Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/537 E. 2025/660 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/537 Esas KARAR NO : 2025/660

DAVA : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) DAVA TARİHİ : 12/06/2025 KARAR TARİHİ : 13/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285 vd. Maddeleri Uyarınca Konkordato taleplerinin kabulü ile ; İİK 287. Maddesi gereği 3 aylık geçici mühlet kararının verilmesi, gerek görülmesi halinde 2 ay daha uzatılması, İİK. 287/1, 288/1, 294. Maddeleri gereği, borçlunun malvarlığının korunması ve alacaklılarının cebri icra tehditlerinin durdurulmasına yönelik tedbir kararlarının verilmesi, bankalar nezdinde bulunan paraların bloke altına alınmasının durdurulmasına karar verilmesi, haciz ihbarnameleri ile haczedilen paraların iadesine karar verilmesini, müvekkili adına keşide edilen çeklerin konkordato gereği ödemeden men konulmasına, İcra işlemlerinin durdurulmasına, dosyada yer alan paraların ödenmesinin ve sıra cetveli işlemlerinin dahi durdurulmasına, İİK. 287/3 maddesi gereği geçici komiser tayini, İİK288/1 maddesi gereği gerekli ilamların yapılması, Geçici Mühlet içerisinde yapılacak inceleme neticesinde 1 yıllık kesin mehil verilmesi,gerek görülmesi halinde 6 ay daha uzatılmasına, Kesin mehil içerisinde yapılacak konkordato anlaşmalarının akdedilmesi halinde konkordatosunun tasdikine karar verilmesi talep ve dava etmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ: Talep , İİK 285 ve devamında düzenlenen adi konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, borçlular tarafından ikame edilen adi konkordatonun tasdiki talepli davada İİK 286. maddede sayılan belgelerin sunulması halinde derhal geçici mühlet kararı verilmesi gerekip gerekmediği ve yine borçlu şirket tarafından adi konkordatonun tasdiki istemli başka bir davada verilen red kararından kısa süre sonra adres değişikliği yapılmak suretiyle farklı mahkemeden mühlet verilmesinin ve konkordatonun tasdikinin talep edilmesi halinde mahkememizin kesin yetkili olup olmadığı hususlarında toplanmıştır. 2004 sayılı İİK ‘nın Onikinci Babında “ Konkordato ile Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması “ düzenlenmiştir. Düzenlemenin ilk sırasında “ Adi Konkordato “ ya yer verilmiş, 285 vd maddelerinde yer bulan düzenlemenin 285. maddesinde “ Konkordato talebi “ açıklanmıştır. 285/3. fıkrasında “ Yetkili ve görevli mahkeme; iflasa tabi olan borçlu için 154’üncü maddenin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerlerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir “ düzenlemesine yer verilmiştir. Yasa koyucu, konkordato talebinde, yetkili ve görevli mahkeme açısından, iflasa tabi olan borçlu için, iflas yolu ile takipteki yer alan “ yetki “ üst başlıklı 154. maddeye atıf yapmıştır. 154. maddenin alt başlığı, “ İflas takiplerinde yetkili mercii”dir. Atıf yapılan birinci fıkrasında, iflas yoluyla takipte yetkili mercinin, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu mahaldeki icra dairesi olduğu, ikinci fıkrasında, merkezleri yurt dışında bulunan ticari işletmeler hakkında yetkili mercinin, Türkiye’de ki şubenin, birden ziyade şubenin bulunması halinde merkez şubenin bulunduğu yerdeki icra dairesi olduğu belirtilmiştir. Bu yetki kamu düzenine ilişkin ve kesindir. Aksine yetki sözleşmesi yapılamaz. Yetki itirazında bulunulmamış olsa dahi, mahkemece yetkili olup olmadığı kendiliğinden gözetilir. Konkordato talep eden borçlu şirketin muamele merkezinin bulunduğu yer, asliye ticaret mahkemesi, kesin yetkili mahkemedir. Tüzel kişilerin yerleşim yeri de, MK hükümlerine göre belirlenir. TMK nın 51. maddesinde, tüzel kişinin yerleşim yerinin, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olduğu belirtilmiştir. Bu durumda muamele merkezinin, işlerin yönetildiği yer yani tüzel kişinin yerleşim yeri olduğunun kabulü yerinde olacaktır. Yasal düzenlemelerde, şirketin ticaret sicil adresinin muamele merkezi olduğuna yer verilmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun... Esas, ... Karar sayılı ilamında, kısaca, iflası istenen kişinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yerin muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de ticaret sicilinde kayıtlı olduğu yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa iflas davasının bu yer ticaret mahkemesinde açılması gerektiği vurgulanmıştır. İİK 285. maddesinde atıf yapılan İİK 154. maddedeki yetki, kamu düzenine ilişkin ve mutlak yetkidir. Bu şekilde, yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır. Çünkü, kesin yetki kuralı dava şartıdır. ( HMK. 114/1-ç, m.115). Davacı şirketin sicil kaydında "konkordato " şerhinin bulunduğu anlaşılmakla tescile esas Amasya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası uyaptan getirtilmiş, tetkikinden davacı şirket hakkındaAmasya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında geçici mühlet kararı verildiği, Dava dilekçesinde de şirketin fabrika ve imalat yerinin Amasya olduğu belirtilmiş olup şirketin fiilen yoğun faaliyet yerinin Amasya olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca yargılama neticesinde komiser raporu doğrultusunda borçlu hakkında verilen geçici mühletin kaldırılarak 06.03.2025 tarihinde konkordatonun tasdiki talebinin reddine karar verildiği görülmüştür. Davacı taraf İstanbul sicil müdürlüğünün ... sayılı sayfasında 10.06.2025 tarihinde ilan edilerek Merkez Amasya adresinden Çatalca/İstanbul adresine değişikliği yaptığı iş yeri nakli olduğu görülmüştür. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi Dosya No: ... Karar No: ... ; İİK'nun 285. maddesi yollaması ile İİK'nın 154. maddesi uyarınca; konkordato taleplerinde yetkili ve görevli mahkeme, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup bu yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin ve kesindir. Konkordato talebinde bulunan şirketin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa davanın da bu yer ticaret Mahkemesinde açılması gerekir. Muamele merkezinden kasıt, borçlunun ticarethanesinin olduğu yer olmayıp; borçlunun, ticaret yaptığı kişilere yönelik olarak işlerini takip ettiği yerdir. Gerçek veya tüzel kişi tacir birden fazla yerde ticari faaliyetlerde bulunuyor; ancak, bu işletmelerden birinde yoğun şekilde ticari faaliyetler yürütüyor ve tüm ticari işletmesini buradan idare ediyor ise muamele merkezi, ticari faaliyetlerin idare edildiği yer olarak vasıflandırılmaktadır (Baki Kuru (1988), İflâs ve Konkordato Hukuku (İflâs ve Konkordato), Alfa Basım ve Dağıtım, Ankara, s. 53; Güneysu-Güngör, s. 129.). İflası istenen kişinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa iflas davasının bu yer ticaret Mahkemesinde açılması gerekir (Yargıtay HGK'nın 2012/19-643 Esas, 2013/256 Karar sayılı kararı). Aynı kural konkordato davaları için de geçerli bulunmaktadır. Eldeki uyuşmazlıkta ticaret kayıtları incelendiğinde; davalı şirket merkezinin 02.09.2024 tarihinde Keşan ilçesine taşındığı, davanın 08.10.2024 tarihinde açıldığı belirlenmiştir. Konkordato kararı açısından teknik olarak şirket faaliyeti ile ilgili gerekli araştırmanın yapılabilmesi gerekmektedir. Bunun için önem arz eden konkordato komiser raporlarında davalı şirketin ticaret sicil kayıt adresinde görünen adresinde Keşan'da yapılan araştırmada iş yerinin kapalı olduğu, faaliyetinin bulunmadığı, çevreden bilinmedikleri, vergi açılış yoklaması dışında kimsenin mezkur adreste bulunmadığı, 24.10.2024 tarihinde şirket yetkililerince komiserlere bildirilen şirketin Malkara'daki faaliyet adresine gidildiğinde ise Malkara adresinin idare, muamele ve üretim merkezi olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durumda ve tarafların beyanları bir bütün olarak gözetildiğinde ayrıca mahkemece başkaca bir araştırmanın yapılmasına lüzum bulunmamaktadır. Ticaret sicil adresinin muamele merkezi olduğu yönündeki karinenin aksinin dosya kapsamındaki delilere göre sabit olduğu, dava tarihi itibariyle muamele merkezinin Malkara ilçesi olduğu anlaşılmakla, kamu düzenine ilişkin kesin yetki şartının gerçekleşmediği, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açılması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetki yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden redde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, dosya kapsamına sunulu bilgi- belge- deliller ile tarafların beyanları bir kül halinde değerlendirildiğinde; şirketin muamele merkezinin Malkara olduğuna kanaat getirilmekle eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu sabit görülmekle tarafların istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, ilk derece Mahkemesinin kararı isabetli bulunmuştur. denmiştir. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi Dosya No ... Karar No:... sayılı kararı; Davacı şirketin şirket merkezini 27/09/2018 tarihinde Sakarya iline taşıyarak tescil ettirdiği, tescilin 28/09/... tarihinde TTSG'de yayınlandığı ve aynı gün eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. İİK'nın 285. maddesi yollaması ile İİK'nın 154 maddesi uyarınca; konkordato taleplerinde yetkili ve görevli mahkeme, borçlunun muamale merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup bu yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin ve kesindir. Konkordato talebinde bulunan şirketin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa davanın da bu yer ticaret mahkemesinde açılması gerekir. Muamele merkezinden kasıt, borçlunun ticarethanesinin olduğu yer olmayıp; borçlunun, ticaret yaptığı kişilere yönelik olarak işlerini takip ettiği yerdir. Gerçek veya tüzel kişi tacir birden fazla yerde ticari faaliyetlerde bulunuyor; ancak, bu işletmelerden birinde yoğun şekilde ticari faaliyetler yürütüyor ve tüm ticari işletmesini buradan idare ediyor ise muamele merkezi, ticari faaliyetlerin idare edildiği yer olarak vasıflandırılmaktadır (Baki Kuru (1988), İflâs ve Konkordato Hukuku (İflâs ve Konkordato), Alfa Basım ve Dağıtım, Ankara, s. 53; Güneysu-Güngör, s. 129.)İflası istenen kişinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa iflas davasının bu yer ticaret mahkemesinde açılması gerekir (Yargıtay HGK'nın 2012/19-643 Esas, 2013/256 Karar sayılı kararı). Aynı kural konkordato davaları için de geçerli bulunmaktadır. Somut olayda; davacı şirketin önceden ... Mah. ... Sok. ... San. Sit. B-Blok No:8/13 Zeytinburnu/İSTANBUL olduğu ve İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden kayıtlı olduğu, 21/09/2018 tarih, ... sayı yönetim kurulu kararı ile şirket adresinin ... Mah. ... Cad. No:59/204 Adapazarı/SAKARYA adresine taşınmasına karar verildiği, adres değişikliğinin 28/09/... tarih, ... sayılı TTSG'de ilan edildiği, aynı gün eldeki davanın açıldığı, davacı şirketin adresinin her ne kadar Sakarya iline taşınmış olsada muamele merkezinin halen daha önceki adresi olan Zeytinburnu/İSTANBUL olduğu, şirketin faliyetlerine yönelik tüm iş ve işlemlerinin ve ticari faaliyetlerinin İstanbul ilinde yürütüldüğü anlaşılmaktadır. denilerek yetkili yerin tespitinde sicil adresinin karine olduğunu var saymış ve sicil adresinin tek başına yetkiyi belirlemediği karine olduğu olduğu hususunu vurgulamıştır. Yine konuyla ilgili Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesidosya No : ... Karar No: ... ; İİK'nun 154/3 maddesi uyarınca, iflas davası borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinde açılır. Dosya içerisindeki bilgiler ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasında davalı şirketin adresi ''... Mah. ... Sok. ... Sitesi, No: 5/1 Muratpaşa Antalya'' olarak belirtildiği, Uyap kayıtlarında ve ATSO kayıtlarında davalı şirket adresinin ''... Mah. ... Sok. D Blok No 3/1 Kepez Antalya'' olduğu anlaşılmaktadır. Öncelikle iflas davalarında basit yargılama usulü uygulanacağından taraflar usulüne uygun olarak duruşma açılarak yargılamaya davet edilmelidir. Mahkemece duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu icra takibinin iflas takibine çevrilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir. Yönünde karar vermiştir. Öte yandan İİK'nun 154 maddesinde düzenlenen yetki kamu düzeninden olup kesin yetki kuralıdır. Mahkemece davalı şirket merkezini bulunduğu Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakta yetkili olduğu gözetilmeksizin duruşma da açılmayarak dosya üzerinden yapılan inceleme ile dava şartı yokluğundan usulden red kararı verilmesi doğru değildir.denmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 285/3 fıkrası uyarınca konkordato talebinde iflasa tabi olan borçlu için İİK 154.maddesinin birinci veya ikinci fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesi, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili olduğu, somut olayda konkordato talep eden borçlu şirket iflasa tabi olduğu için yetkili mahkemenin İİK'nın 285/3 fıkrasının göndermesi ile İİK 154.maddesi gereğince imalat ve fabrikanın yanında borç alacak ilişkisi kapsamında alacaklıların da burada olduğu dikkate alınarak şirketin fiilen muamele merkezinin bulunduğu yer Amasya Asliye Hukuk Mahkemeleri ( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı (kesin yetki) yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın yetkisiz mahkemede açılması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114-(1)-ç ve 115-(2) maddeleri uyarınca kesin yetki yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, 3-Kararın kesinleşmesine müteakip 2 haftalık kesin süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili Amasya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine, süresi içerisinde talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılacağının İHTARINA, 4-Harç ve yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, 5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/06/2025

Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza