İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/770 E. 2024/576 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2016/770 Esas KARAR NO:2024/576 DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA DEĞERİ:174.745,00 EURO (Dava tarihi itibariyle 1 Euro 3,2171 TL olup dava değeri TL karşılığı 562.172,13 TL'dir.) KABUL EDİLEN DEĞER:92.838,34 TL DAVA TARİHİ : 12/07/2016 KARAR TARİHİ 26/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ Şirketin dünya çapında faaliyet gösteren ve alt yapı alanında lider bir alt yapı yönetim ve kontrol şirketi olduğu; ana şirket olan ...'ya bağlı olan müvekkili şirketin, dünyanın birçok ülkesinde faaliyetlerini başarı ile sürdürdüğünü; Müvekkili şirket ile Davalı Şirket arasında 11.12.2012 tarihli ve ... numaralı bir Protokol imzalandığı, protokol kapsamında, müvekkili şirketin, Irak sınırından Ceyhan'a kadar olan Türkiye topraklarında, ham petrolün taşınmasını sağlayacak olan borular içi Davalı Şirket'e ekipman sağlayacak ve Sızıntı Tespit Hizmeti (Leak Detection System-“...”) vereceği; takiben de taraflar arasında 20.01.2013 tarihli Tedarik Sözleşmesi akdedildiğini, Taraflar arasında imzalanan Protokol ve Sözleşme kapsamında müvekkili şirketin, davalı Şirket'e Sözleşmede belirtilen projeye uygun olarak, ekipman tedarik etmek, gözetim hizmetleri sunmak, yazılım programları dahil olmak üzere gerekli kurulumları gerçekleştirmek ve sattığı ekipmanlar için Davalı Şirket'e satış sonrası hizmet sağlamak yükümlülükleri altında olduğu, davalı şirketin ise sözleşmenin 5 numaralı maddesi ve Protokol'ün 1 numaralı eki uyarınca, müvekkili şirketin sağlayacağı ekipmanlar ve vereceği hizmetlerin karşılığı olarak, müvekkili şirkete toplamda 176.900 Avro ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, Müvekkili şirket, sözleşme ve protokol hükümlerine uygun olarak, söz konusu ekipmanı Davalı Şirket'e teslim ettiği ve gereken hizmetleri Davalı Şirket'e zamanında ve eksiksiz olarak sağlandığı, buna rağmen davalı şirketin Sözleşmenin 5. maddesi ve Protokolün 1.ekinde düzenlenen ödeme yapma yükümlülüğünü tam ve eksiksiz şekilde ifa etmediğini, Sözleşme ve Protokolde belirlenen ekipman ve hizmetlere ilaveten, davalı şirketin, müvekkili şirkete 18.09.2013 tarihinde ... numaralı siparişi verdiği, söz konusu sipariş gereği müvekkili şirket davalıya ilgili ekipmanı sipariş emrine uygun şekilde sağladığı, davalı şirketin sipariş işlemi ile ilgili ödemenin yalnızca %50'lik kısmını yaptığı, geri kalan ödemeyi ise, sözleşme şartlarına aykırı olarak ifa etmediğini, Sözleşme ve Protokol hükümlerine aykırı olarak müvekkili şirkete ödenmeyen 174.745 Avro tutarındaki faturaların detaylarının listelendiğini, Müvekkili şirketin bu faturaların ödenmesi ile ilgili yönlendirdiği maillerin cevapsız kaldığını, davalı şirketin muaccel olan borcunu ödememesi nedeniyle, 31.03.2016 tarihinde ... Noterliği aracılığıyla davalı şirkete ihtarname gönderilerek 174.475 Avro tutarın, ihtarnamenin tebliğinden itibaren beş gün içinde ödenmesi talep edildiği; davalı şirket ihtarnamenin kendisine tebliğ edilmesine rağmen hiçbir ödeme yapmadığı ve ihtarnameye cevap vermediğini, Müvekkili şirketin sonrasında .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasından, takip tarihi itibariyle 174,745 Avronun karşılığı olarak 559.184 TL, 3.751,19 TL tutarı da ödenmeyen günlerin faizi olarak toplam 562.935,19 TL için icra takibi başlattığı, davalı şirket bu icra takibine 10.05.2016 tarihinde itiraz edip takibi durdurduğunu, Davalı şirket tarafından icra takibine yapılan itirazın hiçbir hukuksal dayanağının bulunmadığını, haklı davaları kabul edilerek, davalı şirket tarafından yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı şirket tarafından haksız yapılan itiraz nedeniyle dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere borçlu Davalı Şirket'in icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında karşılıklı sözleşme ile üstlenilen edimlerle ilgili davacı edimlerini yerine getirmeyerek müvekkilinin ticari olarak zora düşmesine ve ... nezdinde itibar kaybına uğramasına neden olduğunu, Müvekkili şirketin sözleşmeyi 31.10.2013 tarihinde 17.2 maddesine uygun olarak feshettiği, feshe ilişkin iradesini davacıya hem telefon ile sözlü olarak hem de yazılı olarak mektupla bildirdiği, davalı müvekkilinin, davacı şirketin yükümlülüklerine yerine getirmediği için uğradığı zararı talep hakkını da saklı tuttuğunu, Davacı şirket her ne kadar sözleşme ve protokol hükümlerine uygun olarak ekipman teslim ettiği ile müvekkiline zamanında ve eksiksiz hizmet sağladığını iddia ediyorsa da bu iddianın somut gerçekliğe taraflar arasındaki yazışmalara ve ... tarafından yazılan yazılara aykırı olduğu, 11.10.2013, 20.11.2013 ve 18.06.2015 tarihli ... tarafından düzenlenen yazılar ile Test Raporunun durumu açıkça ortaya koyduğunu; ...'ın 11.10.2013 tarihli yazısındaki sorunların giderilmediği, sözleşmenin sistemin çözülememiş sorunları dolayısıyla feshedildiğini, bahse konu mektup sonrasında davacının istenen minimum kaçak kriterlerini yerine getirme kararlığını içeren cevabı ve taahhütleri üzerine, 01.11.2013 tarihinde davacıya gönderilen mektupta; deneme modunda devam için gereken zamanın aşıldığı, buna rağmen davacıya bir şans daha verilmek istendiği; buna rağmen davacının taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine, müvekkili şirket yetkilisi tarafından davacıya 17.01.2014 tarihinde gönderilen mektupta; proje yönetimi ile ilgili olumsuz düşüncelerin davacıya aktarıldığını, büyük zaman ve para kaybı oluştuğunun belirtildiği ve sorunların giderilmesi için davacıya zaman verildiğini, ancak tüm uyarılara rağmen sorunların giderilmediğini, bunun üzerine davacıya 11.08.2014 tarihinde gönderilen mektupta, sözleşmenin imzalanmasından sonra neredeyse 10 ay boyunca davacının proje üzerinde çalışmaya başlamasının beklendiğini, projeye başladıktan sonra istenen değerlerin tutturulamadığı, sözleşme şartlarının yerine getirilemeyeceğinin esasında davacı tarafından da çeşitli tarihli mektuplarla kabul edildiğini, davacının sistem üzerinde çalışmaya başlayacağını bildirdiği 01.11.2013 tarihli mektubundan sonra da aradan geçen 77 gün boyunca önemli bir gelişme gösterilemediğini, bunun üzerine davacıya yukarıda ayrıntıları verilen 17.01.2014 tarihli mektubun yazıldığı, yaklaşık 13 aylık gecikmenin davalı müvekkili ...'a yüksek bir bedele mal olduğunu, bu zararların nasıl telafi edileceğine davacı yanca değinilmediğini, dilekçenin 1.3 nolu maddesine konu olan ekipmanların teslim alınmadığını, davacı tarafın üstlenilen hizmetleri de zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmediği; dilekçenin 14 nolu maddesindeki ek siparişin, zaten mevcut aletlerin çalışmayacağı belirtildiği için ek olarak talep edildiğini, müvekkilinin de işin aksamaması adına bu ek siparişi kabul etmek zorunda kaldığını, ancak ek siparişle istenen ekipmanın da çalışmadığı ve müvekkilinin de kalan ödemeyi haklı olarak yapmadığını, Dilekçenin 1.5 nolu maddesinde bir takım faturalardan söz edilmiş olsa da bu faturaları müvekkili şirketin kabul etmediğini, faturanın içeriğini kabul anlamına gelmemek üzere, bahse konu faturalar bile incelendiğinde bu fatura bedellerinin, deneme işletme süresinin başarıyla tamamlanmasının, FAT “Fabrika Kabul Tesleri'nin” ve SAT “ Saha Kabul Testleri'nin” başarıyla tamamlanmasının ardından ödeneceğinin belirtildiğini, yapılan işin mahiyeti ve sözleşmedeki yükümlülükler gereği FAT'a verilen onayın nihai onay olmadığını, esas yükümlülüğün SAT yani saha kabul testlerinin onaylanmasına bağlı olduğunu, davacının yükümlülüğü sadece fabrika testlerinden ibaret olmayıp davacının projenin sahaya aktarılmasından da sorumlu olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin mailinin de bu minvalde olup, saha kabulünü içermediğini, davacı ekipmanları sahaya gereği gibi aktarılmamış olup, neticede ... ile müvekkili arasında yapılan 29.08.2016 tarihli toplantı tutanağında bu durumun ayrıntılı olarak izah edildiğini, davacı yanca üstlenilen sistemin bir bütün olarak istenilen performansta çalışmayacağının vurgulandığı, bu nedenlerle iş eksilmesi yapılmasının kararlaştırıldığını, Davacı satış sonrasında ekipmanın kullanılması için her türlü desteğin verildiğini iddia etmişse de bu iddianın da gerçek olmadığını, davacının da buna ait bir delil sunamadığını, davacı tarafça ödenmesi gereken 3. kalem olarak gösterilen %5'lik tutar için dile getirilen nihai tasarımın davalı müvekkili tarafından onaylanmadığını; ödenmesi gereken 4. kalem olarak gösterilen %20'lik tutar için teslim şartının da gerçekleşmemiş olduğunu, davacı tarafça da herhangi bir tesellüm belgesi sunulmadığını, Davacı tarafça ödenmesi gereken 5.kalem olarak gösterilen %50'lik tutar için SAT testinin başarılı şekilde tamamlanması şartı gerçekleşmemiş olduğunu, ... tarafından yazılan yazılardan da bu hususun anlaşıldığını, ödenmesi gereken 6. Kalem olarak gösterilen %15'lik tutar için ... sisteminin 2 ay boyunca başarılı işlev göstermesi şartından bahsedildiğini, fakat bu şartın gerçekleşmediği; davacı tarafça son olarak ek siparişe binaen gösterilen %50'lik tutarın da istenen ekipman çalışmamış olması nedeniyle haklı olarak ödenmediğini, fazlaya ilişkin talepleri ve karşı dava hakkı saklı kalmak üzere, haksız ve kötü niyetli davanın reddine, davacı yan aleyhine %40 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Mahkememizde açılan işbu dava; davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 11/12/2022 tarihli sözleşme ile (protokol) , davacı şirket Irak sınırından Ceyhan'a kadar olan Türkiye topraklarında ham petrolun taşınmasını sağlayacak olan borular için davalı şirkete ekipman sağlama ve sızıntı tespiti hizmeti verilmesi konusunda yapılan anlaşma ve yine 20/01/2013 tarihli taraflar arasında imzalanan tedarik sözleşmeleri ile, davacı protokol ve sözleşme kapsamında davalı şirkete projeye uygun olarak ekipman tedarik etmek, gözetim hizmetleri sunmak, yazılım programları dahil olmak üzere, gerekli kurulumları gerçekleştirmek ve sattığı ekipmanların satış sonrası davalı şirkete hizmetini sağlamakla yükümlü olup, davacı sözleşmeler kapsamında üstlendiği edimleri tam ve eksiksiz olarak ifa etmesine rağmen davalının sözleşme ve protokolde belirlenen ve ifa edilen hizmet bedeli olarak 174.745-Euro nun davalı yana ....Noterliğinin 31/03/2016 günlü ihtarına rağmen ödenmediği iddiasıyla davacının davalı aleyhine yaptığı ....İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasına, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili talepli İİK 67.maddesine dayanan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı dosya kapsamıyla sabittir. Mahkememizce celple incelenen ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibinin incelenmesinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhine 06/04/2016 tarihli ödenmeyen 559.184,00-TL tutarlı faturadan doğan asıl alacak 559.184,00-TL ve gecikme faizi 3.751,19-TL olmak üzere toplam 562.935,19-TL üzerinden 29/04/2016 günü ilamsız icra takibine geçtiği ve davalı borçlunun süresinde 10/05/2016 günü borca ve ferilerine itiraz ederek icra takibinin durmasına sebebiyet verdiği dosya kapsamı ile sabittir. A-Bilirkişiler Enerji Hukukçusu Prof. Dr. ..., Petrol Mühendisi ..., Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 18/09/2018 tarihli raporda özetle; ".... 1-Finansal yönünden; a-Dava konusu takip dayanağı faturaların toplamı 174.745,00 Euro olup, dava konusu icra takibinde TL karşılığı hesaplanmak suretiyle asıl alacak talebinde bulunulduğu ve hesaplamada ise 29/04/2016 tarihli TCMB Euro Döviz Satış Kurunun 3,20 TL = Euro esas alındığının anlaşıldığı, buna göre hesaplanan (174.745,00 x 3,2 = ) 559.184,00 TL ile dava konusu takipteki asıl alacak tutarının uyumlu bulunduğu, b-Davacı şirketin dava konusu faturalara dayalı olarak teknik ve hukuki yönden haklı olduğunun sayın mahkemece kabulü seçeneğinde, davalı şirketin temerrüt tarihinden itibaren takip tarihine kadar hesaplanacak işlemiş ticari faiz talebinde bulunabileceği de sayın mahkemenin takdirinde olmak üzere takip tarihi itibarıyla işlemiş faiz tutarının 3.751,19 TL buna göre toplam takip tutarının da 562.935,19 TL olduğu; 2-Teknik yönden; a-Davacı şirketin kurduğu kaçak tespit sisteminin dünyaca kabul gören standartlara uygun olduğu ve fabrika ölçümlerinde ... tarafından hazırlanan "Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı ... Sistemi Yenileme Projesi" ihalesinin teknik şartnamesinin performans kriterlerini karşıladığı, fakat kurulum sonrası saha ölçümlerinde aynı doğruluk oranını yakalayamadığının görüldüğü, b- "Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı ... Sistemi Yenileme Projesi" ihalesinin teknik şartnamesinin 7.1, 7.2 ve 7.3maddeleri beraber değerlendirildiğinde ... tarafından sistemin tüm çalışma koşullarında çalışmasının beklendiği; ama dava konusu kaçak tespit sisteminin bu gerekliliği karşılayamadığı c-Bununla beraber ... 'ın şartname içinde talep ettiği tüm çalışma koşullarında sistemin çalışması beklentisinin davacı ve davalı şirketler arasında imzalanan protokol ve sözleşme içerisinde yer alıp almadığına dava dosyasında sunulu belgeler arasında rastlanılmadığı " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. B-Bilirkişiler Petrol ve Doğalgaz Mühendisi Dr. ... , Makine Müh. - Metalurji ..., Petrol ve Doğalgaz Yük. Mühendisi Arş. Gör. ... tarafından hazırlanan 03/09/2022 tarihli raporda özetle; "1-... sızıntı-kaçak sisteminin standartlara uygun olduğu ve montajının bu uygunluk doğrultusunda yapıldığı, 2-... ..., ... ve ... AŞ arasında karşılıklı imzalanan ve kabul edilen teknik şartname içeriğine ve ilgili maddelerine uygun olduğu, 3-Performans olarak test sonuçlarının anlaşmaya uygun ve verimli olduğu, teknik şartları karşıladığı, kurulum hatasının olmadığı ve görülmediği, 4-... AŞ tarafından talep edilen ve beklenti olarak ifade edilen tüm çalışma koşullarında tam verimlilik ifadesinin spesifik ve topografik coğrafi şartların varlığı nedeniyle ... sistemindeki ölçümlerin farklılıklar gösterebileceği ancak bu farkların sistem hatası olarak görülemeyeceği, taraflar için kusur sayılamayacağı ve gerekçe olamayacağı, 5-... sisteminin şartname ve teknik unsurlar bakımından uygun ve sorunsuz monte edildiği, çatışma testlerinin yapıldığı ve taraflarca 31.03.2017 (24.02.2017) tarihinde onaylandığı, 6-... sistemi ile ilgili olarak ... AŞ'nin sistem hatası nedeniyle taraflardan herhangi bir maddi talebinin olmadığı, bu konuda keşif esnasında da sözlü yada yazılı beyanda bulunmadığı ve hatta ... sistem montajından kaynaklı ekonomik kayıplarının olmadığını firma yetkililerince keşif heyetine iletildiği, 7-... sistem test sonuçlarının SAT ve FAT herhangi bir olumsuzluğu gösterir sonuçlar içermediği, 8-... sisteminin ... AŞ tarafından kurulumunun talep edildiği, kurulumun ... AŞ tarafından ... AŞ için yapıldığı, ... AŞ firmasının ... sisteminin kurulumu için ... ... firması ile tedarik için anlaştığı, ... AŞ'nin ... AŞ ile yaptığı anlaşmaya uyduğu ve ödemelerini yaptığı ancak ... AŞ firmasının ... ... ile yaptığı anlaşmaya uymadığı ve tedarik ettiği malzemeleri teslim almasına rağmen ödemelerini tam yapmadığı, 9-... AŞ firmasının kendi ekonomik döngüsünü yerine getirmediği ve ... AŞ ile yaptığı anlaşma gereği ödemelerini zamanında almasına rağmen ... ... tedarik firması ile olan anlaşma şartlarını yerine getirmediği ve ödemelerini tam ve zamanında yapamadığı, 10-Ödenmeyen faturaların ... sisteminin kurulumu, çalıştırılması yada verimliliği ile ilgili olmadığı, bu konuda ... AŞ firmasının da bir şikayeti olmadığı, 11-... AŞ firması için herhangi bir maddi zararın söz konusu olmadığı, keşif esnasında veya dosya kapsamında maddi kayıp ve zarar kaynaklı yazılı yada sözlü taleplerinin almadığı, 12-Dosya konusunun borç alacak ilişkisine bağlı olduğu, bu konuda tarafların ... AŞ firmasından bagımsız olarak ... AŞ VE ... ... oldukları, alacağın ise ödenmeyen faturalardan kaynaklı olduğu, kurulan ... sistemine bağlı hata yada kusur kaynaklı olmadığı, 13-... AŞ firmasının ... AŞ firması ile yaptığı anlaşma gereği tüm ödemelerini tam zamanında aldığı ancak ... AŞ firmasının ... ... firması ile yaptığı anlaşma gereği ödemelerini tam ve zamanında yapmadığı, ... ..., ... firmasının bu alacakları karşıladığında icra takibi başlattığı, 14-... sistem kurulumunda ve devreye alınıp test çalışması sonucunda herhangi bir olumsuz sonuç olmadığı, tarafların test sonuçlarını onaylayarak sistemi kabul ederek çalıştırdığı, bu süreçte ... AŞ firmasının da şikayeti ve maddi zararının olmadığı, 15-... ... firmasının tedarikleri talepler doğrultusunda sağladığı ancak kesmiş olduğu faturaların ödemelerini tam ve zamanında alamadığı, nihayetinde alacaklı duruma geldiği, 16-... AŞ firmasının ... ..., ... firması ile yaptığı anlaşma gereği olan ödemelerini tam ve zamanında yapamadığı, nihayetinde borçlu duruma düştüğü, 17-Kurulan test edilerek ... AŞ firmasına onay karşılığı teslim edilen ... sistemi ile ilgili olarak tedarikçi konumundaki ... ... firmasına atfedilebilecek herhangi bir kusurun olmadığı, 18-... AŞ firması için kurulumu gerçekleştirilen ... sisteminin petrol nakil boru hattı üzerinde teknik şartnamelere uygun olduğu, ana firma ... AŞ için sistemin ekonomik zarara sebep oluşturmadığı, 19-Dosya kapsamı konunun ... AŞ ve ... ..., ... firmaları arasında yapılan anlaşma kaynaklı olduğu ve faturaların tam ve zamanında ödenmemesinden kaynaklandığı, 20-Kurulan ... Kaçak Kayıp Testi ve Konumlandırma Sisteminin teknik şartlara uygun olduğu herhangi bir hata yada kusurunun olmadığı, dosya kapsamında ... ... firmasına atıf yapılacak bir kusurun olmadığı, 21-Dosya kapsamında ... ..., ... firmasının ... AŞ firmasına kestiği faturalar karşılığı ödenmeyen net alacak miktarının 29.04.2016 tarihi itibariyle 555.576,3460 TL (174.745,00 Euro) olduğu, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. C-Bilirkişiler Petrol Mühendisi ... tarafından hazırlanan 22/08/2023 tarihli raporda özetle; "... dava konusu Irak-Türkiye ... (...) ... Sistemlerinin Yenilenmesi Projesi kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sistemi işi teknik olarak değerlendirildiğinde; Davalı ... Otomasyon’un “IRAK-TÜRKİYE HPBH (...) ... SİSTEMLERİNİN YENİLENMESİ PROJESİ” işine istekli olarak katıldığı, ihale uhdesinde kaldıktan sonra dava dışı idare ... ile sözleşme imzalayarak yüklenici konumuna geçtiği, sonrasında bu iş kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sistemi kurulumu için davacı ile sözleşme imzaladığı anlaşılmaktadır. Yukarıda İNCELEME ve TESPİTLER madde G de detaylı açıklandığı üzere özetle; İnceleme ve kontroller yapmak üzere dava dışı idare ... ile görüşülerek ... ... tesislerine gelinerek uyuşmazlık konusu olan ... Sistemlerinin Yenilenmesi Projesi kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sistemi ile ilgili yerinde inceleme yapılmak istense de yerinde yapılan inceleme ve dava dışı ... yetkilileri ile yapılan görüşme çerçevesinde Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sisteminin davalı tarafından kurulmakla birlikte yapılan saha testlerinde sistemin teknik şartnamesinde “Kaçak tespit sitemi boru hattı düzenli rejimde çalışırken en az 20m³/h kaçak miktarını, en fazla 20 dakika içerisinde ve ±1,5 km sapma içinde konumlandırması gerektiği” şeklinde düzenlenenen performans kriterlerini sağlayamaması nedeniyle kullanılamadığı, yapılan testlerin başarısızlıkla sonuçlanması sonucunda da sistem bileşenlerini oluşturan ve yüklenici tarafından teslimi yapılan malzemelerin saklanmak üzere tutanakla depolarında muhafa edildiği, dolayısıyla da söz konusu sistemin şu anda ve öncesinde de kullanılmadığı, kullanılamadığı ve aktif olmadığı, sonuç olarak da Sayın Mahkemece yapılan özetle “bilirkişilerin keşfen elektronik ve yazılım sistemlerinde de inceleme yapılması” şeklindeki görevlendirmesi çerçevesinde davaya konu uyuşmazlık ile ilgili taahhüt kapsamında bulunan sistem ve bileşenlerinin deaktif olması nedeniyle sistem üzerinde işlevsellik anlamında inceleme ve tespitlerde bulunulamamıştır. Aynı zamanda yukarıda İNCELEME ve TESPİTLER madde E ve F de detaylı açıklandığı üzere özetle; ... Sisteminin Yenilenmesi ve Yedeklenmesi Projesi kapsamında bulunan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sistemi temin edilip yüklenici tarafından saha ekipmanlarının montaj ve devreye alma işlemleri yapılmış test aşamasında iken Irak tarafından petrol akışının durması sebebiyle testler tamamlanamadığı, bu nedenle Projenin Geçici Kabulünde Geçici Kabul Komisyonu; Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sistemi Yüklenici firma uhdesinde kalmak kaydıyla test ve devreye almanın petrol akışının başlamasından sonra yapılmasını kararlaştırıldığı, daha sonra Petrol akışının başlaması ile sahada testlerin yapıldığı ancak tam olarak teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun sonuçlar alınamadığı test sonuçlarına ilişkin İdare ile Yüklenici görüşlerinin farklı olması sebebiyle bağımsız bir kuruluştan (Üniversite Raporu) değerlendirme alındığı, raporun değerlendirilmesi sonucunda da, Söz konusu iş kalemleri için Sözleşmede yer alan bedellere uygun olarak Sözleşmeden toplam 165.735 ABD Doları tutarında iş eksilmesi yapılmasının kararlaştırıldığı, yine bu kapsamda ... Sistemlerinin Yenilenmesi Projesi kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sisteminin dava dışı idare ... tarafından hiç kullanılmadığı ve sistemden de faydalanmadığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında imzalanan protokolde işverenin ... olduğu ... Teknik Şartnamesinin de protokolün eki mahiyetinde olması nedeniyle , protokolün üçüncü sayfasında III. Genel konular başlığında 1. Maddesinde " tedarikçi (davacı) verilen hizmetler ve ürünler için gereken tüm performans kriterlerini karşılayacak şekilde hazırlanmasından sorumludur." denildiği, devamında Protokolün dördüncü sayfasında III. Genel Konular başlığında 7. Maddede " Tedarikçinin fiyatlandırması, bu protokolün eklerinde tanımlanan tüm gereksinimleri ve teknik özellikleri kapsayacaktır." denilmektedir. Bu nedenle davacı ve davalı yan arasında akdedilen sözleşmelerin eki olan ... teknik şartnamesi gereği davacının da mevcut iş kapsamında yapılan ve yapılmayan kısımlardan davacının sorumlu olacağı, dava dışı ...'la davalı ... arasında imzalanan sözleşme kapsamında saha testlerinin tam olarak teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun olmaması, Irak-Türkiye ... (...) ... Sistemlerinin Yenilenmesi Projesi kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan Kaçak Tespit ve Konumlandırma Sisteminin ... tarafından hiç kullanılmamış ve sistemden faydalanılmamış olması davacının sorumluluğunda olduğu, açıklanan sebeplerle, dava dışı ...'ın davalı ...'a karşı uyguladığı 165.735,00 USD tutarında iş eksilmesinin davacı şirketin davalıdan alacağına yansıtılması gerektiği görüşü benimsenmiştir. Yukarıda detaylı açıklandığı üzere dava dışı ... ile davalı ... arasında yapılan görüşme ve aralarındaki sözleşme çerçevesinde “... Sistemi FDS: 1.905 $, 4.1.3 ... Yazılımı: 123.825 $, 6.1.3 ... Sistem Eğitimi: 1.905 $, 7.3.4 ... Sistemi Test ve Devreye Alma: 38.100$ yukarıda belirtilen iş kalemleri için toplam 165.735 ABD Doları bedel üzerinden negatif iş değişikliği (iş eksiltme) yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraf beyanlarında davaya konu alacakla ilgili çeşitli beyanlar olmakla birlikte alacak verecek ilişkisinin destekler makbuz, dekont vb. belge ile defter kayıtlarının dosya kapsamında mevcut olmadığı görülmüştür. Bununla ilgili olarak taraflardan birinin İstanbul merkezli, diğerinin Yurt dışı merkezli olması münasebetiyle defter ve belgeler üzerinde gerekli incelemeler fiziki olarak mümkün bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle aşağıda yapılan tespit, hesap ve değerlendirmeler takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosya kapsamında mevcut belgeler ile taraf beyan ve talepleri doğrultusunda yapılmıştır. Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar ile Sayın Mahkemece yapılan Görevlendirme Çerçevesinde Dosya Kapsamında, Yine yukarıda detaylı açıklandığı üzere itiraza konu takip alacağı 174.745,00 € olup, takip tarihi olan 29.04.2016 tarihi itibariyle TCMB Euro cinsinden (efektif satış kuru = 3.20) TL para birimine çevrildiğinde 559.184,00 TL olarak talep edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu iş kalemleri için toplam 165.735 ABD Doları bedel üzerinden negatif iş eksiltmesi yapılmış olup, takip tarihi olan 29.04.2016 tarihi itibariyle TCMB USD cinsinden (efektif satış kuru = 2.81) TL para birimine çevrildiğinde söz konusu yukarıda izah edilen dava dışı ... tarafından davalı ...'a uygulamış olduğu iş eksiltme bedelinin Türk Lirası karşılığının 465.715,35 TL olduğu görülmektedir. Bu durumda kalan bakiye alacak 559.184,00 TL - 465.715,35 TL = 92.676,36 TL olmaktadır. İşlemiş faiz hesabı hususunda ise; yukarıda belirtildiği üzere davacı tarafça hangi faiz türünü talep ettiği ve hesapladığı anlaşılamamakla birlikte, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin EURO para birimi cinsi olması nedeniyle ve aynı zamanda 3095 Sayılı Kanuni Faiz Ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun " Madde 4/a – (Ek : 14/11/1990 - 3678/30 md.) Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. " hükmü gereğince ve taraflar arasında yapılan sözleşmede de gecikme faizi kararlaştırılmaması nedeniyle, taktir Mahkemeye ait olmak kaydıyla hesaplama ilgili Kanun doğrultusunda aşağıda belirtilen şekilde yapılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere takip tarihi itibari olan 29/04/2016 ile 1 USD = 2.81 , 1 EURO =3.20 TL'dir. İş eksiltmesi uygulanacak bedel 165.735 USD olup, buna göre takip tarihi itibariyle bu bedel 465.715,35 * 2.81 / 3.20 = 145.536,04 EUR olmaktadır. Bu durumda EURO cinsinden bakiye asıl alacak 174.745 € - 145.536,04 € = 29.208,95 € olmaktadır. Buna göre temerrüt tarihi olan 06.04.2016 ile takip tarihi olan 29.04.2016 tarihi arasında kalan dönem için yukarıda açıklandığı şekilde faiz hesaplaması yapıldığında işlemiş faiz 50,62 € olmaktadır. Türk Lirası karşılığı ise 50,62 * 3.20 = 161,98 TL işlemiş faiz alacağı bulunmaktadır. Bilirkişi raporunda; sonuç itibariyle davacının takibe konu icra dosyasına istinaden takip tarihi itibariyle 92.676,36 tl asıl alacak ve 161,98 tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.838,34 tl alacağı olduğu hesaplanmıştır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davacı şirket davalı şirketten taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince verilen hizmet ve kurulan ekipmanlar için kalan alacağının 174.745 Euro olduğu belirtilerek icra takip tarihi itibariyle bu alacağın 559.184,00-TL asıl alacak ve temerrüd tarihinden itibaren işleyen faiziyle birlikte toplam 562.935,19-TL talep ettiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporları birbirlerini tamamlar nitelikte olup, bilirkişi raporlarında 29/04/2016 takip tarihi itibariyle, davacının hak ediş miktarı 175.745 Euro dan, davalı tarafından dava dışı ... A.Ş. nin davacının kurduğu sistemdeki kusur ve hatalı denetimden kaynaklı olarak davalı şirkete yapılacak hak ediş ödemesinden 165.735 Usd kesinti yapılarak, davacının kendisine verilen zararın davacı hak edişinden düşülmesi gerektiğine ilişkin savunma konusunda ...'tan gelen bilgi ve belgeler ve mahkememizden alınan bilirkişi raporları ile, özellikle 22/08/2023 günlü raporda davacının 174.745 Euro luk alacağından dava konusu boru hattındaki ... sisteminin yenilenmesi ve yedeklenmesi projesi kapsamında bulunan kaçak tespit ve konumlandırma sisteminin temin edilip yüklenici tarafından saha ekipmanlarının montaj ve devriye alınma işlemlerinin yapılması sırasında, yapılan işlemlerinin test aşamasında Irak tarafında petrol akışının durması sebebiyle montaj ve devriye alma işlemlerinin testlerinin tamamlanamadığı bu nedenle projenin geçici kabulünde, geçici kabul komisyonunun kaçak tespit ve konumlandırma sisteminin yüklenici firma uhdesinde kalmak kaydıyla test ve devriye almanın petrol akışının başlamasından sonra yapılmasının kararlaştırıldığı, daha sonra petrol akışının başlamasıyla sahada testlerin yapıldığı ancak tam olarak teknik şartnamede belirtilen kriterlere uygun sonuçlar alınamadığı, test sonuçlarına ilişkin idare ile yüklenici görüşlerinin farklı olması sebebiyle bağımsız bir kuruluştan ( üniversiteden rapor alınması) değerlendirme alındığı, raporun değerlendirme sonucuna göre sözkonusu iş kalemleri için sözleşmede yer alan bedellere uygun olarak sözleşme hakedişinden toplam 165,735 Usd lik iş eksilmesinin yapılmasının kararlaştırıldığı, bu kapsamda Türkiye - Irak kaçak tespit sisteminin yenilenmesi projesi kapsamında kalan kaçak tespit ve konumlandırma sisteminin idare tarafından devre dışı bırakılarak, dava dışı ... tarafından sistemin hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan protokolün işverenin ... olduğu eki ... teknik şartnamesi gereğince, protokolün eki mahiyetinde bulunduğu ve protokolün 3.sayfasında bulunan III.Genel Konular başlığında 1.maddede "tedarikçi (davacı) verilen hizmetleri ve ürünler için gereken performans kriterlerini karşılayacak şekilde hazırlanmasından sorumludur" ve 7.maddede de "tedarikçinin fiyatlandırması bu protokolün eklerinde tanımlanan tüm gereksinimleri ve teknik özellikleri kapsar" denildiği görülmekte olup, bilirkişi kurulunca tespit edildiği gibi mahkememizce de, davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmelerin eki niteliğindeki ... teknik şartnamesi gereği davacının mevcut iş kapsamında yapılan ve yapılmayan kısımlardan sorumlu olacağı, dava dışı ... ile davalı arasında imzalanan sözleşme kapsamında saha tesislerinin tam olarak teknik şartnamedeki kriterlere uygun olmaması nedeniyle Irak - Türkiye arasındaki ... sisteminin yenilenmesi projesi kapsamında yer alan iş kalemlerinden olan kaçak tespit ve konumlandırma sisteminin ... tarafından hiç kullanılmamış ve faydalanmasının mümkün olmaması nedeniyle davacının bu sistem için davalıya fatura ettiği ve dava dışı ... ın davalı ... hakedişinden düştüğü 165,735 Usd lik iş eksilmesinden kaynaklanan davacı şirketin davalıdan alacağına yansıtılması gerektiğine ilişkin tespite iştirak edilmiştir. Esasen bu bir negatif iş değişikliği niteliğindedir. Mahkememizce sonuç olarak; yapılan değerlendirme ve bilirkişi raporundaki hesaplar dikkatle incelendiğinde, bilirkişiler icra takip tarihi 29/04/2016 tarihi itibariyle davacıdan talep ettiği 174.745 Euro nun TL karşılığı olarak 559.184,00-TL olarak hesaplandığı ve icra takibinde talep edildiği, bilirkişilerce dava dışı ... ın faydalanmadığı sistem nedeniyle 165.735 Usd lik negatif iş eksilmesinin ( ... ile davalı ... arasında yapılan görüşme ve aralarında yapılan sözleşme çerçevesinde " ... sistemi Fds 1.905Usd , 4.1.3 ... yazılımı, 123.825-Usd, 6.1.3 ... sistem eğitimi, 1.905 Usd, 7.3.4 ... sistemi test ve devreye alma, 38.100-Usd") takip tarihi 29/04/2016 tarihi itibariyle TL karşılığının dava dışı ... tarafından, davalı ... 'a uygulandığı, böylece 165.735-Usd lik TL karşılığının 465.715,35-TL olup, işbu miktarın davacının icra takip talebindeki 174.745 Euro karşılığı talep ettiği 559.184,00-TL lik alacaktan mahsup edildiğinde (559.184,00-465.715,35-TL) 92.676,36-TL davacının davalıdan asıl alacağı kaldığı, 465.715,35-TL nin Usd karşılığının 145.536,04 Euro olup, 174.745 Euro - 145.536,04 Euro =29.208,95-Euro cinsinden davacının alacağı olduğu buna göre 06/04/2016 temerrüt tarihinden 29/04/2016 takip tarihi arasındaki işbu 29.208,95-Euro alacağın Euro cinsinden faizinin 50,62-Euro olduğu, bu faizin takip tarihi 29/04/2016 tarihi itibariyle TL karşılığının 161,98-TL olup, davacının böylece icra takip tarihi itibariyle tespit edilen, 92.676,36 TL asıl alacak, 161,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.838,34 TL rücuen alacak talep edebileceği mahkememizce benimsenmiş olup, davalının itirazının işbu miktar üzerinden iptali ile, takibin işbu tutar üzerinden takip talepnamesindeki diğer koşulları ile birlikte devamına, Fazlaya ilişkin istemin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki gibi davalının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davacı icra inkar tazminatı talep etmiş ise de; İİK 67.maddesi gereğince alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirdiği için davacının icra inkar tazminatı ve reddedilen miktar yönünden da takibin haksız ve kötü niyetle yapıldığı ispat edilemediğinden davacının talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında itirazın 92.676,36 TL asıl alacak, 161,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.838,34 TL üzerinden iptali ile, takibin işbu tutar üzerinden takip talepnamesindeki diğer koşulları ile birlikte DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Takibin haksız ve kötüniyetli olarak yapıldığı ispat edilemediğinden, şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE, 4- Davacı tarafça peşin yatırılan 6.798,85 TL harçtan, kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 6.341,79 TL karar-ilam harcının mahsubu ile fazla yatırılan 457,06 TL harcın talep halinde davacıya İADESİNE, 5- Davacı tarafça yatırılan 6.341,79 TL harç ile 29,20 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.370,99‬ TL'nin davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE, 6- Davacı tarafça yapılan 23.962,5 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 16,51) hesaplanan 3.956,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 7- Davalı tarafça yapılan 100,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre (% 83,49) hesaplanan 83,49 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, kalan kısmın DAVALI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 8- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, 9- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 70.866,73 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALIYA ÖDENMESİNE, 10-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ TARAFINDAN İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı , kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 26/09/2024 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır