İlk Derece Mahkemesi 2026/249 E. 2026/681 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/249 Esas KARAR NO : 2026/681

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 24/03/2026 KARAR TARİHİ : 06/07/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı asil ... tarafından sunulan 24.03.2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; .... Mah. .... Sok. No: 20 D: 6 Bahçelievler/İstanbul adresinde ikamet ettiğini, 2017 yılına ait işletme defterini muhafaza ettiği yerde kaybettiğini, söz konusu defterin Bakırköy .... Noterliği tarafından 28.12.2016 tarih ve .... yevmiye numarası ile tasdik edildiğini, defterin zayi olduğunu 17.03.2026 tarihinde öğrendiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca yasal süresi içerisinde mahkemeye başvurduğunu, tüm özen ve dikkatine rağmen defterin kaybolduğunu, ticari faaliyetleri kapsamında saklamakla yükümlü olduğu defterin zayi olması nedeniyle durumun tespiti gerektiğini, bu doğrultuda zayi belgesi verilmesi talebinin hukuki bir zorunluluk haline geldiğini, ... olarak açılan bu dava ile gerekli delillerin toplanmasını beklediğini, işletme defterinin zayi olduğuna dair mahkemece bir belge düzenlenmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Huzurda görülen dava TTK'nın 82. maddesi uyarınca açılmış bulunan zayi belgesi verilmesi istemidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesine göre; "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır." TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin .... E., ....6 K. Ve 07/03/2017 tarihli kararına göre; "Mahkemece; davanın TTK'nın 82/7. maddesine göre zayii belgesi verilmesine dair dava olduğu, davacının ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içerisinde iptal davası açması gerektiği, somut olayda davacının zıyaı 04/03/2015 tarihinde öğrendiği, yasal süre geçtikten sonra 21/08/2015 tarihinde davanın açıldığı ayrıca ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA" Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih, ... E.,.... K. sayılı ilamına göre; "Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir." İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi'nin E..., K. ... sayılı kararına göre; "Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait karar defterinin tek ortağı olan ...'in vefatından sonra yaşanan karışık olaylar ve şirket merkezinin taşınması sırasında zayi olduğu, yaşanan olayların mücbir sebep oluşturduğu, defterin zayii olduğunun tespiti üzerine gazetede ilan verildiği belirtilmiş, başkaca bir iddia ileri sürülmeyip, başkaca bir delil sunulmamıştır. Buna göre davacı tarafından ileri sürülen yaşanan olağanüstü olayların ne olduğu açıklanarak mücbir sebep oldukları ispat edilmediği, şirket ortağının vefatı ile şirket merkezinin taşınması ise mücbir sebep teşkil etmediğinden, davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir." İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi'nin E. ...., K... sayılı kararına göre; "Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacı vekili taşınmanın pandeminin etkileri nedeniyle vuku bulduğunu ileri sürmüş ise de; pandeminin olumsuz etkileri nedeniyle ekonomik sebeblerle taşınmak zorunda kalınması ile ticari defterlerin taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır." Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi tarafından mahkememiz huzurunda dava konusu evrakların iş yerini kapatması nedeniyle eve götürdüğü ve kendisi tarafından ev taşınırken kaybolduğu beyan edilmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla (aynı yönde kararlar için bknz; İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/1298, K. 2023/1444; İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/297, K.2024/249) açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00TL harç yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine, Dair, davacı asilin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.06/07/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır