İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/648 E. 2024/669 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/648 Esas KARAR NO :2024/669 DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:12/10/2023 KARAR TARİHİ:30/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işveren sıfatı ile davacı şirket ve yüklenici sıfatı ile davalılar arasında ... ... AVM bünyesinde bulunan ve .... adresindeki ... A.Ş.' ne ait restoranın bahçe alanının motorlu pergole sistemi ile kapatılması için sözleşme akdedildiğini, başlangıçta taraflar arasında yazılı sözleşme imzalanmamış ancak yapılan çeşitli yazışmalar (iş teklifi, proje, çizim vs.) ile işin 19.12.2022 tarihinde başlayacağı ve 15.01.2023 tarihinde bitirilip teslim edileceği, iş bedeli olarak KDV dahil toplam 180.000,00 TL ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak çeşitli defalar yapılan yazılı ve sözlü uyarılara rağmen davalılar tarafından hiçbir biçimde işe başlanılmadığını, imalatların yapılmaması ve teslim edilmemesi üzerine taraflarca bir araya gelinerek 30.01.2023 tarihinde yazılı sözleşme akdedildiğini ve bu sözleşme ile işin 10.02.2023 tarihinde bitirilmesi hususunda davalılara ek süre verildiğini, bu süreçte davacı tarafça, sözleşme bedeline mahsuben 20.12.2022 tarihinde 50.000,00 TL ve 01.02.2023 tarihinde 50.000,00 TL. olmak üzere toplam 100.000,00 TL. ... ... San. Tic. Ltd. Şti. 'nin banka hesabına havale edildiğini, akdedilen 2. sözleşmeye rağmen yine yapılan çeşitli yazılı ve sözlü uyarılarda herhangi bir sonuç vermediğini, davalıların hastalık vs. gibi çeşitli bahaneler ile davacıyı oyaladığını ancak sözleşme ile yükümlenilen iş ile ilgili herhangi bir imalat, uygulama veya kurulum yapılmadığını, kısacası sözleşme ile yükümlenilen iş hiçbir biçimde yapılmadığını, ... sistemi ile İlgili yüklenici firma tarafından herhangi bir imalat, uygulama veya iş yapılmamış olduğunun ve bahsi geçen alanda müşteri kabul edilemediğinin tespitini içeren 27.02.2023 tarihli tutanak düzenlenmiş olup ayrıca İşletmenin bulunduğu AVM yöneticiliği tarafından davacıya hitaben, ... sisteminin henüz yapılmadığı, ivedilikle yapılması gerektiğinin ihtar edildiği 27.02.2023 tarihli uyan yazısının gönderildiğini, davacı şirketin İstanbul, Şişli'de bulunan ... AVM nde kiracı olup yapması gereken restoran açılışının davalıların kusurlu ve kötü niyetli davranışları nedeniyle yapamadığını, bu nedenle kiraya verenin ve AVM Yönetiminin ihtarlarına maruz kaldığını, çok büyük maliyetler ile yapmış olduğu yatırımda, işyerini İşletmeye açamaması nedeniyle kar kaybı, kira, personel giderleri ile birlikte başkaca müspet ve menfi büyük zararlara uğradığını, davalılara önce .... Noterliğinin 14.02.2023 tarih ve ... yev. Nolu İhtarnamesi keşide edildiğini, bundan sonuç alınamayınca .... Noterliğinin 03.03.2023 tarih ve ... yev.No.lu ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği ve o güne kadar yapılan toplam 100.000,-TL’nin iadesi, davacı şirket restoran açılışını 15.01.2023 tarihi olarak planlamış olmasına rağmen davalıların sözleşme ile yükümlendiği edimleri hiçbir biçimde yerine getirmemiş olması nedeniyle sözleşme gereği günlük 5.000,00 TL. gecikme bedeli üzerinden ihtarın düzenlendiği tarih itibarı ile 45 günlük gecikme nedeniyle muaccel olan toplam 225.000,00 TL. gecikme bedeli ile taraflar arasındaki sözleşmenin 7/11. Maddesi gereği sözleşmenin yüklenici tarafından ihlali halinde sözleşme bedelinin tamamı oranında cezai şart ödeneceği hükmüne göre 180.000,00 TL. cezai şartın ödenmesi ihtar edildiğini, davacı şirketin daha fazla zarara uğramamak adına davalılar ile olan sözleşmenin feshini takiben ... sistemi ile ilgili olarak başka bir firma ile sözleşme akdetmiş ve bu suretle ... sistemini yaptırarak restoranı açabildiğini, bu nedenle 3. kişi ile yapılan yeni sözleşme ile feshedilen sözleşme arasındaki farktan da davalıların sorumlu bulunduğunu, davalı tarafça imzalanıp davacı şirkete gönderilmiş olan 30.01/2023 tarihli sözleşmede her iki davalının da ünvanının bulunduğunu, ayrıca yapılacak iş ve sözleşme konusunda yapılan bir kısım konuşmaların davacı şirket yetkilisi ... ile ... arasında gerçekleşmiş olup ... davalılardan ... ... İhracat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi ve tek yetkilisi olduğunu, keza, ... isimli kişi tarafından davacıya gönderilen whatsapp mesajlarında kendilerine yapılacak ödemelerin ... ... San. Tic. Ltd. Şti. hesabına yapılmasının istendiğini, yapılacak iş ile ilgili olarak davacıya gönderilen, doküman, teknik anlatım, çizim vs. gibi bilgilerde davalılardan ... ... ihracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ünvanı, telefon numaraları ve adresi yer aldığını, davalıların ilk bakışta iki ayrı tüzel kişilik gibi görünse de esas İtibarı ile aralarında organik bağ bulunan tek bir tüzel kişilik olup davaya konu borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin her türlü müspet ve menfi zararlarını talep ve tahsil haklarımızı saklı tutarak, davacı tarafça sözleşme gereği davalılara yapılan toplam 100.000,00 TL ödeme, Muaccel olan toplam 225.000,00 TL gecikme bedeli, Muaccel olan 180.000,00 TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 505.000,00 TL.'mn davalılara keşide edilen ihtarname tarihi olan 03.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı taraflara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davalı şirket vergi kayıtları, davacı ve davalı şirketin 2022 - 2023 BA - BS formları, davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, davacı tarafça sunulan kira sözleşmesi örneği, tapu kaydı, ... sayılı Dijital İmar İşlem dosyası CD'si dosyamız içerisine alınmıştır. Dosya Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi / Hak Ediş Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 17/07/2024 tarihli raporda; davacı 2022 ve 2023 yılları Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Ticari defterinin HMK 222 mad. gereğince davacı lehine delil niteliğinin Mahkememiz takdirinde olduğu, davalı yanlara ait ticari defterlerin inceleme için sunulmamış olduğu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, 01.02.2023 tarihi ve dava tarihi olan 12.10.2023 tarihi itibariyle, davacının davalıdan 100.000,- TL Alacaklı oldukları, davacı tarafından davalı yana 20.12.2022 tarihinde 50.000,-TL ve 01.02.2023 tarihinde 50.000,-TL olmak üzere toplam olarak 100.000,-TL Ön ödeme niteliğinde ödeme yapılmış olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş bir fatura görülmemiş olduğu, davacı şirket ile davalı ... ... İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ arasında 30/01/2023 tarihinde Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşmesi imzalanmış olduğu, konusunun davacının adresinde bulunan bahçe alanın motorlu pergole sistemi ile kapatılması olduğu, işin başlama tarihinin 19.12.2022, işin bitim tarihinin 10.02.2023 tarihi olarak belirlenmiş olduğu, sözleşmeye göre belirlenen 100.000,-TL’lik ödemenin diğer davalı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’ne yapılmış olduğu, İTO Bilgilerine göre, dava dilekçesi ile davalı olarak gösterilmiş iki şirketin ortaklarının farklı olduğu, işin bedelinin sözleşme ile götürü bedel olarak hüküm altına alındığı, davalı yüklenicinin sözleşme babında edimini yerine getirmediği, işe hiç başlamadığı anlaşılmakta olup, eserin eksiksiz yapılıp yapılmadığı, davalı yüklenici tarafından varsa yapılan işler ile bu işlerin rayiç değerinin tespiti yönünden yapılan bir iş olmadığından tespit edilebilecek bir durum bulunmadığı, davacı yan tarafından, sözleşmenin davalı yana gönderilen ....Noterliği ve ... Yevmiye numarası ile 03.03.2023 tarihli ihtarname ile feshedilmiş olduğu, fesih bildiriminin 18.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı iş sahibinin sözleşme ile peşinat ödemesi olarak öngörülmüş edimini yerine getirmesine karşın, davalı yüklenicinin sözleşme konusu ediminin ifasına hiçbir şekilde başlamadığı, davalı yüklenicinin temerrüde düşmekte kusurlu olduğu, davacı iş sahibine, sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirmesi bakımından atfedilebilecek bir kusurunun bulunmadığı, davalı yüklenicinin sözleşmeden doğan edimlerini hiç ifa etmemesi nedeniyle kusuru ile temerrüde düşmesinden dolayı davacının uğradığı zarar tutarı yönünden mevcut belge ve bilgi itibarı ile rakamlar üzerinden tam bir hesaplama yapılamamakla birlikte, davacı zararının cezai şart bedelinden fazla bir bedel olabileceğinin kabulü gerektiği, davacı yanın sözleşmeyi fesh ettiği, yanlar arasındaki sözleşmede gecikme cezası ile birlikte cezai şart halinin de hüküm altına alındığı hususları bir arada gözetildiğinde, davacı iş sahibinin gecikme cezası ile birlikte cezai şart talebinde bulunabileceği, gecikme cezası ile birlikte hesaplanacak cezai şart bedelinin tamamının tahsili halinde davalının ekonomik açıdan mahvından kısmen de olsa söz edilebileceği, burada davalı yüklenicinin tam kusurlu olduğunun da nazara alınması gerekebileceği, dolayısıyla cezai şart bedelinden Mahkemece%20’ye kadar bir oranda takdiren indirim yapılmasının değerlendirilebileceği, tüm bu inceleme ve değerlendirmeler neticesinde belirtilmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İşveren sıfatı ile davacı şirket ve yüklenici sıfatı ile davalılar arasında ... ... AVM bünyesinde bulunan ve .... adresindeki ... A.Ş.' ne ait restoranın bahçe alanının motorlu pergole sistemi ile kapatılması için sözleşme akdedildiğini, başlangıçta taraflar arasında yazılı sözleşme imzalanmamış ancak yapılan çeşitli yazışmalar (iş teklifi, proje, çizim vs.) ile işin 19.12.2022 tarihinde başlayacağı ve 15.01.2023 tarihinde bitirilip teslim edileceği, iş bedeli olarak KDV dahil toplam 180.000,00 TL ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak çeşitli defalar yapılan yazılı ve sözlü uyarılara rağmen davalılar tarafından hiçbir biçimde işe başlanılmadığını, imalatların yapılmaması ve teslim edilmemesi üzerine taraflarca bir araya gelinerek 30.01.2023 tarihinde yazılı sözleşme akdedildiğini ve bu sözleşme ile işin 10.02.2023 tarihinde bitirilmesi hususunda davalılara ek süre verildiğini, bu süreçte davacı tarafça, sözleşme bedeline mahsuben 20.12.2022 tarihinde 50.000,00 TL ve 01.02.2023 tarihinde 50.000,00 TL. olmak üzere toplam 100.000,00 TL. ... ... San. Tic. Ltd. Şti. 'nin banka hesabına havale edildiğini, akdedilen 2. sözleşmeye rağmen yine yapılan çeşitli yazılı ve sözlü uyarılarda herhangi bir sonuç alınmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Eser sözleşmelerinde ayıp olması halinde sorumluluk; Türk Borçlar Kanunu'nun 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Eser sözleşmesi çerçevesinde bir ayıbın mevcut olması halinde; iş sahibinin seçimlik hakları gündeme gelebilecektir. Bu haklar TBK'nın 475.maddesinde düzenlenmiş olup, eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1.Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, 2-Eseri Alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, 3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme, İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." Görüldüğü üzere; eser sözleşmesi kapsamında bir ayıp söz konusu olduğunda, ortada bir ifa bulunmaktadır ancak ifanın ayıplı olması söz konusudur. Kanun koyucu tarafından ayıplı ifanın varlığı durumunda iş sahibine yukarıda yer alan madde kapsamında seçimlik haklar tanınmıştır. Taraflar arasında "Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşmesi" imzalanmış olduğu, konusunun davacının adresinde bulunan bahçe alanın motorlu pergole sistemi ile kapatılması işi olduğu anlaşıldığından sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerekir. Mahkememizce bilirkişilerce düzenlenen rapor doğrultusunda, davalı yüklenicinin sözleşme babında edimini yerine getirmediği, işe hiç başlamadığı, eserin eksiksiz yapılıp yapılmadığı, davalı yüklenici tarafından varsa yapılan işler ile bu işlerin rayiç değerinin tespiti yönünden yapılan bir iş olmadığından tespit edilebilecek bir durum bulunmadığı, davacı yan tarafından, sözleşmenin davalı yana gönderilen ....Noterliği ve ... Yevmiye numarası ile 03.03.2023 tarihli ihtarname ile feshedilmiş olduğu, feshin haklı olduğu kanaatine varılarak raporda yapılan hesaplamalara göre, davacı iş sahibinin alacağının; 100.000,00.-TL sözleşme gereği yapılmış peşinat ödemesi, yine sözleşmenin 7.maddesinde kararlaştırılan gecikme cezası olarak hesaplanan 115.000,00.-TL gecikme cezası bedeli, 122.033,90.-TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 337.033,90.-TL olarak hesaplanabileceği, davalı yüklenicinin temerrüdünün, 26.03.2023 tarihinde gerçekleştiği, dolayısıyla davacı yanın toplam 337.033,90.-TL tutarındaki alacağı için 26.03.2023 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulü ile, taraflar arasında düzenlenen 30.01.2023 tarihli "Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşme" Sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici tarafından işin yapılmamış olması ve dava dışı üçüncü kişiye yaptırılmak zorunda kalındığı iddiasına dayalı olarak davacı tarafından davalıya işin başında avans olarak ödenen 100.000,00-TL, sözleşmenin 7.maddesine göre hesaplanan 115.000,00-TL ve 7.627,11-TL cezai şart bedeli(cezai şart bedelinin tahsili halinde davalının ekonomik açıdan mahvına sebebiyet vereceği anlaşılmakla, KDV hariç işin bedeli olan 152.542,37-TL üzerinden % 95 oranında indirim yapılmasının hak ve nesafet ölçülerine daha uygun olduğu kanaatine varılmış olup oranında takdiri indirim uygulanmak suretiyle) olmak üzere toplam 222.627,11-TL alacağın temerrüt tarihi 21.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine şeklinde karar vermek gerekmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, taraflar arasında düzenlenen 30.01.2023 tarihli "Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşme" Sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici tarafından işin yapılmamış olması ve dava dışı üçüncü kişiye yaptırılmak zorunda kalındığı iddiasına dayalı olarak davacı tarafından davalıya işin başında avans olarak ödenen 100.000,00-TL, sözleşmenin 7.maddesine göre hesaplanan 115.000,00-TL ve 7.627,11-TL cezai şart bedeli(KDV hariç işin bedeli olan 152.542,37-TL üzerinden % 95 oranında indirim uygulanmak suretiyle) olmak üzere toplam 222.627,11-TL alacın temerrüt tarihi 21.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 15.207,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 8.624,14-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.583,52-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 35.394,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalılar kendini vekil ile temsil etmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yatırılan 8.624,14-TL Peşin harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.339,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.339,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.557,90-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul reddi oranında yapılan hesaplama sonucunda 1.410,70 TL'sinin davalıdan, 1.789,29 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 30/09/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır