İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/206 E. 2025/317 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/206 Esas KARAR NO : 2025/317

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/03/2023 KARAR TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Kuruluşa ait ...Yüksek Kurulunun... tarih ... sayılı kararı kapsamında 06.08.1997 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (...) kapsamında 30 yıllığına davalı şirkete (İŞLETİCİ) devredildiğini, Sözleşmenin 4.maddesi kapsamında davalı şirketin 2021 yılı Gelir Tablosu ve Bilanço incelemesi neticesinde müvekkili Kuruluşun 110.617,01 USD ... payı alacağı olduğunun tespit edildiğini, söz konusu alacağın ödenmesi hususunda ... tarih ... sayılı yazı ile davalıya bildirildiğini, davalı tarafından 02.03.2022 tarihinde 29.000. USD ve 21.05.2022 tarihinde 80.430,388 USD olmak üzere toplam 109.430,388 USD ödeme yapıldığını, kalan 1.186,63 USD ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğünün .. E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren aylık Yol faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA/ Davalı şirket vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;Sözleşme gereği, Şirketin 2021 yılına ilişkin hesaplanan ... payının tamamının ferileri ile (1 aylık faizi ile) birlikte toplam 109.430,38 USD olarak müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davaya konu hizmetler ile ilgili; müvekkili şirket tarafından ... ile ... Limanında hizmet vermek üzere kiralanmış olduğunu ve toplam 175.957,60 TL gelir elde edildiğini, ... ile .. Tersanesi Limanında hizmet vermek üzere kiralanmış olduğunu ve toplam 29,500,00 TL gelir elde edildiğini, müvekkili şirket tarafından bu hizmetlerden elde edilen gelirlerin ... sahası dışında limancılık dışı faaliyet olarak değerlendirildiğini ve ona göre muhasebeleştirildiğini, ... nin 4.maddesine göre ... payının oluşabilmesi için; ... Limanından işletici tarafından ilgili vergi dairesine ibraz edilecek mali tablolardaki rakamların esas alınması gerektiğini, bu tahsil edilen ücretlerin Şirketin mali tablolarına işlendiğini ve ... nin 4.maddesine göre ... dışında verilen ve Faaliyet dışı gelirlerden elde edilen hasılat olması nedeniyle %2 oranında hesaplanan işletme hakkı bedeli/... payı olarak davacı Kuruma ödendiğini, davacının takip talebinde söz konusu gelirler için; davacının .. sahasında elde edilen gelir olarak hesaplamış olduğunu ve 025 oranı üzerinden ... payı ödenmesini talep ettiği, bahse konu edilen hizmetlerin niteliği ve ... sahası dışında verildiği ile ilgili taraflar arasında mutabakat bulunduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddi ile yargılama giderleri, vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, davacının müvekkili şirkete 4020 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlığın, ...Kurulunun 06/08/1997 tarihinde, davalı şirket ile imzalamış oldukları İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında, 2021 yılına ait ... payının eksik ödendiği iddiası ile bakiye 1.1186,63 USD borcun tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür. Mahkememizin 26/03/2024 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile dosyanın Mali Müşavir ...'na tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delililer kapsamında davacının takip talebinde haklı olup olmadığı ve var ise alacak miktarı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi ..'na tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan 19/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda: " 1) Taraflar arasında 06.08.1997 tarihinde imzalanan ... İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ile; davacı ... tarafından ...hakkının 30 yıl süreyle yıllık 140.000.- USD bedel üzerinden davalı ... A.Ş. ne devredilmiş olduğu, 2) Sözleşmenin 4. Maddesi ile; davalı tarafından ödenecek olan ... Payı tutarına ilişkin düzenlemenin yapılmış olduğu, 3)Davalı şirketin 2021 yılına ait mali kayıtlarından oluşan ve 27.04.2022 tarihinde davalı şirketin bağlı bulunduğu Kaçkar Vergi Dairesi Müdürlüğü” ne ibraz edilen ve onaylanan 2021 Yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile ilgili hesaplara ait Muavin Defter dökümlerinde tespit edilen Gelir hesaplarının; Net Satışlar: 8.861.122,60 TL, Diğer Olağan Gelir ve Karlar: 45.841,80 TL, Olağan Dışı Gelir ve Karlar: 4.188,25 TL olmak üzere Toplam: 8.911.152,65 TL olduğu, 4) Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2021 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesinde, Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabında kayıtlı olan 45.841,80 TL ... Hizmet geliri tutarına ilişkin davalı şirket tarafından %2 oranı ile ... Payı hesaplandığı ve davacıya ödenmiş olduğunun anlaşıldığı, 5) Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4. Maddesi ile; ... verilen hizmetlere yönelik elde edilecek hasılattan 025 oranında ... Payı hesaplanacağının, limanın kullanımında bulunan kapalı ve açık alanlar içinde yapılacak faaliyet dışı ile faiz, komisyon vb. diğer faaliyet dışı gelirlerden elde edilecek hasılattan %25 oranında ... Payı hesaplanacağının kararlaştırılmış olduğu, 6) Rapor içerisinde açıklandığı üzere; kabulü halinde; davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gereken ... Payının 110.617,01 USD olduğu, davalı şirket tarafından davacıya toplam 109.430,38 USD ödeme yapılmış olduğu, buna göre; davacı şirketin takip tarihi itibarıyla davalıdan (110.617,01 - 109.430,38 =)1.186,63 USD bakiye ... Payı alacağı bulunduğu, Römorkör Kiralama Hizmet gelirinin, davalı şirketin faaliyet dışı geliri olduğunun kabulü halinde ise; davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi gereken ... Payının 109.430,38 USD olduğu, davalı şirket tarafından 02.03.2022 tarihinde 29.000,00 USD ve 20.05.2022 tarihinde 80.430,38 USD olmak üzere toplam 109.430,38 USD tutarında ödeme yapılmış olduğu, buna göre; davacı şirketin takip tarihi itibarıyla davalıdan alacağı bulunmadığı, 7) Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında; 28.07.2022 takip tarihi itibarıyla davalı şirketin davacıya 1.186,63 USD borçlu durumda olduğu, 8) Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında; 28.07.2022 takip tarihi itibarıyla davacı şirketin davalıdan 1.186,63 USD alacaklı durumda olduğu, 9) Sözleşmenin 38. maddesi ile aylık Yel gecikme faizi uygulanacağının kararlaştırılmış olduğu, davacının 1.186,63 USD alacak miktarına takip tarihi itibarıyla 20.96 USD işlemiş faiz talep edilebileceğinin hesaplandığı, " şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizin 25/06/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile Davalı şirketin ... adresinde bulunduğu bildirildiğinden, ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılarak tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, mahkememizce alınan 19/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapmak üzere, defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı hususlarının tespiti ile davacının takip talebinde haklı olup olmadığı konusunda mahkememizce talimat mahkemesine bildirilecek mali müşavir bilirkişi vasıtası ile 6100 Sayılı HMK 266 ve devamı maddeleri gereğince rapor alınmasının istenmesine karar verilmiş, mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış ve ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyasından Bilirkişi ... tarafından sunulan 07/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Tarafıma sunulan “ Römorkör kiralama hizmeti” fatura içeriğindeki hizmetin liman içinde verildiği anlaşılmakta olup, sözleşmeye şartı gereği ... hasılat payı hesabına katılması gerekmekte olduğu tespit edilmiş olup, değerleme ve takdiri mahkemenize bırakılmış olduğu, Davalı ... olarak yapılan hizmet karşılığı hasılat payını 96 25 hesap ederek defter kayıtlarında davacıya 1.186,63 USD borç bakiyesi olarak kayıt ettiği, Davalı tarafın defterlerinde tarafımdan yapılan inceleme ve tespitlere esas olarak ... hasılat payının kendi defter kaydında 1.186,63 USD borç bakiyesi olarak görüldüğünden, davacının takibe konu alacağından bahsedilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, Davacının takibe konu talep ettiği 9 1 faiz hesabı ise; tarafımdan yapılan hesaplamaya göre davacının sözleşme şartları gereği 20,96 USD işlemiş faiz talep edebileceği, Davacı davalı hakkında ... 28. İcra Müdürlüğü ... Esas dosyasında 28.07.2022 tarihli takip emrine esas; 1.186,63 USD işletme hakkı asıl alacak bakiyesi, 20,96 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.207,59 USD TL davalıdan talep ettiği takip alacağında isabetsizlik bulunmadığı, " şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Dava konusu uyuşmazlık, davacı ...A.Ş.'nin, davalı ... A.Ş. 'nden taraflar arasında akdedilen Devir Sözleşmesinin 4. Maddesi gereği tahsil edemediği Gelir Payı bakiyesi için ... 28. İcra Müdürlüğü ... Esas dosyasında 28.07.2022 tarihli takip emri ile 1.186,63 USD işletme hakkı asıl alacak bakiyesi, 20,96 USD işlemiş faiz olmak üzere 1.207,59 USD üzerinden başlatılan takibe, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. Davacı ile davalının 06.08.1997 tarihinde imzalanan “ ...” ile 30 yıl süreyle işletilmek üzere davalıya devredilmiş olduğu tespit edilmiştir. İhtilafa konu gelirin ve hangi hasılat payına dahil olacağı taraflar arasında akdedilen devir sözleşmesinin 4. maddesinde tanımlandığı, buna göre; “... Limanından, işletici tarafından ilgili vergi dairesine ibraz edilecek mali tablolardaki rakamlar esas alınmak üzere; yolcu, yük ve araç taşıma hizmetleri; (pilotaj ve römorkaj hizmet satışı, barınma yerleri hizmet satışı, tatlı su satışı, yükleme hizmet satışı, boşaltma hizmet satışı, atıkların alınması hizmet satışı, tartı hizmeti satışı, ardiye ve terminal hizmet satışı, eşya dondurma ve muhafaza hizmet satışı, yolcu salonu hizmet satışı ve diğer liman hizmetleri) ile devir teslime konu limanın açık ve kapalı alanlarında kiraya verilmiş yerlerden işletici tarafından alınacak kiralardan elde edilecek hasılattan her yıl için % 25, devir teslimi yapılacak olan limanın kullanımında bulunan kapalı ve açık alanlar içinde yapılacak faaliyet dışı işlemler ile faiz, komisyon vb. diğer faaliyet dışı gelirlerden elde edilecek hasılatta %2 pay alınacak bu yolla elde edilecek tutardan, sabit işletme hakkı bedeli mahsup edilecek, bu işlemlerden sonra sabit işletme hakkı bedelini aşan kısmı işletici tarafından yıllık mali tabloların ilgili vergi dairesine ibrazını müteakiben 30 gün içeresinde ...'ye ödenecektir.” şeklinde kararlaştırıldığı görülmektedir. Mali Bilirkişi tarafından yapılan incelemeye göre, davalı şirket tarafından devir sözleşmesi gereği 2021 yılı hasılat payı olarak Kurumlar Vergisi beyannamesi sonuçlarına göre bildirilen hasılat üzerinden 110.617,01 USD tahakkukuna karşılık 109.430,38 USD tutarında yaptığı ödemeden sonra 1.186,63 USD kalan borç bakiyesinin kendi defter kayıtlarında yer aldığı, ihtilafa konusunun 10.03.2021 tarihli ...Şti.'ne “ Römorkör Kiralama Hizmeti” açıklamalı faturadan kaynaklı olduğu, bedelinin KDV Dahil 45.841,80 TL olduğu, fatura gelirinin 600.01.0010 Römorkör Kiralama Hizmeti olarak defter kayıtlarına işlendiği tespit edilmiştir. Mahkememize tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2021 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesinde, Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabında kayıtlı olan 45.841,80 TL gelir tutarı üzerinden %2 oranı ile hesaplanan ... Payı olduğu, davalı şirket tarafından ...olarak tanzim edilen 10.03.2021 tarihli 45.841,80 TL tutarlı faturanın muhatabının ... Ltd. Şti. Olduğu, 45.841,80 TL gelir tutarı üzerinden iki ayrı oran ile yapılan ... Payı hesabına göre %25 oranı ile ( 11.460,45 TL / 8,88537 = 1.289,81 USD) % 2 oranı ile (916,84 TL / 8,88537 = 103,18 USD ) olarak hesaplandığı, aradaki fark tutarı olan (1.289,81 USD-103,18 USD = 1.186,63 USD'nin davacı tarafından icra takibine konu edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4. Maddesi ile; ... Limanından verilen hizmetlere yönelik elde edilecek hasılattan %25 oranında ... Payı hesaplanacağı, limanın kullanımında bulunan kapalı ve açık alanlar içinde yapılacak faaliyet dışı faiz, komisyon vb. diğer faaliyet dışı gelirlerden. elde edilecek hasılattan %2 oranında ... Payı hesaplanacağı kararlaştırıldığı, uyuşmazlık konusu ihtilafın fatura konusu... gelirinin, davalı şirketin faaliyet geliri mi yoksa faaliyet dışı geliri mi olduğu, aradaki farkın devir sözleşmesinde %25 ve %2 olarak iki oran ile belirlenen hasılat paylarının taraflarca farklı yorumlanmasından ve uygulanmasından kaynaklandığı, bilirkişi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında, “ ... kiralama hizmeti” fatura içeriğindeki hizmetin liman içerisinde verildiğinin anlaşıldığı, davalı ... hizmeti olarak yapılan hizmet karşılığı hasılat payını % 25 olarak hesaplanmasının yerinde olduğu, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında; 28.07.2022 takip tarihi itibarıyla davalı şirketin davacıya 1.186,63 USD borçlu durumda olduğu, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında; 28.07.2022 takip tarihi itibarıyla davacı şirketin davalıdan 1.186,63 USD alacaklı durumda olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64'üncü maddesi uyarınca taraflarca usulüne uygun olarak tutulan defter kayıtlarının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 222'nci maddesine göre sahipleri lehine delil teşkil ettiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 38. maddesi ile aylık %1 gecikme faizi uygulanacağının kararlaştırılmış olduğu, davacının 1.186,63 USD alacak miktarına takip tarihi itibarıyla 20.96 USD işlemiş faiz talebinin de yerinde olduğu anlaşılmakla sübut bulan davanın kabulü ile, davalı tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın KABULÜ ile; davalı tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın İPTALİ ile, takibin DEVAMINA, 2-) Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine 3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.547,02-TL karar harcından 277,71-TL peşin harcın mahsubu ile noksan kalan 1.269,31-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 22.647,07-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-)Davacı tarafından yapılan toplam 5.773,00-TL yargılama gideri, 277,71-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcı toplamı 6.230,61-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/04/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır