İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/76 E. 2026/459 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/76
- Karar No
- 2026/459
- Karar Tarihi
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/76 Esas - 2026/459 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/76 KARAR NO : 2026/459 BAŞKAN : .... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ...
DAVACILAR : 1- ... ... 2- ... ... - ... 3- ... ... . VEKİLİ : Av... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .... DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) DAVA TARİHİ : 29/01/2025 KARAR TARİHİ : 10/06/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2026 Mahkememizde görülmekte olan genel kurul kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacılar vekili, 30/12/2024 günü yapılan olağan genel kurul toplantısında kooperatif yönetiminin arsa satışı ve tapu devri için karar alıp ivedilikle işlem yapmak istediğini, bu toplantıda arsanın satışını yapabilmek için kooperatifin 16 ortağından kendileri dışında kalan 8 ortağın toplantıya katılmaması için usulsüzlük yapılarak hak kaybına neden olduklarını, müvekkillerinin otaklığını kabul etmediklerini, yasa dışı ortak kaydı ile kooperatifi dolandırmaya çalıştıklarını, davalı kooperatifin 8 ortağının daha fazla suç işlememeleri ve daha fazla sorunlara neden olmamaları için diğer 8 ortağın mağduriyetinin önlenmesi gerektiğini ileri sürerek, 30/12/2024 tarihli genel kurul toplantısının ve toplantıda alınan tüm kararların (seçimler, alınan kararlar vs) tüm sonuçlarıyla birlikte iptaline, kooperatif arsasının satışının durdurulması için ihtiyati tedbire kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, müvekkili kooperatifin 1987 yılında kurulduğunu, 2008 yılına kadar genel kurulları gerçekleştirdiğini, o dönem başkan ve muhasebecisi olan davacı ... ...’un 2008 yılında genel kurul toplantısı yaptığını, ancak bu toplantıdan sonra da herhangi bir işlem yapılmadığını, kooperatifin atıl bırakıldığını, üst üste 3 defa genel kurul toplantısı yapılmadığından 12/07/2015 tarihinde TSG'de ilan edilerek re'sen terkin edildiğini, bildirim yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini, ancak kooperatifin tasfiyesinin yapılmadığını, bir müddet sonra kooperatif üyelerinden bazılarının girişimiyle, ... ... ile yapılan sözleşme doğrultusunda, şu an kooperatif temsilcisi ve başkanı olan müvekkili ... . ... vasıtasıyla 02/03/2023 tarihinde kooperatifin ihyası için talepte bulunulduğunu, ... 6. Ticaret Mahkemesinde açılan davanın 12/12/2024 Tarihli, 2023/153 Esas-2023/603 Karar sayılı kararı ile kabulüne karar verildiğini, bütün bu aksaklıklar nedeniyle üyelerin büyük çoğunluğunun haklı olarak daha fazla zarara uğramamak için kooperatif arazisinin satılarak kooperatifin tasfiyesini istemek durumunda kaldığını, üyelerin bu taleplerini değerlendiren kooperatif yönetim kurulunun olağanüstü genel kurul istemli dilekçenin ve başvuru sayısının yasal unsurları ve nisabı taşıdığını tespit ederek olağanüstü genel kurulun 30/12/2024 tarihinde yapılmasının kararlaştırıldığını ve gerekli işlemlerin yapıldığını, davacılardan ... ...'ın davacı sıfatı bulunmadığını, çünkü kendisinin kooperatife üye olmayıp olağanüstü genel kurulda öldüğü bilinen üye ... .. ... devir dilekçesine istinaden üyelik talebinde bulunduğunun bilindiğini, ancak, .. Bakanlığı temsilcisinin bu talebi uygun görmediğini, zira öldüğü belirtilen bir şahsın adına devir dilekçesi getirilerek işlem talep edilmesinin kabul edilemeyeceğinin belirtildiğini, üye ... .... adresine tebligat yapıldığını, kooperatifin davacılar ve akrabalarının elinde olduğunu, davacı ... ...'un davacı ... ... ile akrabası ... .. ... tarafından 01/06/2024 tarihinde ortak kaydının yapıldığını, diğer yönetim kurulu üyesinin durumu kabul etmediğini, zira ... ... .... davacı ... ...'un üvey babası olduğunu, davacıların üyelik devir işlemleri ve kayıtları sırasında tüzel kişiliğinin bulunmadığını, bir kısım davacıların ... ... .... yasal olmayan fazla paylarını devir aldıklarını, davacıların genel kurulda alınan kararlara açık muhalefetleri olup olmadığı bilinmediğinden dava açma yetkilerinin de olmadığını, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle, aksi halde esastan reddine verilmesi gerektiğini savunmuştur. KANITLAR : ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ve ...... Müdürlüğü'nden davalı kooperatifin ticaret sicil dosyası, 30/12/2024 tarihli genel kurul tutanağı ve ekleri ile ana sözleşme örneği celbedilmiştir. ... 6. ATM’nin 2023/153 Esas-2023/603 karar sayılı dosyası uyap üzeriden getirtilmiştir. ... CBS'nin 2024/194608 Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celbedilmiştir. Davalı adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydı getirtilmiştir. Tedbir istemi, TTK'nın 448 ve449. maddeleri uyarınca değerlendirilmiştir. Mahkememizce kooperatif alanında nitelikli hesap bilirkişisinden kök ve ek raporlar alınmış, anılan raporlarda; davacılardan yalnızca ... ...’un hazirun cetvelinde ortak olarak isminin yer aldığını, iptale konu 30/12/2024 tarihli genel kurula bizzat katıldığını ve alınan kararlara muhalefet şerhine rastlanmadığını, diğer davacıların hazirun cetvelinde ortak olarak isimlerinin yer almadığını, davaya konu gündemin 3. maddesindeki “…Yapılan müzakere sonunda kooperatif adına kayıtlı Muğla İl'i, Fethiye İlçesi, Günlükbaşı Mahallesi, Şeytanlı mevkiinde bulunan gayrimenkulün 2972 ada/parselin 1 m2’sinin 10.000 TL den aşağı olmamak üzere satılması, bu satışla ilgili tapu dairelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında iş ve işlem yapmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesi'nin ortakların oyuna sunularak oy birliği ile kabul edildiğinin ve gündemin 4. maddesindeki “Hizmet ve mali katkılarla kooperatifimizin ihya ve diğer işlemlerini gerçekleştiren ... ...’nin üyeliğinin görüşülmesinin genel kurulda müzakereye açılarak yapılan müzakere sonunda Kooperatif de bulunan bir hisse bedelinin 50.000 TL den ortak kaydedilmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin ortakların oyuna sunulduğu ve 2 red oya karşı 9 kabul oyu ile oy çokluğuyla kabul edildiğini, diğer maddelerde ise bir aykırılık tespit edilmediği şeklinde görüş bildirmiştir. GEREKÇE : Dava, kooperatif genel kurulunun ve alınan kararların iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davalı Kooperatifin, arsa ve konut nitelikli olarak 1987 yılında kurulduğu, kurucular arasında davacı ... ... ile diğer davacıların ortaklığını devir aldıklarını ileri sürdükleri ... ... ...'ın da olduğu, davalı kooperatifin 09/10/1987 tarihinde Muğla-Fethiye İlçesinde kain taşınmazı satın aldığı, tek mal varlığının bu taşınmaz olduğu, genel kurullarını süreçte yaptığı, 2008 yılı sonrası genel kurul icra etmediği, TTK'nın Geçici 7. maddesi uyarınca 19/08/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliğini kaybettiği, 22/03/2023 tarihinde ihyası için ... 6. ATM'nin 2023/151 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, bu davanın 28/09/2023 tarihinde kabul edilerek karara bağlandığı, anılan kararın 23/10/2023 tarihinde kesinleşerek yeniden tüzel kişilik kazandığı, dava dışı sonradan ölen ve kurucu üyeler arasında yer alan ortak ... ... ...'ın, 02/03/2021 tarihinde tüzel kişilik terkin edildiği dönemde bir ortaklığını davacı ... ...'a, diğer ortaklığını davacı ... ...'a devir ettiğine dair adi yazılı sözleşme sunulduğu, yine ihya davası açıldıktan sonra ve henüz karar verilmeden önce 29/06/2023 tarihinde davacı ... ...'dan 1.000,00 TL tahsilat yapıldığına dair makbuz ibraz edildiği, davacı ... ... için bir ödeme belgesi sunulmadığı, kayıtlardan yapılan incelemede ortaklığını devir eden ... ... ...'ın davacı ... ...'un üvey babası, ... ...'un da davacı ... ...'un oğlu olduğu, ... ...'un üyelik kaydına yönelik yönetim kurulu kararının alınmasında uyuşmazlık çıktığı, dava dışı yönetim kurulu üyesi ... ... diğer yönetim kurulu üyeleri arasındaki akrabalık nedeniyle kararı imzalamadığı, dava konusu genel kurulun ise, 30/12/2024 tarihinde gerçekleştirildiği, 1 ve 2. gündem maddesinde icrai karar alınmadığı, 3 numaralı gündem maddesinde taşınmazın satışının oy birliği ile karar altına alındığı, 4 numaralı gündem maddesiyle 50.000,00 TL karşılığı ... ...'nin 2 oya karşılık 9 oyla ortaklığa kabul edilmesine karar verildiği, 5 numaralı gündem maddesiyle yönetime dava açılması için yetkisi verildiği, 6 numaralı gündem maddesiyle ilgili olarak da ortakların paylarıyla ilgili incelemenin karara bağlandığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Çekişme, davalının 30/12/2024 tarihli genel kurulunun ve alınan kararların kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı, iptalini gerektirir bir durumun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. Kooperatif genel kurulunda alınan kararın iptalini dava etmek için, ortaklık sıfatına sahip olmak gerekir. Başka bir ifadeyle, ortak olmayan kişinin genel kurulda alınan kararın iptalini talep hakkı yoktur. Hatta bu sıfatını, yani ortaklık sıfatını, kararın kesinleşmesi anına kadar da korumalıdır. Aksi halde, genel dava şartları arasında yer alan dava açmada hukuki yarar şartını kaybetmiş sayılacaktır. Ancak, kararın yokluğunun ve/veya butlanının tespitini istemek için, hukuki yarar, gerekli ve yeterli sayılmalıdır. Öte yandan, kooperatife ortak olmak koşulları 1163 sayılı Kanun ile kooperatiflerin ana sözleşmelerinde belirlenmiştir. Ancak, kooperatife ortak kabul edilmede 'açık kapı' ilkesi de geçerlidir. Her ne kadar ayrıca ve açıkça yönetim kurulu kararı olması da, kooperatifin kişiye ortak olarak benimsemesi hallerinde ve şartları oluştuğunda o kişinin kooperatif ortağı kabul edilmesi mümkün olabilmektedir. Dava konusu uyuşmazlıkta davacı ... ...'un kurucu ortak olduğu, 2008 yılına kadar yapılan genel kurullarda yer aldığı, yönetimde bulunduğu, ihya sonrası işlemler yaptığı, genel kurul tutanakları ile tüm dosya kapsamından, anılan davacının ortaklık sıfatının olduğu ve aktif dava ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, ... ... ve ... ...'un ortaklık sıfatına davalı tarafından karşı konulmuş olup, işbu dava bakımından da bu sıfatlarının olup olmadığı hususu ön mesele olarak re'sen değerlendirilmesi gerekmiştir. Anılan davacılar, ortak olduklarını, davalı Kooperatifin terkin olduğu dönemde diğer kurucu ortak olan ve davadan önce ölen ... ... ...'dan ortaklıkları devir aldıklarını ileri sürmüşler, devre dair 2021 yılına ait belge sunmuşlardır. Bu belge, adi yazılı olup, geriye doğru her zaman düzenlenmesi imkanı vardır. Ayrıca, önceki kayıtlardan, ... ... ...'ın 2 ortaklığının bulunduğu belli değildir. ... ... ..., davacı ... ...'un üvey babası, ... ... da ... ...'un babasıdır. İhya davası devam ederken ve tüzel kişilik yokken, davacı ... ... adına 1.000,00 TL tutarlı tahsilat yapılmış, diğer davacı ... ... için ise ödeme belgesi sunulmamıştır. Yaklaşık 8 yılı aşkın süredir bir faaliyeti olmayan ve tüzel kişiliği bulunmayan kooperatif ortaklığı ile ilgili olarak, ihya davası açılması sonrası ortaklık devir işlemleri yapılması, davacılar arasındaki yakınlık ve tüm dosya kapsamına göre ortaklık devri hayatın olağan akışına uygun görülmemiş, davacılar ... ... ile ... ...'ın ortaklık sıfatlarının bulunmadığı sonucuna varılmış, davalarının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı ... ... bakımından değerlendirmeye gelince; 1163 sayılı Kanunun 53. maddesi uyarınca genel kurul kararları aleyhine iptal davası açma hakkı olanlar, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurmak zorundadır. Bu süre, iptal davası açma bakımından hak düşürücü niteliktedir. Ancak, alınan kararlar emredici hükümlere aykırı olması halinde kararın batıl olduğunu tespitini istemli dava, süreye bağlı değildir. Kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptalinin dava edilmesi koşulları, 1163 sayılı Kanunun 53. maddesinde açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin usullere uyulmaması, tek başına alınan kararların iptali sonucunu doğurmaz. Ayrıca, alınan kararların kanuna, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı bulunduğunun kanıtlanması gerekmektedir. Çağrıdaki usulsüzlüğün müeyyidesi, genel kurula katılmayan ortağa kararlara muhalefet şerhi yazdırmadan süresinde dava açma hakkı vermesidir. Ancak, çağrıdaki usulsüzlüğü rağmen genel kurula katılan ortağın iptal davası açması için, yine alınan karara karşı oy kullanması ve muhalefetini tutanağa yazdırması gerekmektedir. Genel kurula katılmasına rağmen oy kullanmasının, karşı oyunun ve muhalefetinin tutanağa geçirilmesinin engellendiği, sahte oy kullanıldığı veya ortak olmayanların oy kullandığı v.s iddia mevcut ise, tanık dahil anılan hususların her türlü kanıtla da ispat edilmesi zorunludur. Aksi, halde ortağın dava açma hakkı olmayacaktır. Ancak, alınan kararların emredici hükümlere aykırı olması halinde, alınan karar ve/veya kararlar mutlak butlanla batıl olacağından, muhalefete gerek olmaksızın ve hatta olumlu oy kullansa bile, süreye bağlı olmaksızın yokluğunun tespiti ve/veya butlanı talep edilebilecektir. Esasen, alınan kararların yokluk ve/veya batıl oldukları hususları da mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. Somut uyuşmazlıkta ihya kararından sonra yapılan işlemlerde, gerek çağrıda gerekse toplantı yapılması bakımından kamu düzenine aykırılık ve emredici hükümleri ihlal edici bir durum tespit edilmemiştir. Genel kurulun 1. ve 2. gündem maddelerinde icrai bir karar alınmamıştır. Anılan kararlarının iptali ve/veya butlanının veyahut yokluğunu gerektirir bir hal yoktur. 3. gündem maddesiyle taşınmazın satışı bakımından davalının yönetimine yetki verilmiştir. 1163 sayılı Kanunun 42/6. maddesinde genel kurulun mutlak yetkileri arasında taşınmazı alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak taşınmazın niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak taşınmazın asgari fiyatını belirlemek sayılmıştır. Bu devredilemez yetkilerdendir. Her ne kadar anılan genel kurulda taşınmazın asgari satış miktarı belirlenmiş ise de, satış usulüne uygun (pazarlık, açık artırma v.s) bir yetki verilmemiş olup, bu karar emredici hükümlere aykırıdır. Öte yandan, asgari satış miktarının neye göre tespit edildiği de belli değildir. O halde, alınan kararın batıl olduğu kabul edilmedir. 4. gündem maddesiyle de kooperatife ortak alınmıştır. 1163 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca kooperatif ortakları arasında 'eşitlik ilkesi' geçerlidir. Bu ilke, mutlak eşitlik anlamında değildir. Eşit durumda olanlar arasında eşitlik manasındadır. Kural olarak ortaklar, hak ve borçlarda eşittirler. Ancak, koşullar ne olursa olsun, bütün ortaklara aynı hakları tanınıp, aynı yükümlülüklere tabi olması anlamına gelmemektedir. Durum ve koşullara göre, eşitlik ilkesinden ayrılmak, ancak genel kurul kararı ile mümkün olmaktadır. Zaman zaman değişik amaçlarla bu kuraldan genel kurul kararı ile ayrılmak söz konusu olabilir. Anılan eşitlik kuralı, daha ziyade iç ilişkide kooperatif ortaklarını korumaya yönelik nispi emredici nitelik taşımaktadır. Öte yandan, kooperatife ait taşınmaz üzerinde tüm ortakların hakları mevcuttur. Davalı kooperatifin 4. gündem maddesinde 50.000,00 TL karşılığı ortak alınmasına karar verilmiştir. Her ne kadar davacının bu karara karşı karşı oy kullandığı anlaşılmakla beraber, muhalefetini tutanağa yazdırmadığı açıktır. Ancak, davacının, işbu kararın, doğrudan özlük hakkını ilgilendirmesi ve nispi emredici nitelikteki eşitlik ilkesini ihlal etmesi nedeniyle, doğrudan dava etmesinde engel bir hal yoktur. Muhalefet etmesi gerekli değildir. Karara karşı nispi emredici kurala aykırılık ileri sürüldüğünden, iptali kabildir. İptal davasını süresinde açmıştır. Kararda eşitlik ilkesinden hangi nedenlerle ayrılındığı, ortaklığa alınma bedelinin hangi kriterlere göre tespit edildiği belli olmadığından ve diğer ortakların ödemeleri ile karşılaştırma yapılmadığından iptali gerektiği sonucuna varılmıştır. 5. ve 6. gündem maddelerinde yönetime kooperatif işleyişi ile ilgili araştırma ve yetkiler verildiği, davacının karşı oy ve mualefetinin olmadığı, emredici hükümlere aykırı bir durum tespit edilmediği, 7. gündem maddesinin ise icrai nitelik taşımadığı, anılan kararlarının iptali ve/veya butlanının veyahut yokluğunu gerektirir durumun olmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerkmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacılar ... ... ve ... ...’ın davasının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, 1-a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 615,40 TL'nin mahsubu ile noksan olan 116,60 TL'nin davacılar ... ... ve ... ...'dan ayrı ayrı tahsili ile Hazineye irad kaydına, 1-b-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına reddedilen taleplerler yönünden hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılar ... ... ve ... ...'dan ayrı ayrı alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 2-Davacı ... ...’un davasının kısmen kabulüne, davalının 30/12/2024 tarihli genel kurulunda 3 numaralı olarak alınan kararın batıl olduğunun tespitine, 4 numaralı olarak alınan kararın ise iptaline, diğer istemlerin reddine, 2-a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 615,40 TL'nin mahsubu ile noksan olan 116,60 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 2-b-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul edilen talep yönünden hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı ... ...'a verilmesine, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına reddedilen taleplerler yönünden hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı ... ...'dan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ile 7.405,00TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 8.635,8 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre taktiren 1/2 oranında hesaplanan 4.317,9 TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına 5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin, davacı asil ... ... ve ... ...'ın yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 10/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan ... ✎ e-imzalıdır Üye ... ✎ e-imzalıdır Üye ... ✎ e-imzalıdır Katip .... ✎ e-imzalıdır