İlk Derece Mahkemesi 2025/366 E. 2025/366 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/366 Esas - 2026/105 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/366 Esas KARAR NO : 2026/105

... DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 16/05/2025 KARAR TARİHİ : 25/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25.03.2026 Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08.02.2025 tarihinde davalı ... Nakilye Şirketine ait olup, davalı sigorta şirketinde .. poliçesi ile teminat altında olan ve davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekicinin kırmızı ışıkta bekleyen müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebep olduğunu, kaza tespit tutanağına göre ... asli ve %100 kusurlu kabul edildiğini, müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu, aracın onarımının 10 iş günü sürdüğünü ve bu süre boyunca aracını kullanamadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 50,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50,00 TL araç mahrumiyet zararının davalılar ... ve ... Nakliye Şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının belirsiz alacak davası açmaka hukuki yararı bulunmadığını, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadan ve bekleme süresi dolmadan dava açıldığından dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının zararının karşılandığını, 21.02.2025'de davacıya 49.500,00 TL maddi hasar bedeli ve 05.03.2025'de 75.000,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, yapılan ödemeyle birlikte poliçe teminat limitinin tüketildiğini, davacının olay tarihinden itibaren avans faizi talep edemeyeceğini bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının kazaya karışan aracın sürücüsü ve işleteni ile ... Sigortacısı olan davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49). Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; Poliçe, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu araçlara ait sahiplik belgeleri, tramer kaydı, hasar dosyalarının dosyada mevcut olduğu ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür. ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı ticari aracın ... Nakliye Şirketi adına kayıtlı iken 03.08.2024-03.08.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ... poliçesi ile teminat altında olduğu, araç başına poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin 05/03/2025 tarihinde davacıya 75.000,00-TL değer kaybı ödemesi yaptığı görülmüştür. Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ...,). Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Sigorta poliçeleri kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamalarına göre, davalı imm sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve araç mahrumiyet zararı KASKO poliçesi teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ndan aldırılan 02.10.2025 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "KUSUR; A – Sürücü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, gece vakti meskun mahal içinde, takip mesafesini koruyamadığından aracının ön kısımları ile ön ilerisinde kırmızı trafik ışığında duran sürücü ...sevk ve idaresindeki... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ile neden olduğu kazanın oluşumuna kendisi TAMAMEN KUSURLU olarak sebebiyet vermiş bulunmaktadır. B –Sürücü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, gece vakti yerleşim yeri dışında bulunan bahse konu olay yerinde trafikte ilerlerken aracına arkadan çarpılmış olup, olayın oluşumu ile illiyetli herhangi bir dikkatsiz ve tedbirsizliğinin bulunmadığı , KAZAYI önlemesine olanak bulunmadığı, ve kazanın hazırlanmasında kural ihlali hatası görülmediğinden sonuçta (ATFI KABİL KUSURU YOKTUR.) DEĞER KAYBI; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merlezinin bila tarihinde kayda geçen yazısında ... plaka sayılı ve ...şase nolu aracın 8.02.2025 tarihli kazadan önce 2 hasar dosyası bulunmaktadır. 1-.... 19.07.2020 hasar tarihli ... hasar dosya nolu hasar dosyası, 2-.... 9.05.2022 hasar tarihli ... hasar dosya nolu hasar dosyası, Bu iki dosya dava dosyasına kazandırıldıktan sonra denetime açık değer kaybı hesabı yapılabilecektir. ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ; Makul Tamir Süresi ;Davaya konu ... plakalı 2020 model aracın 8.02.2025 tarihli kazadan dolayı Sol Ön Kapı,Sol Arka Kapı,Sol Arka Çamurluk Tamir edildiği eksper raporundan anlaşılmaktadır. Aracın Makul Tamir süresi 10 gündür. İkame Araç Bedeli; Dava konusu aracın 10 günde tamir edilebileceği kanaatine varılmış, davacı tarafından kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması gereğince araç sahibinin Aracın yakıt gideri, bakım giderleri ile diğer giderler (amortisman vb.) hariç olmak üzere günlüğü 1.250 TL/ gün olacagından, Araç Mahrumiyet Bedeli 10 x 1.250=12.500,00 TL dir. Sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ... aldırılan 02.01.2026 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "DEĞER KAYBI; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merlezinin bila tarihinde kayda geçen yazısında ... plaka sayılı ve ... şase nolu aracın 8.02.2025 tarihli kazadan önce 2 hasar dosyası bulunmaktadır. .... 19.07.2020 hasar tarihli ... hasar dosya nolu hasar dosyası incelendiğinde; Sol Ön Çamurluk, Önpanel,Sol Ön Salıncak, Sol Ön Amortisör değişmiş, Z Rot, Sensör Tesisatı, Su ve Klima Radyatörü ve Ön tampon ve demiri tamir edilmiş ... 9.05.2022 hasar tarihli ... hasar dosya nolu hasar dosyası incelendiğinde; Arka Etek Sacı, Arka Sağ Çamurluk ve Arka Tampon onarılmış, Bazı onarım durumlarında aracın ikinci el piyasa değeri düşmektedir. Özellikle aracın motor bölümünde yapılan revizyon (rektefiye) vb. işlemler, aktarma organlarında yapılan değişimler ile karoseri üzerinde yapılan düzeltme, onarım ve boyama işlemlerinde, bütün onarım yetkili serviste orjinal parçalar ile yapılsa bile, değer kaybından söz etmek mümkündür. Araç üzerinde onarılan/değiştirilen her parça değer kaybına etki etmeyecektir. Far, lastik, jant, tampon, elektrik aksamı gibi sökülüp takılabilir parçalar nedeni ile meydana gelen hasarlar değer kaybı hesabında dikkate alınmamaktadır. Meydana gelen kazada dava konusu araçta değer kaybı oluşturan parçalar Sol Ön Kapı,Sol Arka Kapı,Sol Arka Çamurluk, Düzeltme tamiri ve boyamaları, Kasko değerleri ve ikinci el araç alım satımı yapılan internet siteleri ve yetkili satıcı kayıtları üzerinde yapılan araştırmalar sonrasında emsal özelliklere sahip aynı marka ve model aracın hasar tarihinde piyasa genelinde rayiç değerinin 1.350.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. ... K sayılı 20.06.2016 tarihli İlamından özetle; “ … Oysa davacının talep ettiği değer kaybı, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri (aracın km’si, modeli, kullanım tarzı, önceden hasarlı olup olmadığı vs göz önünde tutularak) ile aracın gerekli onarımları yapıldıktan sonraki haliyle piyasa değeri arasındaki farktır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı bu yönteme göre belirlenmemiştir….” Denilmek suretiyle hükmün bozulmasına karar verildiği görülmüştür. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, bir şeyin tahrip edilmesi veya zarar görmesi halinde nesnel zararı tayin etmek için kural olarak objektif değeri esas almak gerekir. Bu ise mübadele (rayiç) değeridir. Hasarlı aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele (rayiç) değerinden az olacağı kuşkusuzdur. Zira tamamen onarılmış olsa bile bu araç tahribatın izlerini taşımaktadır. Hasarlı araç hangi servis tarafından onarılmış olursa olsun ve ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, onarılan aracın değeri kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur. Genel olarak değer kaybı; pazar koşulları nazara alındığında hasara konu aracın, hasara uğramayan emsali ile arasında oluşan farkın reel değer kaybını oluşturduğu kabul edilmektedir. Dava öncesi aracın hasarsız kabul edildiğinde kaza tarihindeki değeri 1.350.000,00 TL dir. Yapılan piyasa araştırmasında benzer hasar görmüş araçların ikinci El piyasa değeri piyasa araştırmasında (aracın daha önceden kazası olmadığı kabul edilince) 1.310.000,0 TL aracın tamir edildikten sonraki değeridir. Aracın değer kaybı (1.350.000,00 TL-1.310.000,0 TL)=40.000,00 TL dir. Davaya konu ... plakalı aracın 8.02.2025 tarihli kaza nedeniyle oluşan değer kaybı 40.000,00 TL olabileceği kanaatine varılmıştır. ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ; Makul Tamir Süresi ; Davaya konu ... plakalı ... model aracın 8.02.2025 tarihli kazadan dolayı Sol Ön Kapı,Sol Arka Kapı,Sol Arka Çamurluk Tamir edildiği eksper raporundan anlaşılmaktadır. Aracın Makul Tamir süresi 10 gündür. İkame Araç Bedeli; Dava konusu aracın 10 günde tamir edilebileceği kanaatine varılmış, davacı tarafından kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması gereğince araç sahibinin Aracın yakıt gideri, bakım giderleri ile diğer giderler (amortisman vb.) hariç olmak üzere günlüğü 1.250 TL/ gün olacagından, Araç Mahrumiyet Bedeli 10 x 1.250=12.500,00 TL Dava konusu dosya kapsamında aracın kaza tarihindeki rayiç değeri 1.350.000,- TL ve 8.02.2025 tarihli iki hasar dosyası incelenip dikkate alındığında aracın değer kaybı 40.000,00 TL ve araç mahrumiyet bedeli 12.500 TL hesaplanmıştır. Sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir. Bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişlidir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Düzenlenen bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada; dava konusu kaza nedeniyle davacının aracının makul tamir süresinin 10 gün olduğu ve araç mahrumiyet bedelinin 10x1.250,00=12.500,00 TL ve 40.000,00 TL değer kaybı tazminatının hesaplandığı, davalı şirketin dava tarihinden önce davacıya yaptığı 75.000,00-TL değer kaybı ödemesi yaptığına göre davacının karşılanmayan değer kaybı zararının bulunmadığı anlaşıldığından değer kaybı yönünden açılan davanın reddine, hesaplanan 12.500,00-TL araç mahrumiyet zararının ise davalılar ...kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine yönelik olarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere, -DAVANIN KISMEN KABULÜNE, -Davacının değer kaybı talebinin reddine, -Davacının ikame araç bedeli talebinin kabulü ile 12.500,00 TL ikame araç bedelinin davalılar ...kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte adı geçen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 850,46-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 235,06-TL harcın davalı ... müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 12.450,00-TL vekalet ücretinin davalı ... müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, -Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 615,40-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.230,80TL harcın davalı ... müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, , -Davacı tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 685,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.685,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 9.607,83-TL lik kısmının davalı ...den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, -6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.700,00 TL arabulucu ücretinin; 7,31 TL'lik kısmının davacıdan, 4.662,69 TL'lik kısmının davalı ....'den müştereken müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, - Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/02/2026

...