İlk Derece Mahkemesi 2025/38 E. 2025/632 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/38 Esas - 2025/632 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/38 Esas KARAR NO : 2025/632

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/01/2025 KARAR TARİHİ : 17/09/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Kurumun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, Kurumun gayesinin elektrik enerjisini üretmek ve satışını yapmak olduğunu, davacı Kurumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi bulunduğunu, Kurumun asıl işi olan... üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, davacı ile karşı taraflar arasında imzalanan sözleşme ile ...Hidrolik Santrallar Daire Başkanlığına bağlı ... .... .... İşletme Müdürlüğüne (...) ait işletme, bakım ve onarım işlerinin bir bütün olarak 2013-2021 yılları arasında yüklenici firmalara verildiğini, Yüklenici firmalar bünyesinde çalışan işçilerden bir kısmının çalıştıkları dönemlere ilişkin olarak birtakım işçilik alacakları için dava açtıklarını, ... 55. İş Mahkemesi'nde açılan davalar neticesinde işçilik alacaklarına hükmedilen kararların Kurum aleyhine kesinleştiğini, davacı işçiler tarafından açılan bu davaların neticesinde Kuruma karşı ... 1. Genel İcra Dairesi'nde başlatılan icra takipleri sonucunda ilgili dosyalara ödeme yapılmak zorunda kalındığını, karşı yanla imzalanan sözleşme hükümleri ve genel hukuk gereği Kurumca ödenmek zorunda kalınan tüm işçilik alacağı kalemlerinden yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, Kurum tarafından yapılan tüm ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlilkte rücuen ödenmesi talebi olduğunu, yapılacak yargılama neticesinde şimdilik her davalı için 100'er TL olmak üzere toplam 200 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, Mahkemenin yetkisi olduğunu, yetkili Mahkemenin Van Mahkemeleri olduğunu, davanın derdestlik sebebi ile reddi gerektiğini, dava dışı işçinin ... 55. İş Mahkemesi'nde işe iade davası açtığını, dava dışı işçinin işten çıkartılmasında davalı şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını, dava dışı işçinin işe iade alınmadığı için kendisine ödeme yapıldığını, dava dışı işçinin işe iade alınmamasının da davacının talebi üzerine olduğunu, davacı işçinin iş akdi devam ederken Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından iş yerinin özelleştirildiğinin davalı şirkete bildirildiğini, özelleştirme ile beraber iş yerinin en geç 90 günlük süre içerisinde özelleştirmeyi alan şirkete devrinin sağlanacağının davalıya iletildiğini, davalı tarafından defalarca yazılı ve sözlü başvuruda bulunulup devrin net olarak hangi tarihte olacağının, ona göre durumun en azından işçilere de gecikmeksizin bildirilmesi gerektiğinin talep edildiğini, davacının her cevabında Özelleştirme İdaresi tarafından yapılan ilandaki 90 güne atıfla net cevap vermediğini, dava dışı işçinin işten çıkartılmasını davacı kurumun istediğini, davacının hem iş mahkemesinde dava açılmasına sebebiyet verip hem de ödenen tazminatın rücusunu istemesinin hiçbir şekilde kabul edilebilir bir durum olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere, bir an için alt işverenlerin sorumlu olacağı kabul edilse dahi davalı şirket ile davacı yan arasında imzalanan sözleşmede dava dışı işçinin İşe iade alınmaması sonrası oluşacak olan tazminat ve alacaklarından kimin sorumlu olacağına ilişkin dosya kapsamında yapılan herhangi bir tespit olmadığından tarafların yarı yarıya sorumluluğuna gidilmesi gerektiğini, davanın açılmasında tüm kusurun davacıya ait olduğunu, açılan davaya zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı olduğunu, dava değerinin somutlaştırılmadığını, hangi işçi için ne kadar tazminat talep edildiğinin belli olmadığını, talep oluna faizin türüne ve ve başlangıç tarihine de itiraz edildiğini, davanın usulden reddine karar verilmesini, aksi kanaat halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 05/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 14/01/2025 tarihli tensip zaptında verilmiş ara kararında, işbu davanın dava dışı işçi... yönünden yürütüleceğinin belirtilerek bu işçi için hangi davalıdan ne kadar talep edildiğine dair beyanda bulunmak üzere taraflarına süre verildiğini, dava dışı işçi... için; ... 1. Genel İcra Dairesi (eski ... 29. İcra Dairesi) 2023/5317 sayılı dosyasına 07/04/2023 tarihinde 153.184,80 TL borç ödemesi yapıldığını, sehven fazla ödeme yapıldığı anlaşıldığından 12/04/2023 tarihinde 25.933,84 TL iade alındığını, icra dosyasına 127.250,96 TL ödeme yapılmış olduğunu, dosyaya sunulan ödeme dekontu ve sözleşmeler çerçevesinde davalılardan taleplerinin; ... Turizm Mad. En. İt. İh. Ve Tic. Ltd. Şti'den 100 TL, ...Temizlik yemek En. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 127.250,96 TL olduğunu beyan etmiştir. Her ne kadar davalı tarafça görev ve yetki itirazında bulunulmuş ise de; tarafların tacir olduğu, aralarındaki rücu davalarında mahkememizin görevli olması nedeniyle görev itirazının reddine, tarafların arasında imzalanan sözleşmede ... Mahkemelerinin yetkili kılınması nedeniyle de yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Yine davacı vekilince derdestlik itirazında bulunulmuş ise de iş bu dava dışı işçiye ödenen bedelin iadesinin başka bir dosyada istendiğine dair belge bulunmaması nedeniyle itirazı reddedilmiştir. Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçi...'e ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ile dava dışı işçiler ... .... .... 'ya yapılan ödemelerin rücusunun talep edildiği, mahkememizce davacı vekiline her bir dava dışı alacaklı için hangi davalıdan ne kadar talep edildiğinin bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekilince 05/02/2025 tarihli dilekçe ile talep ayrıştırma ve ıslah dilekçesi sunduğu, dava dışı işçi ...'e yapılan ödemelerin rücu istemli davanın tefrik edilerek mahkememizin iş bu esasına kaydının yapıldığı, davacı vekilinin sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile davalı ... Turizm Mad. En. İt. İh. Ve Tic. Ltd. Şti'den 100,00 TL, davalı ...Temizlik Yemek En. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'dn 127.250,96 TL talep edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Usulüne uygun dayanılan deliller, davaya konu hizmet sözleşmeleri ile eki şartnameler celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi tarafından hazırlanan 25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı Kurum tarafından, dava dışı işçi... için icra dairesine yapılmış olan ödeme tutarından davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin rücuen sorumlu olacağı miktarın a seçeneği 127.250,96 TL olduğu, b seçeneği 63.625,48 TL olduğu, davalı ... Turizm Mad. Enerji İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin icra dairesine yapılmış ödeme tutarından rücuen sorumlu olmayacağı, davacı kurum tarafından icra dairesine 07/04/2023 tarihinde ödeme yapıldığı, dava tarihinden önce davalı şirketin temerrüde düşürüldüğüne dair bir belgenin dosyada mevcut olmadığı rapor edilmiştir. Dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesi, idari ve teknik şartnamelerin incelenmesinde; davacı ...Genel Müdürlüğü ile davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında "...Satınalma ve İhale Yönetmeliğine Göre açık ihale usulü ile ihale edilen ...'in , Güvenlik Hariç Enerji Üretimini Gerçekleştirmek Üzere İşeltme Periyordik Bakım, Onarım Ve Revizyon İşlerinin 25 Kişiyle 2 Yıl Süreli Yaptırılması İşine Ait Sözleşme"nin imza edilmiş olduğu, sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden (işe başlama tarihi 01/01/2018) itibaren 730 gün süreli kararlaştırıldığı, aynı taraflar arasında 01/01/2020-31/12/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere "...Satınalma ve İhale Yönetmeliğine Göre açık ihale usulü ile ihale edilen ...'İN , Güvenlik Hariç Enerji Üretimini Gerçekleştirmek Üzere İşeltme Periyordik Bakım, Onarım Ve Revizyon İşlerinin 25 Kişiyle 2 Yıl Süreli Yaptırılması İşine Ait Sözleşme"nin imza edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Her iki sözleşmenin de 7. Maddesinde "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin işçilere ödenecek ücret ve ücret sayılan her türlü işçi alacağı,... vergi, resim, harç gibi masrafları sözleşme bedeline dahil edecektir..." düzenlemesi bulunduğu, yine Sözleşmelerin “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 23. Maddesinde; “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri, aşağıda ve Teknik Şartnamede belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. ....23.17 İşbu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir.Bu konuda... Üretim A.Ş. kesinlikle muhatap değildir." düzenlemesi bulunduğu tespit edilmiştir. Sözleşmelere ait Teknik Şartnamenin 9.15 maddesinde "Yüklenici çalıştırdığı işçi personel ve kendi firması ile ilgili İş Kanunu, ...Kanunu, İş Mevzuatı, Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük ve yönetmeliklerde emredilen ...primi, işsizlik sigortası, vergi vb diğer bütün yasal yükümlülükler Yükleniciye aittir." düzenlemesi bulunduğu tespit edilmiştir. Yine davalı ... Turizm Mad. Enerji İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacının imza etmiş olduğu benzer nitelikte ihale sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'in alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, dava dışı işçinin, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatını talep edebilmesinin ilk koşulunun işe başlatılma başvurusunu 10 günlük süre içinde yapmış olması gerektiği, ancak davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve davacı Kurum tarafından 10 günlük süre içinde başvuru yapılmadığından bahisle dava dışı işçinin taleplerinin hukuki şartları oluşmadığı yönünden herhangi bir şikayet veya itiraz yoluna başvurulmadığı, takibin de kesinleşmiş olduğu görülmüştür. Dava dışı işçi tarafından ... ... .... .... E. Sayılı dosyasında talep edilmiş olan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin netleştirilmiş tutarlar olduğu net işe başlatmama tazminatının 53.255,20 TL , boşta geçen süre ücretinin ise 43.648,79 TL talep edildiği tespit edilmiştir. Dava dışı işçinin icra takibi ile talep etmiş olduğu tutarların bilirkişi tarafından hesaplanan net tutarlardan fazla olmadığı tespit edilmiştir. Dava dışı işçi tarafından başlatılmış icra takibine karşı borçlular... Üretim A.Ş. İle ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından herhangi bir şikayet veya itiraz yoluna başvurulmadığı, 07/04/2023 tarihli icra dosya hesabına göre takipte kesinleşen miktarın 104.931,97 TL olduğu, tahsil ve başvurma harcı, vekalet ücreti, takip sonrası işlemiş faiz, masraf toplamı olmak üzere 127.250,96 TL yekün alacak hesaplanmış olduğu, davacı tarafından icra dosyasına 07/04/2023 tarihinde 153.184,80 TL yatırılmış olduğu, icra dairesince fazla ödenmiş olan 25.933,84 TL'nin davacı Kuruma iade edildiği, davacı Kurum tarafından icra dairesine ödenmiş olan toplam tutarın 127.250,96 TL olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu olayda da, davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 146. maddesinde düzenlenen, “Borcun mahiyetinden hilafı istidlal olunmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan tediyeden birbirine müsavi birer hisseyi üzerlerine almaya mecburdur. Hissesinden fazla tediyede bulunan, fazla ödeme ile diğerlerine rücu hakkını kazanır.” Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ... .... .... K. sayılı ilamları da bu yöndedir. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, idari ve teknik şartnamelerin incelenmesinde davacı asıl işverenin ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarına yönelik davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'ye yönelik açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı ... Turizm Mad. Enerji İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin işe iade davası ve bunun mali sonuçlarından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı için bu davalıya yönelik açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı ... Turizm Mad. Enerji İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine 2-Davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'ye yönelik açılan davanın kabulü ile; 127.250,96 TL'nin ödeme tarihi olan 07/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli 8.692,51 TL harçtan, alınan 615,40 TL peşin harç ve 2.171,42 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.905,69 TL karar harcının davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin haç ve 2.171,42 TL ıslah harcı toplamı olan 2.786,82 TL harcın davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı 315,00 TL posta masrafı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 4.930,40 TL yargılama giderinin davalı ...Temizlik Yemek Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2025