İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1178 E. 2024/774 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2018/1178 Esas KARAR NO :2024/774 DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:15/09/2014 KARAR TARİHİ:15/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında .... Noterliğinin 03.04.2007 tarih ... yevmiye sayılı işlemi ile ... Tesisleri işletme devri sözleşmesi ve eki niteliğindeki 04.07.2008 tarihli yevmiye sayılı işlemi ile ek protokoller imzalandığını, davalının sözleşmeye aykırı tutum ve davranışları sebebiyle müvekkil tarafından sözleşmenin haklı bir şekilde fesih edildiğini, müvekkil şirketin söz konusu tesisleri ihtiyacı bulunduğunu, ticari faaliyetinin devamlılık göstermesi gerektiğini, davalının fesih işleminden sonra yasa ve sözleşme gereği anılan tesisleri tahliye ederek teslim etmediğini, elleçleme, paketleme ve diğer işlemin mecburen davalıya yaptırılmak zorunda kalındığını, bu mecburiyetler nedeniyle sözleşmenin fesih edilmesine rağmen ticari ilişkinin devam edegeldiğini, uyuşmazlığında gemi tahliye, yükleme iş ve işlemlerinden kaynaklandığını ve davalıya yaptırılmak zorunda bulunulduğunu açıklayarak, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu 10.09.2012 tarih ve ... nolu 131.548,33 TL bedelli faturanın 29.232,96 TL lik kısmının, 15.09.2012 tarih ve ... nolu 131.176,51 TL bedelli faturanın 29.150,55 TL lık kısmının ve 24.09.2012 tarih ve ... nolu 107.873,31 TL bedelli faturanın icra takibinde 19.417,20 TL KDV talep edilmediğini ve bu faturanın tümünden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının 08.03.2007 tarihli ... Tesisleri işletme hakkı devri sözleşmesinin feshine yönelik sebeplerin gerek yürürlükteki kanun gerekse taraflar arasındaki sözleşme bakımından hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiğini, bunun da yerinde olmadığını İskenderun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/779 sayılı dosyasının bekletici mesele sayılması gerektiğini ve davacı yanın iddialarında tamamen haksız olduğunu vurgulayarak davanın reddini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti raporundan özetle; Davacı ... Menfi tespit davasına konu olan davalı Denizciler Birliğinin 22.10.2012 tarih ... Müdürlüğü ... sayılı dosyasında itiraz edilmemesi sebebiyle kesinleşmesi sonrasında kısmı olarak borcun kabulü ve ödenmesi, ardından borcu kısmi ödeyen Davacı ... A.Ş firmasının ödenmediği kısmının borcunun olmadığı iddiası ile Menfi tespit davasına konu ettiği , yapılan yargılama sonucu kısmi borcun varlığı, kalan kısmının olmadığı, sonrasında tarafların temyiz başvurusunda bulunduğu son olarak davalının karar düzeltme talebi ile mahkemesinde durumun tetkik ve incelemesi için yapılan çalışmada dosya daki tüm bilgi ve Dosyada bulunan mali defter bilgileri, muavin defter dökümleri, tespite konu her bir faturanın mali incelemesi ve bu incelemede fatura bilgilerinin irdelenmesi, Sözleşme, ek protokol, fesih ihbarları, faturaların karşılıklı iadeleşerek kayda alınmış olduğunun gözlenmesi eklerde verilen bilgi ve detayda denetime elverişli tamamlandığında sözleşme ve ek protokollerin içerikleri, tarafların sözleşme ve ek protokollerin feshine dair iddiaları ile feshe rağmen karşılıklı iş yapılmaya devam edildiğine dair beyanları, faturaların içerikleri, navlun fark faturası olarak düzenlenen faturada yazılı dönemler itibariyle taraflar arasındaki sözleşmede navlun farkı alınıp alınamayacağına hususlarında gemi tahliye-elleçleme konularında uzman teknik bir tespitin yapılması ile sağlanabileceği bu durumda yapılan tespitler, davaya konu 3 faturadaki miktar-tutar durumunun sözleşme- ek protokol nezdinde değerlendirilmesi kanaati oluştuğu, İş bu faturaların davalı taraf da gelir, davacı taraf da gider/stok kalemleri sektör uzmanı verileri ile irdelenerek değerlendirilebilecek olup sektör uzmanlığının genel değerlen lirmeye de katkı sağlayabileceği heyetimizce değerlendirildiği, ardından İcra takibine konu alacağın varlığı ve hesaplamasını Sektör uzmanlığı tarafından miktar ve yer olarak tespiti ile konsolide-kombine olarak her bir fatura-cari hesap nezdinde verilen görevleri kapsar şekliyle tamamlanabileceği, Başka bir değişle davaya konu miktar analizlerinin, ayrıca Navlun fatura bedelinin miktar ve işlevsel hususların Sektör uzmanlığınca değerlendirilebileceği , Denetime elverişli teknik taraf da yapılan tespitler sonrası denetime elverişli mali veriler ve finansal durum, akit uzmanlığı bir bütün konsolide ve kombine olarak değerlendirme yapılabileceği, Genel Değerlendirme Bakımından, Somut olayın çözümü için öncelikle uyuşmazlık konusu fatura alacağının ana sözleşme hükümlerine göre mi, ana sözleşme sonrası kurulan ek protokol hükümlerine göre mi hesaplanması gerektiğinin belirlenmesi gerektiğini, bu noktada taraflar arasındaki tartışmanın özünü, ana sözleşmedeki hesaplama şeklini tadil eden ek protokolün feshedilmesi sonrası ticari ilişkinin sürdürülmesinin feshin hüküm ve sonuçlarını doğurmasını engelleyip engellemediği, zira davalının iddiaları bu yönde olduğu, Davalının iddia ettiği gibi bu sözleşmenin 7.6.2012 tarihli ve .... Noterliğinin ... yevmiyo no'lu ihtarnamesinden önce 17.10.2011 tarihinde feshedildiğine ilişkin bir belgeye dosya kapsamında rastlanmadığı, Mahkemenin ara kararında tarafların sözleşme ve ek protokollerin feshine dair iddiaları: ile feshe rağmen karşılıklı iş yapılmaya devam edildiğine dair beyanlarının değerlendirilmesi talep edilmişse de davacının ana sözleşme ve eklerini feshettiği tarih 7.6.2012 tarihi olduğu, davalının iddialarında dayandığı fesih ise hem konu hem tarih itibariyle farkbı olup davalı yalnızca 10.5.2007 tarihli Ek Protokof'ün 17.10.2011 tarihinde feshedildiğini beyan ettiğini, bu fesih beyanına ilişkin de dosya kapsamında bir belgeye rastlanmadığı için taraflar arasındaki ana sözleşmenin ve eklerinin (10.5.2007 tarihli olan Ek Protokol dahil) 7.6.2012'ye kadar hüküm ve sonuç doğurduğu, Mahkemenin kanaatinin bu yönde olması halinde, uyuşmazlığa konu faturalar açısından 7.6.2012 tarihine kadar 10.5.2007 tarihli Ek Protokol hükümlerinin uygulanması gerektiği, Uyuşmazlık ana sözleşme ile ana sözleşmenin m. 8.1.9 hükmünü değiştiren Ek protokoldeki hesaplama hükmüne ilişkin olduğu, 8.3.2007 tarihli ana sözleşme ve 10.5.2007 tarihli Ek Protokol değerlendirildiğinde her ikisinde de toplam hizmet bedelinin 4.50 USD olduğu ancak ana sözleşmeden farklı olarak Ara Nakliye (Tesis-... Depoları)/İç Nakliye (Tesis içi depolar arası nakliye) ve stoklama bedeli 1.00 USD/TON iken, Ek protokolde Ara ve İç Nakliye Bedelleri ikiye bölünmüş ve 50'sinin geni boşaltma ve yüklemenin tamamlanmasının ardından diğer %50'sinin de torbalama ve araçlara yükleme sonrası yapılacağı kararlaştırıldığı, özetle her iki düzenleme arasında toplam fiyat bakımından bir farklılık olmayıp, yalnızca ara ve iç nakliye bedellerinin ödenmesinin usulü ve zamanı bakımından bir farklılık yaratıldığı, İkinci halde, paket fiyat uygulaması değil yapılan işin iki aşamada tamamlanmasına bağlı ödemeye yapılacağının kararlaştırıldığı düşünüldüğünü, Davalının, 10.5.2007 tarihli Ek Protokol ile 4,50 USD/TON fiyatın ... Tesislerini de kapsamının konu edildiği, bu fiyatın kabulü halinde ... Tesislerinin işletmesinin de davalıya verileceğinin bildirildiğini, davalının ... Tesislerinin de kendilerine verilmesi şartı ile sözleşmeyi imzalamayı kabul ettiğini beyan ettiğini, ancak dosya kapsamında yer alan Ana Sözleşmenin eki niteliğindeki Gübre Elleçleme Prosedürü (Yevmiye No ...) başlıklı ek sözleşmenin 6. Sayfasında, “Gübretaşın talebi halinde İşletici, ...'ın ... deposundan da yapılacak gübre elleçleme (gemiden tahliye, ara nakliye, istifleme, torbbalama ve araçlara yükleme) hizmetlerini 4,5 USD/TON karşılığında yukarıda belirlenen şartlarda yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, Elleçleme bedel değişiklikleri sözleşmenin 8.1.9 maddesinde yer alan şekilde yapılacaktır” ifadesi bulunduğunu, buna göre, Ana Sözleşme yapılırken, davacının talebi alinde ... Deposundan da elleçleme yapılabileceği ve bu halde bedelin Ek Protokolde olduğu gibi 4,5 USD/TON olacağı belirlendiğini, başka ifadeyle ... Tesisleri ile ilgili hüküm, 10.5.2007 tarihli sözleşmeden önce akdedilen 8.3.2007 tarihli ana sözleşmenin eki niteliğindeki Gübre Elleçleme Prosedüründe ele alındığını ve düzenlendiğini, bir konu olduğu için 10.5.2007 tarihli sözleşmede ... Tesislerinin de kendilerine verileceği düşüncesi nedeniyle (eş deyişle 10.5.2007 tarihli sözleşmenin hukuki anlamda saikinin) söz konusu 4.50 USD/TON fiyatın kabul edildiği yönündeki iddiaları konusunda nihai takdirin mahkemede olacağı kanaatine varılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması zorunludur. Deniz alacakları 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. maddesinde tanımlanmış olup 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca 6762 sayılı Kanun'un 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz “ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak Asliye Ticaret Mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13/07/2012 tarih 4S1 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Kararı uyarınca adı geçen uyuşmalıklar için ihtisas mahkemesi olan Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlendirilmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde; taraflar arasında 03/04/2007 tarihli İskenderun Sarıkseki Tesisleri İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve eki niteliğindeki 04/07/2008 tarihli, 14/07/2008 tarihli protokol ile ... yevmiye nolu ek sözleşme ve bu sözleşmelere dayanılarak yapılan bütün elleçleme prosedürüne dair ek protokoller imzalandığı, bu sözleşmesel bu ilişkinin 08/06/2012 tarihinde bitmesine rağmen ticari ilişkinin devam ettiği, devam eden bu ilişki nedeniyle fatura, navlun bedelleri ile bunların ödenip ödenmediği noktasında somut uyuşmazlık olduğu, taraflar arasındaki asıl ve ek protokol ile kararlaştırılan işin(elleçleme) özel ihtisas mahkemesi olan Deniz İhtisas Mahkemesince değerlendirilip karara bağlanması gerektiği, deniz ticaret mevzuatından kaynaklı davalara bakmakla görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) olduğu anlaşıldığından ilgili bu dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere; 1-Taraflar arasındaki somut uyuşmazlığın deniz ticareti hususundan kaynaklandığı ve İstanbul 17 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) görev yaptığı anlaşıldığından dosyanın ilgili bu mahkemeye gönderilmesine, mahkeme esasının işbu şekilde kapatılmasına, Dair, dava dosyasının daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olmasından dolayı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/10/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır