İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/2189 E. 2026/190 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/2189
- Karar No
- 2026/190
- Karar Tarihi
İSTANBUL 26. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/2189 Esas KARAR NO : 2026/190
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 13/10/2026 KARAR TARİHİ : 16/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi müvekkili şirket olan ... .../... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 08.05.2020 ibraz tarihli ve 17.775,00 TL bedelli çek aslının zayi olduğunu, söz konusu çekin ibraz tarihinde muhatap bankaya sunularak karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu, aradan uzun süre geçmesine ve yapılan tüm araştırmalara rağmen çekin kimin elinde olduğunun tespit edilemediğini beyan etmiştir. Çek aslına ulaşılamaması sebebiyle banka kayıtlarındaki karşılıksız çek kaydının kapatılamadığını, bu durumun müvekkilinin ticari itibarını, kredi ve finansman ilişkilerini olumsuz etkilediğini, nitekim müvekkilinin diğer tüm karşılıksız çek borçlarını ödeyerek icra dosyalarından çek asıllarını teslim aldığını ve dava konusu çek bedelini de ödemeye hazır olduğunu ileri sürmüştür. Zamanaşımının kesilmiş olma ve çekin kötü niyetle tedavüle sokulma ihtimaline binaen telafisi güç zararların önlenmesi amacıyla muhatap bankaya tedbiren ödeme yasağı konulmasını talep ederek; neticeden dava konusu çek yönünden öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak ilanlar neticesinde çekin ibraz edilmemesi halinde ise zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, TTK 757/2 maddesi gereğince ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklinde düzenlenmiştir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet , verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT : Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle çek iptali davası ancak zayi edildiği bildirilen çek hamili tarafından açılır. Tüm dosya kapsamı incelenip birlikte değerlendirildiğinde;Dava dilekçesi incelendiğinde davacı taraf keşidecisi olduğu ... .../... / ... Şubesi'nin, ... seri no'lu, 08.05.2020 ibraz tarihli 17.775,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir. TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, davacının kendisine ait hesaba bağlı olarak verilen çek yapraklarında keşideci olabileceği ve keşidecinin ise hamilin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, davacının çek hamili sıfatının bulunmadığı, davacının keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı anlaşılmış olup nitekim Yargıtay 11. HD. 'nin 02/10/2017 tarih ve 2016/2755 Esas - 2017/4927 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkı sadece hamile ait olup, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığından açıklanan nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına, 4. Karar kesinleştiğinde HMK gider avansı tarifesinin 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine, Dair, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 16/10/2026
Katip ... e-imzalıdır
Hakim ... e-imzalıdır