İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/798 E. 2024/552 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/798 Esas KARAR NO : 2024/552 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/11/2021 KARAR TARİHİ : 17/07/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ın davalı şirket ile imzaladığı “İş Sözleşmesi” ile davalının sahibi olduğu ... köyündeki arazi üzerinde 500 KW kurulu güce sahip bir güneş enerjisi santrali kurma işini üstlendiği, imzalanan sözleşmenin 2.3 maddesinde işe başlama tarihi 15.09.2017, işin tamamlanma tarihi 30.10.2017 olarak belirlenmiş olduğu, aynı maddede yüklenicinin işleri Ek.3 İş Programına uygun olarak yapacağı kararlaştırıldığı, davacının sözleşme ile üstlendiği işleri eksiksiz bir şekilde ve iş programına uygun olarak gerçekleştirmesine rağmen panellerin sahaya zamanında getirilmemesi nedeniyle işin tamamlanmasının geciktiği, davacının davalının hakedişleri kötü niyetli olarak onaylamaması ve ödemelerini de gerçekleştirmesine rağmen maliyetleri kendisi üstlenerek sözleşme konusu işleri 20.12.2017 tarihinde tamamladığı, 29.12.2017 tarihinde ... A.Ş. adına hareket eden röle ve ölçü sistemleri başmühendisi ...'ın hazırladığı “Geçici Kabule Hazır Tutanağı”nda aynen “...Şti. (...) 487 kWe / 533.52 kWp kurulu gücündeki ... Santrali işinin geçici kabule hazır olup olmadığına dair inceleme 29.12.2017 tarihinde tarafımızca yapılmış olup, işin onaylı projesine yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçi kabule hazır olduğu tespit edilmiştir." şeklinde olduğu, güneş enerjisi santrali kurulması işi davacı tarafından 29.12.2017 tarihinde tamamlanmış olmasına rağmen davalının sözleşme bedeli olan KDV hariç 60.000 Euro'dan bakiye kalan KDV hariç 28.790,59 Euro'yu ödemediği, taraflar arasındaki sözleşmenin 2.1. maddesinin 2. cümlesinde sözleşme kapsamındaki işin iş programına uygun şekilde zamanında bitirilmesi durumunda İşveren tarafından Yükleniciye 3.000 Euro iş bitirme primi verilmesi kararlaştırıldığı, işin zamanında bitirlmemesi davalının kusurundan kaynaklandığından KDV hariç 3.000 Euro'nun işin bitirildiği 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan tahsilini neticeten 28.790,59 Euro'yu bakiye alacağın işin bitirildiği 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan tahsiline, taraflar arasındaki sözleşmenin 2.1. Maddesi gereği, işin zamanında bitirilmemesi davalının kusurundan kaynaklandığından KDV hariç 3.000 Euro'nun işin bitirildiği 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan tahsiline, sözleşme dışı ilave işler için şimdilik 1.000 Euro'nun işin bitirildiği 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan tahsiline vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. SAVUNMA/ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taraflar arasında bir iş sözleşmesinin imzalandığını iddia ettiği, aslında böyle bir sözleşmenin olmadığı, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunduğu iş sözleşmesi başlıklı belgede davalı şirketin imzası bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde ibraz olunan iş sözleşmesi başlıklı belge sadece davacının imzalarını ihtiva ettiği ve bu nedenle ibraz edilen bu belgeyi yazılı bir sözleşme olarak kabul etmediği, davalının davacıya karşı bir borç ve taahhüdü olmadığı, davalının davacı tarafından hazırlanan bu taahhütnameyi kabul ve imza etmemesi üzerine tarafların yapılacak işin değerlendirilmesi yani bir tür hakkediş düzeni çerçevesinde ödeme yapılması konusunda mutabık kaldıkları, davacının davalı şirkete ait güneş enerjisi santrali kurulumunda bir takım iş ve imalatlar yapmış olduğunu kabul ettiği, bu iş ve imalatlar ile ilgili olarak olmayan bir sözleşme hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, bu durumda ancak Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanmasının mümkün olduğu, davacının yaptığı iş ve imalatların bedeli olarak 4 adet fatura karşılığında KDV hariç 160.058,79 TL, KDV dahil 188.569,37 TL bedelin ödendiğini, Taraflar arasında yazılı bir anlaşma olmadığı taktirde ancak TL bazında dava açmanın mümkün olduğunu, bu nedenle davacının döviz bazındaki talebine itiraz ettiklerini, dava dilekçesinde bu fatura bedellerinin ödendiği (ödeme tarihine göre yapılan ödemeler toplamının KDV hariç 31.209,41 Euro olduğu) kabul edildiği, davacı yaptığı iş ve imalatlarındaki eksik ve hatalı işler konusunda davacı davalı tarafından uyarılmasına rağmen bu eksikliklerini gidermediği, davacı işin tamamlandığını beyanla ekip ve ekipmanlarını çekerek işi bırakmış başkaca bir fatura da düzenleyip gönderdiği, davacının iş ve imalatı taahhüdüne uygun olarak yapmaması nedeniyle davalı şirket bu işleri başka yüklenicilere KDV hariç 160.058,79TL, KDV dahil 188.869,37 TL bedel mukabilinde yaptırdığı, bu iş, malzeme ve imalata ilişkin 8 adet fatura ve fatura tarihleri itibariyle kur listeleri sunulduğu, bu faturaların toplam 14.708,08 Euro bedele denk geldiği, dava dilekçesinin ekinde sunulan ve... A. Ş. mühendisi ... tarafından imzalanan “Geçici Kabule Hazır Tutanağı"nın adından anlaşılacağı üzere bu tutanak geçici kabule dair bir tutanak olduğu, tutanağın incelemesinden anlaşılacağı üzere tutanağa konu güneş enerjisi santralinde kullanılan malzeme, mühendislik ve işçilik uygulamaları ile ilgili ölçüm cihazları ve sair teknik ekipmanla yapılan ayrıntılı bir incelemeyi yansıtmadığı, sadece tesisin çıplak gözle incelenmesi sonucu tutulmuş bir tutanak olduğu için davalının 4. Maddedeki harcamaları yapmak zorunda kaldığı, taraflar arasında bir sözleşme olmadığı için dava dilekçesinin 4. Maddesinde belirtildiği üzere 3.000 Euro iş bitirme pirimi ile sözleşme dışı işler için talep ettiği 1.000 Euro paranın hiçbir kanuni ve fiili dayanağı bulunmadığı, davacının iddiasına göre 2017 yılı sonunda tamamladığı bir iş için bugüne kadar herhangi ihtarname keşide etmemesi ve dava açmaması da iddia ettiği türden bir alacağının olmadığının açık kanıtı olduğunu, davalının davacıya karşı sözleşmeden (akitten) doğan bir borcu olmadığı gibi yaptığı iş ve imalatın eksik ve hatalı olmasından kaynaklanan ve yukarıda 4. Maddede açıklanan harcamalar nedeniyle verdiği zararlara tazminat talep etme hakkının saklı tutuğunu beyan ederek; her türlü kanuni ve fiili dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında ...Santrali kurma konusunda anlaşmaya varıldığı yönünde iddiada bulunulmasına rağmen davalı tarafın sözleşmedeki imzayı inkar etmesine rağmen işin davacı tarafından yapıldığını kabul etmiş olması nedeniyle davacı tarafından sözleşme kapsamında ve sözleşme dışı yapılmış olduğu iddia olunan iş miktarının tespiti ile yapılmış olan iş bedelinin belirlenmesi ile davada ayrıca iş bitirme prim bedeli talep edilmiş olduğundan ve primlerden kaynaklanan alacak talebi de imzası inkar edilen sözleşmede yer alan hükme dayandığından ayrıca sözleşme altındaki imzanın davacı şirket temsilcisine ait olup olmadığının tespiti noktalarından kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür. Mahkememizin 30/11/2022 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın resen seçilecek bir elektrik mühendisi, bir hakediş uzmanı ve bir mali müşavir bilirkişiye tevdi ile taraflara arasındaki sözleşme kapsamında yapılan işler nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarı konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda mali müşavir ..., elektrik mühendisi ...ve sözleşme uzmanı ...'tan alınan 19/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile davacı tarafın kestiği fatura detaylarına göre yaptığı işin genel olarak sahaya getirilen malzemelerin montaj işi olduğu, davacının çelik konstrüksiyon çerçeveleri kuracağı ve panelleri bu çerçevelerin üzerine monte edeceği, rapor içinde verilen grafik resimde görülen blokların montajını ve bloklar arasındaki kablolamaları yapacağı, projede belirtilen dağıtım panolarının siparişini vereceği ve sahaya getirilecek panoların montajlarını yapacağı, davalı şirketin panellerin ve eviricilerin sahaya getirilmesinden sorumlu olduğu, davacının santrali ... ve ...'a kabulleri için gerekli işlemleri yaparak santrali devreye alma işini yapacağı anlaşıldığı, dosyada bulunan santral ile ilgili teknik bilgiler incelendiğinde herhangi bir eksik üretim, uygulama hatası, arızalı paneller ya da eviricilerden bahsedilmemekte olduğu, bu durumda santralin kurulumunun 29.12.2017 tarihinde bitirildiği kabul edilmeli, bu tarihten sonra yapılan eksik işler santralin genel olarak çalışmasına engel teşkil etmeyen işler olduğunu, dosyadaki bilgilerden santralin davacı tarafından Kdv hariç 60.000 Euro'ya anahtar teslimi olacak şekilde yapılacağı, Kdv hariç 3.000 Euro'da iş bitiminden sonra davalıdan alacağı anlaşıldığı, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği ilave işlerde topraklama tesisatının...'ın istediği şekilde yapılması, OG tesisatının komple tamamlanması, çit yapılması, eksik uyarıcı levhaların konulması işlerinin anahtar teslim işlere girdiğinden bu kalemlerin ilave iş olarak kabul edilmesi mümkün olmadığı, bu durumda Kdv hariç olarak 63.000 Euro'nun işin bittiği 29.12.2017 tarihinde TL.'ye çevrilmesi durumunda meblağ Kdv hariç 63.000 Euro x 3,7692 TL/Euro = 237.459,60 TL hesaplandığı, Kdv'li değer ise 280.202,32 TL olduğu, bu meblağ yapılan işin karşılığı iş bitiminde davacıya ödenmesi gereken meblağ olacağı, tarafların ibraz olunan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin yapıldığı görülmekle her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ile ticari defterler incelemesi sonucu; ticari defterlerdeki kaydi verilere göre davacının davalıdan borç alacağı olmadığı, davacıya fatura karşılığı ödenen meblağ Kdv dahil 208.869,37 TL hesaplandığı, 21.02.2018 tarihli mailden davalı şirketin, davacının sunduğu hizmetten faydalandığı sonucuna ulaşıldığı, hâl böyle olunca taraflar arasında adi yazılı şekilde akdedilmiş bir sözleşmenin mevcut olmadığı kabulünde dahi dosya münderecatından tarafların iradesinin davacı şirket tarafından gerçekleştirilen faaliyet açısından birleştiği ve huzurdaki davanın tarafları arasında bir sözleşmenin mevcut olduğu sonucuna ulaşıldığı, ancak her ne kadar taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi mevcut ise de bu ilişkinin dava dilekçesi ekinde sunulan “İŞ SÖZLEŞMESİ"ne dayandırılmasının tarafların iradesinin anılan sözleşme ve o sözleşme şartları üzerinde birleşmemiş olması nedeniyle mümkün olmadığı, bu kapsamda davacının, davalının da kabulünde olan iş için, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeye dayalı olarak değil hakedişe dayalı olarak talepte bulunabileceği, bu noktada davacının, davalıya ait taşınmaz üzerinde gerçekleştirdiği iş ve işlemlerin bedellerinin tespiti ile bu tespitin ardından davalı tarafından ödenen bedellerin mahsubunun gerekeceği, fakat bu hususun tespitinin ihtilafa konu işlerin yapıldığı yerde yapılacak bir keşif ile mümkün olacağından ve fakat dava konusu taşınmaz yargı çevresi dışında kaldığından heyetimizce bir değerlendirmenin yapılamadığı, taraflar arasındaki ihtilafa dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme hükümleri uygulanamayacağından davacının, işin gecikmiş olması sebebiyle 2.1. maddede yazılı olan 3.000,00-EURO'luk cezai şartı da talep edebilmesinin mümkün olmadığının düşünüldüğü, şayet Muhterem Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda huzurdaki ihtilafa dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme hükümleri uygulanabileceği gibi davacının sözleşmenin 2.1. maddesi uyarınca koşulları oluşmuşsa cezai şart talebinde de bulunabileceği, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; davacının iş bitim tarihinde 280.202,32 - 208.869,37 = 71.332,95 TL alacağı olduğu görüldüğünü, bu meblağı Merkez Bankası verilerinden, 26.11.2021 dava tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %16,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği tespit edilmiştir. Mahkememizin 08/11/2023 tarihli duruşma ara kararı ile davacı dava dilekçesinde maliyetleri kendisinin üstlendiğini ve işi tamamladığını iddia etmekle “sözleşmeyi tamamladığı için eksik ödenen bedel” ve “iş bitirme primi”nin tespiti için dava konusu santralde keşif yaplıması gerektiği anlaşılmakla ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmak suretiyle ... santrali inşası konusunda uzman bir elektrik mühendisi, bir inşaat mühendisi ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşturulacak heyet ile birlikte keşif yapılmak suretiyle tüm dosya kapsamı ve taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında davacının sözleşme dahilinde ve sözleşme dışı yaptığı işlerin sözleşmenin götürü bedel ile yapılmış olduğu nazara alınmak suretiyle eksik işler var ise eksik işlerin toplam işe oranı da belirlenmek suretiyle davacının sözleşme kapsamında kalan işler, sözleşme dışı yapılan işler ve sözleşmenin bağlayıcılığı hususundaki takdir mahkememize ait olmak suretiyle sözleşmeyi tamamladığı için eksik ödenen bedel ve iş bitirme priminden kaynaklanan alacağının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Elektrik mühendisi ..., İnşaat mühendisi Hasan... ve mali müşavir ...'den alınan 04/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile taraflarınca 22.12.2023 tarihinde davalı şirket olan ...Şti.'nin, ... İlçesi ... Köyünde bulunan işyerinde yapılan keşif esnasında; davaya konu olan 500 Kw güce sahip... Santralı'nın çalışır durumda olduğu tarafımızdan tespit edildiğini, ancak davalı Şirket vekilinin keşif talebinde bulunduğu ve davaya konu olan eksik kalan işlerin 3.cü bir şahsa tamamlattırıldığı iddiasıyla eksik bırakılan işlerin neler olduğunu keşif esnasında tespit etmek mümkün olamadığını, çünkü davacı ... tarafından daha önceden yapılan işlerin ne olduğu tarafımızdan 29.12.2017 tarihinde keşif yapılmadığı için tespit edilmesi mümkün olmadığını, sadece bu tarihte ... A.Ş adına hareket eden yetkilinin imzası ile işin onaylı projesine,yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçici kabule hazır olduğunun tespit edildiği anlaşıldığı, dosya içersinde bulunan evraklardan yaptığımız araştırmada; Davacı ... tarafından, davalı taraf olan ...Şti. kesilen dava konusu 4 adet fatura olduğu,bu faturaların TLtoplamının 188.869,37 TL olduğu,fatura tarihlerindeki TCMB.Döviz Satış Kuru ile hesaplandığında, Döviz Toplamının 44.298,32 EURO olduğu taraflarınca görüldüğü, dava konusu olan bu faturaları davalı Şirket tarafından ödendiği,dolayısıyla davacı ve davalı arasında C/H kaynaklanan herhangi bir borç-alacak olmadığı ve bu yönde aralarında herhangi bir anlaşmazlık olmadığı taraflarınca tespit edildiği, sadece davaya konu edilmeyen ve davacı ... tarafından davalı ...Tic.Ltd.Şti.adına kesilen ... tarih ve ... nolu 20.000,00 TL.lik bir fatura daha bulunduğu ve bu faturanın davalı şirket tarafından davacıya ödendiği yine taraflarınca görülemediğini, Davalı ...Ltd.Şti.tarafından, eksik kalan işler için 3.bir şahsa tamamlatıldığı iddia edilen dava konusu 8 adet Fatura tarafımızdan incelenmiş olup,bu faturaların | adedinin 2018 yılına, 2 adedinin 2019 yılına 4 adedinin 2020 yılına ve 1 adedinin ise 2021 yılına ait olduğu; Davalı Şirket tarafından eksik kalan işler için ödendiği iddia edilen bu 8 adet faturanın toplamının 114.429,62 TL olduğu, fatura tarihlerindeki TCMB Döviz Satış Kuru ile hesaplanıldığında, döviz toplamının 14.708,08 EURO olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizin 21/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile davalı vekilince davacı ile aralarında imzalanan sözleşmeye dair kabulü bulunduğu halde bilirkişi heyeti tarafından bu husus dikkate alınmadan davalı vekilinin önceki beyanları dikkate alınarak hatalı tespit üzerinden değerlendirme yapıldığı görülmekle talimat mahkemesinden rapor geldikten sonra kök raporu tanzim eden heyetten ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Mali müşavir ..., elektrik mühendisi ... ve sözleşme uzmanı ...'tan alınan 02/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile keşif bilirkişi heyeti ... İlçesi ... Köyünde bulunan elektrik santralinde 22.12.2023 tarihinde keşif yaptığı, santralin çalışır halde bulunduğu, herhangi bir eksiğin rapor edilmediği, ... A.Ş. adına hareket eden yetkilinin imzası ile işin onaylı projesine, yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçici kabule hazır olduğunun tespit 29.12.2017 tarihinde yapılan incelemede tespit edilerek tutanağa geçirilmiş olduğunu, bu durum mevzuata göre işin %95 oranında bittiğini, kalan %5'lik kısmın santrale elektrik üretmesine engel teşkil etmeyecek işler olduğu anlaşıldığı, bu aşamada davalı taraf vekili dosyaya sunduğu bilirkişi raporumuza itiraz yazısının 2 no'lu kısmında geçici kabulün yapıldığı sırada santralin fiili olarak bitmediği, davacının sorumluluğunun halen devam ettiği şeklinde görüş bildirmiştir. Ancak, mevzuat davalı tarafla çelişmekte olduğunu, teknik olarak, geçici kabule hazır hale gelmiş bir tesisin geçici kabulü yapılarak, eksikliklerin idare tarafından tespit edilmesi bekleneceği, bu safhada eksiklik var ise yüklenicinin buna itiraz etme hakkı olmayıp, eksikliklerin birkaç gün içerisinde bitirilmesi tutanağa bağlanacağı, aksi, durumda resmi cezai müeyyideler devreye girececeği, keşif bilirkişi heyeti davalı şirketin eksik olan hangi işlerin 3. Şahıslara yaptırdıklarını yerinde tespit etmek istediklerinde bu işlerin neler olduğu tespit edilemediğini, 29.12.2017 tarihinde de santralde keşif yapılamadığından eksik işlerin ne olduğu, dolayısıyla 3. Şahıslara yaptırılan işlerin ne olduğu santral sahasında tespit edilemediği bildirilmiş olduğunu, dosyada bulunan ... evrakları incelendiğinde, santralin kuvvetli akım projesinin mevcut olduğu, panellerin nasıl yerleştirileceğinin, kaç evirici kullanılacağının belli olduğu, santralin mekanik projesininde mevcut olduğu, santral hakkında ... tarafından detaylı Teknik Rapor hazırlandığı görülmüştür. Yine elektrik projesinden santralin...'den çıkan 1/0 kesitli ... sağlayan ...'den çıkan 1/0 kesitli ENH üzerinde ...'ın belirlediği bağlantı noktasına 31,5 KV ile irtibatlandırıldığı görüldüğü, bu projeler 2016 yılında kabul edilmiş olduğunu, bu durumda işin zorluk derecesi dikkate alındığında, panellerin, eviricilerin, kabloları ve panoların sahada hazır olsalar bile deneme üretimleri ile birlikte santralin 45 günde bitirilerek üretime, başka bir deyişle geçici kabule hazır hale getirilmesinin normal şartlarda mümkün olamayacağı bilirkişi görüşü olup, hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olduğunu, ancak işin 29.12.2017 tarihinde davacı tarafından bitirilmesi uygundur bu da dosyadaki bilgilere göre gerçekleşmiş olduğunu, ... görevlisi de bunu yerinde gördüğünü, bu safhada davalı tarafın Mevzuata uygun şekilde ...'a yazı yazarak resmi geçici kabul istemesi gerekirken bunu yapmadığını, neticede, davalı şirketin, davacının sunduğu hizmetten faydalandığı hususu da nazara alındığında davacının hakediş alacağının yabancı para birimi üzerinden hesaplanması yoluyla devam edildiğinde bu alacağın (60.000,00€ KDV hariç sözleşme bedeli 31.209,41€ davalının ödeme tutarı) 28.791,59€ ve ve 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi bağlamında hesaplanan 1.819,92€ € dava tarihine kadar işlemiş faiz alacağı olduğu, öte yandan Sayın Mahkemece davacı tarafından sunulan sözleşmenin taraflar arasında bağlayıcı nitelikte olduğu kanaatinde olunması durumunda huzurdaki ihtilafa dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme hükümleri uygulanabileceği gibi davacının sözleşmenin 2.1. Maddesi uyarınca cezai şart talebinde de bulunabileceğinin ifade edilebileceği, davacının talebi 3.000,00-EURO'nun işin bitirildiği 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fili ödeme günündeki kur üzerinden tahsiline yönelik olduğu, dolayısıyla bu alacağın 3.000,00€ bitirme primi ve 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi bağlamında hesaplanan 189,64€ dava tarihine kadar işlemiş faizden ibaret olduğu tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, taraflar arasında davalının işveren, davacının yüklenici olduğu iş sözleşmesinde özetle ... köyü içindeki arazisi üzerinde 500 kW kurulu güce sahip bir güneş enerjisi santrali kurma işini davacının üstlendiği, sözleşme bedelinin KDV hariç 60.000 Euro olduğu; yüklenicinin sözleşme kapsamındaki işi iş programına uygun şekilde ve zamanında bitirmesi durumunda işveren tarafından yükleniciye 3.000 Euro iş bitirme primi verileceği; sahadaki inverterlerin ve panellerin elektrik üretebilir hale geldiği günün belirtilen iş bitim tarihinden önce olması durumunda yukarıda belirtilen iş bitirmi ödeneceği kararlaştırılmıştır. İşe başlama tarihi 15.09.2017, işin tamamlanma tarihi 30.10.2017 olduğu; işin süresi sözleşmenin imza tarihinden itibaren 45 gün olduğu; yüklenicinin işleri Ek.3 İş Programında belirtilen tarihe kadar güneş panelleri ile invertörleri sahada hazır etmekle yükümlü olduğu; malzemelerin sahada hazır edilmesi ile ilgili her türlü gecikme işin toplam süresine ekleneceği; yüklenicinin gecikme sebebi olarak kabul edilmeyeceği ve yüklenicinin işbitirme primine halel getirmeyeceği kabul edilerek geçici kabul için yapılan incelemede yapılan işler kullanılabilecek durumda ise noksan ve kusurlu işlerin toplam sözleşme tutarının %5'inden az ise bunların tamamlanması için süre tespit edileceği, bu işler tespit edilen sürelerde tamamlanmazsa işverenin yüklenici hesabına yapar ya da yaptırır kesin hesap ve hakediş hazırlayıp imzalar; kesin hak edişin ödenebilmesi için geçici kabulün yapılması şart altına alındığı anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekinde yer alan mail yazışmalarında 21/02/2018 tarihinde davalı tarafından davacıya en geç 07/03/2018 tarihine kadar eksik işlerin tamamlanması için süre verildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan kök bilirkişi raporunda davacı tarafın kestiği fatura detaylarına göre yaptığı işin genel olarak sahaya getirilen malzemelerin montaj işi olduğu, davacının çelik konstrüksiyon çerçeveleri kuracağı ve panelleri bu çerçevelerin üzerine monte edeceği, rapor içinde verilen grafik resimde görülen blokların montajını ve bloklar arasındaki kablolamaları yapacağı, projede belirtilen dağıtım panolarının siparişini vereceği ve sahaya getirilecek panoların montajlarını yapacağı, davalı şirketin panellerin ve eviricilerin sahaya getirilmesinden sorumlu olduğu, davacının santrali ... ve ...'a kabulleri için gerekli işlemleri yaparak santrali devreye alma işini yapacağı anlaşıldığı, dosyada bulunan santral ile ilgili teknik bilgiler incelendiğinde herhangi bir eksik üretim, uygulama hatası, arızalı paneller ya da eviricilerden bahsedilmediği bu durumda santralin kurulumunun 29.12.2017 tarihinde bitirildiği kabul edilerek bu tarihten sonra yapılan eksik işler santralin genel olarak çalışmasına engel teşkil etmeyen işler olduğu; ilave işlerde topraklama tesisatının ...'ın istediği şekilde yapılması, OG tesisatının komple tamamlanması, çit yapılması, eksik uyarıcı levhaların konulması işlerinin anahtar teslim işlere girdiğinden bu kalemlerin ilave iş olarak kabul edilmesi mümkün olmadığı, ticari defterlerdeki kaydi verilere göre davacının davalıdan borç alacağı olmadığı, davacıya fatura karşılığı ödenen meblağ Kdv dahil 208.869,37 TL hesaplandığı, 21.02.2018 tarihli mailden davalı şirketin, davacının sunduğu hizmetten faydalandığı sonucuna ulaşıldığı tespit edilmiştir. Alınan ilk raporda keşif yapılmaması nedeniyle talimat mahkemesine talimat yazıldığı; Talimat mahkemesince 22.12.2023 tarihinde yapılan keşif üzerine alınan bilirkişi raporunda davalı şirket olan ....Şti.'nin, ... İlçesi ... Köyünde bulunan işyerinde yapılan keşif esnasında davaya konu olan 500 Kw güce sahip Güneş Enerjisi Santralı'nın çalışır durumda olduğu tespit edildiği ancak davaya konu olan eksik kalan işlerin 3.cü bir şahsa tamamlattırıldığı iddiasıyla eksik bırakılan işlerin neler olduğunu keşif esnasında tespit etmek mümkün olamadığı 29.12.2017 tarihinde keşif yapılmadığı için tespit edilmesi mümkün olmadığı, sadece bu tarihte ... A.Ş adına hareket eden yetkilinin imzası ile işin onaylı projesine,yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçici kabule hazır olduğunun tespit edildiği keşif kapsamında yapılan hususların tespiti ile de kök raporu hazırlayan ve kök raporda davalının cevap dilekçesi sonrasındaki beyanlarında imzayı kabul etmeleri hususu da dikkate alınarak alınan ek raporda keşif bilirkişi heyeti ... İlçesi ... Köyünde bulunan elektrik santralinde 22.12.2023 tarihinde keşif yaptığı, santralin çalışır halde bulunduğu, herhangi bir eksiğin rapor edilmediği, ...A.Ş. adına hareket eden yetkilinin imzası ile işin onaylı projesine, yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçici kabule hazır olduğunun tespit 29.12.2017 tarihinde yapılan incelemede tespit edilerek tutanağa geçirildiği anlaşılmıştır.Mevzuata göre işin %95 oranında bittiği, kalan %5'lik kısmın santrale elektrik üretmesine engel teşkil etmeyecek işler olduğu bu aşamada davalı taraf vekili dosyaya sunduğu bilirkişi raporumuza itiraz yazısının 2 no'lu kısmında geçici kabulün yapıldığı sırada santralin fiili olarak bitmediği, davacının sorumluluğunun halen devam ettiği itirazının teknik olarak geçici kabule hazır hale gelmiş bir tesisin geçici kabulü yapılarak, eksikliklerin idare tarafından tespit edilmesi bekleneceği, bu safhada eksiklik var ise yüklenicinin buna itiraz etme hakkı olmayıp eksikliklerin birkaç gün içerisinde bitirilmesi tutanağa bağlanacağı, aksi durumda resmi cezai müeyyideler devreye gireceği nitekim keşifte davalı şirketin eksik olan hangi işlerin 3. şahıslara yaptırdıklarını yerinde tespit etmek istediklerinde bu işlerin neler olduğu tespit edilemediği, 29.12.2017 tarihinde de santralde keşif yapılamadığından eksik işlerin ne olduğu, dolayısıyla 3. şahıslara yaptırılan işlerin ne olduğu santral sahasında tespit edilemediği; ... evraklarında da santralin kuvvetli akım projesinin mevcut olduğu, panellerin nasıl yerleştirileceğinin, kaç evirici kullanılacağının belli olduğu, santralin mekanik projesininde mevcut olduğu, santral hakkında...tarafından detaylı Teknik Rapor hazırlandığı; elektrik projesinden santralin ...'den çıkan 1/0 kesitli ... sağlayan ...'den çıkan 1/0 kesitli ENH üzerinde...'ın belirlediği bağlantı noktasına 31,5 KV ile irtibatlandırıldığı projelerin 2016 yılında kabul edildiği işin zorluk derecesi dikkate alındığında, panellerin, eviricilerin, kabloları ve panoların sahada hazır olsalar bile deneme üretimleri ile birlikte santralin 45 günde bitirilerek üretime, geçici kabule hazır hale getirilmesinin normal şartlarda mümkün olamayacağı tespit edilmekle işin 29.12.2017 tarihinde davacı tarafından bitirilmesi uygun olarak gerçekleşmiş olduğu, ... görevlisinin de bunu yerinde gördüğü, bu aşamada davalı tarafın Mevzuata uygun şekilde ...'a yazı yazarak resmi geçici kabul istemesi gerekirken bunu yapmadığın neticede, davalı şirketin, davacının sunduğu hizmetten faydalandığı hususu da nazara alındığında davacının hakediş alacağının yabancı para birimi üzerinden hesaplanması yoluyla devam edildiğinde bu alacağın (60.000,00€ KDV hariç sözleşme bedeli 31.209,41€ davalının ödeme tutarı) 28.791,59€ talep edebileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı vekili taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında CB kararı ile düzenlenen tebliğde Türkiye'de yerleşik kişilerin, Türkiye'de yerleşik kişilerle yapacağı eser sözleşmelerinin Türk Lirası cinsinden yapılması zorunluluğu getirildiğinden bahisle itiraz etmiş ise de davaya konu sözleşmenin tebliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanması nedeniyle uygulanma imkanı olmayacağı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamında keşfen yapılan incelemeler ve sözleşme ile ... kayıtları dikkate alındığında davacı tarafından yüklenici sıfatıyla sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiği; davaya konu olan 500 Kw güce sahip ... Enerjisi Santralı'nın çalışır durumda olduğu; davaya konu olan eksik kalan işlerin üçüncü bir şahsa tamamlattırıldığı iddiasıyla eksik bırakılan işlerin neler olduğu hususu ispatlanmadığı; ...A.Ş adına hareket eden yetkilinin imzası ile işin onaylı projesine,yürürlükteki tüzük, yönetmelik standartlar ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığı ve tesisin gözle yapılan kontrolünde geçici kabule hazır olduğunun tespit edildiği davalı tarafından bu hususun bildirilmediği ancak davalı şirketin, davacının sunduğu hizmetten faydalandığı; Mevzuata göre işin %95 oranında bittiği, kalan %5'lik kısmın santrale elektrik üretmesine engel teşkil etmeyecek işler olduğu anlaşılmakla davacının hakediş alacağını talep edebileceği anlaşılmıştır. Sözleşme kapsamında davalı tarafından davacıya kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmakla (60.000,00€ KDV hariç sözleşme bedeli 31.209,41€ davalının ödeme tutarı) 28.791,59€ talep edebileceği (rapor hesaplama kısmında 60.000,00€- 31.209,41€= 28.790,59 Euro olduğu anlaşılmakla) davacının 28.790,59 Euro talep ettiği iş bu meblağ üzerinden işin bitiş tarihi olan 29.12.2017 dikkate alınarak 28.790,59 EURO'nun 29/12/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat faizine uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar vermek gerekmiştir. Sözleşme kapsamında davacı tarafından sözleşme kapsamında yapması gereken iş ve eylemleri yerine getirdiği anlaşılmakla yükleniciye 3.000 Euro iş bitirme primi verileceği;yüklenicinin işleri Ek.3 İş Programında belirtilen tarihe kadar güneş panelleri ile invertörleri sahada hazır etmekle yükümlü olduğu; malzemelerin sahada hazır edilmesi ile ilgili her türlü gecikme işin toplam süresine ekleneceği; yüklenicinin gecikme sebebi olarak kabul edilmeyeceği ve yüklenicinin işbitirme primine halel getirmeyeceği kabul edilerek geçici kabul için yapılan incelemede yapılan işler kullanılabilecek durumda ise noksan ve kusurlu işlerin toplam sözleşme tutarının %5'inden az ise bunların tamamlanması için süre tespit edileceği anlaşılmakla alınan son ek rapor da sözleşmenin iş bu maddesi kapsamında davacı tarafından yapılan %95 oranında iş ile davacının işbitirme primine halel getirmeyeceği anlaşılmakla 3.000 EURO iş bitirme priminin de davacı tarafından talep edilebileceği anlaşılmakla 29/12/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat faizine uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar vermek gerekmiştir. Dava dilekçesinde sözleşme dışı ilave işler için davacı tarafından talep edilen 1.000 Euro yönünden davacı vekilinin 12/10/2022 tarihli duruşmada iş bu davayı takipsiz bıraktığını beyan etmekle sözleşme dışı ilave işler için davacı tarafından talep edilen 1.000 Euro yönünden HMK. 150 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 2-28.790,59 EURO'nun 29/12/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat faizine uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 3-3.000 EURO iş bitirme priminin 29/12/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere devlet bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat faizine uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine 4-Sözleşme dışı ilave işler için davacı tarafından talep edilen 1.000 Euro yönünden HMK. 150 maddesi uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 29.625,17 TL karar harcının, peşin yatırılan 7.548,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 22.076,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 66.716,21 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 13.642,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan toplam 21.699,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 21.037,25 TL yargılama giderinin ve 7.548,55 TL peşin harç ve 59,30 TL başvurma harcı toplamı 28.645,10 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 9- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.267,20 TL'sinin davalıdan, 52,80 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/07/2024 KATİP ... ¸e-imzalıdır HAKİM ... ¸e-imzalıdır