hasara ilişkin süresinde bildirim yapılmadığından eşyanın konişmentoda yazılı şekilde teslim edildiği ve zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığına dair İki karinenin doğduğu; teknik inceleme neticesinde de zarann sebebi belirlenemediğinden davacının eşyanın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten hasara uğramış olduğunu ispat edemediğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 08/01/2021 tarihli raporda, davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu, sunulan satış faturası bilgilerine göre dava dışı alıcı ... A.Ş.'nin CİF esası kararlaştırılan satış sözleşmesi uyarınca eşya üzerinde sigortalanabilir menfaate sahip olduğu; dosyaya sigorta poliçesi sunulmamış olduğundan davacı sigortacının yapmış olduğu Ödemenin teminat kapsamında kalıp kalmadığının belirlenemediği ve dolayısıyla TTK m. 1472 gereğince halef sıfatının bulunup bulunmadığının da tespit edilemediği; davacı sigortacının TBK m. 183 gereğince dava dışı sigortalının haklarına halef olması mümkün olmakla birlikte dosya kapsamında bu halefıyetyine dayanak teşkil edebilecek bir alacağın temliki belgesine de rastlanmadığı; dava konusu hasardan kaynaklanan zararlardan taşıuyanın sorumlu tutulması hususunda Bilirkişi Kök Raporu'nda yapılan değerlendirmelerin ve varılan sonuçların değiştirilmesini gerektiren bir hususun bulunmadığı ve teknik inceleme neticesinde de zararın sebebi belirlenemediğinden davacının eşyanın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten hasara uğramış olduğunu ispat edemediğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 07/01/2022 tarihli ikinci ek raporda, bilirkişi kök ve ek raporlarında eşyanın uğradığı hasarın özelliği dikkate alınarak teknik değerlendirmeler gereği zarardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dosyaya sunulan poliçe, satış sözleşmesinde CIF esası ve dava dışı sigortaya tazminat ödenmiş olması sonucunda aktif dava ehliyetine sahip olduğu kabul edilebilecektir şeklinde görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Dava dilekçesi , cevap dilekçesi , bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde ; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetleri yönünden yapılan değerlendirmede ; davalı tarafça düzenlenen ... nolu konişmentoya göre yükletenin International ... , ihbar adresinin ... Sanayi, gemi adının ... , yükleme limanının Savannah, boşaltma limanının istanbul olduğu, konişmento yalnızca emre kaydıyla düzenlenmiş olduğundan yükleten emrine düzelenmiş sayıldığı, davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu , sigorta sözleşmeleri uyarınca davacı sigortacının davalı taşıyana karşı tazminat talep edebilmesi için geçerli bir sigorta sözleşmesine göre, himaye kapsamında bulunan bir rizikonun gerçekleşmesi üzerine haklı bir ödemeyi yapmış olması gerektiği, bu şartların sigortacının TTK m. 1472'ye göre halef sıfatını kazanabilmesine ilişkin olup, bu şartların gerçekleşmemesi halinde TBK m. 183 vd. hükümlerine göre alacağın devri yoluyla da sigortacı sigortalıya halef olabileceği, dosyaya sunulu ... nolu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi poliçesinde sigortalının ... Anonim Şirketi (... San. A.Ş.), teminatın başlama tarihinin 31.07.2015 sona erme tarihinin 31.07.2016 olduğu kayıtlı olduğu, dosyaya sunulu ... tarafından düzenlendiği görülen faturada teslim şeklinin "CİF İstanbul" olarak belirlendiği, CİF esasına göre kurulan satım sözleşmelerinde, eşyanın taşınmasına ilişkin navlun sözleşmesini ve nakliye rizikolarına karşı sigorta sözleşmesini kurma yükümlülüğünün kural olarak satıcıya ait olduğu, eşyanın gemiye yüklenmesi ile birlikte hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçtiğinden satıcı tarafından kurulacak sigorta sözleşmesinin alıcı hesabına veya kimin olacaksa onun hesabına sözleşme şeklinde kurulması gerektiği zira sigortalanabilir menfaate sahip olan taraf satıcı değil alıcıya ait olduğundan Ekspertiz Raporu 'ndaki CİF satışa ilişkin açıklamanın yerinde olduğu, buna göre ... Ticaret ve Kağıt San. AŞ. 'nin alıcı olduğu ve eşya üzerinde sigortalanabilir menfaate sahip olduğu, dosyaya sunulu ... Bankasının 07,04.2016 tarihli dekontundan davacı ... Sigorta'nın dava dışı sigortalı ... Ambalaja 4.847,43 TL sigorta tazminatı ödediği anlaşıldığından davacı sigortacının TTK m. 1472 gereğince halef sıfatıyla dava dışı sigortalısına ödediği tazminatı rücuen davalıdan talep edebileceği böylelikle davacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır. Hasarın meydana gelmesi yönünden yapılan değerlendirmede ; TTK m. 1184 ve 1185 hükümlerine göre, gönderilenin eşyanın uğradığı hasar veya zıyaa ilişin resmi inccleme yaptırması veya hasar/zıya ihbarında bulunması gerektiği , resmi incelemenin yapılması halinde ihbara gerek bulunmadığı, dosyada TTK m, 1184'e uygun bir resmi incelemenin yapıldığına dair delil bulunmadığından tazminat talebinin dayanağı olan hasar veya ziyam haricen anlaşılabilmesi halinde TTK. m. 1185 gereğince en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, aksi halde teslimden itibaren üç gün içinde taşıyana yazılı olarak bildirilmesi gerektiği, ... tarafından davalı taşıyana gönderilen 11.05.2016 tarihli bir bildirim dosyada bulunmakla birlikte, bu bildirim rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu ve süresi bakımından da TTK m, 1185 e uygun bir bildirim olarak değerlendirilemeyeceği, eşyanın uğradığı hasar veya zıya resmi inccleme ile tespit edilmemiş ve taşıyana da bildirilmemiş ise eşyanın konişmentoda olduğu gibi teslim edildiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı şeklinde iki karine doğacağı, yükle ilgili gönderilenin bu iki karinenin aksini, diğer bir anlatımla eşyanın hasara veya zıyaa uğramış şekilde teslim edildiğini ve bu hasar veya zıyaııı taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten kaynaklandığım, ispat etmesi gerektiği, dava konusu olayda da kanuna uygun ihbar yapılmadığından bu iki karinenin doğduğu kabul edilmiş, dosya kapsamından hasarın nedenleri konusunda 3 ayrı oluşumun gösterildiği, ıslanma, diğeri yırtılma ve yıpranma, diğeri ise yağ ile lekelenme şeklinde olduğu iddiası olduğu, geminin sefer sırasında kaba deniz dalgalarına maruz kaldığı iddia edilmiş ise de uygulanan gümüş nitrat testi negatif çıktığından eşyanın deniz suyu ile ıslandığı kabul edilemeyeceği, konişmentoda yer alan FCL kaydı ve "shipper's load, stow and count" kaydı gereği, aynı zamanda eşyanın yükleten tarafından konteynerlere tam olarak yüklenerek konteynerlein mühürlenmiş olması karşısında eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu süreçte ıslanmış olduğunun ortaya konulamadığı ,eşyada meydana gelen yırtılma ve yıpranma şeklindeki hasarın sefer sırasındaki kaba deniz dalgalan sebebiyle konteyner içinde hareket etmiş olmasından kaynaklanması halinde dahi eşyayı konteyner içine yükleten istiflemiş olduğundan taşıyanın bu hasardan kaynaklanan zarardan sorumlu tutulmayacağı , eşyada bulunan yağ lekelerinin nasıl oluşmuş olduğunun da teknik incelemede belirlenememiş olmasının yanında yine konişmentoda bulunan yukarıdaki kayıtlar gereği eşyanın taşıyana teslim edildiği sırada söz konusu yağ lekelerinin eşyada bulunup bulunmadığı belirlenmediğinden hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında bulunduğu süreçte hasara uğramış olduğunun ortaya konulduğu kabul edilemeyeceğinden davanın esastan reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 88,51.TL den karar harcı olan 80,70.TL nin mahsubu ile fazla alınan 7,81.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2022 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır