İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/134 E. 2023/797 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/134 KARAR NO :2023/797 DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:24/02/2023 KARAR TARİHİ:15/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: (I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: (1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ve eşi tarımla uğraştığını, limon vb gibi meyve sebze üretimi ve satımı yaptığını, müvekkilinin beyanına göre müvekkili ve eşi ... Mahallesi Kozan/Adana adresinde bulunan tarlalarında kullanabilmek maksadıyla gübre satın alabilmek için davalı şirkete gübre kredisi başvurusunda bulunduğunu, bunun üzerine şirket tarafından kendisine şirketten 43.831,50TL bedel karşılığı gübre alabileceğini, bunun için senet imzalaması gerektiğinin belirtildiğini, müvekkilinin beyanına göre ilk önce müvekkilinin eşi dava dışı ...başvuruda bulunduğunu, eşinin başvurusundan sonra davalı şirket yetkilisi müvekkilinin eşi ...'ı arayıp müvekkilinin de başvuru yapıp yapmak istemediğini sorduğunu, bunun üzerine müvekkili de eşi ...gibi aynı şekilde yine kendi tarlalarında kullanmak üzere başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin eşi ...da aynı şekilde gübre için senet imzaladığını, bu senetin davalı şirkete gönderildiğini, davaya konu senet incelendiğinde ilgili senet üzerinde Satış Şartları ve Kişisel Veri Bildirisi başlığının altında; "... tarafından elle yazılacak ve imzalanacaktır. "Ürünlerin hepsini elden teslim aldım" " şeklinde yazılan bir bölüm bulunduğunu, müvekkili bu bölümün altına ürünlerini teslim alabilmek için; "Ürünlerin hepsini elden teslim aldım" yazarak imzalamak zorunda kaldığını, müvekkilinin ne imza gününde ne de senedin düzenlenme tarihi olan 25.11.2022 tarihinde ne de bu tarihten sonra teslim aldığı bir ürün bulunmadığını, davalı şirket müvekkilinin imzaladığı işbu davaya konu senedi .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında kötüniyetli olarak icraya koyduğunu, davalı şirkete ilk başvuran kişi müvekkilinin dava dışı eşi ...olduğunu, o da aynı şekilde tarlalarında kullanabilmek için başvuruda bulunduğunu, kendisine 1950 kg 18.18.18 cinsi ... Gübresi alabileceği belirtildiğini, bunun karşılığı 25.11.2021 düzenleme tarihli 31.08.2022 vadeli 45.220,50 TL bedelli senet imzaladığını, davalı şirkete gönderdiğini, ancak herhangi bir ürün teslimi yapılmadığını, müvekkilinin eşinin imzaladığı senet de davalı şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında icraya konulduğunu, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi ile ilgili olarak ortada açıkça hukuka aykırı bir durum olması nedeniyle .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasındaki tüm işlemlerin teminatsız olarak durdurulmasını, Mahkeme aksi kanaatte olduğu takdirde yine teminatsız ve/veya öngörülecek olan teminat karşılığında icra veznesine yatırılacak olan bedelin gerek davalıya gerekse davalının alacaklılarına ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilin .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına konu edilen 25.11.2021 düzenleme 25.08.2022 vade tarihli 43.831,50 TL bedelli senet yönünden davalıya borçlu bulunmadığının tespitine ve senedin müvekkile iadesine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin iptaline, müvekkili aleyhine haksız ve kötüniyetli olarak takip başlatan davalı aleyhine alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. (2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinden aldığı 1150 kg ve 30 çuval iki farklı türden ... Gübresi karşılığında 25.11.2021 düzenleme ve 25.08.2022 vade tarihli 43.831,50-TL tutarlı kambiyo senedi imzaladığını, davacı söz konusu alım satım ilişkisinde tacir unvanı taşıdığını, çiftçilerin hukuki statüsü tacir olarak anılmadığından ve işin niteliği olarak ortada ticari bir iş de bulunmadığından Mahkemenin davaya bakmakta görevli olmadığını, Mahkemenin görevli olduğu kabul edilse, bu halde ticaret mahkemesinde görülen menfi tespit talepli davalarda arabuluculuk dava şartı olduğunu, davanın konusunun bir miktar para alacağına ilişkin olduğunu, davanın 30/12/2020 tarihinde 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre arabulucuya başvurulmadan doğrudan açıldığının anlaşıldığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, menfi tespit istemli davaya konu kambiyo senedinden kaynaklanan alacağıa dair .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takip borcu taraflarına ödendiğini, haricen tahsilat bildirimi yapılarak icra dosyasının kapanışı gerçekleştirdiğini, huzurdaki davada davacının hukuki menfaati kalmadığından "karar verilmesine yer olmadığına" dair kararı verilmesi gerektiğini, dava masrafları ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiklerini, usul ve yasaya aykırı, haksız ve kötüniyetle ikame edilen huzurdaki davada öncelikle mahkemenin görevsiz olması gereğince dosyadan el çekerek dosyanın görevli olan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini ve görevsiz mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının derhal kaldırılarak icra müdürlüğüne bildirilmesini, mahkemenin görevli olduğuna kanaat getirmesi halinde dava şartı arabuluculuk kapsamında yer alan menfi tespit davasında arabuluculuk yoluna başvurulmamış olması gereğince davanın dava şartı yokluğundan ve usulden reddine karar verilmesini; mahkemenin aksi kanaatte olması ve yargılamaya devam edecek olması halinde ise esasa ilişkin açıklamalar doğrultusunda davanın esastan ve tümden reddine, yargılama giderlerinin davacı/borçlu üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekalet ücreti takdirine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, HMK 329. maddesi gereğince davacıların ve vekilinin davalı/müvekkili tarafından taraflarına ödenmesi gereken vekalet ücretinin tamamını ödemeye ve davacılar vekilinin en üst sınırdan disiplin para cezası ödemeye hükmedilmesine; yargılama giderleri, harç ve masraflar ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, lehlerine vekalet ücreti takdirine karar verilmesini savunmuştur. (II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER: 1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, 2-.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, 3-.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, 4-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına ait gerekçeli karar evrakı, 5-Bilirkişi raporu, 6-Tüm dosya kapsamı. (III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER: Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. Davacı taraf, davalı şirketten gübre kredisi almak istendiği, bunun üzerine kendilerine şirket tarafından 43.831,50TL bedel karşılığı gübre alabileceği ve bunun için senet imzalaması gerektiğinin şart koşulduğunu, şartın yerine getirildiğini ve senet metninin altına "ürünlerin hepsini elden teslim aldım" ibaresini yazmak durumunda kaldığını, ancak senedi imzalamış olmasına rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, genel işlem koşullarına aykırılık olduğunu beyanla borçlu olmadığına karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu senedin incelenmesinde, davacı tarafın borçlu davalı tarafın alacaklı olduğu, emre muharrer senedin vadesinin 25.08.2022 olduğu, senedin malen ahzolunduğu, senet altında "Satış Şartları ve Kişisel Veri Bildirisi"nin bulunduğu, bu bölümde davacı tarafça "ürünlerin hepsini elden teslim aldım" ibaresinin yazılarak imzalandığı görülmüştür. Türk Borçlar Kanunu'nun 20. İla 25. Maddeleri arasında "Genel İşlem Koşulları" düzenlenmiş olup "genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır." düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda taraflar arasında sözleşme imzalanmadığı, yalnızca senet düzenlendiği ve altında ürünlerin teslim edildiğinin el yazısı ile teslim alana imzalatıldığı, bu hali ile genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerin somut olayda uygulanamayacağı kanaatine varılmıştır. Davalı vekili tarafından davacı ile davalı şirkete ait müşteri temsilcisi arasında yapılan telefon görüşmesinin yazılı dökümünün yapılması için dosya bilişlim uzmanı bilirkişine tevdii edilmiş, bilirkişi 20.07.2023 tarihli raporunu dosyaya sunmuştur. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunun incelenmesinde, davalı şirketin müşteri temsilcisi tarafından dava konusu senede konu gübrenin davacıya teslim edilip edilmediğinin sorulduğu, davacının dava dışı bayi tarafından teslimatın bizzat kendisine yapıldığını beyan ettiği, ayrıca senede konu borcu ise ödeyeceğini bildirdiği anlaşılmıştır. Davacı taraf, ürünleri teslim alması karşılığında davaya konu edilen senedi imzalamış olup, aksini yazılı bir belge ile ispat edemediği gibi irade sakatlığı haline de dayanmamıştır. Bu hali ile senedin aksi yazılı delille ispatlanamadığından davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce dava konusu senedin takibe konulduğu icra dosyasında icra veznesine giren paranın davalı alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati kararı verilmiş ise de, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı işleme konulmadan davacı tarafından alacağın tahsil edildiği anlaşıldığından davalı lehine tazminata hükmedilmemiştir. Ayrıca davalı tarafça tazminatın yanı sıra , HMK 329 maddesi uyarınca vekalet ücretinin ödenmesine ve disiplin para cezasına hükmedilmesi talep edilmiştir. HMK'nın 329 maddesinde " 1) Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir. Vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur.(2) Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır. " düzenlemesi mevcut olup, somut olayda yukarıda izah edildiği şekilde davacı tarafın borçlu olmadığı iddiasının ispat edilemediği, ancak davanın kötü niyetle açıldığına dair davalı tarafça somut delil sunulmadığı gibi, davacı tarafın davayı kötü niyetle açtığı konusunda dosya kapsamından anlaşılan bir durum da olmadığı kanaatine varılarak bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; Davacının davasının REDDİNE, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar harcının 748,54 TL peşin harç ve 925,00 TL ıslah harcı toplamı 1.673,54‬ TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.403,69‬ TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine, Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 1.500,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/12/2023 KATİP ... e-imzalıdır HAKİM ... e-imzalıdır Harç/ Masraf Dökümü Peşin Harç : 748,54 TL Karar Harcı : 269,85 TL Islah Harcı : 925,00 TL Bakiye Harç : 1.403,69‬ TL Davacı Gider Avansı Yatırılan Avans : 710,00 TL Davalı Gider Avansı Yatırılan Avans : 1.500,00 TL Yargılama Gideri Detayları Bilirkişi Ücreti : 1.500,00 TL Posta Giderleri : 188‬,00 TL