İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/233 E. 2023/994 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2021/233 Esas KARAR NO:2023/994 DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:03/09/2020 KARAR TARİHİ:25/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nin ... ... A.Ş. - ... şubesi nezdindeki, .... ŞTİ lehine keşide edilen ... ... Seri Numaralı ve 18.175,00,-TL miktarlı Çek, .... ŞTİ tarafından vekil edenine ciro edildiği, vekil edeni tarafından ... VE KURTARICILIK NAK. VE SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'ye ödeme yapmak amacıyla kargoya verildiğini, 10.08.2018 tarihinde ... KARGO'nun ... Plakalı aracının görevlisi tarafından yapılan dağıtım işlemi sırasında araçtan kargo paketleri çalındığı, bu kargolar arasında iptalini istedikleri ... Kargo Numaralı paketinde bulun-duğunu, Meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin olarak İSTANBUL (ANADOLU) CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'nın 2018/... Soruşturma Numaralı soruşturmasının devam ettiğini, Meydana gelen bu hırsızlık olayı neticesinde çekin iyi niyetli olmayan 3. Kişilerin eline geçebileceği, çekin ilgili banka şubesine ibrazı halinde ödeme yapmaları riskine karşılık olmak üzere, mahkemenizden tedbir kararına ve zayi sebebiyle iptali için ... ASLİYE TİCARETİ'nin ... Esas sayılı dava açıldığını, ilgili dosyanın 27/08/2018 Tarihli Tensip Zaptı'nın 6 No'lu Ara Kararı doğrultusunda tarafımızca çek bedelinin 15'i oranında teminat yatırılmış olup, mahkemece çeke ilişkin tedbir kararı verildiğini, bu karar ... ... A.Ş. 'ye bildirildiğini, banka alınan karar doğrultusunda çek’e ilişkin olarak ödeme yasağı konulduğunu, açıklanan nedenlerle birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile: ... ... AŞ. - ... şubesi nezdindeki ... ... Seri Numaralı ve 18.175 TL çek hakkında İhtiyati Tedbir Talebimizin kabulüne, dava konusu olan ...'nin ... ... AŞ. - ... şubesi nezdindeki ... ... Seri Numaralı ve 18.175,-TL miktarlı çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ve davalıdan istirdadı ile vekil edenimize iadesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili faktoring şirketinin çekin çalıntı olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, çekin müşterisinden; fatura alacağına karşılık olmak üzere fatura ekinde ciro yoluyla devralındığını, 6361 sayılı yasa BDDK tarafından yayınlanan genelge ve tebliğlere uyularak; fatura temliki ile fatura ekinde teminata alınan çeki; çek keşidecisi veya cirantalarının zararına olmaksızın iktisap ederek; müşterinin finanse edildiğini, çekin iyi niyetli hamili olduklarını, çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına bir hareketlerinin bulunmadığını ve bunun davacı tarafından ispat edilemediğini, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Davanın menfi tespit ve çek istirdat davası olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 18/02/2022 tarihli raporunda; davalı ... şirketinin faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkındaki yönetmelikin 5.maddesindeki öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, sözleşme veya sipariş formunun taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ortaya koyacak olan belgeleri araştırmamış olduğu, fatura borçlusunun aranmadığı, borcun teyit edilmediği, müşteri beyanına istinaden işlem yapılmış olduğu, davalı ... Şti'nin davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken, çekin keşidecisine müracaat etmediğini, çekin durumu hakkında bilgisine başvurmadığı ve dolayısıyla (müracaatı halinde olumsuz durumu-çekin kayıp ve çalıntı olduğunu-öğrenebilecek iken) çalıntı bir çeki iktisap ettiği, çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermeyen, bu konuda kusurlu olan davalının, davaya konu çeki aynen iade etmesi (veya çek bedeli tahsil olunmuş ise; tahsil olunan çek bedelinin davacı tarafından (tahsil tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadını talep edebileceği..) şeklinde rapor düzenlemiştir. Talimat mahkemesi vasıtasıyla bilirkişi... tarafından düzenlenen 02/01/2023 tarihli raporda: dosya kapsamı ve davacı şirkete ait ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğunu, açılış onayları ile yevmiye defterinin kapanış onayı usulüne uygun olarak zamanında yaptırıldığını, davacı şirkete ait incelenen ticari defterlerde davacı şirketin ödeme yapmak üzere verdiği keşidecisi ... ...A.Ş. gözüken, Lehtarı ... San. Tic. Ltd. Şti. olan, ... ... ... şubesine ait ... ... numaralı 21.12.2018 vade tarihli 18.175,00 TL bedelli çek 31.07.2018 tarih ... nolu yevmiye fişinde cari hesap alacaklandırılmak suretiyle usulüne uygun şekilde kayıtlı olduğu gözüktüğünü, incelenen ticari defter kayıtlarına göre dava konusu keşidecisi ... ...A.Ş. gözüken, Lehtarı ... San. Tic. Ltd. Şti. olan, ... ... ... şubesine ait ... ... numaralı 21.12.2018 vade tarihli 18.175,00 TL bedelli çek cari hesap bakiyesine karşılık alındığını, kayıtlı olduğunu, bahse konu çekten kaynaklı davacı şirketin borçsuzluğunun söz konusu olduğu sonucu ortaya çıktığına ilişkin rapor düzenlenmiştir. Bilirkişi...tarafından düzenlenen 02/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: davalı ... A.Ş tarafından gerçekleştirilen ön finansman işlem tarihi 10.08.2018, mal ve hizmet satışından doğan ve temliğe konu fatura tarihinin 08.09.2018 olması, finansman tarihinde gerçekleşmemiş bir alacağın devranılması anlamına geldiğini, 6361 sayılı yasa (md.9/3) ile ( Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmelik) Sözleşmesi esasları ile BDDK tarafından yayınlanmış olan genelge ve tebliğ esaslarına aykırılık teşkil eden işlem yapıldığı şeklinde rapor düzenlemiştir. Dosya kapsamı ve davacı... İşlt. Ltd. Şti'ne ait ticari defter kayıtlarına göre Davacı ... İşlt. Ltd. Şti. ' ne ait ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış onayları ile yevmiye defterinin kapanış onayı usulüne uygun olarak zamanında yaptırıldığı, davacı... İşlt. Ltd. Şti.‘ ne ait incelenen ticari defter kayıtlarında davacı ... İşlt. Ltd. Şti..' nin ödeme yapmak üzere vermiş olduğu keşidecisi ... ...A.Ş. gözüken, Lehtarı ... San. Tic. Ltd. Şti. olan, ... ... ... şubesine ait ... ... numaralı 21.12.2018 vade tarihli 18.175,00 TL bedelli çek 31.07.2018 tarih ... nolu yevmiye fişinde cari hesap alacaklandırılmak suretiyle usulüne uygun şekilde kayıtlı olduğu, davalı ... A.ş. tarafından gerçekleştirilen ön finansman işlem tarihi 10.08.2018, mal ve hizmet satışından doğan ve temliğe konu fatura tarihinin 08.09.2018 olduğu, finansman tarihinde gerçekleşmemiş bir alacağın devranılmasının 6361 sayılı yasa (md.9/3) ile Sözleşme esasları ile BDDK tarafından yayınlanmış olan genelge ve Tebliğ esaslarına aykırılık teşkil eden işlem niteliğinde olduğu, davalı ... Şirketi'nin davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken, çekin keşidecisine müracaat etmediği, çekin durumu hakkında bilgisine başvurmadığı ve dolayısıyla (müracaatı halinde olumsuz durumu - çekin kayıp ve çalıntı olduğunu- öğrenebilecek iken ) çalıntı bir çeki iktisap ettiği anlaşılmakla davacının dava konusu çek bakımından davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiş, dava konusu çekte birden fazla cirantanın bulunduğu anlaşılmakla davacının istirdat talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile keşidecisi ... olan ... ... A.ş. - ... Şubesi nezdindeki, ... ... Seri Numaralı, 18.175,00, TL bedelli çek bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacının çekin davalıdan istirdatına ilişkin talebinin reddine, 3-Alınması gerekli 1.241,53 TL karar ve ilam harcından 310,39 TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 931,14‬ TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafça yargılama aşamasında yapılan 4.160,70 TL (tebligat, posta, bilirkişi masrafı) ile 372,59 TL harç toplamı olmak üzere toplam 4.533,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'NİN DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.25/12/2023 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır