İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/655 E. 2024/528 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/655 Esas KARAR NO :2024/528 DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/07/2022 KARAR TARİHİ:12/06/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile Davalı ... arasında 09.02.2015 tarihinde “...”” adresindeki akaryakıt istasyonunun işletilmesi için Standart Bayilik Sözleşmesi, Çerçeve Protokol, Ürün Alım Taahhütnamesi ve bu sözleşmelerin çeşitli ekleri imzalandığını, davacı ...'in 09.02.2015 tarihli “Ürün Alım Taahhütnamesi” başlıklı taahhütname ile; bayilik sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, her yıl en az 220 ton olmak üzere toplamda 1100 ton beyaz ürünü almayı, yazılı miktarda satın alma taahhüdünü yerine getiremediği takdirde ton başına 110-USD tutarının ödeme gününde uygulanmakta olan Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığında kar mahrumiyetini ödemeyi, söz konusu kar mahrumiyeti miktarının ... tarafından her bir yıllık anlaşma döneminin hitamında veya bizzat belirleyeceği dönemlerde anlaşmanın ifasıyla birlikte talep edilebileceğini veya, anlaşmanın hitamında veya anlaşmanın her ne sebeple olursa olsun sona ermesini müteakip ... tarafından ayni ticari bölgede yeni bir bayilik tesis edilip edilmeyeceğine bakılmaksızın talep edilebileceğini, anılan bedeli ve/veya ...'ten mubayaa edilecek ürün bedellerini ödenmediği takdirde, müvekkili ...'in nezdinde bulunan banka teminat mektuplarından /ipoteklerden söz konusu bedellerin tahsil edilmesine muvafakat ettiğini, ...'in anılan kar mahrumiyeti tutarını anlaşma suresi sonunda toplam olarak talep etmesine muvafakat ettiğini kabul ve taahhüt ettiğini, davalının müvekkili ... ile akdetmiş olduğu anlaşma ve imzaladığı yükümlülükler kapsamında davacının kar mahrumiyeti alacağı söz konusu olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında davalı, söz konusu taahhütlerini yerine getiremediğini ve sözleşme dönemi içerisinde 834.107 miktarında eksik akaryakıt ürünü aldığımı, işbu hususla ilgili olarak davalı tarafa ... 11.Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 13.04.2016 tarihli, ... 13.Noterliği ... yevmiye numaralı 15.12.2016 tarihli ve ....Noterli; yevmiye numaralı 31.05.2017 tarihli ihtarnamesi keşide edildiğini, söz konusu ihtarnameler ile davalı tarafa sözleşmeden kaynaklı olarak yükümlülükleri hatırlatılarak eksik ürün alımının yapıldığı ihtar edildiğini, deneyimli bir tacir olarak petrol piyasasında faaliyetlerini sürdüren davalı taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve taahhütler ile yükümlülük altına girdiğinin sabit olduğunu, detaylarını açıkladıkları taahhütname ve sözleşme maddelerinden de anlaşılacağı üzere davalının ticari olarak imza atmış olduğu sözleşmenin şartları ve hukuki sonuçlarının açıkça yazıldığını, taraflar arasında bu konuda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını, davalının işbu taahhütleri vermiş olmasının davacının tercihlerini belirleyen önemli bir neden olduğunu, çünkü doğal olarak davacının da yapacağı yatırımdan yararlanmak isteyen başka bir bayi adayını değil davalıyı tercih ederken diğer uyum kriterlerinin yanında davalının kendisine sağlayacağı ticari kazancı dikkate alarak finansal hesaplarını yaptığını ve yatırım kararını verdiğini, tarafların her ikisi de akdettikleri sözleşmeler ile üstlendikleri yükümlülüklerin farkında olabilecek iki deneyimli tacir olduğunu, bilindiği gibi akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren istasyon işleticileri markasını temsil etmeyi ve münhasıran kendisinden ürün satın almayı taahhüt ettikleri dağıtım şirketlerinden istasyondaki ticaretin arttırılmasına yönelik önemli miktarda finansal katkılar beklemekte olduğunu, davacı ...'in, davalıya ait akaryakıt istasyonunun dünya standartlarında bir istasyon olarak işletilebilmesi için önemli miktarda yatırım taahhütleri altına girdiğini ve bunların tümünü eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalının, deneyimli bir akaryakıt istasyonu işleticisi ve basiretli bir tacirden beklenmeyecek şekilde bayilik ilişkisinin devam ettiği sürede vermiş olduğu taahhütleri yerine getirmediğini, tarafların karşılıklı taahhütlerin altına diğer yandan bekledikleri ticari menfaatlerin karşılığında giriştiklerini, davacı şirketin, davalıya karşı üstlenmiş olduğu tüm yükümlülüklerine uygun davranmış olmasına rağmen, hiçbir haklı gerekçesi olmadan taahhütlerine aykırı davranan davalının, davacının önemli miktarda ekonomik kaybına sebep olduğu halde bu zararın giderimi için uzlaşmaya yanaşmadığı için huzurunuzda görülmekte olan işbu davanın açılmasının kaçınılmaz olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne davacı şirketin alacaklı olduğu döviz cinsinden tutara taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren faiz işletilmesine ve gecikme faizinin hesabında ilgili para cinsinden alacaklar için kamu bankalarının bir yıl vadeli kredilere uyguladığı faizin esas alınmasına, tespit edilecek alacak tutarının şimdilik 1.000. Amerikan Dolarının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ve ödeme tarihindeki TGMB döviz satış kuru karşılığı hesap edilecek Türk Lirası karşılığının davalı tarafından ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, akaryakıt bayilik sözleşmesinin haklı feshine dayalı kar mahrumiyeti talebine ilişkindir. Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Mahkememizce 11/01/2023 tarih 1 nolu celse ara kararı ile, iddia ve toplanan deliller kapsamında tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve davalının adresi itibariyle... Asliye Ticaret Mahkemesine bilirkişi incelemesi hususunda talimat yazılmış olup, talimat mahkememsince davalıya defter ibrazı hususunda HMK m.222 ihtaratını içerir meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen davalı tarafça defter ve kayıtların ibraz edilmediği bu sebebple yazılan talimatın bila ikmal dönmüş olduğu anlaşılmıştır. Davalının defter ve kayıtlarının incelenmesi için yazılan talimatın defter ve kayıtların sunulmaması sebebiyle bila ikmal dönmesinin ardından mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtlarının iddia ve dosya kapsamındaki deliller çerçevesinde incelenmesi için bilirkişi inceleme ara kararı verilmiş olu,p bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu 24/01/2024 tarihli raporunda özetle; "Mali İnceleme İle; Davacı tarafından ticari defter ve kayıtlar Sayın Mahkemenin ara kararı doğrultusunda ibraz edilmediğinden dava konusu talepler değerlendirilememiştir. Sektörel İnceleme ve Değerlendirme; Davacının davalı ile olan fiili akaryakıt bayilik sözleşmesinin davacı yanca haklı sebeple feshedilip feshedilmediğinin anlaşılamadığı, Akaryakıtın kullanımı sebebiyle dosya kapsamında düzenlenen rapor, duruşma tutanakları, dava taraflarının beyan ve itirazlarıyla diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde özellikle akaryakıtın TSE STANDARTLARINDA VE EPDK İLE BELİRTİLEN ŞARTLARDA satışı ve temininin yapıldığı, İş bu akaryakıt kullanımı sonucu maddi kullanımın gerçekleştiği araçlarda maddi hasara yol açmadığı, Akaryakıt ile ilgili gerek benzin ve gerekse motorinde standart dışı bir unsurunun bulunmadığı, Netice itibariyle TSE Standartlarına haiz olduğu kuvvetle muhtemel olduğu, bu nedenle davalının sözleşme konusu ürün temininde kusur ve sorumluluğunun olmadığının değerlendirildiği, " şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür. Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; taraflar arasında akarkayıt bayilik sözleşmesi akdedildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı gerekçeyle fesih edildiği davacı tarafça iddia edildiğine göre haklı fesih iddiasını ispat yükünün davacı tarafa ait olduğu kuşkusuzdur. Davacı tarafın dosya kapsamında feshin haklı olduğunu ispat etmek için sunduğu belgeler sözleşme ve ihtarnamelerden ibaret olup, davalı tarafça ihtaratlı ticari defter ve kayıt ibraz ihtarnamesine rağmen talimat mahkemesine ticari defter ve kayıtların sunulmadığı, yine aynı şekilde ticari defter ve kayıtların incelenmesi hususunda davacı vekilinin bizzat hazır bulunduğu 11/10/2023 tarihli celsede mahkememizce verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen defter ve kayıtların sunulmamış olduğu dolayısıyla davacı tarafça ispat külfetinin yerine getirilmemiş olduğu anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 1.224,80-TL karar ve ilam harcından 306,20-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 918,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Yargılama giderlerinin davacı üstünde bırakılmasına, 4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine, 5-1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024 Katip ... E-İmzalıdır Hakim ... E-İmzalıdır