İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/436 E. 2026/210 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/436 Esas KARAR NO : 2026/210

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) DAVA TARİHİ : 23/07/2024 KARAR TARİHİ : 05/03/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, davalı kooperatifin 2023 yılı olağan genel kurul toplantısını 20/06/2024 tarihinde yapıldığını, müvekkilini toplantıda eşi ...'nin temsil ettiğini ve görüşmeler sırasında gündemin 10 ve 12 maddelerine karşı oy kullandığını ve muhalefet şerhini tutanağa geçtiğini, gündem maddesi gereğince okunması gereken sözleşme maddeleri okunmadığını, tartışılmadığı ve üstünkörü bir açıklama ile oylamaya geçildiğini, alınan kararda ''riskli alanda henüz imar kanunu 18 madde gereğince uygulama yapılmamış olduğu için inşa olunacak yapılarda bağımsız bölüm metrekareleri ve bağımsız bölümler henüz netlik kazanmamıştır.'' denmekte olduğunu, devamında da ''... Noterliğinin 15.06.2022 tarih ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin onaya sunuldu ve 4 ret oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi'' denmekte olduğunu, gündemin 11 maddesinde her bir kooperatif üyesine net 30 metrekare hisse düştüğünü, kooperatif hissesine düşen net inşaat alanı 4020 metrekare,brüt inşaat alanı da 4.824 metrekare olarak belirtildiğini, ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte 30 Haziran 2024 tarihinde yapılan 2023 yılı genel kurulunda alınan 10 ve 12 Maddelerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı davaya cevap vermemiştir. Dava; davalı kooperatifin 30/06/2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan 10 ve 12 nolu gündem maddelerindeki kararların bozulması istemine ilişkindir. Dosya içerisinde bulunun Ticaret Sicili Gazetesi örneği İTO kayıtları, 30/06/2024 tarihli 2023 yılı Olağan Genel Kurul Toplantı Tutanağı ve gündem maddeleri, ... 15. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 02/05/2024 tarihli İhtarname kooperatif ana sözleşmesi ve toplantı hazır olanlar listesinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür. Uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; Davalı kooperatifin 30/06/2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan ve dava konusu yapılan kararların iptali koşullarının bulunup bulunmadığının tespiti için inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş,Bilirkişi olarak SMMM ... ve Ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar konusunda uzman Dr. ... ve Yapı Kooperatif alanında uzman ...'e tevdii edilmiş ve bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 19/04/2025 tarihli bilirkişi kurulu kök raporu ve SMMM ... ve Ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar konusunda uzman Dr. ... ve Yapı Kooperatif alanında uzman ... ile yeni atanan İnşaat Mühendisi ...'nun da içinde bulunduğu 11/02/2026 tarihli bilirkişi kurulu ek raporun dosyamız arasında olduğu görülmüştür. 19/04/2025 tarihli bilirkişi kurulu kök raporunda özetle: dava konusu, uyuşmazlığın, 30.06.2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ait olağan Genel kurul toplantısında alınan 10 ve 12 maddelerin iptaline ilişkin olduğu, 30.06.2023 tarihinde yapılan 2023 yılı genel kurul toplantısının zamanında, usulüne uygun, yeterli sayı ile toplandığı ve kararların yeterli çoğunluk ile alındığı, iptali talep edilen 10 ve 12. Maddelerin kanuna ana sözleşmeye, objektif iyi niyet kurallarına ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.

11/02/2026 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: dava konusu, 30.06.2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ait olağan Genel kurul toplantısında alınan 10 ve 12 maddelerin iptaline ilişkin olduğu ve 30.06.2023 tarihinde yapılan 2023 yılı genel kurul toplantısının zamanında, usulüne uygun, yeterli sayı ile toplandığı ve kararların yeterli çoğunluk ile alındığı Gündemin 10. Maddesi Yönünden İnceleme Kararın içeriği ve niteliği bakımından bu madde aynı anda; Sözleşmelerin okunması, İcazet (sonradan onay), devam eden davaların paylaşılması yönetim kuruluna geniş yetki verilmesi gibi birbirinden bağımsız ama ağır sonuç doğuran hususları tek kalemde içermektedir. Kooperatifler Kanunu açısından değerlendirme; bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali Kooperatifler Kanunu M.42 ve M.46 gereği: Genel kurul, bilgilenmiş irade ile karar almalıdır. Ortaklara sözleşme metni okunmalı, tartışılmalı ve açıklanmalıdır. Somut olayda: sözleşme maddeleri okunmamış yalnızca dava süreçlerinden bahsedilmiş Sözleşmenin bedeli, süresi, paylaşım esasları ve ortaklara düşen bağımsız bölümler belirlenmemiş, açıklanmadığı anlaşılmaktadır. Kentsel dönüşüm sınırsız yetki vermez. 6306 sayılı Kanun Süreci hızlandırır, ama mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz ve Belirsiz, açık uçlu sözleşmelere meşruiyet sağlamaz. İmar Kanunu uygulama açısından (İK M.18) Proje yapılmadan, Parselasyon netleşmeden ve Bağımsız bölümler belirlenmeden arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması, Yargıtay’a göre yüksek risklidir. Bu yönüyle karar 6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Yasasına dayanamaz. gündemin 12. maddesi yönünden inceleme kararın içeriği ve niteliği bakımından kararın özü,her ortağa 1 daire verilemediğinden bahsediliyor. çözüm olarak ortakların birleşmesinden bahsediliyor. zorla kura ile birleştirme yapılıyor, yönetim kuruluna geniş yetki veriliyor. Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşme açısından, eşitlik ilkesinin ihlali söz konusudur, Kooperatifler Kanunu M.1 ve yerleşik içtihat: ortaklar eşittir ve keyfi ayrıcalık yaratılamaz. ancak: kat maliki olanlar avantajlı, birleşenler kura dışı ve diğerleri belirsizliğe mahkûm bırakılmaktadır, ana sözleşme kura ile tahsis esastır. kura hak kaybını yaratmak için değil adil dağılım olması bakımındandır, karar ana sözleşmeye açıkça aykırıdır. mülkiyet hakkına ağır müdahale mevcuttur. Müdahale ile ortağın tanımadığı biriyle ve Zorunlu ortaklığa itilmesi sözkonusudur. Anayasa M.35 ve TMK M.683: Mülkiyet serbestçe kullanılır ve Ortaklık zorla kurulamaz. Yargıtay: “Zorunlu ortaklık, mülkiyet hakkının ihlalidir.” “Her ortağa daire verilemez” İddiasının incelenmesi Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği M.29'a göre: 28,5 m² net daire mümkündür. Kendi payları Net alan: 4.020 m² ve Ortak başına: 30 m² olabilir. Teknik olarak: Her ortağa 1 bağımsız bölüm yapılması mümkündür. Bu durumda 12. maddedeki gerekçe hukuki ve teknik dayanaktan yoksun kalır. şerefiye ve balkon konusu açısından değerlendirme daire sayısı net değil şerefiye tespiti imkânsızdır. Balkonların net alana eklenmesi imar ve uygulama hatasıdır. Bu da teknik gerekçe olmaksızın kararın uygulanamaz olduğunu gösterir. imar yönetmeliği açısından değerlendirmede (planlı alanlar imar yönetmeliği merkezli) bağımsız bölüm “hukuken ne zaman doğar?” imar mevzuatında bir bağımsız bölümün hukuki varlık kazanabilmesi için imar parseli oluşmuş olmalı (imar k. m.18) uygulama imar planı + parselasyon yapılmalı, avan / uygulama projesi hazırlanmalı, bağımsız bölüm listesi (metrekare + konum) belirlenmelidir. bunlar yoksa “daire” hukuken ve teknik olarak varsayımdır. Metrekare hesabı teknik görüş bile değildir, imar yönetmeliği açısından: “henüz doğmamış bir bağımsız bölüm üzerinden hak paylaştırılamaz.” “30 m²’ye daire olur” konusuna açıklık getirilmesi,. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği M.29: Asgari net alanlarla küçük daireye izin verilmektedir. Ama bu bir izindir ve zorunluluk değildir. İmar parseli ve proje yokken soyut kalır. Kooperatifin “her ortağa daire çıkmaz” savunması imar hukukunda kesinlik taşımaz. kooperatifler kanunu açısından değerlendirmede (1163 sayılı kanun + ana ilkeler), kooperatifin varlık sebebi ve kooperatifler kanunu m.6: kooperatifin amacı, her ortağın konut ihtiyacını karşılamaktır, bu şu anlama gelir: bir ortak = 1 bağımsız bölüm (kural) aksi ancak: ana sözleşmede açıkça yazılıysa ya da yapım imkânsızlığı kesin ise değerlendirilebilir, bu dava içeriğinde yapım imkânsızlığı imar yönünden ispatlı değildir. sadece “emsal hesabı” mevcuttur. Eşitlik ilkesi kooperatifler kanunu’nun yazılı olmayan ama en güçlü ilkesi: “ortaklar kooperatif karşısında eşittir.” ama burada: kat maliki ve kooperatif üyesi → avantajlı iken sadece kooperatif üyesi birleşmeye zorlanmaktadır. bu durum da kooperatifler kanunu’na, ana sözleşmeye ve Yargıtay kooperatif içtihatlarına doğrudan aykırılık göstermektedir. 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasası açısından değerlendirme 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasası belirsizlik ile ilerlemez. 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasası m.1 ve m.6 birlikte okunduğunda hak sahipliği belirli olmalı, müdahale ölçülü olmalı, mülkiyet hakkı korunmalı ama burada: ne verileceği belli değil, kimle ortak olunacağı belli değil ve zorla birleştirme mevcuttur. 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasasında zorla ortaklaştırma yasaktır. Hak sahipleri bireysel kabul edilir. Toplulaştırma ancak rızaya dayalı olur. Noter kurasıyla: tanımadığı kişiyle ortaklık ve tek daireye zorlama Anayasa M.35 Ve 6306, 6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Yasasının İhlali anlamına gelmektedir. Orantılılık ilkesinin değerlendirilmesi bahsedildiği gibi alan yetersiz olduğunu düşünelim. 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasasına göre çözüm sırası: proje revizyonu, bedel denkleştirmesi, nakdi telafi ve son durumda gönüllü birleşme mümkündür. Davaya konu olan maddelerde zorla birleştirme ilk ve tek çözüm yapıldığı tespit edildiği delillerin takdiri Sayın Mahkemenin olduğunu, iptali talep edilen 10 ve 12. Maddelerin yukarıda açıklandığı üzere güncel Mevzut Kanunlara, Yönetmeliklere, Ana sözleşmeye, objektif iyi niyet kurallarına (Parselasyon ve proje olmadan hak belirleme) ve eşitlik ilkesine aykırılık (1 Ortak-1 konut kural ilkesi ihlali) olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. Benimsenen bilirkişi kurulu ek ve kök raporunda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; Davacı davasında kooperatifin üyesi olarak, kooperatifin 30/06/2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurulunda alınan 10 ve12 numaralı kararların iptalini süresinde istemiştir. İptali istenen genel kurul kararlarından; 10. numaralı karar: Kentsel Dönüşüm kapsamında Kooperatifin taraf olduğu sözleşme ve sözleşme şartlarının okunması, icazet alınması, bu konuda Kooperatifin taraf olduğu dava neticelerinin üyeler ile paylaşılması, sürecin devamı yönünde yasal ve idari işlemler için Yönetim Kurulunun ihtiyacı olacak yetkilerin verilmesi, 12. numaralı karar: Kentsel dönüşüm projesi kapsamında yeni projede bir ortağa bir daire üretilemediğinden ortakların birbirleriyle veya konutlarıyla birleşmesi hususlarının karara bağlanması ve bu konularda yönetim kuruluna yetki verilmesi, hükümleri içermektedir. Kooperatiflerin kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin mevzuatta, yapı kooperatiflerinde amaç, ortaklarına konut edindirme konusunda kooperatif bünyesinde oluşturulacak dayanışma ile faaliyette bulunmaktır. Bu nedenle kooperatif bünyesinde alınan kararların gerek kooperatifler kanunu gerekse diğer kanunlarda yer alan düzenlemelere ve eşitlik ilkesine aykırı olmaması gerekmektedir. Davalı kooperatifin 30/06/2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurulunda alınmış olan 10. maddenin; sözleşmenin kapsamının ne olduğu açık bir şekilde belirlenip açıklanmadığından, bedel, süre, paylaşım konusunda belirsizlik taşıması ve yönetim kuruluna üyeler aleyhine sınırsız yetki vermesi nedeniyle, kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu kabul edilmiş, Genel kurulda alınan 12. numaralı kararın; eşitlik ilkesine aykırı kat maliklerine avantaj, olmayanlara kura ile zorunlu birleşme getirmesi, imar ve kentsel dönüşüm mevzuatı gereğince her ortağa bağımsız bölüm oluşturmanın mümkün olduğu, aksi yönde alınan kararın kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu, yönetim kurulana geniş yetki verilmiş olması nedeniyle iptali gerektiği sonucuna varılmış ve davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulüne, Davalı ...'nin 30/06/2024 tarihinde yapılan 2023 yılı Olağan genel kurulunda alınan 10 ve 12 nolu kararların iptaline, 2-Alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcından 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 304,40-TL harcın davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına, 3-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 52.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.959,50 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 54.875,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.05/03/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.