İlk Derece Mahkemesi 2025/377 E. 2025/927 K.

T.C. İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/377 Esas KARAR NO : 2025/927 Karar DAVA : Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) DAVA TARİHİ: 21/04/2025 KARAR TARİHİ: 23/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı şirketin ... şubesinden müvekkili şirkete 25/12/2024 tarihinde mail geldiğini, mailde TCMB Reeskont kredileri kapsamında döviz almama taahhütleri ile ilgili TCMB tarafından yapılan tespitler ve firmalardan alınan belgeler ve bilgiler sonucunda ihlal tespitlerinin kesinleştiğini, firmaları için hesaplanan yatırım tutarının 7.718.806,00 TL olduğunu ve 30/12/2024 mesai bitimine kadar ilgili tutarın bankadaki müstakriz hesabına iletilmesini rica ettiklerini, mailin müvekkili şirkete gelmesiyle birlikte davalıların merkez Bankası ile ... Bankası A.ş.'ye İzmir ... Noterliği'nden 27/12/2024 tarih ve ... yevmiye nolu bildirim gönderildiğini, bu bildirimde müvekkili şirkete reeskont kredi kullanım süreleri içinde döviz almama taahhütlerine kesinlikle uyulduğunu, döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredisi uygulama talimatları ile döviz almama taahhüdüne getiren istisnalar kapsamında müvekkili şirketin ilgili belgeleri gerek TCMB ve gerekse ... Bankası A.ş.'a ileterek TCMB Kur Korumalı Mevduat Kur Dönüşümü işlemlerini yaptığını, müvekkili şirketin bu işlemlerinin reeskont kredisi yaptırım istisnası içindeki işlemler kapsamında olduğunu, 09/09/2024 tarihinde İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi Uygulama Talimatında değişiklik yapıldığını, müvekkili şirketin son değişikliğe dayalı olarak da herhangi bir döviz alımı yapmadığını, müvekkili şirkete verilen 7.178.806.00 TL idari yaptırım tutarına itiraz ettiklerini, karardan rücu edilmesini ve taraflarına yazılı bilgi verilmesini, itirazları kabul edilmez ise o takdirde idari yaptırım kararının hukuksal gerekçelerinin ,hangi belge ve bilgiye ,verilere dayalı kararın verildiğinin ,7.178.806.00 TL idari yaptırımın nasıl hesap edildiğinin taraflarına en geç 30 gün içinde yazılı olarak bildirilmesini talep ettiklerini, yapılan hesaplamalar sonrasında ilgili taahhüdün yerine getirilmediğinin anlaşılması üzerine kredilerin ihlal durumunda yer aldığını, KKM dönüşünde alınan dövizlerin ihlal sayılmaması nedeni ile kullandırılan 1 adet kredinin ihlal durumundan çıkmış olduğunu, kullandırılan 5 kredinin taahhüdün yerine getirilmediğinin tespiti ile ihlal durumunda değişiklik olmadığını bildirdiklerini, noterden gönderilen bildiri üzerine T.C Merkez Bankası tarafından 22.01.2025 tarihinde E-TCMB .4715456-115.10-196 sayılı belge ile cevap verildiğini, bu cevabın 31.01.2025 tarihinde müvekkili şirkete tebliğ olduğunu, aracı bankalarca firmaların döviz alımlarının ilave istisnalar kapsamına girdiğinin tespit edilmesi halinde kredilere uygulanan yaptırımların bankaca iade edilmeye başlandığını, bankaca aracı olan ... Bankası A.Ş'den firmanın reeskont kredi vadesi boyunca döviz almama taahhüdünü ihlal etmesine neden olan döviz alımlarının Uygulama Talimatı'na getirilen ilave döviz alım istisnalarına göre yeniden değerlendirilmesinin talep edildiğini ve aracı banka tarafından firmanın kullandığı reeskont kredilerine ilişkin olarak verdiği döviz almama taahhüdünün ihlal edildiğinin nihai olarak belirlendiğini ve yaptırım tutarı olan 6.926.806.25 TL'nin 10.01.2025 tarihinde Bankaca tahsil edildiğini, müvekkili şirketten Genel Kredi Sözleşmesi ve Firma Taahhütnamesi hükümlerine göre taahhütlerini yerine getirmediğinden bahisle haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen 6.977.676,27 TL'nin tahsil edildiği 10.01.2025 tarihinden itibaren -kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile tahsiline, kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının kabul edilmesi durumunda Merkez Bankasının avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı ile tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası İdare Merkezi vekilinin 14/05/2025 tarihli cevap dilekçesi ile; Müvekkili Bankanın, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'nun verdiği kamusal yetki uyarınca ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerine ilişkin düzenleme yaptığını, buna karşılık, kredi kullanan ihracatçılardan krediyi başka amaçlarla kullanmamaları ticari gerekçelerle yapacakları ödemeleri de belirli istisnalar dışında, ihracattan elde edecekleri dövizlerle karşılamalarının beklenmediğini, müvekkili bankanın ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetlerinin reeskont kredilerine ilişkin olarak Kanun ile tanınmış düzenleme yapma yetkisi çerçevesinde, Uygulama Talimatı'nın Uygulama Talimatı'nın ek 2. maddesinin dördüncü fıkrasında 9 Eylül 2024 tarihinde yapılan değişiklikle döviz almama taahhüdü istisnalarının genişletildiğini ve firmaların aldığı kredilerin düzenlendiğini, davacı firmanın kullandığı reeskont kredisine yönelik döviz alım işlemlerinin bulunduğu tespit edildiğini, aracı bankanın ilk incelemesinde, davacı firmanın söz konusu döviz alımlarının istisna kapsamına giren döviz alımları olduğunu tevsik eden bir belge ibraz edemediğini ve döviz almama taahhüdünü ihlal ettiğinin anlaşıldığını, reeskont kredilerine aracılık eden bankaların "İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi Koşullarına Uygunluk Taahhütnamesi"ni müvekkili Banka’ya verdiğini ve böylece Uygulama Talimatı'nda belirtilen yaptırımların uygulanacağını bildiklerini, kredi kullanıcısı firmalara eksiksiz olarak aktardıklarını ve bu hususlara ilişkin tüm sorumluluğun bankalarına ait olacağını beyan ve kabul ettiklerini, dava konusu olayda ... Bankası A.Ş. tarafından imzalanan reeskont kredisi koşullarına uygunluk taahhütnameleri ve davacı firmanın ... Bankası A.Ş.’ye verdiği döviz almama taahhütnamelerinin kredi kullanım aşamasında müvekkili bankaya iletildiğini, davacının gerçekleştirdiği döviz alımının, Uygulama Talimatının ek 2. maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan istisna hallerinden olmadığını, döviz alım taahhüdünün ihlalini oluşturduğunu, bu durumda, davacıya döviz almamaya yönelik taahhüdüne aykırılık nedeniyle uygulan yaptırımın her yönüyle hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, davacı firmaya uygulanan yaptırım sonucunda tahsil edilen tutarın müvekkili bankaca iadesinin mevzuat çerçevesinde mümkün olmadığını, söz konusu döviz almama taahhüdüne uygun davranılıp davranılmadığının en sıkı şekilde takip edilmesinin kamusal faydanın sağlanması yönünden gerekli olduğundan, söz konusu hassasiyete kredi kullananların da riayet etmesinin bekleneceğini, davacının da iddiası doğrultusunda belge sunmakla yükümlü olduğunu, davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının hukuken kabulüne olanağın bulunmadığını, tüm unsurları yönünden hukuka uygun olan müvekkili banka işleminin aleyhine açılan işbu davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin 27/05/2025 tarihli cevap dilekçesi ile; Davacının kendisi ile müvekkilinin kamu tüzel kişisi bankanın tacir olduğu ve yetki sözleşmesi şartlarının sağlandığını, Müvekkil Banka ile davacı arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi / Sözleşmeleri'nin "5.4. Yetkili Mahkeme ve İcra Daireleri" başlıklı maddesinde "Müşteri ile müşterek borçlu ve müteselsil kefilleri; işbu sözleşmeden doğacak her türlü anlaşmazlıklarda İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkisini kabul eder. Ancak Banka; Müşterinin veya müteselsil kefilin ikametgahı ve bulunduğu yerle, Müşterisine veya müteselsil kefile ait mal ve değerlerin bulunduğu yerlerin veya kredinin kullandırıldığı / nakledildiği şubenin / bölge müdürlüğünün bulunduğu yerin adli mercilerine gerektiğinde başvurabilir."

hükmünün yer aldığı, taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunduğu ve HMK 'nun 17. Maddesi gereğince yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetki yönünden itirazlarının kabul edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda; davanın davacı şirket ile davalılar şirket arasında ticari bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak davası olarak açıldığı, davalı taraf vekilinin süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi 5.4 maddesi ve HMK 'nun 17. Maddesi gereğince yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu bildirerek süresinde yetki itirazında bulunduğu, davacı şirket ile davalılar arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesinde İstanbul Merkez Mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olacağı, sözleşmede İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair bir düzenleme bulunmadığı, sözleşme hükümlerine göre yetkili Mahkemelerin İstanbul (Anadolu) Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirlenerek davalı tarafın yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki karar verilmiştir. HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Davalı tarafın yetki itirazının kabulüyle mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE ve yetkili Mahkemenin İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2- Karar kesinleşince ve talep halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE'ne gönderilmesine, 3- 6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde dosyanın yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine (ihtarat yapıldı) 4- Yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine ve ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise şartlar oluşacağından yargılama giderlerinin mahkememizce değerlendirilmesine, 5- Dair davacı vekilinin yüzüne ve davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2025 Başkan ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Katip ... e-imzalı