İlk Derece Mahkemesi 2025/467 E. 2025/1303 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/738 Esas KARAR NO :2025/761 DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:15/10/2025 KARAR TARİHİ:11/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 30/06/2025 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, keşide yeri ... olan 225.000,00 TL bedelli çekin hamili olduğunu, müvekkilin zilyedi olduğu iş bu çekin zayi olduğunu, bu konuda ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... iş emir no ile suç duyurusunda bulunulduğunu, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayı ile çek zayi ve iptali davası açıldığını, yargılama sürerken davalı taraf vekili aracılığıyla çekin uhdesinde olduğunu beyan ettiğini, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi 03.10.2025 tarihli ara kararı ile müvekkil tarafına istirdat davası açmak için süre verildiğini, dava konusu çek davalı zilyetliğine haksız bir şekilde geçtiğini, müvekkilin ne davalıyı ne de çek arkasında yer alan diğer cirantaları tanımadığını, davalı kötü niyetli olarak çeki edindiğini, müvekkil ile davalı ve diğer cirantalar arasında ticari ya da başka sebepli hiç bir ilişkinin olmadığını, ... ... Şubesine müzekkere yazılarak, keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, 30/06/2025 keşide tarihli , keşide yeri ... olan 225.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdat edilmesine yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir. Davacı vekiline 16/10/2025 tarihli arabuluculuk tensip tutanağı uyarınca arabuluculuk tutanağının sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin 19/10/2025 tarihli beyan dilekçesinde söz konusu ara karardan rücu edilmesine emsal İstanbul BAM 44. HD' nin ilgili kararı gereğince çek istirdatı davasının arabuluculuğa tabi olmadığını mahkeme aksi kanaate ise 30 günlük ek süre verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir. Ticari davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle bu fıkrada yer alan ''paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında'' ibaresi ''para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında'' şeklinde değiştirilmiştir. 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir. Ticari davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle bu fıkrada yer alan ''paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında'' ibaresi ''para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında'' şeklinde değiştirilmiştir.01.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un31.maddesi ile değişik TTK'nın 5/A maddesinin son hali "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olmuştur. Eldeki dava 15/10/2025 tarihinde açılmıştır. Bu yasal düzenlemeler gereğince, dava şartı arabuluculuk kapsamında kalan ticarî davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir. Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, HMK'nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115.maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Bu bilgilere göre; 7445 sayılı Kanun'un 31.madde hükmü ile TTK'nın 5/A hükmünde değişiklik yapıldığı, davanın çek istirdadı istemine ilişkin olduğu ve mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren çek istirdadı davasının da 01.09.2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği, davanın konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığından, arabuluculuk yoluna başvurmadığı anlaşılmıştır. (Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 17/07/2025 tarih 2025/467 E. 2025/1303 K. Sayılı kararı) Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde somut olayda; davacı vekiline 16/10/2025 tarihli muhtıra ile kesin süre verildiği, davacı vekili tarafından Mahkememize sunmuş olduğu 19/10/2025 tarihli beyan dilekçesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığı, çek istirdadı davası zorunlu arabuluculuğa tabi olduğundan davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-)Mahkememize açılan işbu davanın başlangıçta arabuluculuğa başvurulmadığından TTK 5/A-(1) ve 6325 sayılı ''Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'' nun 18/A(2) maddeleri uyarınca HMK 114(2) ve 115(2) maddesi gereği dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE, 2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli maktu 615,40-TL red karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 3.842,44 TL harçtan mahsubu ile 3.227,04 TL'nin davacı yana iadesine, 3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine, Dair, tarafların yokluğunda; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere, dosya üzerinden karar verildi. 11/11/2025 Katip ... E-İMZA Hakim ... E-İMZA