İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/804 E. 2025/701 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/804 Esas KARAR NO : 2025/701

DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 18/09/2024 KARAR TARİHİ : 11/11/2025

Mahkememizde açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı...şirketi arasında 02/12/2019 tarihli çevre danışmanlığı hizmet sözleşmesi, 01/01/2024 tarihli çevre danışmanlığı hizmet sözleşmesi ek protokolü bulunmadığını, işbu hizmet sözleşmesi ve ek protokolü dilekçemiz ekinde Sayın Mahkeme'ye sunulduğunu, işbu hizmet sözleşmelerine göre davalı ... Danışmanlık şirketinin sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri aşağı belirtildiğini,

Bu çerçevede aşağıda tahdidi olarak sayılmamış olmakla birlikte ... BİRİMİ; Herhangi bir uygunsuzluk tespit ettiğinde tesis yetkilisine veya uygun görülen idari yetkiliye uygunsuzluğun giderilmesi için derhal şifahi ve yazılı bildirim ve önerilerde bulunacaktır. ... MÜHENDİSLİK BİRİMİ uygunsuzlukların giderilip giderilmediğinin takibini yapar. İşletmenizin tüm çevre yönetimi faaliyetlerini koordine edecektir. İşletmenizin çevresel konularda alması gerekli izin ve belgelerini alacak, yenilenmesi gerekenleri yenileyecektir. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve/veya ilgili diğer idari makamlar tarafından istenen bilgi ve belgeleri zamanında ve eksiksiz olarak hazırlayacaktır. Hizmet verdiği tesis ile ilgili, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve/veya ilgili diğer idari makamlar ile her türlü çevresel konu hakkındaki tüm yazışma ve görüşmeleri gerçekleştirecektir. İhtiyaç duyulan bilgi ve veriler öngörülen formatta ve zamanında muhatap mercilere bildirecektir. Tesiste alınması gerekli çevresel önlemler konusunda birincil öncelikli olarak tesisin kendi olanakları ile çözüm yolunu araştıracak ve işletmenize akılcı ve en ekonomik çözüm yollarını önerecektir. Tesis için hazırlanan izin, lisans ve başvuru dosyalarında bilgi, belge ve formların gerçeğe uygun şekilde doldurulduğuna, verilen bilgi, belge ve formlarda açıklanan proses ve teknolojilerin uygulanan/uygulanabilir olduğuna, söz konusu proses ve teknolojilerle izin ve/veya lisans vermede esas alınan şartların ve taahhütlerin yerine getirilip getirilmeyeceğine dair görüşü içeren raporu bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Bu sorumluluk yerine getirilirken... BİRİMİ rapor iletimini geciktirici durumların yaratılmamasını sağlayacak ve gerekli ön tedbirleri alacaktır. ... BİRİMİ ’nin vereceği çevre yönetim hizmeti bağımsız, dışarıdan, denetimci gözüyle ama aynı zamanda işletmenizin çıkarlarını gözetecek şekilde olacaktır. Gerek çevresel yatırımlarında gerekse resmi kurumların denetimi sırasında önerilebilecek, işletmenize eksikliklerin giderilmesinde ekonomik, kabul edilebilir, rasyonel çözüm yolları önerecektir. ...BİRİMİ belirtilen adreslerde gerçekleştirileceği faaliyeti ve işbu sözleşme ile yüklendiği yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile ilgili olan tüm faaliyetlerinin devamı sırasında çalışacak olan tüm personelin kendi personeli olduğunu ve personelinin kendi talimatıyla çalışacağını kabul ve taahhüt eder. ... BİRİMİ bahsi geçen işçinin işbu sözleşme kapsamındaki çalışması ile ilgili olarak yürürlükteki yasal mevzuattan kaynaklanan her türlü sigorta primi, harç, vergi, resim ve benzeri ödemelere ilişkin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirecek ve tüm personelin sosyal güvenlik şemsiyesi altında çalışmasını sağlayacaktır.

İşbu sözleşme hükmünde yer alan yükümlülüklerden de açıkça anlaşılacağı üzere davalı ...şirketi müvekkil şirkette yer alan herhangi bir uygunsuzluk tespit ettiğinde tesis yetkilisine veya uygun görülen idari yetkiliye uygunsuzluğun giderilmesi için derhal şifahi ve yazılı bildirim ve önerilerde bulunması gerektiğini, ancak davalı şirketlerin çevre danışmanlık hizmet sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle müvekkil şirket 464.585,00 TL toplam tutarlı idari yaptırıma maruz kaldığını, dolayısıyla davalı şirketlerin akde aykırılıkları nedeniyle işbu zararı karşılayacak tutarda tazminat davasının açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, taraflar arasında düzenlenmiş olan sözleşmede yetkili yer mahkemesinin İstanbul Mahkemelerinin olması nedeniyle dava yetkili İstanbul Mahkemeleri'nde ikame edildiğini, 07/02/2024 tarihinde müvekkil şirkete tebliğ edilen ...sayılı 464.585,00 TL toplam tutarlı idari yaptırım kararında "Bakanlığımız ...hattına gelen ve İl Müdürlüğümüze iletilen ihbar/şikayete istinaden; 05.02.2024 tarihinde İl Müdürlüğümüz personellerince tesiste yapılan incelemede; İlimiz Gebze İlçesi, Köşklüçeşme Mah. ...Cad. No:.. adresinde "Kontraplak , Film Kaplı Kontraplak Üretimi" konusunda faaliyet gösteren tesisin, 18.05.2022 ölçüm tarih, 08.06.2022 rapor tarihli ve ... rapor nolu Emisyon Ölçüm Raporunu olduğu belirlenmiş ve İlgi (a) Denetim Tutanağı ile kayıt altına alınmıştır. İlgi (b) ile kayıtlı, söz konusu Ertest Çevre Laboratuvarı'nın 18.05.2022 ölçüm tarih, 08.06.2022 rapor tarihli ve ERT-22-06-1255-275 rapor nolu Hava Emisyon Ölçüm Raporunun, İl Müdürlüğümüzce incelenmesi neticesinde; bazı emisyon kaynaklarında ölçülen değerlerin (Toz, CO parametreleri) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen sınır değerlerinin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu incelemeler ve tespitler neticesinde; ilgili tüzel kişiliğe, 5491 sayılı kanunla değişik 2872 Sayılı Çevre Kanunun 20. Maddesinin b bendinde yer alan; "b) Hava kirliliği yönünden önemli etkileri nedeniyle kurulması ve işletilmesi yönetmelikle izne tâbi tutulan tesisleri, yetkili makamlardan izin almadan kuran ve işleten veya iznin iptal edilmesine rağmen kurmaya ve işletmeye devam eden veya bu tesislerde izin almaksızın sonradan değişiklik yapan veya yetkili makamların gerekli gördükleri değişiklikleri tanınan sürede yapmayanlara 24.000 Türk Lirası (464.585 TL) idarî para cezası verilir. İzne tâbi tesisleri, aldıkları izin belgesinde veya yönetmeliklerde öngörülen önlemleri almadan veya yönetmeliklerde belirlenen emisyon standartlarına ve sınırlamalarına aykırı olarak işletenlere 24.000 Türk Lirası (464.585 TL) idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. Firma, bu hükme uymadığından...Müdürlüğümüzce idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir." şeklindeki gerekçeler ile müvekkil şirkete idari yaptırım kararı uygulandığını, özetle müvekkili şirket 08/06/2022 tarihinde yapılmış olan emisyon ölçümü raporunda kazan bacası 1 ve kazan bacası 2 de CO ve toz ölçüm sonuçlarının... ilgili sınır değerlerini aşmış olması ve bu hususta gerekli önlemleri almamış olması nedeniyle idari yaptırıma maruz kaldığını, işbu idari yaptırım kararının iptali talebiyle taraflarınca kanun yoluna başvurulmuş olup Kocaeli 2. İdare Mahkemesi'nin 2024/329 Esas numaralı dava dosyası ile yargılama süreci devam ettiğini, davalı şirketlerin hizmet sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle tazminat hakkı saklı kaldığını, çünkü davalı şirketler ölçüm sonuçlarının... ilgili sınır değerlerini aşmış olduğuna dair müvekkil şirketi derhal şifahi ve yazılı bilgilendirme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalı şirketler işbu yükümlülüklerini yerine getirmemesi neticesinde müvekkil şirket 464.585,00 TL toplam tutarlı idari yaptırıma maruz kaldığını, müvekkil şirkette ait laboratuvar test ölçümleri diğer davalı şirket olan ... Laboratuvarı Anonim Şirketi'nde yapıldığını, davalı şirketlerden... Laboratuvarı'nın hatalı test ölçümleri nedeniyle müvekkil şirket zarara uğradığını, dolayısıyla davalı şirketlerin ayıplı eylemleri nedeniyle müvekkil şirket zarara uğradığını, Yukarıda belirtmiş olduğumuz tüm hususlar ile dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz delillerimizin doğrultusunda, dava dilekçesinin kabulü ile birlikte müvekkile uygulanan idari yaptırım zarar tutarını ticari temerrüt faizi ile birlikte tüm talepleri yönünden fazlaya dair talep, dava ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL’nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, tazminat davasıdır. 6100 sayılı HMK'nın 17.maddesinde "Tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü yer almaktadır. Yetki itirazında bulunmak için HMK'nın 19/2.maddesinde "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir. Ayrıca HMK'nın 19/4.maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir" hükmü bulunmaktadır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/6761 Esas, 2015/6539 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere kesin yetki halleri 6100 sayılı HMK'da 11, 12/1, 15/2 maddelerinde tadat edilmiş olup bir mahkemenin yetkisinin kesin olduğunun kabul edilebilmesi için madde metninde açıkça yetkinin kesin olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Yetki sözleşmesi ya da sözleşmeye konulan yetki şartı ile belirlenen bir veya birden fazla mahkemenin yetkili kılınması hususu kesin yetki olarak değerlendirilemez. (Yargıtay 3. H.D. 2014/20059 E - 2015/16891 K sayılı ilamı, Yargıtay 20. H.D. 2018/5573 E - 2018/7532 K sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2014/13-104 E ve 2016/15 Karar sayılı ilamları) Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/747 E., 2025/802 K. sayılı ilamıyla taraflar arasında imzalanan Çevre Danışmanlığı Hizmet Sözleşmesinin 15. maddesine göre İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek davanın kesin yetki nedeniyle reddine ve İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verildiği, davalı tarafça davaya cevap verilmediği, yani bir yetki itirazının bulunmadığı, HMK 19/2 maddesine göre kesin yetkinin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, üstte belirtilen üst derece mahkemesi kararlarında belirtildiği gibi yetki sözleşmesinin kesin yetki olarak değerlendirilemeyeceği, münhasır yetki niteliğinde olduğu, kesin yetki hallerinin HMK'da tahdidi olarak sayıldığı, HMK 'nın 19/4 maddesine göre, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki ilk itirazında bulunulmazsa, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği gözetilerek; davalılarca bir yetki itirazı ileri sürülmeyen eldeki davada; yetkinin kesin yetki olduğu değerlendirilerek mahkememize yetkisizlik kararı verilemeyeceği kanaatiyle, mahkememizin yetkisizliğine ve Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiş, yargı yerinin tespiti için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, HMK 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeni ile DAVANIN USULDEN REDDİNE, 2-İş bu dava yönünden yetkili mahkemenin GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğuna, 3-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi ile Mahkememiz arasında olumsuz YETKİ UYUŞMAZLIĞI çıktığından yetkili mercinin tayini için kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde dosyanın HMK'nın 22.maddesine göre İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 4-Harç ve yargılama giderleri hususunun mahkemesince değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.11/11/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.