İlk Derece Mahkemesi 2026/1432 E. 2026/793 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/1432 Esas KARAR NO:2026/793

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ :02/06/2026 KARAR TARİHİ:25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde kayıtlı olarak ticari faaliyetlerini aktif şekilde sürdürdüğünü, şirkete ait Noter açılış tasdikli pay defterinin yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını ve zayi olduğunu, söz konusu pay defterinin Noter onaylı tasdik edilmiş yasal defter niteliğinde bulunduğunu, defterin ziyaının 01.06.2026 tarihinde fark edildiğini, yapılan kapsamlı aramalara rağmen deftere ulaşılamadığını, defterin kaybolmasına veya çalınmasına ilişkin gerekli incelemelerin yapıldığını, mevcut durumda defterin fiilen kullanılmasının ve ibrazının imkânsız hale geldiğini, ticari defterlerin muhafazasının tacir bakımından yasal yükümlülük olduğunu, somut olayda pay defterinin şirketin iradesi dışında zayi olduğunu, şirket faaliyetlerinin sürdürülebilmesi ve yeni pay defteri oluşturulabilmesi amacıyla işbu başvurunun yapıldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi olan ticari defterler bakımından mahkemeden zayi belgesi talep edilmesinin mümkün olduğunu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2024/166 Esas 2024/158 Karar sayılı kararında pay defterinin kaybolması iddiasının TTK'nın 82/7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2022/875 Esas 2022/733 Karar sayılı 02.06.2022 tarihli kararında ise tacirin defterlerini korumak için gerekli dikkati göstermesi ve zayi durumunun irade dışında meydana gelmesi şartıyla zayi belgesi verilmesi gerektiğinin vurgulandığını, bu doğrultuda müvekkil şirkete ait Noter tasdikli pay defterinin zayi olduğunun tespit edilmesini ve tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde uyuşmazlık konusunun;Şirkete ait ticari defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olduğunun tespiti hususunda toplanmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı). 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 82/7. maddesi uyarınca, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir”. Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de yapılan tahdidi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Talep edenin talep dilekçesinde defterlerin ziyaı 01/06/2026 tarihinde farkedildiğini, kapsamlı aramalarına rağmen bulunamadığını, defterlerin kaybolma/ çalınmasına ilişkin gerekli incelemelerin yapıldığını ancak bulunamadığı bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de defter ve belgelerin talep edenin elinde olmayan sebeplerle zayi olduğuna dair dosyaya herhangi bir delil ibraz edilmediği, talep edenin tacir olup basiretli tacir gibi davranmakla yükümlü olduğu dolayısıyla yanlışlıkla atılmış olabileceği iddiasını ileri süremeyeceği görüldüğünden defterlerin elde olmayan nedenlerle kaybedildiğine dair somut delile dayalı kanaat hasıl olmadığından davacının saklamakla yükümlü olduğu defteri özenle korumadığı, basiretli bir tacir gibi davranmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenler ile 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harcın tamamı yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde, arta kalan gider avansı bulunması halinde ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK.'nın 333. maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen iadesine, Dair; davacının yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın davacıya tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurmak suretiyle veya başka bir yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/09/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza