İlk Derece Mahkemesi 2026/452 E. 2026/852 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/452 Esas KARAR NO : 2026/852

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 15/05/2026 KARAR TARİHİ : 16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda; TALEP: Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Davacı şirketin hukuki sıfatı ve unvan değişikliği hakkında; Davacı şirket, başlangıçta ... unvanı altında faaliyet göstermekte iken, ... ile devralma şeklinde birleşme gerçekleştirmiştir. Bu birleşme süreci sonucunda, devralan şirketin unvanı daha sonra değiştirilerek ... halini almıştır. Söz konusu birleşme ve sonrasındaki unvan değişikliği, ticaret sicili kayıtları ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarıyla sabittir. Bu nedenle işbu dava, devralan ve mevcut hukuki unvanı ... adına açılmaktadır. Davacı şirket, birleşme sonrası ...’nun aktif ve pasifini külli halefiyet yoluyla devralmış olup, çekler üzerindeki hak ve yükümlülükler de davacı şirket uhdesine geçmiştir. Davacı şirketin meşru zilyetliğinde bulunan, aşağıda bilgileri yazılı çekler, irademiz dışında elden çıkmış, kaybolmuş ve tüm makul aramalara rağmen bulunamamıştır. Çeklerin kaybolduğu fark edilir edilmez şirket içi araştırma yapılmış, ilgili çalışanlar nezdinde inceleme gerçekleştirilmiş, varsa teslim ve saklama süreçleri kontrol edilmiş; buna rağmen çeklerin akıbeti tespit edilememiştir. Bu aşamada çeklerin kim tarafından, ne şekilde ve hangi ortamda kaybolduğu yönünden araştırmalar sürmekte olmakla birlikte, fiilen çek senetlerinin davacı şirketin zilyetliğinden çıktığı ve şimdilik nerede bulunduğunun bilinmediği açıktır. Çeklerin kaybolmuş olması, üçüncü kişi eline geçmesi halinde kötü niyetli ibraz, tahsil veya tedavüle sokulma ihtimalini doğurmaktadır. Çekler, kıymetli evrak niteliğinde olup, senetle birlikte hakların kullanılabilmesine imkan tanır. Bu nedenle çeklerin kaybolması, salt fiziki bir eksiklik olmayıp, doğrudan doğruya şirketin malvarlığına ilişkin ciddi bir risk doğurmaktadır. Çeklerin kötü niyetli üçüncü kişinin eline geçmesi halinde, çekler muhatap bankalara ibraz edilebilecek, haksız tahsilat yapılabilecek veya çeklerle ilgili kambiyo takibi başlatılabilecektir. Bu ihtimal, davacı şirket açısından telafisi güç ve hatta imkânsız zararlar doğuracaktır. Bu nedenle mahkemenizce, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmeden önce, ivedi şekilde ihtiyati tedbir mahiyetinde ödemeden men kararı verilmesi ve ilgili muhatap bankalara derhal müzekkere yazılması zorunludur. Ayrıca çeklerin ileride icra takibine konu edilmesi riskine karşı, çeklerin ibrazı halinde ödenmemesinin ve takip konusu yapılmamasının fiilen temini bakımından da tedbir kararı verilmesi gerekmektedir. Davaya konu çeklerin bağlı bulunduğu ticari yapı ve davacı şirketin hukuki kimliği, birleşme ve unvan değişikliği nedeniyle değişmiştir. Bu nedenle dilekçede davacı, yalnızca eski unvanla değil, halef sıfatıyla mevcut unvan olan ... olarak gösterilmelidir. Bankalara yapılacak müzekkerelerde de aynı unvan kullanılmalı; gerekirse şirketin önceki unvanları da açıklanarak sicil numarasıyla beraber yazılmalıdır. Bu husus, bankaların tereddüde düşmemesi ve çeklerin hangi şirket adına kayda alınacağını açıkça anlayabilmesi bakımından önemlidir. Ayrıca, mahkeme kararının infazında da doğru unvanın yazılması gerekir. Somut olayda talep edilen tedbir, yalnızca soyut bir “bildirim” değil; çeklerin ödenmemesi, bankaca ibraz halinde işlem yapılmaması, çekler üzerine ödeme yasağı şerhi düşülmesi ve gerekirse icra konusu yapılmaması için gerekli hukuki korumanın sağlanmasıdır. Davacı şirketin amacı, çeklerin kötü niyetli kişilerce kullanılmasını önlemek olup, tedbir verilmediği takdirde kararın verildiği anda dahi artık geç kalınmış olabilir. Bu sebeple mahkemenizce, çeklerin türü, seri numarası, tutarı, bankası ve şubesine ilişkin bilgiler esas alınarak, muhatap bankalara ivedilikle müzekkere yazılmalı ve çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi sağlanmalıdır. BANKA ŞUBE ÇEK NO ... ... 4. .... 16.01.2020 3.193,00 TL 3.193,... 4. .... ... 16.01.2020 870,00 USD 5.128,... 4. .... ... 10.01.2020 1.720,00 EUR 11.258,... 4. .... ... 10.01.2020 1.245,00 EUR 8.149,... 4. .... ... 10.01.2020 425,00 EUR 2.782,... 4. .... 1381737 10.01.2020 998,00 EUR 6.532,... 4. .... ... 10.01.2020 425,00 EUR 2.782,... 4. .... ... 06.01.2020 970,00 EUR 6.485,... 4. .... ... 06.01.2020 1.470,00 EUR 9.827,... 4. .... ... 30.12.2019 7.520,00 USD 44.824,... 4. .... 1405418 30.12.2019 3.170,00 USD 18.895,... 4. .... ... 30.12.2019 4.020,00 USD 23.962,... 4. .... ... 20.09.2019 6.867,00 EUR 43.569,... 4. .... ... 02.08.2019 1.744,00 USD 9.807,... 4. .... ... 12.07.2019 5.021,00 USD 28.598,....948,00 TL 69.948,... TAKSİM / ... ... 21.02.2020 7.400,00 TL 7.400,... ... 21.02.2020 6.800,00 TL 6.800,.. ... 28.01.2020 5.200,00 TL 5.200,.... ... 28.01.2020 4.200,00 TL 4.200,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... / ... 14.02.2020 401.497,00 TL 401.497,00 ÖDENMEDİ T.C. ... BANK. ... ... 05.02.2020 6.898,00 TL 6.898,00 ÖDENMEDİ ...BANK.... ... 31.01.2020 6.977,00 TL 6.977,00 ÖDENMEDİ... BANK. ... ... 31.01.2020 17.525,00 TL 17.525,00 ÖDENMEDİ ...BANK. ... ... 21.11.2019 3.471,00 TL 3.471,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... ... 21.11.2019 1.468,00 TL 1.468,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... ... 21.11.2019 2.910,00 TL 2.910,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... ... 21.11.2019 3.274,00 TL 3.274,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... ... 21.11.2019 3.269,00 TL 3.269,00 ÖDENMEDİ... BANK. ... ... 21.11.2019 4.472,00 TL 4.472,00 ÖDENMEDİ ... ... 10.10.2019 4.472,00 TL 4.472,00 ÖDENMEDİ T. ... BANK. ... ... 10.01.2020 23.889,00 TL 23.889,00 ÖDENMEDİ T. GARANTİ BANK. ELMADAĞ 524373 20.12.2019 17.970,00 TL 17.970,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... 10.12.2019 37.970,00 TL 37.970,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... ... 10.12.2019 37.970,00 TL 37.970,00 ÖDENMEDİ...BANK. ... ... 09.12.2019 37.970,00 TL 37.970,00 ÖDENMEDİ ...İ BANK. ...09.12.2019 37.970,00 TL 37.970,00 ÖDENMEDİ ...BANK. ... ... 27.11.2019 12.970,00 TL 12.970,00 ÖDENMEDİ ...BANK. ... 04.10.2019 22.613,00 TL 22.613,00 ÖDENMEDİ... BANK.... 19.07.2019 4.970,00 TL 4.970,00 ÖDENMEDİ ... BANK. ... 16.07.2019 2.605,00 TL 2.605,00 ÖDENMEDİ... BANK.... 05.07.2019 4.969,00 TL 4.969,00 ÖDENMEDİ Davacı şirket uhdesinde iken kaybolmuş, tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. yukarıda bilgileri yer alan çekler hakkında öncelikle ihtiyati tedbir mahiyetinde ödemeden men kararı verilmesine, verilecek kararın ilgili muhatap bankalara derhal müzekkere ile bildirilmesine, çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesine ve icra takibine konu edilmemesine yönelik gerekli tedbir kayıtlarının oluşturulmasına, yargılama sonunda davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini" talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir. Emsal mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas... Karar sayılı ilamında özetle; "Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." şeklinde karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından zayi olduğu ileri sürülerek iptali istenen çeklerin ... Tarafından keşide edildiği, ... İle ...'nin birleşmesi ile şirketlerin davacı olan ... Halini aldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacı şirket dava konusu çekler bakımından keşideci sıfatını hâiz olduğundan emsal Yargıtay ilamı doğrultusunda keşideci tarafından çekin zayi nedeniyle iptali istenemeyeceğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davanın REDDİNE, 2-Tedbir kararının derhal kaldırılması için ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, 3-Teminatın iadesinin talep edilmesi hâlinde karar kesinleştikten 30 gün sonra değerlendirme yapılmasına, 4-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harcın peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır