İlk Derece Mahkemesi 2026/659 E. 2026/732 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/659 Esas KARAR NO : 2026/732

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 21/10/2025 KARAR TARİHİ : 22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşımacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, şirket adresinde 20.09.2025 gecesi yangın felaketi yaşandığını, iş yerindeki eşyaların büyük kısmının yok olduğunu veya zarar gördüğünü, şirket yetkililerinin yangın sonrası iş yerine giremediğini, itfaiye ekiplerinin çalışmaları neticesinde 24.09.2025 tarihinde iş yerine giriş yapılabildiğini, yangın nedeniyle 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğunu, alış-satış faturalarının, toplu taşıma irsaliyelerinin, sevk irsaliyelerinin, tahsilat makbuzlarının ve diğer tüm muhasebe evraklarının yandığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerin afet sebebiyle zayi olması durumunda mahkemeden belge talep edebileceğini, yasal süresi içerisinde zayi belgesi verilmesi gerektiğini belirterek müvekkil şirkete ait söz konusu belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememizce, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları celbedilmiş, şirketin bağlı bulunduğu Vergi Dairesine ve SGK'ya müzekkere yazılarak vergi ve SGK borcu olup olmadığı, hakkında denetim raporlarının olup olmadığı, daha önce zayi belgesi ibrazı yapıp yapmadığı konularında bilgi istenilmiş, İkitelli Vergi Dairesinden talep konusu dönemlere ilişkin e-defter ve beratların örnekleri getirtilmiş, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Daire Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davacı şirkete ait işyerinde 20/09/2025 tarihinde gerçekleşen yangına ilişkin rapor ve kayıtlar celbedilmiş, davacı vekili tarafından bildirilen .... Noterliği'ne müzekkere yazılarak zayi talebine konu defterlerin tasdiklerine ilişkin tarih ve yevmiye numarası bilgileri celbedilmiş, deliller toplanmış, mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır. Mahkememizce mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 15/04/2026 raporda özetle; davacı tarafından açılan davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde öngörülen yasal hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiği, 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ uyarınca e-defter ve beratların zayi olması durumunda 30 gün içerisinde mahkemeden zayi belgesi istenmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, 20/09/2025 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde davacıya ait 2015-2025 yılları arasındaki yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile fatura, irsaliye ve tahsilat makbuzlarının zayi olduğunun bildirildiği, davacının 2015-2020 yılları arasındaki yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile 2021-2024 yılları arasındaki envanter defterleri ve e-defter beratları için talepte bulunduğu, 2025 yılına ait Ocak-Eylül dönemi e-defter ve beratlarının da zayi listesinde yer aldığı, 2015-2024 ve 01-09/2025 dönemine ait alış-satış faturaları, toplu taşıma irsaliyeleri, sevk irsaliyeleri ve tahsilat makbuzlarının zayi olduğunun belirtildiği, yangın raporunda ofis bölümünün tamamen yandığının ifade edildiği, kayıtların tutulduğu bilgisayarın kurtarılamamış olabileceğinin kabul edildiği, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğunun tespit edildiği, boş tahsilat makbuzları ve sevk irsaliyeleri ile diğer muhasebe evraklarına ilişkin taleplerin mahkemenin takdirine bırakıldığı, davacının diğer taleplerinin de mahkemece değerlendirilmesi gerektiği yönünden görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Dava; hasımsız olarak açılan ve çekişmesiz yargı kapsamında bulunan davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Huzurdaki davada uygulanması gereken TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrasına göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Anılı hüküm gereğince zayi belgesi verilebilmesi için, istenen belgenin TTK'nun 82. maddesinde zikredilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olması, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu ve kanuni saklama süresi içinde zayi olması lazım olup, talebin zıyaanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; davacıya ait belgelerin saklandığı şirket merkezindeki yangında davacıya ait tespiti yapılan ticari defterlerin zayi olduğu, davacının bu durumu öğrendikten sonra davasını 30 günlük hak düşürücü süre içinde açtığı, davacı tarafça somutlaştırılan belgeler hakkında mahkememizce ilgili noterliğe müzekkere yazıldığı, yazı cevaplarından davacı şirketin zayi olduğunu beyan ettiği, 2013 ila 2020 arasındaki dönemlere ilişkin defteri kebir, envanter ve yevmiye defterlerinin tasdiklerinin yapıldığının tespit edildiği, 2021 ila 2025 arasındaki dönemde ise envanter defterlerinin tasdiklerinin yapılıp, diğer defterlerin ise e-defter olduğu, dolayısıyla belirtilen noterlik tarafından tasdik edilen defterlerin zayi olduğu hususunun mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği görülmüş olup bu ticari defterler yönünden talebin kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmış, talebe konu diğer belgeler yönünden ise zayi belgesi verilmesi şartları oluşmadığı, bununla birlikte talep konusu fatura, toplu taşıma ve sevk irsaliyeleri, tahsilat makbuzları ve diğer muhasebe evrakının ise kapsamı, başlangıç ve bitiş seri numaraları belirsiz olduğundan söz konusu belgelerin herhangi bir zamanda mevcudiyeti konusunda fikir edinilemediği, bu nedenle söz konusu belgeler açısından kanaat oluşturulamayacağı tespit edildiğinden talebin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenler ile 1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile ; .... Noterliği 21.12.2012 tarih ve ... yevmiye nolu 2013 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 21.12.2012 tarih ve ... yevmiye nolu 2013 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 21.12.2012 tarih ve ... yevmiye nolu 2013 yılına ait Envanter Defteri, .... Nojerliği 20.12.2013 tarih ve ... yevmiye nolu 2014 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 20.12.2013 tarih ve ... yevmiye nolu 2014 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 20.12.2013 tarih ve .. yevmiye nolu 2014 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 19.12.2014 tarih ve ... yevmiye nolu 2015 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 19.12.2014 tarih ve ... yevmiye nolu 2015 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 19.12.2014 tarih ve ... yevmiye nolu 2015 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 28.12.2015 tarih ve ... yevmiye nolu 2016 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 28.12.2015 tarih ve ... yevmiye nolu 2016 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 28.12.2015 tarih ve ... yevmiye nolu 2016 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 29.12.2016 tarih ve ... yevmiye nolu 2017 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 29.12.2016 tarih ve ... yevmiye nolu 2017 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 29.12.2016 tarih ve ... yevmiye nolu 2017 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 28.12.2017 tarih ve ... yevmiye nolu 2018 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 28.12.2017 tarih ve ... yevmiye nolu 2018 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 28.12.2017 tarih ve ... yevmiye nolu 2018 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 28.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu 2019 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 28.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu 2019 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 28.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu 2019 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 20.12.2019 tarih ve ... yevmiye nolu 2020 yılına ait Yevmiye Defteri, .... Noterliği 20.12.2019 tarih ve ... yevmiye nolu 2020 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 20.12.2019 tarih ve ... yevmiye nolu 2020 yılına ait Defteri Kebir, .... Noterliği 25.12.2020 tarih ve ... yevmiye nolu 2021 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 23.12.2021 tarih ve ... yevmiye nolu 2022 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 27.12.2022 tarih ve ... yevmiye nolu 2023 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 26.12.2023 tarih ve ... yevmiye nolu 2024 yılına ait Envanter Defteri, .... Noterliği 27.12.2024 tarih ve ... yevmiye nolu 2025 yılına ait Envanter Defteri'nin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2-) Fazlaya ilişkin davacı talebinin reddine, 3-) Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile neticesinde 116,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 4-) Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, 5-) Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine, Dair verilen karar; davacı vekilinin yokluğunda, taraflardan herhangi birisinin mahkememize başvurusu üzerine gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içerisinde, mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başkaca denk bir mahkemeye verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza