İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/139 E. 2023/818 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/139 Esas KARAR NO : 2023/818 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/03/2021 KARAR TARİHİ : 26/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete alt taşıma hizmeti verdiğini, davalının mail yoluyla göndermiş olduğu 15.04.2020 tarihli Karayolu Taşıma Anlaşması ile göndericisi dava dışı ....Tic. A.Ş. olan 1 kap 680 kg emtiaya ilişkin ... taşımasını yapmak üzere müvekkili şirket ile anlaştığını, müvekkilinin 18.04.2020 tarihli CMR taşıma senedi ile taşımayı ve varış yerinde gümrük işlemlerini yaptığını ancak alıcıya teslim aşamasında eşyanın gerekli kriterleri taşımaması nedeniyle ilgili makamlarca imhasına karar verildiğini ve imha edildiğini, sözleşme ile yurtdışı gümrük giderlerinin kendilerince ödeneceği taahhüt edildiğinden navlun, gümrük ve imha giderlerinin davalıya fatura edildiğini, navlun ve gümrük giderlerinin davalı tarafından ödendiğini ancak teslim almasına ve herhangi bir şekilde itiraz etmemiş olmasına karşılık eşyanın imha gideri olarak düzenlenen 30.09.2020 tarihli 559,16 GBP tutarındaki faturayı ödemediğini, alacağın tahsili için ... 1. İcra Müdürlüğü” nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takibin durduğunu, taraflar arasındaki anlaşma gereğince davalının yurtdışı gümrük ücretlerini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, İngiltere de gümrükte yapılan imha giderlerinin de bu ücret kapsamında olduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20 'sinden aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşıma işleri komisyonculuğu yapmakta olan müvekkili şirketin, göndericisi ...Tic. A.Ş. olan 1 palet ... Bar cinsinde yükün ...” dan ...' a taşınması için alt taşıyıcı olarak davacı taraf ile anlaştığını, 15.04.2020 tarihinde davacı tarafından teslim alınan ürünün 18.04.2020 tarihinde gümrük çıkışı yapıldığını ve 27.04.2020 tarihinde ... limanına vardığını, iki ürün grubunda gönderen tarafından ürünün ihracatı için alınması zorunlu olan CED Belgesi” nin gönderen tarafından alınmamasından y ükün tesliminin gerçekleşmediğini, ürünün imalatçısı olan/gönderen ...l ve alıcı tarafından taşıma öncesinde ve taşıma esnasında CED Belgesi hakkında müvekkiline herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, teslimi gerçekleşmeyen yükün kendilerinden talimat alınmadan imha edilmemesi için müvekkili tarafından davacı tarafa sürekli bilgi verildiğini ve aynı zamanda yükün imha edilmeden Türkiye” ye geri alınabileceğinin aktarıldığını, davacı tarafın talimat doğrultusunda hareket edeceğini ve ...” deki acentesine de aynı talimatı vereceğini bildirdiğini, taraflar arasında konu hakkında e-posta yazışmaları bulunduğunu, müvekkilinin navlun alacağını ödemeyen gönderenin kendi basiretsizliği sebebiyle gümrük işlemleri yapılamayan ürüne ilişkin bedelleri ihtarname ile müvekkilinden talep ettiğini, davacı tarafından 30.05.2020 tarihinde düzenlenen faturaya itiraz süresi içerisinde müvekkili tarafından itiraz edilememiş olduğunu, teslim edilmeyen yükün 08.06.2020 tarihinde imha edildiğinin öğrenildiğini, taşıma sözleşmesinin 6.maddesi uyarınca ek maliyet ve bu maliyeti doğuran olay hakkında müvekkili şirketten onay alınması gerekirken imha hakkında herhangi bir onay alınmadığını, bu sebeple söz konusu imha giderlerine dair masraflardan müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu oluşmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davacının 9020 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Mahkememizin bozma öncesi, 2021/... E. 2021/... K. 05/10/2021 tarihli Görevsizlik Kararı, İstanbul BAM 43. HD 2021/... E. 2021/... K. 30/12/2021 tarihli ilamı ile bozulmakla dosya mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kaydedildi. Dava, İİK m.67'de düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Dava dosyasına celp edilen ... ... Müdürlüğü” nün... E. Sayılı sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı/borçlu aleyhine 30/12/2020 tarihinde ilamsız yolla 5.680,57 asıl alacağın davalıdan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. İhtilaf, taraflar arasında yapılan alt taşıma sözleşmesi uyarınca davacının taşıdığı emtianın yurt dışında imha edilmesi nedeniyle ödediği imha giderleri için ... 1. İcra Müdürlüğü” nün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden başlatılan takibe konu alcağa yönelik davalı itirazının haklı olup olmadığı, değil ise takip sebebi itibariyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konularından kaynaklanmakta olup, alacağın varlığının ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğinden ve bu husus hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür. Bu kapsamda bilirkişi incelemesi için Mahkememizce resen görevlendirilen bilirkişiler Lojistik Taşıma ve Sigorta Uzmanı ...ve mali bilirkişi ... 25/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; taraf şirketlere ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun ve defterlerin birbiri ile uyumlu olduğunun tespit edildiğini, dava ve takip talebine konu asıl alacak miktarına ilişkin, 30.05.2020 tarihli (... no.lu 559,16 GBP tutarlı “Yurtdışı Gümrükleme Geliri” açıklamalı e-Faturanın davacı şirket tarafından tanzim edilmiş olduğunu, muhatabının davalı şirket olduğunu, faturanın davalı şirkete elektronik ortamda iletilmiş olup söz konusu faturaya karşı yasal itiraz süresi içerisinde davalı tarafından yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı, dava ve takip talebine konu edilen 30.05.2020 tarihli 559,16 GBP tutarlı faturanın taraf şirketlerin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; 05.10.2020 takip tarihi itibarıyla davalı şirketin davacıya 559,16 GBP borcu bulunduğu, bu tutarın takip tarihi itibarıyla TL karşılığının (559,16 GBP x 10,0344 =) 5.610,84 TL olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; 05.10.2020 takip tarihi itibarıyla davacı şirket cari hesabının 559,16 GBP alacaklı durumda olduğu, davacı alacağının bir iş görme değil; katlandığı yurt dışı imha masrafını davalıya yansıtma sebebine dayandığı, davacının katlandığı imha masrafından yük ilgilisinin sorumlu tutulabileceği, davalının akdi taşıyıcı, davacının ise filli taşıyıcı olduğu taşıma sürecinde, davacının ancak talimat alması halinde gönderene veya gönderilene bu türden masrafları yansıtabileceğinin değerlendirildiği, davalının ise ancak yine kendi emir ve talimatı ile sorumluluk alanında imhayı talep etmesi halinde sorumluluğu söz konusu olabileceği, mevcut dosya kapsamında ise imhanın varma yerinde alıcı ve acente bilgilerinde imha edildiği, davalı talimatı olmadığı sonuç ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir. Dosya kapsamı ile uyumlu, gerekçeli ve denetime açık bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiştir. Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, hükme esas alınan bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde, taraflar arasında yapılan 15.04.2020 tarihli Karayolu Yükleme Anlaşması kapsamında davacı tarafından tanzim edilen faturaların taraf şirketlerin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava ve takip talebine konu edilen 30.05.2020 tarihli 559,16 GBP bedelli e-fatura bedelinin davalı tarafından ödenmemiş olduğu tespit edilmiş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun; sözleşme uyarınca davacının taşıdığı emtianın yurtdışında imha edilmesi sebebiyle imha gideri olarak talep edilen fatura bedeline ilişkin olduğu, dosya kapsamında malın göndereni dava dışı ... firması olup; davalı ile yaptığı taşıma sözleşmesinin CMR hükümlerine tabi olduğu, davalının da bu taşıma işini davacıya gördürdüğü, yine CMR konvansiyon hükümlerine göre ihtilafın halli gerekeceği, Emtianın İngiltere girişi için gerekli evrakın eksik olması sebebi ile ithalatının yapılamaması söz konusu olduğunda CMR m.11 “..1. Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahut da taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır.” hükmü gereği bu sebepten doğan sorumluluğun gönderene ait olacağı belirlenmiştir. Somut olaya dönüldüğünde, İngiltere gümrük işlemleri için gereken evrak eksiğinin gönderenin risk alanında kalacağı, bu noktada, gönderenin belge ve bilgileri gereği gibi hazırlamadığı için teslim engeli ile karşılaşıldığı, teslim engeli, emtianın taşıyıcı tarafından varma yerine ulaştırılmasına karşın, gönderilene teslimi engelleyen durumlardan olup; CMR m.15 gereği “1. Yükün teslim yerine varışından sonra koşullar bunların teslimini engellediği hallerde taşımacı göndericiden talimat isteyecektir. Eğer alıcı yükü kabul etmezse, gönderici sevk mektubunun birinci nüshasını vermeden yük üzerinde tasarruf etme hakkına sahiptir." hükmü gereği davacı taşıyıcının öncelikle gönderilenin, yoksa gönderen veya davalının emir ve talimatına göre hareket etmesi gerekeceği, dosya kapsamında davacı, gönderen veya davalıdan emir ve talimat almaksızın sırf alıcı-ithalatçının emir ve talimatı ile ya da hatta davacının dahi haberi olmaksızın İngiltere'de acentesinin inisiyatif alması sebebi ile imha edilen emtia sebebi ile oluştuğunu iddia ettiği masrafı davalıdan talep ettiği, oysa, taşıyıcı CMR m.16 hükmü “1. Taşımacı talimat istemiyle yaptığı ödemelerle bu talimatı yerine getirmenin gerektirdiği masrafları geri alma hakkına sahiptir. Ancak, bu masrafları taşımacının kendi kusur ve ihmali yüzünden yapılmamış olması gerekir.” hükmü gözetildiğinde, ancak alıcının emir ve talimatı ile yapılan veya varma yerinde alıcı yüke ilgilisini gösterdikten sonra yapılan harcamalardan dolayı ancak dava dışı alıcıya karşı haklarını kullanabileceği, gelinen aşamada; davalı akdi taşıyıcının somut olayda meydana gelen imha masrafından sorumlu tutulmasının CMR hükümlerine uymadığı, imha masrafı varsa bunun sorumluluğu yüke ilgilisi gösteren ve imha talep eden alıcıya ait olmak gerekeceğinden sübut bulmayan davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-)Davacının davasının REDDİNE, 2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar harcının, peşin yatırılan 97,02 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 172,83 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, , 3-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.680,57 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 5-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-)Davacı tarafça yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/12/2023 Katip Hakim e-imza e-imza