İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/555 E. 2025/38 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/555 Esas KARAR NO : 2025/38 DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/08/2023 KARAR TARİHİ : 21/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirketin davalı ile arasında imzalanan sözleşme gereğince 2 aracı şoförlü şekilde davalı ... A.Ş.'nin emir ve hizmetine tahsis ettiği, Sözleşme gereğince aracın bütün bakımları ve onarımları, aracın günlük 50 km'ye kadar olan yakıtı, istihdam edilen şoförlerin maaş vb. her türlü ödemeleri ve iş gereği üniforma vb. ihtiyaçları müvekkili firma tarafından karşılandığını, Zaman içerisinde değişen koşullar ile birlikte yakıt fiyatlarındaki artışlar, istihdam edilen personellerin maaş vb. ödemelerinin aşırı yükselmesi, müvekkilinin hizmet sağladığı bölgede kendisinden başka araçların işi bırakması sonucu iş yükünün artması gibi sebepler sonucunda mali sorumlulukların arttığı ve ağırlaştığından hizmet akdinin yürütülmesinin imkansız hale geldiğini, Davalının ekim 2022'den itibaren hakediş oranlarının ve hesaplama yöntemlerinin asgari ücret ve yakıt fiyatlarındaki artışlar da gözetilerek düzenleneceğini sürekli olarak beyan ederek taahhütte bulunduğu halde müvekkili şirketi sürekli olarak oyaladığını, Ayrıca davalı şirketin müvekkiline sürekli olarak haksız ve sözleşmeye aykırı cezalar uygulanmış, hali hazırda masrafları dahi karşılamayan hakedişlerden bu cezalar mahsup edilerek şirketin katlanılamaz haldeki mali yükii daha da artırarak ve iflasın eşiğine sürüklediğini, müvekkili şirketin zor şartlar altında hizmet ilişkisini ifa etmeye çalışırken Ocak 2023 itibariyle davalının mevcut enflasyonu ve artan masrafları gözetmeksizin asgari ücret zammının dahi çok altında olacak şekilde %30'luk bir zam teklif ettiğini, Davalı şirketin hizmet akdinin bulunduğu diğer şirketlerin de sahadan eleman ve araçlarını çekmesi sonucunda müvekkili şirketin hizmet sunduğu bölgedeki 5 araçtan 3 tanesi ve ilgili personelleri çalışmaya devam etmediğini , ilgili bölgenin bütün sorumluluğu ve yükü müvekkili şirketin 2 aracına ve ilgili personellerinin üstüne bırakıldığını, Davalının %30'luk zam teklifini kabul etmek istemeyen ve sözleşme yenilemek istemeyen müvekkilinin, davalının ısrarlarına ve ricalarına iyi niyet göstererek Ocak 2023 sonuna kadar çalışmaya devam ederek Ocak 2023 ayına ait toplam bedeli 26.717,62 TL olan faturalar kestiği, Ocak 2023 ayına ait bedeli 18.586,33 TL olan faturanın reddedildiğini. Ocak 2023 ayına ait toplam 45.301,95 TL hakkediş bedeli muhatap şirket tarafından ödenmemesi ile birlikte, taraflar hakediş bedeline teklif edilen zam oranlarında anlaşamamaları üzerine müvekkili şirketin 31 Ocak 2023 itibariyle sahadaki bütün araç ve personellerini hizmetten geri çekerek hizmet akdi sözleşmesini " teklif edilen zam oranında anlaşılamaması, hakedişlerin zamanında ve tam ödenmemesi, haksız ve hukuksuz olarak cezalar kesilmesi sebepleriyle haklı nedenle devam ettirmediğini, Müvekkili tarafından davalıya kesilen 07.01.2023 tarihli 8.354,66 TL bedelli fatura, 14.01.2023 tarihli 9.755,36 TL bedelli fatura ve 21.01.2023 tarihli 8.607,60 TL bedelli fatura davalı ... A.Ş. tarafından kabul edilmiş fakat ödeme gerçekleştirilmemiş; 31.01.2023 tarihli 18.584,33 TL bedelli fatura muhatap tarafından usulsüz ve haksız şekilde direkt olarak red edilginden toplamda davalıdan alacakları olan 45.301,95 TL nin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine ... İcra dairesi 2023/... E. dosyası ile faturalara konu teslim edilmiş mallara dayalı olarak ilamsız icra takibi yaptığını, davalının süresi içerisinde borca itiraz ederek, takibin durduğunu, davalı tarafın defterleri incelendiğinde alacaklı olduklarının ortaya çıkacağını ifade ederek, İtirazın iptali ile takibin devamını, Davalının % 20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, Yargılama masrafları vc vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını Talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle, Davacının müvekkili şirket ile arasındaki 03.10.2022 tarihli işbirliği sözleşmesi uyarınca müvekkil şirketin kargo dağıtım operasyonlarında taşıma tedarikçisi olarak çalıştığı ve fesih bildirim ve sürelerine uymaksızın sözleşmeye aykırı davranarak çalışmasını sonlandırdığını, Taşımacının sözleşmeyi hangi süre ve koşullarda feshedeceğine ilişkin işbirliği sözleşmesinin 5. maddesinin 2. fıkrası: "Taşımacının herhangi bir zamanda ve yerde, herhangi bir gerekçe göstermeksizin 60 gün öncesinden bildirimde bulunmak şartıyla, sözleşmeyi tek taraflı olarak ve tazminatsız feshedebileceği" hükmünün bulunduğu, davacının aradaki sözleşmeyi haklı sebep olmaksızın feshetmesi ve çalışmasını sonlandırabilmesi için ancak 60 günlük bildirim süresine uyması halinde mümkün olacağı davacının hiç bir şekilde geçerli bir fesih bildirimi yapmaksızın sözleşmeye aykırı olarak, sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyi 31.01.2023 tarihi itibariyle durdurarak müvekkili ile olan çalışmasını bıraktığından. Sözleşmeye aykırı olarak çalışmanın sonlandırması sebebiyle cezai şartın, davacının hak edişlerinden mahsup edildiğini, Bu husus İşbirliği sözleşmesinin 5. Maddesinin 7. Fıkrasında: '...'nın, işbu sözleşmeyi bildirim yükümlülüğüne uymaksızın sona erdirmesi halinde ...'c 10.000 TL'den az olmamak kaydıyla, fesih tarihine kadar Taşımacıya ödemiş olduğu en yüksek hak ediş tutarının iki katı tutarında cezai şart ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. Ayrıca, bu durumda ...'nin hesaplanan cezai şart bedelini ...'nın hak edişlerinden ve/veya ... tarafından kendisine teminat senedinden ve/veya nakit teminattan karşılama/mahsup ve fazlası için yasal yollara başvurma haklı saklı olacaktır." şeklinde açıklandığını, Sözleşme gereği müvekkilinin davacıya ... no. 01.02.2023 tarihli 53.434,04 TL tutarlı "Cezai Şart Bedeli" faturası düzenlediğini, Düzenlenen faturanın davacı yana 08.02.2023 tarihinde müvekkil şirket tarafından davacının mail adresine gönderilmiş ancak herhangi bir cevap alamadığından fatura bedelinin davacının alacaklarına mahsup edildiğinden mahsuplaşma sonucu müvekkili şirketin davacıdan cari hesap olarak 26.717,06 TL alacağının yevmiye defterlerinde kayıtlı olduğunu ifade ederek, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, Kötü niyetli davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, Yargılama ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Davaya konu icra dosyası, faturalar, cari hesap özeti incelenmiş ardından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Taraflar Arasındaki Sözleşmenin 3.2 Maddesi Hak ediş Faturasının Düzenlenmesi Başlığını taşımakta olup "...... her haftanın sonunda ve içinde bulunulan ayın son gününde ilgili hafta için ...'nın hak edişini belirlenen standartlar ve tutarlar doğrultusunda belirler. ... elektronik ortamda paylaşır. ... bu doğrultuda faturaları haftalık olarak düzenler ...'nın kendisine elektronik olarak tebliğ edilen hakkediş miktarı ve hakkedişten mahsup/ takas edilecek kalemlere dair olmak üzere ilgili mailin kendi mailine "teslim edilmesi" anından itibaren 2 gün içinde itiraz edebilir..hükümlerini içermektedir. Sözleşmenin 3.4. maddesi ise "... ..., işbu sözleşme kapsamında düzenlenen faturaların düzenlenmesi ve kendisin teslim edilmesi için belirli bir süre tayin eder. Bu tayin edilen süre ...e* teslim edilen faturalar ...'nin ilk ödeme gününde yapılacaktır. Ödeme vadesi 7 iş günüdür. ...' nın E. Fa t ura uygulaması yoluyla fatura kesmesi halinde de ...'inin belirlediği fatura kesim tarihine riayet etmesi gereklidir. Aksi halde geç kesilen ayın ödemesi sonraki ödeme döneminde yapılabilir. Bu halde ... yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılamaz.." hükmü mevcuttur. Sözleşmenin 3.4. maddesi gereği davacı taraf, davalıdan takip öncesi işlemiş faiz talep edebileceği değerlendirilmiştir. Sözleşmenin süresi imza tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yıldır. ... sözleşmenin sona erme tarihinden gün önce sözleşmenin sona erme talebini ... 'ya iletilmedikçe. Sözleşme birer yıllık sürelerle ve aynı şartları ile otomatik olarak uzayacaktır. Ancak bu süre her durumda Taşımacının yetki belgesi süresinin sona erme tarihini ve 5 yılı geçemez. 6.2. ... , Sözleşme süresi içerisinde herhangi bir zamanda, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve 30 (otuz) gün öncesinden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla tek taraflı ve tazminatsız olarak feshedebilir. ... ise Sözleşme süresi içerisinde e her Hangi bir zamanda ve herhangi bir gerekçe göstermeksizin 60 (altmış) gün öncesinden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleş meyi tek taraflı ve tazminatsız olarak feshedebilir. 6.7. Taşımacının, işbu Sözleşmeyi bildirim yükümlülüğüne uymaksızın sona erdirmesi halinde ...'e 10.000 TL 'den az olmamak kaydıyla, fesih tarihine kadar ... 'ya ödemiş olduğu en yüksek hak ediş tutarının iki katı tutarında cezai şart ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. Ayrıca, bu durumda ... 'nin hesaplan an cezai şart bedelini Taşımacının hak edişlerinden ve/veya ... tarafından kendisine verilen teminat senedinden ve/veya nakit teminattan karşılama/ mahsup ve fazlası için yasal yollara başvurma hakkı saklı olacaktır. " şeklindedir. Alınan bilirkişi raporunda özetle, Davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği dolayısıyla davalının cezai şan tazminatından kaynaklanan takas mahsup iddiasının yerinde olmadığından, Davacının, davalıdan 45.301,33 TL asıl alacak, 159,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.461,89 TL alacağının olabileceği ve asıl alacağına takip tarihinden 3095 sayılı yasa gereği yıllık %11,75 orandan başlayacak, değişen oranlarda avans faiz işletilmesi gerekeceği tespit edilmiştir. GEREKÇE Dava, İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir. Delil olarak; icra dosyası, fatura, cari hesap ekstresi, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur. Somut davada taraflar arasındaki ihtilafın davacının, davalıya kestiği 4 adet hakkediş olan 8.354,66 TL fatura, 9.755,36 TL fatura, 8.607,60 TL fatura, 18.584,33 TL faturasından kaynaklandığı anlaşılmakla davacı tarafından 2023 Ocak ayı hakediş faturaları davalıya kesildiği, Davalının 4 adet faturayı tebliğ aldığı, 26.717,62 TL tutarlı 3 adet faturayı içerikleri ile birlikte kabul ettiği ve diğer 18.584,33 TL tutarlı faturayı kayıtlara işlememiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket faturaları tebliğ almış, 18.584,33 TL bedelli faturayı kayıtlarına işlememiş ve sözleşmenin usule uygun fesih edilmediği gerekçesi ile davacıya 01.02.2023 tarihli 53.434,04 TL tutarlı cezai şart faturası kesmekle davacı tarafından icra takibine konu edilen 3 adet fatura bedellerini cezai şart faturasından mahsup ederek cari hesapta davacıdan 26.716,42 TL alacaklı olduğunu kayıt etmiştir. İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. Davacının iddiası, davalıya kesilen 07.01.2023 tarihli 8.354,66 TL bedelli fatura, 14.01.2023 tarihli 9.755,36 TL bedelli fatura ve 21.01.2023 tarihli 8.607,60 TL bedelli fatura olup davalı ... A.Ş. tarafından kabul edilmiş olduğu halde ödemenin gerçekleşmediği, 31.01.2023 tarihli 18.584.33 TL bedelli faturanın ise haksız bir şekilde direkt olarak red edilgi, bu bakımdan teklif edilen zam oranında anlaşılamaması, hakedişlerin zamanında ve tam ödenmemesi, haksız ve hukuksuz olarak cezalar kesilmesi sebepleriyle sözleşmenin 31.01.2023 tarihi itibariyle son erdirildiği iddiasından kaynakla davalıdan alacakları olan 45.301,95 TL nin ödenmesi gerektiği yönünde olup Davalının iddiası ise sözleşmenin fesih bildirim öneline uyulmadan haksız olarak feshedildiği, cezai şart tazminatı ödenmesi gerektiği, cezai şart tutarı dikkate alındığında davacının alacak talebinin haksız olduğu yönündedir. Bu durumda taraflar arasında ihtilaf konusu olan davacının sözleşmeyi haksız olarak feshetmiş olup olmadığı, dolayısıyla davalının cezai şart tazminatını davacının alacağından mahsup etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.2 maddesine göre "...... her haftanın sonunda ve içinde bulunulan ayın son gününde ilgili hafta için ... nın hak edişini belirlenen standartlar ve tutarlar doğrultusunda belirler. ... elektronik ortamda paylaşır. ... bu doğrultuda faturaları haftalık olarak düzenler ... nın kendisine elektronik olarak tebliğ edilen lıakkediş miktarı ve hakkedişten mahsup/ takas edilecek kalemlere dair olmak üzere ilgili mailin kendi mailine "teslim edilmesi" anından itibaren 2 gün içinde itiraz edebilir... ", Sözleşmenin 3.4. maddesine göre "... .... işbu sözleşme kapsamında düzenlenen faturaların düzenlenmesi ve kendisin teslim edilmesi için belirli bir süre tayin eder. Bu tayin edilen süre ...e' teslim edilen faturalar ...'niıı ilk ödeme gününde yapılacaktır. Ödeme vadesi 7 iş günüdür. ...' nıtı E.Fatura uygulaması yoluyla fatura kesmesi halinde de ...'inin belirlediği fatura kesim tarihine riayet etmesi gereklidir. Aksi halde geç kesilen ayın ödemesi sonraki ödeme döneminde yapılabilir. Bu halde ... yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılamaz.. " şeklindedir. Buna göre davalının almış olduğu faturalara veya hakkediş bildirimlerine iki gün içinde itiraz edebileceği ve fatura bedellerini 7 iş günü içinde ödemesi gerektiği şeklinde olup Somut olayda davalının almış olduğu dava konusu ilk üç faturaya anılan sürelerde itiraz etmediği ve ödemede de yapmadığı anlaşılmakla Bu durumda davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği kanaatine varılarak dolayısıyla davalının cezai şart tazminatından kaynaklanan takas mahsup iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılarak Davacının, davalıdan 45.301,33 TL asıl alacak, 159,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.461,89 TL alacağının oluğu hesaplanmakla takibin hesap ve talep edilen 45.461,89 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verilerek takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 45.301,95 tl asıl alacak üzerinden takip koşulları ile aynen devamına, Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 3.094,57-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan harçtan mahsubu ile eksik kalan 2.320,92-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan toplam 8.056,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "... Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 6-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce taraflara iadesine Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde ... Mahkemesi'ne hitaben yazılacak dilekçeyle istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/01/2025 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza *Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*