İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/608 E. 2025/314 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/608 Esas KARAR NO :2025/314

DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ:18/09/2023 KARAR TARİHİ:17/04/2025

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili ... Ltd. Şti. 213.432,20 EURO ve 53.638,20 USD fatura değerli , toplamda 24.024,96 kg , 93 kap miktarındaki ürünleri, ... / ... plakalı tır ve dorse ile Tacikistan ülkesinde teslim edilmek üzere, 11.11.2022 tarihinde CMR taşımacılık sözleşmesi ile ... Ltd. Şti.'ne CMR sözleşmesi ile İstanbul'da teslim ettiğini, İlgili ürünlerin alıcıya teslimi sağlanmamış olup, taşıyıcı tarafça gerekçe olarak ilgili taşıma sözleşmesi ile teslim alınan ürünlerin, İran İslam Cumhuriyeti sınırları içerisinde kusurlu bir şekilde taşıma aracıyla birlikte yanarak ziyaına sebebiyet verilmesinden bahisle Tacikistan'daki alıcıya teslim edilemediği, müvekkile, taşıyıcı - taşımaya aracılık eden firma ve Tacikistan'daki alıcılar tarafından ifade edildiğini, ilgili ürünlerin yangın sebebiyle mi yoksa başkaca bir sebeple ziyan edildiğinin tam olarak bilinmediğini, müvekkiline yangına ilişkin bir kısım belgeler ve yangın görüntüleri whatsapp vasıtasıyla gönderidiğini belge asılları ulaştırılmadığını, gönderilen yangına ilişkin İran makamlarınca düzenlendiği ifade edilen tutanakların Türkçe diline çevrildiğini, belgelerden bir tanesinin çok okunaklı olmadığından çevirmen tarafından çevirisinin yapılamadığını Çevirisi yapılan belge ve tutanaklardan, ilgili tırın ve dorsenin içerisindeki ürünler ile birlikte zayi olduğu açık bir şekilde anlaşılmadığını, CMR 17 maddesi gereğince eşyanın teslim alınmasından teslim edildiği ana kadar eşyada meydana gelen fiziksel değişiklik veya özü itibariyle kötüleşmenin ekonomik olarak değer kaybına yol açması halinde taşıyıcı bu değer kaybından ve ziyaından sorumlu kılındığını, 11.11.2022 teslim alma tarihli, CMR taşımacılık sözleşmesi ile ... / ... plakalı tır ve dorse ile Tacikistan'a götürülmek üzere teslim alınan 93 KAP - 24.024,96 kg ürünlerin, fatura değeri olan 213.432,20 EURO ve 53.638,20 USD 'nin ve teslim edilmemesinden doğan zararlar ve mahrum kalınan kar dahil olmak üzere tüm zarar kalemleri ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava niteliğinde olmakla şimdilik 160.000,00 EURO ve 53.638,20 USD'nin hukuka aykırı teslim edilmeme tarihinden itibaren CMR 27/1 gereği %5 faizi ile birlikte tazmini ve tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili Av. ... 14/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde ve özetle ; 11.11.2022 teslim alma tarihli, CMR taşımacılık sözleşmesi ile ... / ... plakalı tır ve dorse ile Tacikistan'a götürülmek üzere teslim alınan 93 KAP - 24.024,96 kg ürünlerin, fatura değeri olan 213.432,20 EURO ve 53.638,20 USD 'nin ve teslim edilmemesinden doğan zararlar ve mahrum kalınan kar dahil olmak üzere tüm zarar kalemleri ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava niteliğinde olmakla şimdilik 160.000,00 EURO ve 53.638,20 USD'nin hukuka aykırı teslim edilmeme tarihinden itibaren CMR 27/1 gereği %5 faizi ile birlikte tazmini ve tahsilini istemiştir. CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. " hükmünün yer aldığını, Eşya taşımalarından doğan hukuki uyuşmazlıklar için özel yetki kuralı mevcutsa; ilke olarak kesin olmayan özel yetki kurallarının genel yetkiyi ortadan kaldırmayacağını Eldeki davaya ilişkin yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan, taraflar arasında yapılan zorunlu arabuluculuk müzakereleri de ... Arabuluculuk Bürosu nezdinde gerçekleştirildiğini, yetki ilk itirazlarının kabulü ile, esasa girilmeksizin dosyanın yetkili mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini Davacıya her bir alacak kalemi için ne miktarda istemde bulunduğunun açıklattırılmasını Davacı karşı taraf, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava dilekçesinde fatura bedeli, eşyanın teslim edilmemesinden doğan zararları, mahrum kalınan kar ile diğer tüm zararları talep etmiş ise de, harca esas değere konu alacağın yalnızca fatura bedeli olduğunu bu alacak kalemlerine yönelik eksin harcın tamamlattırılmasını talep etmiştir. Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ... / ... plakalı tır ve dorse ile İstanbul'dan Tacikistan'a götürülmek üzere Eşya Taşıma Sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirket ile dava dışı alıcı firma arasında yapılan sözleşme ... 2020'de belirlenen teslim klozu türlerinden FCA Satış Kaydı ile yapıldığını, Sözleşmeye ilişkin teslim şekli FCA, ödeme şekli ise mal mukabili olarak belirlendiğini, FCA (Taşıyıcıya Masrafsız Teslim) teslim şeklinde, satıcının işyerinde veya belirlenen başka bir yerde, alıcı tarafından tespit edilen taşıcıya veya başka bir kişiye teslim edilmesi ve gümrük çıkış işlemlerinin de satıcı tarafından yapılacağı ve ihracat işlemlerine ilişkin gümrük masraflarının da satıcının üzerinde olduğu teslim şeklinde olduğunu, Uygulamada sıklıkla kullanılan bu ticari terimin hasarın geçişine ilişkin hükümleri değerlendirildiğinde, malların satıcı tarafından alıcıya teslim edildiği tarihten itibaren, mallara ilişkin tüm ziya ve hasarı alıcıya ait olduğunu, bu tür taşıma sözleşmelerinde gönderen ve gönderilen sıfatı alıcının şahsında birleşmekte olup, taşıma senedinin bir nüshasını elinde bulunduran kişi olması hasebiyle taşıyıcı, taşıma faaliyetinin usulüne uygun bir şekilde icrasından kendisiyle taşıma sözleşmesi akdeden alıcıya karşı sorumluluk taşıdığını, teslimatın gerçekleşmesi ile mallarla ilgili tüm masraflar, sigorta, acente ve navlun giderleri artık alıcının sorumluluğunda olduğunu, Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 11.11.2022 teslim alma tarihli, CMR taşımacılık sözleşmesinden kaynaklanan taahhüdünü yerine getirmeyen davalı şirket, esasen bu kendi ihmali davranışı nedeniyle zarara uğradığını, Davalı şirket, sözleşmeden kaynaklanan taahhüdünü yerine getirse idi, yani emtia sigortası yaptırmış olsa idi, bu zararını rizikoyu üstlenen sigorta şirketinden talep edebileceğini Fakat gelinen aşamada, vuku bulan yangın olayında müvekkili şirkete atfedilebilecek hiçbir kusur ve ihmali davranış bulunmamasına rağmen, davalı şirket kendi taahhüdünü yerine getirmemesinden kaynaklanan zararını müvekkilden talep ettiğini, Vuku bulan yangın olayında müvekkile atfı kabil kusur bulunmadığından, kendi taahhüdünü ihmali davranışı ile yerine getirmeyerek zarara uğrayan davacı tarafın taleplerinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu Davacı karşı taraf ile dava dışı alıcı firma arasında belirlenen teslim şekli FCA kaydı ile yapılmışsa da taşıma sözleşmesi alıcı firma tarafından değil, satıcı firma tarafından yapıldığını, Teslim şeklini Free Carrier teslim şekli olarak belirleyen davalı şirket müvekkili şirkete olan taahhüdünü yerine getirmediğini, Dava dışı Alıcı firma ise, hem dava dışı Alıcı firma ile davacı karşı tarafa olan sorumluluğunu yerine getirmemiş, bunun sonucunda ise davacı taraf esasen tarafı olmaması gereken sözleşmeyi akdettiğini , Taraflar arasında akdedilen taşıma sözleşmesine konu malın zıyaında müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, Vuku bulan yangında, müvekkilin neden olduğu bir fiil yahut ihmali davranış söz konusu olmadığını, Taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran haller CMR'nin 17/2. maddesinde sayılmış olduğunu, taşıma işlemi ifa edilirken vuku bulan hasar farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini, müvekkili şirket, taraflar arasında akdedilen Taşıma Sözleşmesi'ne uygun olarak, taşıma sözleşmesine konu taşıt bakımı için ağır bakımlar dahil gerekli tüm özeni gösterdiğini, ihmali hiçbir davranışta bulunmadığını, tedbirli davrandığını, Bu kapsamda, bahse konu müvekkile ait aracın gerek bakım ve muayene raporları, gerekse de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü ve Ticaret Bakanlığı Gümrük İdareleri'nden gerekli tüm bilgi ve belgelerden müvekkilinin özen yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiğinin anlaşılacağını Müvekkili şirkete ait ... plakalı taşıt, içindeki yük ile beraber yanarak zayi olduğunu, Davaya konu eşyanın zıyaında müvekkilin hiçbir kusuru bulunmadığı gibi, her ne kadar İran İslam Cumhuriyeti Polis Teşkilatı Tutanağında ortaya çıkan Yangın sebebi "sürücünün dediğine göre" arka fren lastiğinin yanması sonucu şeklinde tespit edilmişse de bahse konu yangının ortaya çıkış sebebinin tespiti için teknik bilirkişi incelemesi gerektiğini, yangının arka fren lastiğinin sıkışması neticesinde ortaya çıktığı kabul edilecek olsa dahi, müvekkili şirket, söz konusu aracın tüm bakımlarını eksiksiz yaptırdığını, İşbu davaya konu vuku bulan yangın olayı, kendisinden beklenen tüm özen ve tedbiri gösteren müvekkilin objektif anlamda kaçınabileceği ve önleyebileceği bir olay olmadığını, belirterek ; Yetki itirazlarının kabulü ile yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret mahkemesi olduğundan esasa girilmeksizin dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, bu taleplerinin reddi halinde müvekkili aleyhine ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava CMR taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce yapılan 19/01/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık; 11.11.2022 teslim alma tarihli, CMR taşımacılık sözleşmesi ile ... / ... plakalı tır ve dorse ile Tacikistan'a götürülmek üzere teslim alınan 93 KAP - 24.024,96 kg ürünlerin, fatura değeri olan 213.432,20 EURO ve 53.638,20 USD 'nin teslim edilmemesinden doğan zararlar ve mahrum kalınan kar dahil olmak üzere tüm zarar kalemleri ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava niteliğinde olmakla şimdilik 160.000,00 EURO ve 53.638,20 USD'nin CMR 27/1 gereği %5 faizi ile birlikte tazmini ve tahsili istemi konusunda olduğu tespit edilmiştir. Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07/08/2024 tarihli kök raporu ile 26/03/2025 tarihli ek rapor alınmıştır. Tüm dosya kapsamına göre; Davacı tarafın ihtiyati haciz talebi ; 01/11/2023 tarihli ara karar ile yaklaşık ispat gerçekleşmediğinden reddedilmiştir.Mahkememiz kararının istinafı üzerine İstanbul BAM 13 HD 2023/2144-1929 sayılı kararı ile istinaf talebini reddetmiştir. Davalı tarafın yetki itirazı ;19/01/2024 tarihli duruşma ara kararı ile taşınan malların teslim alındığı yer Fatih/ İstanbul olduğundan CMR konvansiyonu 31 md gereğince mahkememiz yetkili ve görevli olduğundan yetki itirazı reddedilmiştir. Davalının harç itirazı bakımından; 19/01/2024 tarihli duruşma ara kararı ile davacı vekiline HMK 31 md gereğince 2 haftalık kesin süre verilerek istenen 160.000,00 EURO ve 53.638,20 USD'nin ne kadarının;fatura değeri,taşımaya konu eşyanın teslim edilmemesinden doğan zararlar, mahrum kalınan kar, diğer zarar kalemleri olduğunu açıklaması aksi halde dosya kapsamı beyanlara göre harcı yatırılan fatura bedeli üzerinden talepte bulunulduğunun kabul edileceği ihtar edilmiş, davacı vekili kesin süre içinde beyanda bulunmamış, ihtar gereğince davacının istediği 160.000,00 EURO ve 53.638,20 USD'nin fatura bedeli olduğu kabul edilmiştir. Davalı taraf yargılamanın devamı sırasında ve aşamalarda davacının aktif husumet taraf ehliyeti bulunmadığını belirterek taraf dava şartı itirazında bulunmuştur. Dava konusu ... sayılı CMR kayıtlarına göre, gönderenin davacı ... Ltd Şti olduğu, fiili taşıyanın davalı .... Ltd Şti olduğu, Davacı vekilinin sunduğu 14/11/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; " Taşıma İşleri Komisyonculuğu sözleşmesi, taşıma sözleşmesinde olduğu gibi, şekle bağlı değildir. Taşıma işleri komisyoncusu veya bunu arızi olarak yapacak kişi ile gönderenin iradelerinin uyuşması ile sözleşme kurulmuş olur. ( Prof. Dr. Burak Adıgüzel, Taşıma Hukuku, Adalet Yayınevi, 5. Baskı, sayfa 314) Taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesinin kurulması belirli bir şekle bağlanmamıştır. İki tarafın irade açıklamaları ile kurulan rızai bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin kurulması için tarafların maddi bir tasarrufta bulunması gerekmez. (Taşıma İşleri Komisyonculuğu, Dr. Muhammed Nurverdi, sayfa 99, Yetkin Yayınları) (bu çerçevede ürünlerin maliki avtomir ile müvekkil arasında taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi var olup, Hem avtomirin müvekkile almanyadan gelen ürünlerin teslim alınması hem de almanyadan gönderilen ürünlerin taşıma işini yapan firmanın tüm iletişim ve bilgi paylaşımını müvekkil ile yapması, ve akabinde yani ürünler İstanbulda teslim alınması ile birlikte ürünlerin Tacikistana gönderilmesi yönünde Avtomirin müvekkil ile yazışmaları ve ürünlerin teslim edilememesi sebebiyle müvekkil ile avtomirin yazışmaları somut vakıaya ticari işler komisyonculuğuna ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerekli kılar)," açıklamasını yaptığı İstanbul BAM 11. HD. 08.10.2020 tarihli 2018/1941 Esas, 2020/970 Karar sayılı, emsal kararında ; ''Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında davalılara teslim edilen emtianın hasarlanması sonucu oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. Taşıma işinin Türkiye'den Fransa'ya olan güzergahı itibariyle uyuşmazlıkta CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.Somut olayda; satış usulünün CFR teslim şeklinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu teslim şeklinde satış bedeline mal bedeli ve navlun bedeli dahil olup, malın taşıyıcıya tesliminden itibaren risk ve masraflar ve dolayısıyla hasar riski alıcıya geçer. Bu durumda satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından, taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkının bulunmadığının kabulü ilke olarak doğrudur. Ancak, somut olayda davacı taraf, malların CPT satış yöntemi ile teslimi hususunda karşı tarafla anlaşıldığını, ödemenin malın tesliminde yapılmasının kararlaştırıldığını ileri sürmüş olup, dosyaya sunulan faturada da CPT teslim şeklinin belirtildiği, hatta ödemenin yapılacağı banka hesap bilgilerinin yazılı olduğu görülmüştür. Bu tür bir satışta, satıcının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar devam edeceğinden taşıma sırasında hasar meydana gelmesi halinde de sorumlulara müracaat hakkı bulunmaktadır. Bu durumda ilk derece mahkemesinin davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı yönündeki değerlendirmesi yerinde değildir.'' Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 17.01.2006 tarihli, 2005/12168 Esas, 2006/202 Karar sayılı, emsal kararında ; ''davalıların gönderen olup, taşıma sözleşmesinin tarafı oldukları, mal faturalarının satışın FOB satış olduğunu gösterse de, gümrük beyannamelerinde mal mukabili satıldığının kayıtlı olduğu, davalıların mal bedelini henüz almadıklarından mal üzerindeki menfaat ilişkisinin sona ermemiş olduğu ... Taşıma senedinin 2. Nüshasının alıcı eline geçmediğinden tasarruf hakkının gönderende olduğu.." Buna göre mal mukabili gönderimde FOB yahut FCA teslim söz konusu olsa dahi, mal bedeli tahsil olunmadığından, taşıma komisyoncusu göndericinin dava ve husumet ehliyetinin var olduğu, satıcının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar devam edeceğinden, taşıma sırasında meydana gelen hasar - zayii nedeniyle sorumlulara müracaat hakkının bulunacağı, ifade edilmiştir. Somut olayda;müracaat hakkının dolaylı temsilci vasfındaki, gönderici taşıma işleri komisyoncusu davacı ... Ltd. Şti. tarafından kullanılacağı, bu nedenle taşıma komisyoncusu sıfatıyla davacının aktif husumet taraf dava şartını sağladığı sabit bulunmuş davalı itirazı reddedilmiştir. Davalının zamanaşımı itirazında ;Taraflar arasında imzalanın Sözleşme tarihinin 11.11.2022 teslim tarihli CMR sözlemesi nedeniyle açılan davada, dava tarihinin 18/09/2023 olduğu, CMR 32 madde de öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde huzurdaki davanın açıldığı anlaşılmış, davalı tarafın zamanaşımı itirazı reddedilmiştir. Davalının tazminat sorumluluğu; CMR Konvansiyonu’nun 17 inci maddesi hükmüne göre; “1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. 3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur. 4. Madde 18 paragraf 2 ila 5`e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması, b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması, c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması, d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği, e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu, f) Canlı hayvan nakli, 5. Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır” CMR Konvansiyonu’nun 9/II inci maddesi hükmüne göre; ".. taşıma senedinde taşıyıcı tarafından beyan edilmiş bir çekince yok ise, aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajlarının iyi durumda olduğu ve yükün parça sayısı ile bunların işaret( marka) ve numaralarının taşıma senedinde yer alan beyanlara uygunluk arz ettiği konusunda delil teşkil eder. Taşıyıcı bunları kontrol edip taşıma senedine bunlarla ilgili bir çekince koymamış ise yükü ve ambalajlarını iyi durumda ve belirtilen sayıda almış sayılacaktır." Nitekim Yargıtay’ın bir kararında da belirtildiği gibi, taşıyıcının hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden taşımayı gerçekleştirmesi, eşyanın tam ve sağlam alındığı hususunda karine teşkil eder. Somut olayda; Davalı taşıyıcının yükü teslim alırken taşıma senedine dercettiği çekincesine rastlanmadığından taşıyıcının dava konusu yükü sağlam aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR Konvansiyonu’nun 8/I inci maddesi hükmüne göre; ".. taşıyıcı yükü teslim aldığı sırada yükle ilgili olarak, parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından taşıma senedindeki beyanların doğruluğunu, yükün ve ambalajın görünürdeki durumunu kontrol edecek, taşıma senedine dercedilen hususlarla yükü kıyaslayıp gerektiğinde taşıma senedine çekince koyabilecektir. Yine taşıyıcı bu beyanları kontrol etmek için gerekli araçlardan yoksun ise taşıma senedine çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacaktır.Aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecektir. " Somut olayda;dosyaya sunulu İran dilindeki evrakların tercümelerine göre; ... Belediye Başkanı imzası ile Tacikistan İçişleri Bakanlığına gönderilen 05.02.2023 tarihli yazıda özetle, belediye uzmanları tarafından yapılan incelemede, ... plakalı çekici ve ... plakalı brandalı tırın 19.01.2023 tarihinde ... yolunda yakalandığı yangın olayının tırın şoför tarafındaki arka tekerlerinin takılmasına dayalı olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Olay, arka teker fren sistemine bağlı tekerlerden biri veya daha fazlasının sürekli frenleme konumunda kalması nedeniyle, balata ve kampana arasında oluşan yüksek sıcaklık nedeniyle yangının başladığı ve yarı römorka yayıldığı kanaati belirtilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2021/1061 K. 2022/6935 sayılı ve 12.10.2022 tarihli emsal kararında; "Meydana gelen trafik kazasında fiili taşıyıcı .... Ltd. Şti.’ye ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu sabitse de taşıyıcı, aracı trafik kurallarına uygun kullanma yükümlülüğü yanında taşımanın devamı sürecinde eşyaya gelebilecek zararları engelleme yükümü hüküm altındadır. Trafik kazası tespit tutanağında davalı ... .... Ltd. Şti.’ne ait araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile taşımanın yapıldığı aracın çarpmanın etkisiyle devrilerek yandığı belirtilmiştir. Ancak, kaza sebebiyle taşımaya konu yükün ne şekilde ve ne miktarda zayi olduğunu ispat yükü taşıyıcıya aittir. Bu durumda mahkemece taşınan emtianın niteliği de dikkate alınıp dosyadaki fotoğraflar ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle kazadan sonra emtianın tümünün yanıp yanmadığı, yangının araçtaki herhangi bir bakım veya donanım eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, malın tümünün yanması halinde dahi kazadan sonra emtianın yanarak zayi olmasında ve zararın artmasında taşıyıcının kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında gerekirse konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir." Taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi, şoförün yangının gerçekleşmemesi için tedbirli bir şoförden beklenen özeni gösterdiğini ispatlamasının gerektiği, dosyada taşıyıcının yangından sorumlu olmadığına dair illiyet bağını kesen bir sebeb sunulmamıştır. Vaki yangın olayı nedeniyle oluşan zarardan CMR 17 md gereğince davalı taşıyıcı sorumlu bulunmuştur. Tazminat miktarının belirlenmesi; CMR Konvansiyonu’nun 29 maddesi hükmüne göre; hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Davaya konu olayda dosyadaki bilgi ve belgelerden davalının kasıt veya kasta eşdeğer kusuru ile ilgili bilgi ve belge olmadığından ve hasarın sebebinin kasta veya kasta eşdeğer kusura delalet etmemesi nedeniyle taşıyıcının sorumluluğu CMR 23 çerçevesinde sınırlı sorumluluk çerçevesinde olacaktır. CMR Konvansiyonu’nun 23 maddesi hükmüne göre; Yükün hasara uğraması halinde tazminat şu esaslara göre hesaplanır; İlk olarak eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz Hasar, yükün bir kısmında oluşmuşsa bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Somut olayda; Tercümesi dosyaya sunulmuş Kamyon Gönderme Belgesi/İrsaliyesi başlıklı belgede, ... iç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. (Türkiye) tarafından ... firmasına (Tacikistan) brüt ağırlığı 24.024,96 (Birim yazılmamış) 93 kap inşaat malzemesi ve oto parçası gönderildiği, taşıyıcı firmanın ... Taş. Pet. Ürün. Yedek Parça. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.Şti. (Türkiye) olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan yükleme fotoğraflarında, kolilerin tahta paletlerin üzerinde olacak şekilde yarı römorka istiflendiği görülmektedir . Dosyada mevcut beyan belgelerinden yükün, 14 kap menteşe (İnşaat malzemesi) ve 79 (1+3+69+6) kap oto yedek parçasından oluştuğu anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan 30.12.2022 tarihli faturada gönderinin 75 mm 9016 tipi 30.000 adet ve 95 mm 9016 tipi 212.850 adet kanat menteşesi olduğu, toplam bedelin 84.426,00 USD karşılığı 1.578.479,15 TL olduğu belirtilmiştir. Faturada USD para birimi üzerinden yer alan birim fiyatlar, yapılan piyasa araştırması sonucu kadri maruf bulunmuştur. Otomotiv yedek parçalarına ilişkin olarak dosyaya sunulan belgelere göre; ... firmasına ait ... firması adına İngilizce dilinde düzenlenmiş 05.12.2022 tarihli faturada, farklı marka motorlara ait silindir kafa contası, egzoz ve emme manifold contaları, valf seti, yağ filtresi contası toplam bedeli 26.282,12 Euro, bürüt kütlesi 701 kg olarak belirtilmiştir. ... firmasına ait ... firması adına İngilizce dilinde düzenlenmiş 01.12.2022 tarihli faturada segman, anayatak, biyel yatak setleri, segman servis aparatları, yağ filtresi, silindirlerden oluşan yedek parça bedelinin 32.374,49 Euro, bürüt kütlesinin 1.185,00 kg olduğu belirtilmiştir. ...…. ... firmasına ait ... firması adına İngilizce dilinde düzenlenmiş 30.11.2022 tarihli faturada toplam 1.866 segman setinden oluşan yedek parçaların 27.224,52 Euro, bürüt kütlesinin 264 kg olduğu belirtilmiştir. ... ... ... firmasına ait ... firması adına Almanca dilinde düzenlenmiş 06.12.2022 tarihli paketleme listesinde toplam bürüt kütle 6.740,76 kg olarak belirtilmiş, 06.12.2022 tarihli, ... sayılı faturalarda elektrikli yakıt pompası bedeli 115,72 Euro, 2120193767 sayılı faturalarda silecek lastiği, oksijen sensoru, fren diski, triger kayışı, buji, nozul, yağ filtresi, yakıt pompası montaj ünitesi, ampul, fren balatası, V-kayışı, alternatör, kızdırma bujişi, hava akış sensoru, sıcaklık sensoru, basınç regülatörü, yakıt filtresi, seviye sensoru, kurutucu, kavrama, montaj halkası, O-ring, hava filtresi, yakıt filtresi kutusu, regülatör, ateşleme bobini, yolcu kabini filtresi, fren sensoru, fren hortumu, fırça, yaya, silecek gövdesi, vana, fren hidroliğinden oluşan yedek parça ve sarf malzeme bedeli 64.970,95 Euro olarak belirtilmiştir. Hasara uğrayan inşaat malzemelerinin toplam fatura değerinin 84.426,00 USD, otomotiv yedek parçalarının toplam fatura değerinin 150.967,80 Euro olduğu, bu bağlamda bu miktarın taşıyıcının sınırlı sorumluluk miktarını aşıp aşmadığı değerlendirildiğinde eşyanın brüt ağırlığının 24.024,96 kg olduğu, taşıyıcının sorumlu olacağı azami miktarın CMR 23 çerçevesinde eksik brüt ağırlığın kg başına 8.33 hesap birimi ile çarpılması sonucu bulunacaktır. Hesaplamada uygulanacak SDR kuru, karar tarihine en yakın SDR kuru olacağından; 31.07.2024 Günü Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları Listesine Göre; özel çekme hakkı (SDR) 1.32950 USD olmakla davalı taşıyıcının CMR m.23/3 gereğince sorumluluğu; 24.024,96 kg x 8.33 x 1.32950 USD= 266.070,06 USD- yi aşmaması gerekir. Alınan bilirkişi ek rapor değerlendirmesine göre; Dosyaya sunulan belgeler kapsamında hasar uğrayan inşaat malzemelerinin toplam fatura değerinin 84.426,00 USD, otomotiv yedek parçalarının toplam fatura değerinin 150.967,80 Euro olduğu ve bu miktarlar toplamının sınırlı sorumluluk miktarını aşmadığı, davacı tarafça bu miktar üzerinden tazminat istenebileceği tespit edilmiştir. Davacının isteminin bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M / 1-Davalının taraf dava şartı /aktif husumet ehliyeti itirazının ve zamanaşımı itirazının reddine 2-davanın kısmen kabulü ile 150.967,80 euro ve 53.638,20 USD nin 19/01/2023 zarar tarihinden itibaren CMR 27/1 md gereğince %5 faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 396.653,38 TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatırılan 103.425,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 293.228,18 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 5-a-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 103.695,05 TL ilk gider , 31.178,75 TL tebligat , müzekkere, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 134.873,80 TL yargılama giderinin kabul nispetine göre 133.589,01 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, b-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına 6-a-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul nispetine göre 566.333,32 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, b-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince red nispetine göre 39.433,94 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, Davacı Vekili Av. ...'ın yüzüne, Davalı Vekili Av. ... e-duruşma ile yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/04/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır