İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/173 E. 2024/696 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2021/173 Esas KARAR NO:2024/696 DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:08/03/2021 KARAR TARİHİ:24/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: İşletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulanmakta olduğunu, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulanmadığını, davalının maliki bulunduğu ... plakalı araçların ücret ödemeksizin yaptığı köprü ve otoyol geçişini gösteren ihlalli geçiş listesi sunullduğunu, Söz konusu ihlalli geçişler nedeni ile doğan davacı şirket alacağı ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiğini, icra takibinden sonra 7144 sayılı Kanun’un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürüldüğünü, bu nedenle davamızın ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, bu yönüyle; icra takibine konu edilen geçiş ücretlerinin dört katını aşan ceza bedellerinin davamızın konusu olmadığını, davalı tarafça, ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yasal süresi içinde itiraz edildiğini, davalı taraf itiraz dilekçesi ile, icra takibine konu edilen geçişleri yapan araçların mülkiyetini inkar etmemekle birlikte söz konusu araçların Finansal Kiralama Sözleşmeleri kapsamında üçüncü kişiler tarafından kullanıldığı beyan edilerek, geçiş ücret ve cezalarından sorumluluklarının bulunmadığı savunulmuş olduğu, davalı tarafça süresinden yapılan itiraz nedeni ile ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen alacağın tamamı yönünden icra takibini durdurduğu, davacı adına arabuluculuk başvurularında bulunulmuş, ancak ekte sunulan arabuluculuk son tutanaklarında da görüleceği üzere ....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına ait itiraza konu borcun ödenmesine ilişkin anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle haksız itirazlarının iptali için işbu davanın ikamesinin zorunlu olduğunu, kurum alacağı ticari alacak olup, ücretli geçişe tabi yol ve köprüden ücret ödemeden geçiş yapılması anında alacak muaccel hale geldiğini, kaldı ki davalı taraf bir tacir olup, ticari iş niteliğinde olan bu davada, takip öncesi faiz talep edilmesi dayanılan emsal kararlarda ve Yargıtay Uygulamasında sarihen görüleceği üzere tamamen isabetli ve hukuka uygun olduğunu, Somut olayımızda tacire ait araçların, bağlı otoyol ve köprüden geçmesiyle beraber sözleşme kurulmuş olduğunu, anında ödenmesi gereken, tacirler arası ani edimli bir sözleşme olduğundan kesin vadeden söz edildiğini, Kesin vadeye ilişkin ayrıca tarafımızın herhangi bir yazılı bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, Nitekim ne kanunda ne de işletme protokolünde, tarafımızın ayrıca bir bildirim yapma yükümlülüğünden bahsedilmediğini, Bu nedenle ayrıca bir ihbar ya da ihtara gerek bulunmaksızın faiz tahakkuk etmekle birlikte yasal düzenleme ceza ve faize istisna olarak 15 günlük bir süre tanındığını, ödenmeyen geçiş ücreti ve cezalarına işletilen ticari faizin kazanç kabul edilmesi nedeniyle, söz konusu faiz alacağı KDV’ye tabi olduğundan, KDV Kanunu md. 24/c uyarınca faiz alacağına ayrıca KDV tahakkuk etmekte olduğunu, bu tutarının da borçludan tahsil edilmesi gerektiğini,4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 190. maddeleri uyarınca herkes iddiasını ispat etmekle mükellef olduğunu, İhlalli geçişlere ilişkin kayıtlar dilekçemiz ekinde sunulmuş olmakla davalının maliki olduğu araçların Otoyoldan geçiş yaptığını, Kaldı ki, davalının Otoyoldan geçiş yapmadığı yönünde bir savunması da bulunmadığını, davalı taraf üçüncü kişiler ile yaptığı sözleşmeleri ileri sürmekte ise de, davacı şirket kiralama sözleşmelerinin varlığını, taraflarını ve tarafların yükümlülüklerini bilmek ve bunları gözetmek durumunda olmadığını, Davalının üçüncü kişiler ile yaptığı sözleşmeler davalı ve söz konusu üçüncü kişileri bağladığını, davacı şirket bu sözleşmelerde taraf olmadığı gibi kendisine karşı da söz konusu sözleşmeler ileri sürülemeyeceğini, geçiş bedellerinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediğini, icra takiplerine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğu açıkça anlaşıldığını, diğer taraftan alacağın likit olduğu da görülmekte olduğunu, Bu nedenle, davacı lehine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacı şirket alacağının vadesi geçmiş olup, alacağın bir kısmı davalı tarafça kabul edilerek ödenmiş olmasına karşı kalan kısmının tahsili, haksız itiraz nedeni ile kötü niyetle geciktirilmekte olduğunu, davacı alacağı rehinle de temin edilmediğini, İİK md. 257 ile belirlenmiş olan ihtiyati haciz şartları oluştuğunu, açıklanan nedenlerle, davalı/borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının davacı şirket alacağını karşılayacak miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı .... yasal mevzuatına göre kurulmuş ve faaliyet gösteren bir finansal kiralama şirketi olduğunu, uzun süreli kiralama halinde, aracın işleteni, kiracı olduğunu, Dava konusu olayda da dava konusu ihlali geçişe sebebiyet verdiği belirtilen aracın/araçların olay tarihindeki işleteni, araç maliki davalı şirket ile arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, aracın/araçların zilyedi ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunan kiracıları olduğunu, Davacının iddia ettiği ihlalli geçişlerin gerçekleştiği tarihlerde araçlar kiracı/kiracıların zilyetliğinde olduğundan ihlali geçişler davalı şirket tarafından gerçekleştirilmediğini, dava konusu olayda, davalı şirket her ne kadar aracın maliki görünse de, aracın işleteni olmadığını, dava dışı finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca, aracın kiracı tarafından teslim alındığı tarihten, finansal kiralama sözleşmesi devredilinceye veya sona erinceye kadar, kiracının araç üzerindeki zilyetliği ve fiili tasarrufu devam ettiği sürece, davalı şirkete işleten sıfatı izafe edilmesi mümkün olmadığını,işleten sıfatı bulunmayan ve ihlali geçiş yapıldığı belirtilen araçlara zilyet olmayan davalı şirkete karşı başlatılan icra takibi ve icra takibine itiraz nedeniyle açılan işbu dava haksız ve mesnetsiz olduğunu, dolayısıyla, davacının, dava konusu ihlali geçiş nedeniyle, davalı şirketi borçlu göstererek .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalı şirketin itirazının iptali için açılan işbu davanın, öncelikle husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davalı şirkete karşı takip başlatılması, usul ve hukuka aykırı olduğunu, icra takibine itiraz üzerine açılan işbu dava da haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının dava dilekçesinde yer alan ... plakalı araçlara ilişkin finansal kiralama sözleşmeleri ile bu araçların kiralandığı kiracıların bilgilerine sözleşmelerin eski tarihli olduğunu, bu nedenle erişim sağlanamadığını, davalı şirket tarafından belgelerin temini için araştırma yapılmaya devam edildiğini, belgelerin temini akabinde mahkemeye ibraz edileceğini, davanın öncelikle husumet yokluğundan reddine kararı verilmesi gerektiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan ve usulden reddiedilmesini, takibinde haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacının iik.67/2 maddesi uyarınca, ilamsız icra takibine konu alacağının %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine; yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davacı taraftan tahsil edilmesi gerektiğini talep etmektedir. Davacı vekilinden cevaba cevap dilekçesinden özetle : davalı şirket tarafından icra takibine konu alacak taleplerinin, davalının finansal kiralama sözleşmesi akdettiği üçüncü şahıslara yöneltilmesi gerektiği ve davalının herhangi bir sorumluluğu olmadığı iddia edilmekte olduğunu, bu iddiaların kabulü mümkün olmadığını, müvekkili şirket söz konusu finansal kiralama sözleşmelerinin varlığını, taraflarını ve tarafların yükümlülüklerini bilmek durumunda olmadığını, davalının bu yöndeki iddialarının bir yasal dayanağı mevcut olamdığını, tüm bu nedenlerle yer alan yasa hükmünde de belirtildiği üzere alacak talepleri doğru tarafa yani araç malikine yöneltilmiş durumda olduğunu, davalının üçüncü kişiler ile yaptığı sözleşmeler davalı ve söz konusu üçüncü kişileri bağlamakta olduğunu, müvekkili şirket bu sözleşmelerde taraf olmadığı gibi kendisine karşı da söz konusu sözleşmeler ileri sürülümeyeceğini, tüm bu nedenlerle toplanacak deliller doğrultusunda, müvekkili şirketin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile; davalı tarafın ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin 1.538,50 TL (Geçiş ücreti- para Cezası), 103,11 TL Faiz - (Ticari-Yıllık) ve 18,56 TL KDV olmak üzere toplam 1.660,17 TL üzerinden devamına, davalı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirket ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın davalı mülkiyetinde olan araçların ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, varsa geçişlere ilişkin alacak miktarı, davacının davalıdan talepde bulunup bulunamayacağı ile alacağın likit olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında rapor alınmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişiler ... ve ... 'nin 24/11/2022 tarihli alınan bilirkişi raporunda: "Davacı firma tarafından gönderilen geçiş bilgisinin yanlış olduğu, davaya konu olmayan araçların bilgilerinin gönderildiği; Davacı firma tarafından gönderilen araç bilgileri doğrultusunda emniyet müdürlüklerince gönderilen araç bilgilerini gösterir pol-net çıktılanndaki bilgilerin de farklı araçlara ait olduğu;Mevcut bilgiler ışığında geçiş ücreti ödemeden yapılan geçişlerle tablonun yukarıda belirtilmiş olmasına rağmen bu bilgilerinde davacı firma kaynaklı olarak yanlış olabileceği; Davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktann 331,39TL ( Üç Yüz Otuz Bir Türk Lirası Otuz Dokuz Kuruş) olduğu tespit edilmiştir." şeklinde rapor sunmuşlardır. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların itirazı üzerine ek rapor alınmasına arar verilmiştir. Bilirkişile ... ve ... 'nin 25/10/2023 tarihli alınan bilirkişi ek raporunda: "Davacı firma tarafından gönderilen geçiş bilgilerinden çoğunluğunun araç ve plaka uyuşmazlığının olduğu; Noterler birliği ve tescil birimleri tarafından tüm araçlara ait sahiplik bilgilerinin gönderilmediği; Araç cinslerinin ve plakalarının tespitinde gönderilen fotoğraflardan faydalanıldığı; Davalı firma tarafından dosya içerisine konan araç kiralama anlaşmalarının tüm araçları karşılamadığı, eksik anlaşmaların olduğu; Sayın mahkeme başkanlığı tarafından talep edilen bilgilerin dosya içerisinde bulunan evrakların incelenmesi ile en doğru şekilde incelenmeye çalışıldığı, Araçların hgs hesaplarına 15 gün içerisinde yükleme yapılıp yapılmadığı ile ilgili herhangi bir evrakın dosya içerisinde olmadığı; Traktör cinsi araçların otoyola girmesinin yasak olduğu; Kiralama şirketi tarafından garanti veya anlaşma süresi biten araçların satılmış, bu araçların satıldıktan sonra plakalarının diğer araçlara verilmiş olabileceği; Davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın 4.212,27TL ( Dört Bin İki yüz On iki Türk Lirası Yirmi Yedi Kuruş) olduğu tespit edilmiştir." şeklinde rapor sunmuşlardır. Bilirkişile ... ve ... 'nin 05/06/2024 tarihli alınan bilirkişi ek raporunda:" 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun'un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır. Asıl Alacak Ticari Yıllık Faiz KDV Genel TOPLAM Takibe konu Geçiş + Ceza Bedeli :371,35 TL+1.485,40 TL = 1.538,50 TL. 1.538,50 TL 103,11 TL (yıllık %9,75 ve %10,50) 18,56TL 1.660,17 TL Takibin toplam 1.660,17 TL. üzerinden (takip tarihi itibariyle) davalı şirket adına devam edebileceği," şeklinde rapor sunmuşlardır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; trafik sicilinde araç maliki olarak görünen kişi, bu aracını finansal kiralama sözleşmesi uyarınca kiracıya teslim ettikten sonra trafik kazası meydana gelmesi halinde, malın zilyedi olan kiracı, 2918 sayılı KTK’nın 3. maddesi uyarınca işleten sıfatıyla zarar gören üçüncü kişilere verilecek zararlardan sorumlu olacaktır. Ancak somut olaya konu alacak, 2918 sayılı Kanun hükümlerine göre aracın trafik kazası sonucu üçüncü kişilere verdiği zararlardan işletenin sorumlu tutulduğu bir eylemden kaynaklı olmayıp, davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan davalı adına kayıtlı ve ihbar olunan şirketin finansal kiralama sözleşmesi uyarınca kiracısı olduğu aracın ihlalli geçiş eyleminden kaynaklı bir alacaktır. Yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem, ücret ödenmeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olmakta, ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme, oluşan neticeyi ortadan kaldırmaktadır. O halde, davaya konu ihlalli geçişten kaynaklı alacak yönünden husumetin araç sahibi/kiralayan davalıya yöneltilebileceği kanaatine varılmış, davalının husumet itirazının reddi gerekmiştir. Yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile davalıya ait araçların davacı firma tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli /eksik bakiyeli geçiş yaptığı, geçiş yaptığı gişe ücretlerinin ödenmediği, geçiş ücretinin cezasız 15 günlük süre içerisinde de davalı tarafından ödenmediği, bu nedenle davalının geçiş ücretinden sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali başlıklı 30.maddesinin birinci fıkrasında otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı Karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası uygulanacağının belirtildiği, 16/05/2018 tarihli 7144 sayılı yasanın 18.maddesi ile yapılan değişiklik sonucu ilgili maddenin "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde düzenlendiği, takip ve dolayısı ile dava konusu edilen bedelin Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre kanuna uygun olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davanın kabulüne, İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü bulunmakla birlikte somut olay bakımından davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, yaptığının tespiti halinde geçiş ücreti ve ceza miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği ve bu hali ile davalının itirazında itiraz anında haksız olmadığı ve alacağın likit olmadığı dikkate alınarak şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin aynen devamına, 2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcından 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 368,30 -TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 127,10-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 5.528,45-TL masraf olmak üzere toplam 5.655,55‬TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.660,17-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7- 1.320,00 TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Dair, miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekili ile davalı vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/09/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır